Đại Nhân Vật

23/02/201100:00:00(Xem: 4717)
  • ĐẠI NHÂN VẬT

Dưới đây xin trình bày một số đại nhân vật đã xuất hiện trong lịch sử Phật giáo Tây Tạng đóng góp thành lập các tông phái và lưu lại nhiều kinh sách.

Padmasambhavaspotlight

* Liên hoa sanh(Padmasambhava) (thế kỷ 8). Pháp sư Thiên trước xứ Ô trượng na (Oddiyana) đắc đạo, thông thạo tất cả kinh sách, nhất là Mật giáo. Ngài được vua Nhật Túc Song Đề Tán (Khri-srong Ide-btsan) thỉnh về Tây Tạng truyền pháp. Ngài điều phục các giáo phái Bôn (Bon), hoằng hóa Phật pháp, và trở thành tổ sư sáng lập phái Ninh mã (Nyingmapa), ảnh hưởng rất lớn đến nền Phật giáo Tây Tạng cho đến ngày nay. Được các đệ tử xem như “Phật thứ hai”. Cách tu của ngài rất đa dạng: sử dụng đao Trủy thủ (Phurbu), thiền quán theo hệ Đại cứu cánh (Dzogchen), sử dụng thần thông trừ ma yểm quỷ... Ngài thuộc dòng Đại tất đạt (Mahãsiddhi), và được tôn thờ như “Đại sư quý báu” (Guru Rinpoche). Ngài xây tu viện đầu tiên của Tây Tạng là Tang duyên (Samyl, Samye, Bsam-yas) vào năm 770, gần thủ đô Lạp tát (Lhasa). Ngài lưu lại nhiều giảng huấn, trong số có Tử thư (Bardo-thodol). Đệ tử quan trọng là Ye She Tsog Yel (Yeshe Tsogyel), đã ghi lại tiểu sử của Đại sư.


A tì sa (Atisha)

Atisha-content

A tì sa(Atisa) hay A Đề Sa, Thù Thắng (982-1054). Đại sư người đông Ấn đóng góp nhiều cho việc truyền Phật giáo sang Tây Tạng. Xuất thân là tam hoàng tử Nguyệt Tạng (Candra-garbha) xứ Tát Hạ (Sahar), ngài học đạo từ nhỏ, đến năm 29 tuổi xuất gia tên hiệu là Kiết Tường Nhiên Đăng Trí (Dĩpankarasrĩjnãna). Sau đó học hết Tam tạng Kinh điển, nổi danh bác học Phật giáo. Ngài là Tổ của dòng Ma Kiệt Đà (Magadha) và thuyết sư đại học Siêu Giới (Vikramasĩla). Đến Tây Tạng trụ 12 năm cuối đời, ngài chấn hưng nền Phật giáo từ 1038, tổng hợp Đại, Tiểu và Mật thừa, tạo thành phái Ca đương hay Cam đan (Kadampa). Đệ tử quan trọng nhất là Đông đốn hay Lạc mẫu đông (Dromtonpa) (1003-1064). Ngài soạn Giác đạo đăng (Lamp for the Path to Enlightenment - Bodhipathapradĩpa) và nhiều kinh văn khác.

milarepa-content

Mật lặc nhật ba(Milarepa) (1040-1123) tức “người mặc áo vải khổ hạnh.” Đại Lạt ma của Tây Tạng, đệ tử chính của đại sư Mã nhĩ ba (Marpa). Ngài được chân truyền pháp Đại thủ ấn (Mahãmudrã) và Na rô lục pháp (Nãro chodrug), sáng lập tông phái Ca nhĩ cư (Kagyupa), và phổ biến pháp này ở Tây Tạng, nên được xem như là thiền Tây Tạng. Ngài sanh tại Tây Tạng gần Népal. Năm lên bảy cha mất, gia sản bị chiếm đoạt, Milarepa học huyền thuật giết nhiều người để trả thù nhà. Sau theo học Mã nhĩ ba nhưng bị đối xử khắc nghiệt đến muốn tự tử. Trả xong ác nghiệp, ngài được truyền pháp Na rô lục pháp, và tu luyện ẩn dật ở hang động tại Hy mã Lạp sơn. Đệ tử chính là Đạt bảo Cáp giải (Dvags-po Lhar-je). Milarepa lưu lại Vạn Ca (Ten thousands songs of Milarepa). Truyền thuyết cho là Milarepa đã đắc quả chỉ trong một kiếp, hiện đang ở Sắc cứu cánh thiên.

