Hôm nay,  

Vũ Điệu Ả Rập

18/12/200400:00:00(Xem: 5791)
Khi các lãnh tụ Ả Rập đi vào sinh hoạt chính trị, người ta có thể chóng mặt...
Ngày 16, bin Laden tung ra cuốn băng ghi âm; ngày 15 Chính phủ Lâm thời Iraq loan báo sẽ đem Ali Hasan al-Majid ra xử; cùng ngày, Thủ tướng Iyad Allawi của Chính phủ Lâm thời tuyên bố ông sẽ ra ứng cử vào cuối tháng Giêng. Khi kiến lửa chạy như vậy, người ta mới thấy là George W. Bush đã đạp vào ổ kiến. Và đi lên....
*
Bốn ngày trước khi Hoa Kỳ có bầu cử, hôm 29 tháng 10, Osama bin Laden tung ra một đoạn băng truyền hình (xin để ý - truyền hình, không phải ghi âm) với thông điệp làm giới phân tách ngạc nhiên. Bin Laden tấn công cả hai ứng cử viên George W. Bush và John Kerry mà không tỏ ý ủng hộ phe nào, chủ yếu chỉ để tự tranh cử vào vị trí lãnh đạo khối Hồi giáo (xem bài “Lá phiếu bin Laden” trên cột báo này, số ra ngày 30 tháng 10). Hôm 16 vừa qua, bin Laden tái xuất hiện, lần này dưới dạng của một băng ghi âm – dễ thực hiện và phổ biến hơn – để tấn công Hoàng gia Saudi Arabia (Hà Nội phiên âm tên xứ này theo kiểu nửa đực nửa cái là “Ả Rập Xê-Út”) tội “phạm luật Thượng Đế”.
Truyền thông Hoa Kỳ om xòm phân tách chuyện này - ở phần râu ria.
Thượng Đế nào có nói gì, mà có nói thì mấy ai hiểu" Khi ai đó kết án người khác là xúc phạm Thượng Đế, tà đạo, là mắc tội với Thượng Đế, ta biết ngay rằng kẻ đó muốn làm Thượng Đế. Osama bin Laden là người có tham vọng ngất trời cỡ đó.
Saudi Arabia là sinh quán của bin Laden, nơi có trữ lượng dầu khí lớn nhất và có hệ phái Wahhabi vẫn truyền bá đạo Hồi theo xu hướng quá khích nhất. Bin Laden muốn lật đổ Hoàng gia - bị kết án là đồi trụy thì ít nhưng mắc tội thân Mỹ thì nhiều. Hoa Kỳ của ông Bush đưa quân vào Iraq cũng với mục tiêu canh chừng để xứ này khỏi bị lật và nhằm chuyển hóa ra một chế độ Hồi giáo hiện đại hơn. Nhất là không tiếp tục chứa chấp và yểm trợ các phần tử quá khích, những tay khủng bố sẵn sàng gia nhập hàng ngũ al Qaeda. Cả hai, al Qaeda và Hoa Kỳ đều muốn có thay đổi tại xứ này, nhưng thay đổi theo chiều hướng trái ngược. Một số người Saudi cũng muốn vậy.
Tuần qua, tin từ London cho biết là “Phong trào cải cách Hồi giáo tại Arabia” dự tính tổ chức một cuộc biểu dương lực lượng ngày 16 tại hai thành phố lớn của Saudi Arabia là Riyad và Jeddah. Lãnh tụ phong trào này, viết tắt là MIRA, là Saad al-Faqih, một bác sĩ và giáo sư về phẫu thuật lưu vong tại Anh từ năm 1994. Ông muốn xứ sở bước ra khỏi thời Trung Cổ và ôn hoà tự cải cách ra một hình thái Hồi giáo hiện đại hơn. Nhìn lại đi, al-Faqih cũng giống Allawi: bác sĩ lưu vong tại Anh, muốn xứ sở bước qua hướng khác.
Osama bin Laden lật đật tung ra cuốn băng ghi âm mới nhất, tương đối dễ thực hiện hơn băng truyền hình, chính là để nhắc tới giải pháp “cách mạng” của mình, trước khi MIRA có dịp biểu dương. Trong khi đó, chính quyền Hoàng gia Saudi ra lệnh cấm biểu tình để MIRA mất dịp thi thố khả năng. Lần cuối MIRA ra quân là vào tháng 10 năm 2003. Khi đó, truyền thông Mỹ không thèm để ý, như mọi khi vì chả có người Mỹ nào mất mạng.
