Hôm nay,  

Vũ Điệu Ả Rập

18/12/200400:00:00(Xem: 5798)
Khi các lãnh tụ Ả Rập đi vào sinh hoạt chính trị, người ta có thể chóng mặt...
Ngày 16, bin Laden tung ra cuốn băng ghi âm; ngày 15 Chính phủ Lâm thời Iraq loan báo sẽ đem Ali Hasan al-Majid ra xử; cùng ngày, Thủ tướng Iyad Allawi của Chính phủ Lâm thời tuyên bố ông sẽ ra ứng cử vào cuối tháng Giêng. Khi kiến lửa chạy như vậy, người ta mới thấy là George W. Bush đã đạp vào ổ kiến. Và đi lên....
*
Bốn ngày trước khi Hoa Kỳ có bầu cử, hôm 29 tháng 10, Osama bin Laden tung ra một đoạn băng truyền hình (xin để ý - truyền hình, không phải ghi âm) với thông điệp làm giới phân tách ngạc nhiên. Bin Laden tấn công cả hai ứng cử viên George W. Bush và John Kerry mà không tỏ ý ủng hộ phe nào, chủ yếu chỉ để tự tranh cử vào vị trí lãnh đạo khối Hồi giáo (xem bài “Lá phiếu bin Laden” trên cột báo này, số ra ngày 30 tháng 10). Hôm 16 vừa qua, bin Laden tái xuất hiện, lần này dưới dạng của một băng ghi âm – dễ thực hiện và phổ biến hơn – để tấn công Hoàng gia Saudi Arabia (Hà Nội phiên âm tên xứ này theo kiểu nửa đực nửa cái là “Ả Rập Xê-Út”) tội “phạm luật Thượng Đế”.
Truyền thông Hoa Kỳ om xòm phân tách chuyện này - ở phần râu ria.
Thượng Đế nào có nói gì, mà có nói thì mấy ai hiểu" Khi ai đó kết án người khác là xúc phạm Thượng Đế, tà đạo, là mắc tội với Thượng Đế, ta biết ngay rằng kẻ đó muốn làm Thượng Đế. Osama bin Laden là người có tham vọng ngất trời cỡ đó.
Saudi Arabia là sinh quán của bin Laden, nơi có trữ lượng dầu khí lớn nhất và có hệ phái Wahhabi vẫn truyền bá đạo Hồi theo xu hướng quá khích nhất. Bin Laden muốn lật đổ Hoàng gia - bị kết án là đồi trụy thì ít nhưng mắc tội thân Mỹ thì nhiều. Hoa Kỳ của ông Bush đưa quân vào Iraq cũng với mục tiêu canh chừng để xứ này khỏi bị lật và nhằm chuyển hóa ra một chế độ Hồi giáo hiện đại hơn. Nhất là không tiếp tục chứa chấp và yểm trợ các phần tử quá khích, những tay khủng bố sẵn sàng gia nhập hàng ngũ al Qaeda. Cả hai, al Qaeda và Hoa Kỳ đều muốn có thay đổi tại xứ này, nhưng thay đổi theo chiều hướng trái ngược. Một số người Saudi cũng muốn vậy.
Tuần qua, tin từ London cho biết là “Phong trào cải cách Hồi giáo tại Arabia” dự tính tổ chức một cuộc biểu dương lực lượng ngày 16 tại hai thành phố lớn của Saudi Arabia là Riyad và Jeddah. Lãnh tụ phong trào này, viết tắt là MIRA, là Saad al-Faqih, một bác sĩ và giáo sư về phẫu thuật lưu vong tại Anh từ năm 1994. Ông muốn xứ sở bước ra khỏi thời Trung Cổ và ôn hoà tự cải cách ra một hình thái Hồi giáo hiện đại hơn. Nhìn lại đi, al-Faqih cũng giống Allawi: bác sĩ lưu vong tại Anh, muốn xứ sở bước qua hướng khác.
Osama bin Laden lật đật tung ra cuốn băng ghi âm mới nhất, tương đối dễ thực hiện hơn băng truyền hình, chính là để nhắc tới giải pháp “cách mạng” của mình, trước khi MIRA có dịp biểu dương. Trong khi đó, chính quyền Hoàng gia Saudi ra lệnh cấm biểu tình để MIRA mất dịp thi thố khả năng. Lần cuối MIRA ra quân là vào tháng 10 năm 2003. Khi đó, truyền thông Mỹ không thèm để ý, như mọi khi vì chả có người Mỹ nào mất mạng.
