Hôm nay,  

Vũ Điệu Ả Rập

18/12/200400:00:00(Xem: 5796)
Khi các lãnh tụ Ả Rập đi vào sinh hoạt chính trị, người ta có thể chóng mặt...
Ngày 16, bin Laden tung ra cuốn băng ghi âm; ngày 15 Chính phủ Lâm thời Iraq loan báo sẽ đem Ali Hasan al-Majid ra xử; cùng ngày, Thủ tướng Iyad Allawi của Chính phủ Lâm thời tuyên bố ông sẽ ra ứng cử vào cuối tháng Giêng. Khi kiến lửa chạy như vậy, người ta mới thấy là George W. Bush đã đạp vào ổ kiến. Và đi lên....
*
Bốn ngày trước khi Hoa Kỳ có bầu cử, hôm 29 tháng 10, Osama bin Laden tung ra một đoạn băng truyền hình (xin để ý - truyền hình, không phải ghi âm) với thông điệp làm giới phân tách ngạc nhiên. Bin Laden tấn công cả hai ứng cử viên George W. Bush và John Kerry mà không tỏ ý ủng hộ phe nào, chủ yếu chỉ để tự tranh cử vào vị trí lãnh đạo khối Hồi giáo (xem bài “Lá phiếu bin Laden” trên cột báo này, số ra ngày 30 tháng 10). Hôm 16 vừa qua, bin Laden tái xuất hiện, lần này dưới dạng của một băng ghi âm – dễ thực hiện và phổ biến hơn – để tấn công Hoàng gia Saudi Arabia (Hà Nội phiên âm tên xứ này theo kiểu nửa đực nửa cái là “Ả Rập Xê-Út”) tội “phạm luật Thượng Đế”.
Truyền thông Hoa Kỳ om xòm phân tách chuyện này - ở phần râu ria.
Thượng Đế nào có nói gì, mà có nói thì mấy ai hiểu" Khi ai đó kết án người khác là xúc phạm Thượng Đế, tà đạo, là mắc tội với Thượng Đế, ta biết ngay rằng kẻ đó muốn làm Thượng Đế. Osama bin Laden là người có tham vọng ngất trời cỡ đó.
Saudi Arabia là sinh quán của bin Laden, nơi có trữ lượng dầu khí lớn nhất và có hệ phái Wahhabi vẫn truyền bá đạo Hồi theo xu hướng quá khích nhất. Bin Laden muốn lật đổ Hoàng gia - bị kết án là đồi trụy thì ít nhưng mắc tội thân Mỹ thì nhiều. Hoa Kỳ của ông Bush đưa quân vào Iraq cũng với mục tiêu canh chừng để xứ này khỏi bị lật và nhằm chuyển hóa ra một chế độ Hồi giáo hiện đại hơn. Nhất là không tiếp tục chứa chấp và yểm trợ các phần tử quá khích, những tay khủng bố sẵn sàng gia nhập hàng ngũ al Qaeda. Cả hai, al Qaeda và Hoa Kỳ đều muốn có thay đổi tại xứ này, nhưng thay đổi theo chiều hướng trái ngược. Một số người Saudi cũng muốn vậy.
Tuần qua, tin từ London cho biết là “Phong trào cải cách Hồi giáo tại Arabia” dự tính tổ chức một cuộc biểu dương lực lượng ngày 16 tại hai thành phố lớn của Saudi Arabia là Riyad và Jeddah. Lãnh tụ phong trào này, viết tắt là MIRA, là Saad al-Faqih, một bác sĩ và giáo sư về phẫu thuật lưu vong tại Anh từ năm 1994. Ông muốn xứ sở bước ra khỏi thời Trung Cổ và ôn hoà tự cải cách ra một hình thái Hồi giáo hiện đại hơn. Nhìn lại đi, al-Faqih cũng giống Allawi: bác sĩ lưu vong tại Anh, muốn xứ sở bước qua hướng khác.
Osama bin Laden lật đật tung ra cuốn băng ghi âm mới nhất, tương đối dễ thực hiện hơn băng truyền hình, chính là để nhắc tới giải pháp “cách mạng” của mình, trước khi MIRA có dịp biểu dương. Trong khi đó, chính quyền Hoàng gia Saudi ra lệnh cấm biểu tình để MIRA mất dịp thi thố khả năng. Lần cuối MIRA ra quân là vào tháng 10 năm 2003. Khi đó, truyền thông Mỹ không thèm để ý, như mọi khi vì chả có người Mỹ nào mất mạng.
Rốt cuộc, bin Laden và Hoàng gia Saudi đều có một mục tiêu: không cho phép sự hình thành của bất cứ giải pháp nào khác. Lãnh đạo Saudi muốn duy trì hiện trạng, bin Laden muốn lật đổ trật tự cũ, và MIRA muốn cải cách để tránh cách mạng. Osama bin Laden tung ra cuốn băng nhằm hạ hỏa cao trào MIRA và mặc nhiên tự xác định như lãnh tụ một phong trào chính trị, với một giải pháp khác. Nghĩa là lãnh tụ al Qaeda muốn tự xác định là một lãnh tụ chính trị.