Rốt cuộc, bin Laden và Hoàng gia Saudi đều có một mục tiêu: không cho phép sự hình thành của bất cứ giải pháp nào khác. Lãnh đạo Saudi muốn duy trì hiện trạng, bin Laden muốn lật đổ trật tự cũ, và MIRA muốn cải cách để tránh cách mạng. Osama bin Laden tung ra cuốn băng nhằm hạ hỏa cao trào MIRA và mặc nhiên tự xác định như lãnh tụ một phong trào chính trị, với một giải pháp khác. Nghĩa là lãnh tụ al Qaeda muốn tự xác định là một lãnh tụ chính trị.

Kết luận: 1) Osama bin Laden chưa chết, 2) theo dõi tình hình rất sát, và 3) tiếp tục tự cải tạo diện mạo chính trị. Trùm khủng bố đang đổi màu thành lãnh tụ của một phong trào chính trị và không muốn Saudi thay đổi. Những điều ấy có lẽ quá phức tạp đối với truyền thông Hoa Kỳ, vì đa số vẫn tưởng rằng al Qaeda chỉ có một mục tiêu là giết Mỹ...
Bây giờ ta mới phân tách chuyện Iraq.
*
Ngày 15, Chính phủ Lâm thời Iraq loan tin sẽ đem Ali Hasan al-Majid ra xét xử.
Ông ta là em họ của Saddam Hussein, có hỗn danh là “Chemical Ali”- mà nếu dịch cho đúng ta phải đọc là “Dược vương Ali”, chuyên trị đòn độc dược bằng võ khí hoá học. Thành tích của Dược vương là tung khí độc tàn sát dân Kurd và Shiite tới hàng trăm ngàn. Ông ta là nhân vật số hai, chỉ thua bạo chúa Saddam có một bậc.
Tại sao chính quyền lâm thời Iraq lại đưa ra tòa nhân vật số hai mà không phải số một – Saddam – hay tại sao không khởi sự truy tố từ dưới lên, ít ra là nhân vật thứ 55 trong danh mục tội phạm Iraq Hoa Kỳ đã đề ra" Thấp quá thì chưa đáng kể, cao quá thì bỏng tay. Khi đem Dược vương ra tòa xét xử trước tiên, Chính phủ Lâm thời và bản thân Thủ tướng Allawi có thể nhắm vào mục tiêu chính trị: thủ phạm là người làm dân Kurd và dân Shiite sôi máu. Sau đó, toà án mới lần lượt truy tố các nhân vật kia, vào đầu năm tới.
Ngày 30 tháng Giêng của đầu năm tới, Iraq sẽ có bầu cử. Phiên xử Dược vương Ali trùng hợp với cuộc tranh cử và đấy là lý do vì sao tòa sẽ nhóm, nhưng đem tay Ali Hasan al-Majid này ra xử cũng đủ nức lòng chiến sĩ. Saddam Hussein" Xin để dành làm món chính trong thực đơn 55 món. Có lẽ vì vậy mà cùng ngày, Iyad Allawi tuyên bố sẽ ra tranh cử.
Kết luận thế nào đây"
Xứ Iraq đang được... “bình thường hoá” trong ý nghĩa là các toan tính chính trị bắt đầu xuất hiện vì bầu cử trở thành biến cố đáng quan tâm. Quân khủng bố hay phiến loạn có thể vẫn ám sát đánh bom, chính quyền lâm thời vẫn tiếp tục vãn hồi an ninh - với sự hỗ trợ hay bảo vệ của các đơn vị Hoa Kỳ - và lãnh đạo tương lai của Iraq đang dần dần xuất hiện với những suy tính chính trị bình thường.
Allawi tuyên bố sẽ ra tranh cử tại Iraq, bin Laden tự xác định như một giải pháp sáng giá hơn cho Saudi Arabia. Dân Kurd và Shiite hả dạ vì hung thủ Chemical Ali bị ra toà, bầu cử sẽ tiến hành tại Iraq, dù trong tiếng bom và chính quyền Bush theo dõi sự hình thành của một “trật tự mới” trong những vũ điệu chóng mặt của sắc dân Ả Rập từ Saudi qua Iraq.
Năm 1991, dân Shiite đã kêu gọi Hoa Kỳ yểm trợ để lật đổ chế độ Saddam Hussein. Chính quyền George H. Bush (cha) nhìn vào cục diện cục bộ khi đó mà kết luận là dân Shiite thắng thế tại Iraq thì Iran thắng thế tại Trung Đông. Kết cuộc, như nhiều lần trong lịch sử, Hoa Kỳ bỏ rơi đồng minh, để cả trăm ngàn dân Shiite chết vì võ khí hóa học của Dược vương Ali. Ngày nay, Dược vương đối diện với Diêm vương trong sự hả hê của dân Shiite, ngay trước mùa bầu cử. Và trùm khủng bố Osama bin Laden phải lật đật nhảy vào cuộc để khỏi bị đời quên. Chính quyền của Bush con có lẽ tinh quái hơn Bush cha.