Tsongkhapa-content

Tông Kha ba(Tsong Khapa) hay Tông Khách ba, Tông cáp ba, Tông ca ba (1357-1419). Đại luận sư Tây Tạng. Sanh tại Amdo, miền đông bắc Tây Tạng, ngài tu hành từ 14 tuổi, rất mực tinh tấn, mới đầu theo phái Hồng giáo, nhưng thấy ảo thuật không đủ cứu đời, nên lập chí thành nhà đại cải cách Phật giáo Tây Tạng. Về sau Tông Kha ba sáng lập Hoàng Mão phái (Gelugpa), tức phái Mũ vàng, rồi thành lập Gaden Monastery năm 1409, tu viện đại học đầu tiên của phái Ca đương (Kadampa) hay Gelugpa. Phái Hoàng giáo dần dần lớn mạnh vượt xa Hồng giáo. Tương truyền Tông Kha ba thường được sự chỉ dạy của Bồ Tát Văn Thù (Manjusrĩ). Trước tác: Đại Khai luận về đạo Giác ngộ (Lam rim chenmo) theo linh cảm từ Giác Đạo đăng của A Tì Sa; Luận về Lục Du già đạo của Naropa; Tinh hoa Chân biện: Tiểu luận Phân biệt Diễn dịch và Xác định; Kim cang tuệ yếu lược; Tràng anh lạc kim biện: Lăng Già đại luận; Ngũ tầng Giác Đạo đăng...

Dalai_Lama2-content

* Đạt lai Lạt ma(Dalai Lama). Đạt lai: Tuệ hải (tiếng Mông Cổ); Lạt ma: Đạo sư. Danh hiệu do vua Mông Cổ Altan Khan tặng cho vị giáo chủ dòng Cách lỗ (Gelugpa) năm 1578. Từ năm 1617 Đạt lai Lạt ma vừa là giáo chủ Phật giáo Tây Tạng, vừa là quốc vương. Người Tây Tạng xem ngài như Hoạt Phật (Phật Sống), tin tưởng ngài là hóa thân của đức Quán Thế Âm Bồ tát. Tuy làm quốc vương, nhưng ngài sống theo lối tăng sĩ, xuất gia, học đạo, và tu hành, cho nên dân chúng rất kính ngưỡng. Tuy nhiên, vì ngài không phải là truyền tử, cho nên sau khi một vị mất đi, người Tây Tạng tin rằng thần thức hóa sinh, và các thầy cả lo truy tầm một vị Đạt lai Lạt ma tái sanh mới. Đức Đạt lai Lạt ma ngự tại điện Bảo đà (Potala), là đền thiêng cất trên triền núi thành Lạp tát (Lhasa), thủ đô Tây Tạng. Hiện Tây Tạng có 14 vị Đạt lai Lạt ma truyền tục nhau.

DalaiLamaIndia_Escape-content

Đức Đạt Lai Lạt Ma thứ 14, Tenzin Gyatso đang trốn khỏi Tây Tạng để sang Ấn Độ năm 1959

Freedom_Exile_Dalai_Lama-content

14 vị Đạt lai Lạt ma cho đến nay là:

1. Đạt lai Lạt ma Căn Đôn Châu Ba (Gendũn Drub) (1391-1475);

2. Đạt lai Lạt ma Căn Đôn Gia Mục Thố (Gendũn Gyatso) (1475-1542);

3. Đạt lai Lạt ma Tỏa Lãng Gia Mục Thố (Sõnam Gyatso) (1543-1588);

4. Đạt lai Lạt ma Vinh Đan Gia Mục Thố (Yõnten Gyatso) (1589-1617);

5. Đạt lai Lạt ma La Bốc Tạng Gia Mục Thố (Losang Gyatso) (1617-1682);

6. Đạt lai Lạt ma Thương Ưng Gia Mục Thố (Jamyang Gyatso) (1683-1706);

7. Đạt lai Lạt ma Cách Tang Gia Mục Thố (Kelsang Gyatso) (1708-1757);

8. Đạt lai Lạt ma Khương Bạch Gia Mục Thố (Jampel Gyatso) (1758-1804);

9. Đạt lai Lạt ma Long Đa Gia Mục Thố (Lungtog Gyatso) (1806-1815);

10. Đạt lai Lạt ma Sở Xưng Gia Mục Thố (Tsũltrim Gyatso) (1816-1837);

11. Đạt lai Lạt ma Khải Châu Gia Mục Thố (Kedrub Gyatso) (1838-1856);

12. Đạt lai Lạt ma Xưng Lặc Gia Mục Thố (Trinle Gyatso) (1856-1875);

13. Đạt lai Lạt ma Thổ Đan Gia Mục Thố (Tubten Gyatso) (1876-1933);

14. Đạt lai Lạt ma Đăng Châu Gia Mục Thố (Tenzin Gyatso) (1935- ).