Kết luận: 1) Osama bin Laden chưa chết, 2) theo dõi tình hình rất sát, và 3) tiếp tục tự cải tạo diện mạo chính trị. Trùm khủng bố đang đổi màu thành lãnh tụ của một phong trào chính trị và không muốn Saudi thay đổi. Những điều ấy có lẽ quá phức tạp đối với truyền thông Hoa Kỳ, vì đa số vẫn tưởng rằng al Qaeda chỉ có một mục tiêu là giết Mỹ...
Bây giờ ta mới phân tách chuyện Iraq.
*
Ngày 15, Chính phủ Lâm thời Iraq loan tin sẽ đem Ali Hasan al-Majid ra xét xử.
Ông ta là em họ của Saddam Hussein, có hỗn danh là “Chemical Ali”- mà nếu dịch cho đúng ta phải đọc là “Dược vương Ali”, chuyên trị đòn độc dược bằng võ khí hoá học. Thành tích của Dược vương là tung khí độc tàn sát dân Kurd và Shiite tới hàng trăm ngàn. Ông ta là nhân vật số hai, chỉ thua bạo chúa Saddam có một bậc.
Tại sao chính quyền lâm thời Iraq lại đưa ra tòa nhân vật số hai mà không phải số một – Saddam – hay tại sao không khởi sự truy tố từ dưới lên, ít ra là nhân vật thứ 55 trong danh mục tội phạm Iraq Hoa Kỳ đã đề ra" Thấp quá thì chưa đáng kể, cao quá thì bỏng tay. Khi đem Dược vương ra tòa xét xử trước tiên, Chính phủ Lâm thời và bản thân Thủ tướng Allawi có thể nhắm vào mục tiêu chính trị: thủ phạm là người làm dân Kurd và dân Shiite sôi máu. Sau đó, toà án mới lần lượt truy tố các nhân vật kia, vào đầu năm tới.
Ngày 30 tháng Giêng của đầu năm tới, Iraq sẽ có bầu cử. Phiên xử Dược vương Ali trùng hợp với cuộc tranh cử và đấy là lý do vì sao tòa sẽ nhóm, nhưng đem tay Ali Hasan al-Majid này ra xử cũng đủ nức lòng chiến sĩ. Saddam Hussein" Xin để dành làm món chính trong thực đơn 55 món. Có lẽ vì vậy mà cùng ngày, Iyad Allawi tuyên bố sẽ ra tranh cử.
Kết luận thế nào đây"
Xứ Iraq đang được... “bình thường hoá” trong ý nghĩa là các toan tính chính trị bắt đầu xuất hiện vì bầu cử trở thành biến cố đáng quan tâm. Quân khủng bố hay phiến loạn có thể vẫn ám sát đánh bom, chính quyền lâm thời vẫn tiếp tục vãn hồi an ninh - với sự hỗ trợ hay bảo vệ của các đơn vị Hoa Kỳ - và lãnh đạo tương lai của Iraq đang dần dần xuất hiện với những suy tính chính trị bình thường.
Allawi tuyên bố sẽ ra tranh cử tại Iraq, bin Laden tự xác định như một giải pháp sáng giá hơn cho Saudi Arabia. Dân Kurd và Shiite hả dạ vì hung thủ Chemical Ali bị ra toà, bầu cử sẽ tiến hành tại Iraq, dù trong tiếng bom và chính quyền Bush theo dõi sự hình thành của một “trật tự mới” trong những vũ điệu chóng mặt của sắc dân Ả Rập từ Saudi qua Iraq.
Năm 1991, dân Shiite đã kêu gọi Hoa Kỳ yểm trợ để lật đổ chế độ Saddam Hussein. Chính quyền George H. Bush (cha) nhìn vào cục diện cục bộ khi đó mà kết luận là dân Shiite thắng thế tại Iraq thì Iran thắng thế tại Trung Đông. Kết cuộc, như nhiều lần trong lịch sử, Hoa Kỳ bỏ rơi đồng minh, để cả trăm ngàn dân Shiite chết vì võ khí hóa học của Dược vương Ali. Ngày nay, Dược vương đối diện với Diêm vương trong sự hả hê của dân Shiite, ngay trước mùa bầu cử. Và trùm khủng bố Osama bin Laden phải lật đật nhảy vào cuộc để khỏi bị đời quên. Chính quyền của Bush con có lẽ tinh quái hơn Bush cha.
Hay Hoa Kỳ đã trưởng thành dần dần"

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Khi nhìn bản đồ thế giới và duyệt xét lịch sử hình thành, chúng ta nhận thấy có rất nhiều điểm tương đồng giữa Canada và Úc Đại Lợi.