Hay Hoa Kỳ đã trưởng thành dần dần"

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Khi Tổng thống Donald Trump bày tỏ mong muốn “mua” Greenland vào năm 2019, thế giới ban đầu tưởng rằng đó chỉ là một câu nói đùa. Nhưng khi Nhà Trắng xác nhận đây là đề nghị nghiêm túc, sự kiện lập tức trở thành tâm điểm của truyền thông quốc tế. Đến nhiệm kỳ sau, theo tường thuật của USA Today, ông Trump thậm chí đã tuyên bố trước Quốc hội rằng ông sẽ giành Greenland “bằng cách này hay cách khác” (“one way or the other”). Tuyên bố ấy không chỉ gây sốc vì tính bất ngờ, mà còn vì nó chạm vào một trong những vùng nhạy cảm nhất của địa–chính trị thế kỷ 21: Bắc Cực – nơi băng tan đang mở ra các tuyến hàng hải mới, tài nguyên mới và cạnh tranh chiến lược mới giữa Hoa Kỳ, Nga và Trung Quốc. Trong bối cảnh đó, câu chuyện Greenland không chỉ là một giai thoại chính trị. Nó là biểu tượng của sự va chạm giữa tham vọng cường quốc, quyền tự quyết của cộng đồng bản địa, và sự mong manh của các liên minh quốc tế.
Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Thụy Sĩ, Thủ tướng Canada Mark Carney đã đọc một bài diễn văn hiếm hoi khiến cả hội trường – gồm các nhà lãnh đạo chính trị và giới kinh tài quốc tế – đồng loạt đứng dậy vỗ tay tán thưởng. Trong bài ph Câu trả lời của ông khởi đi từ hình ảnh một người bán rau. Mỗi sáng, ông chủ tiệm treo lên cửa kính tấm bảng “Vô sản toàn thế giới hãy đoàn kết lại”. Ông ta không tin câu đó – chẳng ai tin – nhưng vẫn treo lên để tránh phiền, để tỏ dấu quy thuận, để sống yên ổn. Và bởi vì mọi người bán hàng trên mọi con đường đều làm như thế, nên chế độ vẫn tồn tại – không chỉ nhờ bạo lực, mà còn nhờ sự tham gia của những người bình thường vào những nghi thức mà trong thâm tâm họ biết là giả. Havel gọi đó là “sống trong dối trá”. Sức mạnh của hệ thống không đến từ sự thật, mà từ sự sẵn lòng của mọi người đóng vai như thể nó là thật; và chỗ yếu của nó cũng từ đó mà ra: khi chỉ một người thôi không diễn nữa – khi người bán rau gỡ tấm bảng xuống – bức m
Đây là một cảnh báo nghiêm túc và rất đáng suy ngẫm về tính chính xác khoa học và trung lập địa lý trong các sản phẩm bản đồ - dữ liệu của Mekong River Commission. Việc Sông Hậu (Bassac) - một nhánh phân lưu mang gần 50% lưu lượng, đóng vai trò then chốt về phù sa, đa dạng sinh học và chống xâm nhập mặn - bị làm mờ hoặc “biến mất” trên nhiều bản đồ gần đây không còn là lỗi kỹ thuật thuần túy, mà đã chạm đến chuẩn mực khoa học và trách nhiệm thể chế.
Chưa bao giờ tôi nghĩ mình lại xúc động với thể loại phim tài liệu, cho đến khi xem bộ phim tài liệu “The General” của nữ đạo diễn Laura Brickman (Mỹ), đã làm cho tôi thay đổi suy nghĩ của mình. Tôi thật sự đã rất xúc động, thậm chí, cho đến khi được mời phát biểu về bộ phim ngay sau đó, tôi vẫn còn nghẹn giọng. Vì chỉ mới vài chục giây đầu của phim, những ký ức của tôi về xã hội Việt Nam tưởng chừng đã ngủ yên từ hơn 2 năm qua, sau khi tôi đào thoát khỏi Việt Nam, thì chúng đã sống dậy hầu như trọn vẹn trong tâm trí của tôi. Chúng rõ mồn một. Chúng mới nguyên. Khiến cho tôi cảm giác như mọi chuyện vẫn như mới ngày hôm qua mà thôi.