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
(Tin VOA) - Tổ chức Phóng viên Không Biên giới (RSF) vào ngày 13/9 ra thông cáo lên án Việt Nam tiếp tục lạm dụng hệ thống tư pháp để áp đặt những án tù nặng nề với mục tiêu loại trừ mọi tiếng nói chỉ trích của giới ký giả. Trường hợp nhà báo tự do mới nhất bị kết án là ông Lê Anh Hùng với bản án năm năm tù. RSF bày tỏ nỗi kinh sợ về bản án đưa ra trong một phiên tòa thầm lặng xét xử ông Lê Anh Hùng hồi ngày 30 tháng 8 vừa qua. Ông này bị kết án với cáo buộc ‘lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước’ theo Điều 331 Bộ Luật Hình sự Việt Nam
Từ đầu tuần đến nay, cuộc tấn công thần tốc của Ukraine ở phía đông bắc đã khiến quân Nga phải rút lui trong hỗn loạn và mở rộng chiến trường thêm hàng trăm dặm, lấy lại một phần lãnh thổ khu vực đông bắc Kharkiv, quân đội Ukraine giờ đây đã có được vị thế để thực hiện tấn công vào Donbas, lãnh phổ phía đông gồm các vùng công nghiệp mà tổng thống Nga Putin coi là trọng tâm trong cuộc chiến của mình.
Tuần qua, Nước Mỹ chính thức đưa giới tính thứ ba vào thẻ thông hành. Công dân Hoa Kỳ giờ đây có thể chọn đánh dấu giới tính trên sổ thông hành là M (nam), F (nữ) hay X (giới tính khác).
Sau hành động phản đối quả cảm của cô trên truyền hình Nga, nữ phóng viên (nhà báo) Marina Ovsyannikova đã kêu gọi đồng hương của cô hãy đứng lên chống lại cuộc xâm lược Ukraine. Ovsyannikova cho biết trong một cuộc phỏng vấn với "kênh truyền hình Mỹ ABC" hôm Chủ nhật: “Đây là những thời điểm rất đen tối và rất khó khăn và bất kỳ ai có lập trường công dân và muốn lập trường đó được lắng nghe cần phải nói lên tiếng nói của họ”.
Mạng Lưới Nhân Quyền Việt Nam cử hành Ngày Quốc tế Nhân Quyền Lần Thứ 73 và Lễ Trao Giải Nhân Quyền Việt Nam lần thứ 20.
Sau hơn 30 năm Liên bang Xô Viết sụp đổ, nhân dân Nga và khối các nước Đông Âu đã được hưởng những chế độ dân chủ, tự do. Ngược lại, bằng chính sách cai trị độc tài và độc đảng, Đảng CSVN đã dùng bạo lực và súng đạn của Quân đội và Công an để bao vây dân chủ và đàn áp tự do ở Việt Nam. Trích dẫn chính những phát biểu của giới lãnh đạo Việt Nam, tác giả Phạm Trần đưa ra những nhận định rất bi quan về tương lai đất nước, mà hiểm họa lớn nhất có lẽ là càng ngày càng nằm gọn trong tay Trung quốc. Việt Báo trân trọng giới thiệu.
Tác giả Bảo Giang ghi nhận: “Giai đoạn trước di cư. Nơi nào có dăm ba cái Cờ Đỏ phất phơ là y như có sự chết rình rập." Tại sao vậy? Để có câu trả lời, mời bạn đọc vào đọc bài viết dưới đây của nhà văn Tưởng Năng Tiến.
Người cộng sản là những “kịch sĩ” rất “tài”, nhưng những “tài năng kịch nghệ” đó lại vô phúc nhận những “vai kịch” vụng về từ những “đạo diễn chính trị” yếu kém. – Nguyễn Ngọc Già (RFA).. Mời bạn đọc vào đọc bài viết dưới đây của phó thường dân/ nhà văn Tưởng Năng Tiến để nhìn thấy thêm chân diện của người cộng sản.
Hoan hỷ chào nhau cầu xưa quá bước Dặm đường im kẽ tóc với chân tơ Tan hợp cười òa. Kia vòm mây trắng Và bắt đầu. Và chấm hết. Sau xưa… . 4.2021 (Gửi hương linh bạn hiền Nguyễn Lương Vỵ, lễ 49 ngày)
Trong mọi hoàn cảnh Anh vẫn không ngừng hoạt động, Anh vẫn cứ đứng ở ngoài nắng - chữ của Mai Thảo. Với tôi, Nhật Tiến - Én Nhanh Nhẹn RS, vẫn cứ mãi là một Tráng Sinh Lên Đường
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.