Rốt cuộc, bin Laden và Hoàng gia Saudi đều có một mục tiêu: không cho phép sự hình thành của bất cứ giải pháp nào khác. Lãnh đạo Saudi muốn duy trì hiện trạng, bin Laden muốn lật đổ trật tự cũ, và MIRA muốn cải cách để tránh cách mạng. Osama bin Laden tung ra cuốn băng nhằm hạ hỏa cao trào MIRA và mặc nhiên tự xác định như lãnh tụ một phong trào chính trị, với một giải pháp khác. Nghĩa là lãnh tụ al Qaeda muốn tự xác định là một lãnh tụ chính trị.

Kết luận: 1) Osama bin Laden chưa chết, 2) theo dõi tình hình rất sát, và 3) tiếp tục tự cải tạo diện mạo chính trị. Trùm khủng bố đang đổi màu thành lãnh tụ của một phong trào chính trị và không muốn Saudi thay đổi. Những điều ấy có lẽ quá phức tạp đối với truyền thông Hoa Kỳ, vì đa số vẫn tưởng rằng al Qaeda chỉ có một mục tiêu là giết Mỹ...
Bây giờ ta mới phân tách chuyện Iraq.
*
Ngày 15, Chính phủ Lâm thời Iraq loan tin sẽ đem Ali Hasan al-Majid ra xét xử.
Ông ta là em họ của Saddam Hussein, có hỗn danh là “Chemical Ali”- mà nếu dịch cho đúng ta phải đọc là “Dược vương Ali”, chuyên trị đòn độc dược bằng võ khí hoá học. Thành tích của Dược vương là tung khí độc tàn sát dân Kurd và Shiite tới hàng trăm ngàn. Ông ta là nhân vật số hai, chỉ thua bạo chúa Saddam có một bậc.
Tại sao chính quyền lâm thời Iraq lại đưa ra tòa nhân vật số hai mà không phải số một – Saddam – hay tại sao không khởi sự truy tố từ dưới lên, ít ra là nhân vật thứ 55 trong danh mục tội phạm Iraq Hoa Kỳ đã đề ra" Thấp quá thì chưa đáng kể, cao quá thì bỏng tay. Khi đem Dược vương ra tòa xét xử trước tiên, Chính phủ Lâm thời và bản thân Thủ tướng Allawi có thể nhắm vào mục tiêu chính trị: thủ phạm là người làm dân Kurd và dân Shiite sôi máu. Sau đó, toà án mới lần lượt truy tố các nhân vật kia, vào đầu năm tới.
Ngày 30 tháng Giêng của đầu năm tới, Iraq sẽ có bầu cử. Phiên xử Dược vương Ali trùng hợp với cuộc tranh cử và đấy là lý do vì sao tòa sẽ nhóm, nhưng đem tay Ali Hasan al-Majid này ra xử cũng đủ nức lòng chiến sĩ. Saddam Hussein" Xin để dành làm món chính trong thực đơn 55 món. Có lẽ vì vậy mà cùng ngày, Iyad Allawi tuyên bố sẽ ra tranh cử.
Kết luận thế nào đây"
Xứ Iraq đang được... “bình thường hoá” trong ý nghĩa là các toan tính chính trị bắt đầu xuất hiện vì bầu cử trở thành biến cố đáng quan tâm. Quân khủng bố hay phiến loạn có thể vẫn ám sát đánh bom, chính quyền lâm thời vẫn tiếp tục vãn hồi an ninh - với sự hỗ trợ hay bảo vệ của các đơn vị Hoa Kỳ - và lãnh đạo tương lai của Iraq đang dần dần xuất hiện với những suy tính chính trị bình thường.
Allawi tuyên bố sẽ ra tranh cử tại Iraq, bin Laden tự xác định như một giải pháp sáng giá hơn cho Saudi Arabia. Dân Kurd và Shiite hả dạ vì hung thủ Chemical Ali bị ra toà, bầu cử sẽ tiến hành tại Iraq, dù trong tiếng bom và chính quyền Bush theo dõi sự hình thành của một “trật tự mới” trong những vũ điệu chóng mặt của sắc dân Ả Rập từ Saudi qua Iraq.
Năm 1991, dân Shiite đã kêu gọi Hoa Kỳ yểm trợ để lật đổ chế độ Saddam Hussein. Chính quyền George H. Bush (cha) nhìn vào cục diện cục bộ khi đó mà kết luận là dân Shiite thắng thế tại Iraq thì Iran thắng thế tại Trung Đông. Kết cuộc, như nhiều lần trong lịch sử, Hoa Kỳ bỏ rơi đồng minh, để cả trăm ngàn dân Shiite chết vì võ khí hóa học của Dược vương Ali. Ngày nay, Dược vương đối diện với Diêm vương trong sự hả hê của dân Shiite, ngay trước mùa bầu cử. Và trùm khủng bố Osama bin Laden phải lật đật nhảy vào cuộc để khỏi bị đời quên. Chính quyền của Bush con có lẽ tinh quái hơn Bush cha.