Theo tường thuật cập nhật của US politics live sáng 14 tháng 1 năm 2026, Hoa Kỳ đã bắt đầu cho di tản một phần nhân sự khỏi một căn cứ không quân lớn tại Trung Đông, làm dấy lên nhận định rằng Washington có thể sắp tiến hành một cuộc không kích nhắm vào Iran trong vòng 24 giờ tới. Căn cứ này đặt tại Qatar, từng bị Iran tấn công hồi năm ngoái sau khi quân đội Hoa Kỳ oanh kích các cơ sở liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran. Việc di tản nhân sự tại các căn cứ tiền phương thường chỉ diễn ra khi khả năng xung đột đã bước sang giai đoạn cận kề.
Khi nhiều nơi trên thế giới sửa soạn đón năm mới vào đầu tháng Giêng, thì ở không ít quốc gia và nền văn hóa khác, năm mới lại đến vào những thời điểm hoàn toàn khác. Dù là lịch Gregory, lịch âm, lịch dương–âm hay các hệ lịch cổ gắn với tôn giáo và thiên nhiên, việc đánh dấu một năm mới vẫn là tập tục lâu đời. Ăn uống, lễ nghi, sum họp gia đình và suy ngẫm về năm cũ là những điểm chung; khác biệt nằm ở nhịp thời gian và ý nghĩa tinh thần mà mỗi nền văn hóa gửi gắm vào khoảnh khắc ấy.
Năm 2025 là một năm sôi động của khoa học, khi những bước tiến lớn đã được thực hiện trong nhiều lĩnh vực, từ y học, thiên văn, khảo cổ đến công nghệ sinh học và trí tuệ nhân tạo. Những phát hiện và sự kiện này không chỉ mở rộng hiểu biết của con người về thế giới, mà còn đặt ra nhiều câu hỏi mới, thúc đẩy sự phát triển của khoa học và công nghệ trong tương lai.
Ở Hoa Kỳ, khoa học xưa nay hiếm khi giành hàng tít lớn trên báo, cho dù ngân sách nghiên cứu suốt nhiều thập niên vẫn vững vàng qua mọi triều tổng thống như một thứ “quốc ước bất thành văn” về tri thức thuần túy. Năm 2025, khúc quân hành êm ả đó bỗng khựng lại: chính quyền Donald Trump, trở lại Nhà Trắng với nghị trình cải tổ khoa học và kỹ nghệ theo hướng ý thức hệ, đã kéo chính sách khoa học từ trang trong ra thẳng trang nhất.
Thuế quan — thứ từng vắng bóng trên mặt báo suốt nhiều thập niên — nay trở lại trung tâm chính sách kinh tế Hoa Kỳ, trong lúc Tối Cao Pháp Viện đang xét tính hợp hiến của các mức thuế toàn cầu do Tổng thống Donald Trump ban hành. Bài viết dưới đây, theo phân tích của Kent Jones, giáo sư kinh tế danh dự Đại học Babson, đăng trên The Conversation ngày 11 tháng 12 năm 2025, nhằm giải thích cặn kẽ thuế quan là gì, ai thực sự gánh chịu, và vì sao vấn đề này đang tác động trực tiếp đến túi tiền và tương lai kinh tế nước Mỹ. Thuế quan, nói gọn, là thuế đánh lên hàng hóa nhập cảng. Khi một công ty Hoa Kỳ nhập hàng từ nước ngoài, Cơ quan Hải quan và Biên phòng Hoa Kỳ sẽ gửi hóa đơn thuế; doanh nghiệp phải nộp đủ thì hàng mới được thông quan. Trên giấy tờ, người trả thuế là nhà nhập cảng. Nhưng trên thực tế, phần lớn chi phí ấy được chuyển thẳng sang người tiêu dùng qua giá bán cao hơn — từ thực phẩm, xe cộ cho đến quà tặng cuối năm.
Vào những ngày cuối tháng Tám của năm 2025, tôi cùng hai đồng nghiệp đã quyết định từ bỏ chức vụ tại Cơ Quan Kiểm Soát và Phòng Bệnh (CDC). Chúng tôi ra đi vì không thể tiếp tục im lặng khi chứng kiến tính liêm chính khoa học ngày một xói mòn, còn cơ sở hạ tầng y tế công cộng của quốc gia cứ dần rệu rã dưới sự lãnh đạo của Robert F. Kennedy Jr., Bộ trưởng Bộ Y tế và Nhân sinh (HHS). Khi đó, chúng tôi đã khẩn thiết kêu gọi Quốc Hội, các tổ chức chuyên ngành và các bên liên quan trong lĩnh vực y tế công cộng hãy can thiệp trước khi xảy ra những thiệt hại không thể cứu vãn. Tôi rời đi với niềm tin mọi thứ rồi sẽ được chấn chỉnh.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.