Hay Hoa Kỳ đã trưởng thành dần dần"

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tuần lễ Nobel năm 2025 đã khởi đầu tại Stockholm với giải thưởng đầu tiên thuộc lĩnh vực sinh lý học hoặc y khoa, mở màn cho chuỗi công bố kéo dài đến ngày 13 tháng Mười. Ba nhà khoa học Mary Brunkow, Fred Ramsdell và Shimon Sakaguchi được trao Giải Nobel Y khoa 2025 cho công trình “khám phá cơ chế dung nạp miễn dịch ngoại vi”, nền tảng của nhiều hướng nghiên cứu mới trong điều trị ung thư và bệnh tự miễn nhiễm. Các giải thưởng còn lại sẽ được công bố như sau: - 7 tháng Mười: Vật lý - 8 tháng Mười: Hóa học - 9 tháng Mười: Văn chương - 10 tháng Mười: Hòa bình - 13 tháng Mười: Kinh tế học
Từ tháng 11/2000 đến nay, chưa từng có một ngày nào mà con người vắng bóng ngoài quỹ đạo Trái đất. Trạm Không Gian Quốc Tế International Space Station (ISS) đã duy trì sự hiện diện liên tục suốt 25 năm, với ít nhất một phi hành gia Hoa Kỳ thường trực trên quỹ đạo thấp. Trong lịch sử bay vào vũ trụ, hiếm có thành tựu nào sánh bằng ISS: một công trình chung của Hoa Kỳ, châu Âu, Canada, Nhật Bản và Nga – biểu tượng của sự hợp tác vượt lên trên chính trị. Nhưng mọi hành trình đều có hồi kết. Năm 2030, con tàu khổng lồ này sẽ được điều khiển rơi xuống một vùng hẻo lánh ở Thái Bình Dương.
50 năm sau và thêm 8 đời tổng thống Mỹ, tuy Việt Nam nay không còn là quan tâm của đại đa số quần chúng như thời chiến tranh, nhưng một nước Việt Nam thống nhất về địa lý vẫn nằm trong chiến lược của Mỹ và vẫn được các nhà nghiên cứu về chính trị, sử, xã hội, kinh tế, quốc phòng và những nhà hoạt động môi trường, xã hội dân sự, những người tranh đấu cho dân chủ, nhân quyền quan tâm vì những vấn đề tồn đọng sau chiến tranh và các chính sách của Hà Nội. Những chủ đề liên quan đã được trình bày trong một hội nghị quốc tế tổ chức vào hai ngày 18 và 19/9/2025 tại Đại học U.C. Berkeley với sự tham dự của nhiều học giả, nghiên cứu sinh từ các đại học Hoa Kỳ, Việt Nam, Singapore, Pháp; cùng các cựu lãnh đạo, phóng viên, nhà hoạt động.
Tùy vào diễn biến trong dòng chảy xã hội mà người ta thường hay nhắc hoặc nhớ về một nhân vật nào đó của lịch sử. Ngay lúc này, tôi nhớ về Charlie Charplin – người đàn ông với dáng đi loạng choạng trong đôi giày quá khổ, với cây ba-ton, gương mặt trẻ con, tinh khôi nhưng láu cá, nổi bật với chòm râu “Hitler”, ánh mắt sâu thẳm như vác cả một thế giới trên vai
Con người? Nhân loại? Chúng ta đều biết những nhân vật này từ rất lâu. Họ đến từ một loài vượn đặc biệt có trí thông minh muốn vượt lên con vượn và họ trở thành con người, như nhà khoa học triết gia Charles Darwin đã lập thuyết. Hoặc họ được nặn ra từ đất sét rồi bị đuổi khỏi vườn địa đàng, đi lang thang khắp nơi tạo ra nhân loại như Thánh kinh đã ghi chép. Dù họ đến từ đâu, chúng ta đều phải ca ngợi khả năng tiến bộ không ngừng của họ. Dù họ xấu tính cách nào, hung ác ra sao, điên rồ cách mấy, chúng ta cũng phải ngưỡng mộ ý muốn cao cả của họ: Làm cho con người và đời sống tốt đẹp hơn.
Từ khi trở lại Tòa Bạch Ốc, Tổng thống Donald Trump đã thực hiện hàng loạt chuyến công du quốc tế. Đằng sau những chuyến đi đó là các thỏa thuận trị giá hàng tỷ MK, những buổi đón tiếp hoàng gia trang trọng, xa hoa, hay “nỗ lực tìm kiếm hòa bình” giữa khủng hoảng và xung đột. Trong khi Trump công du đến các quốc gia khác, Tòa Bạch Ốc cũng liên tục mở cửa đón tiếp các lãnh đạo từ khắp thế giới. Từ Tổng thống El Salvador Nayib Bukele (thăm Washington vào tháng 4) đến Quốc vương Jordan Abdullah II (đến Hoa Kỳ vào tháng 2), và gần đây nhất là hội nghị thượng đỉnh giữa Trump và Putin diễn ra tại Alaska.
Trong hơn hai thế kỷ qua, Hiến Pháp Hoa Kỳ đã “trưởng thành” cùng đất nước thông qua các tu chính án. Những sửa đổi mang tính lịch sử như Tu Chính Án 13 (xóa bỏ chế độ nô lệ) hay Tu Chính Án 19 (mang lại quyền bầu cử cho phụ nữ) là minh chứng rõ ràng cho tinh thần ấy: Hiến Pháp không phải là những điều bất biến, mà là một công trình luôn phát triển cùng thời đại.
Năm 1978, Hồng y Karol Józef Wojtyla, Tổng Giám mục Kraków của Ba Lan, được bầu làm giáo hoàng (John Paul II, Gioan Phaolô II). Năm 1980, thi sĩ Czesław Miłosz, giáo sư gốc Ba Lan tại Đại học Berkeley, được trao giải Nobel Văn chương, là người đầu tiên của trường nhận giải Nobel không phải trong lãnh vực khoa học và ông có những quan tâm đến tình hình nhân quyền tại Việt Nam. Từ đó tôi chú ý đến đất nước Ba Lan nhiều hơn, nhất là chuyến trở về quê hương lần đầu tiên của Giáo hoàng Gioan Phaolô II vào năm 1979.
Ngày 11 tháng 9 năm 2001, vợ chồng sắp bay sang Ý dự đám cưới con gái vào ngày 12. Sáng ấy, ông vẫn dậy 4 giờ rưỡi, tắm, hát điệu music-hall, mặc bộ pin-stripe xanh đậm – ông bắt nhân viên an ninh mang áo cà vạt mỗi ngày; nhiều người khó, ông tự móc tiền mua cho. 8 giờ 15 như lệ, gọi cho Susan. Nửa giờ sau, Susan đang nói chuyện với con thì đầu dây khác reo: “Mở tivi lên!” Tháp phía bắc bốc khói. Bà gọi văn phòng chồng; đồng nghiệp bảo: “Rick đang ngoài hành lang, cầm loa, đưa mọi người ra.” Ở Florida, Dan Hill xem tivi thì điện thoại reo: Rick gọi từ di động. “Tôi đang sơ tán.” Hill nghe ông dùng loa, giọng bình tĩnh, rồi bật hát bài “Men of Harlech”: “Đứng vững, người Cornwall ơi… đừng bao giờ chịu khuất.” Rick nói thêm: Ban quản trị toà nhà bảo ở yên. “Tôi bảo hắn cút đi,” Rick nói. “Những tầng trên điểm trúng sẽ sập, kéo cả nhà xuống. Tôi đưa người của tôi ra.” Vài phút sau, máy bay thứ hai ngoặt trái lao vào tháp nam. Susan bấm gọi; không ai bắt máy...
Về mặt pháp lý và hình sự ở châu Âu, hiện nay không có một Tòa án Hình sự duy nhất nào có thẩm quyền chung cho toàn châu Âu như kiểu “Tòa án Tối cao Hình sự châu Âu”. Tuy nhiên, có một số cơ quan và tòa án có thẩm quyền trong một số lĩnh vực nhất định có liên quan đến hình sự chung cho châu Âu. European Union Agency for Criminal Justice Cooperation, EUROJUST không phải là tòa án mà là cơ quan hợp tác tư pháp hình sự của Liên minh châu Âu, có chức năng hỗ trợ và điều phối hợp tác điều tra và truy tố hình sự xuyên biên giới giữa các quốc gia thành viên. Các tội phạm xuyên quốc gia là khủng bố, buôn ma túy, rửa tiền, tội phạm mạng... Cơ quan này có trụ sở đặt tại The Hague, Hà Lan.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.