Người Việt miền Nam từng trải qua một bài học cay đắng: sau 1975, những lời nói về “thống nhất” và “hàn gắn” không bao giờ đi cùng sự nhìn nhận. Không một lời chính thức nào nhắc đến các trại cải tạo, những cuộc tước đoạt, hay những đời sống bị đảo lộn dưới tay những người nhân danh chiến thắng. Không có sự thật, hòa giải chỉ là chiếc khẩu hiệu rỗng. Câu chuyện nước Mỹ hôm nay, khi chính quyền muốn làm mờ các chứng tích về chế độ nô lệ, cho thấy một điều quen thuộc: không quốc gia nào trưởng thành bằng cách giấu đi phần tối. Sự thật không tự biến mất chỉ vì người ta muốn quên.
Hai mươi năm trước, Thống đốc Jeb Bush ký đạo luật “stand your ground” (đứng vững tại chỗ), được giới ủng hộ xem là một biện pháp chống tội phạm dựa trên “lý lẽ thường tình”. Lời hứa khi ấy: bảo vệ người dân tuân thủ pháp luật khi họ dùng vũ lực để tự vệ. Sau vụ George Zimmerman được tha trong cái chết của Trayvon Martin, đồng bảo trợ dự luật, dân biểu Dennis Baxley, vẫn bảo rằng “trao quyền” cho người dân sẽ giúp chặn bạo lực.
“Di sản, còn có thể mang hình thức phi vật thể của lối nghĩ, lối sống, lối hành động, mà con người miền Nam khi xưa đã được trau dồi, hun đúc qua tinh thần của thể chế, của một nền dân chủ hiến định. Chính con người, chính cộng đồng xã hội mới là trung tâm và cũng là cội nguồn lẫn mục đích của mọi bản hiến pháp.” – Hải Sa, “Ngót 60 năm từ một khế ước nhân quyền dang dở,” trang 56 Cùng với tin tạp chí Luật Khoa vừa được đề cử giải thưởng Tự Do Báo Chí năm 2025 của Tổ chức Phóng viên Không Biên giới, ban chủ trương trong một thư tới độc giả vào cuối tháng 10 đồng thời thông báo việc phát hành ấn bản đặc biệt với chủ đề “70 Năm Việt Nam Cộng Hòa – Chân Dung & Di Sản” gồm 86 trang, với 14 bài vẽ lại hành trình từ ra đời tới bị bức tử của nền dân chủ duy nhất của Việt Nam và di sản của thể chế yểu mệnh này để lại. Bài này nhằm điểm qua nội dung của ấn bản đặc biệt này, và sẽ chú trọng vào một bài đã gợi nơi người viết một suy tư sâu sắc.
Một nhóm sử gia, thủ thư và tình nguyện viên đang gấp rút chạy đua với thời gian – và với chính quyền Trump – để giữ lại những mảnh ký ức của nước Mỹ.Từ hình ảnh người nô lệ bị đánh đập, các trại giam người Mỹ gốc Nhật trong Thế Chiến II, đến những bảng chỉ dẫn về biến đổi khí hậu ở công viên quốc gia, tất cả đều có thể sớm biến mất khỏi tầm mắt công chúng. Trong vài tháng gần đây, hơn một ngàn sáu trăm người – giáo sư, sinh viên, nhà khoa học, thủ thư – đã âm thầm chụp lại từng góc trưng bày, từng bảng giải thích, để lập ra một kho lưu trữ riêng tư. Họ gọi đó là “bản ghi của công dân” – một bộ sưu tập độc lập nhằm bảo tồn những gì đang tồn tại, trước khi bị xoá bỏ bởi lệnh mới của chính quyền.
Hai trăm mười một năm trước, mùa hè năm 1814, quân Anh kéo vào Washington. Trước khi phóng hỏa Bạch Ốc, họ ngồi xuống dùng bữa tại bàn tiệc đã dọn sẵn cho Tổng thống James Madison. Khi bữa ăn kết thúc, lính Anh đốt màn, đốt giường, và tòa nhà bốc cháy suốt đêm. Sáng hôm sau, cơn mưa lớn chỉ còn rửa trôi phần tro tàn của nơi từng là biểu tượng cho nền cộng hòa non trẻ. Tuần này, phần Cánh Đông của Bạch Ốc bị phá sập. Không phải bởi ngoại bang, mà bởi chính quyền tại vị. Và lần này, không ai được báo trước. Người Mỹ chỉ biết chuyện qua những bức ảnh máy xúc cày nát nền nhà, cùng lời xác nhận ngắn ngủi từ các viên chức trong chính phủ.
Hai trăm năm rưỡi sau ngày dựng cờ độc lập, nước Mỹ vẫn chưa thoát khỏi chiếc bóng của bạo lực. Mỗi khi một viên đạn nổ, người ta lại nói: “Đây không phải là nước Mỹ.” Nhưng chính câu nói ấy lại là cách người Mỹ tránh nhìn thẳng vào chính mình. Bài viết của giáo sư Maurizio Valsania (Đại học Torino), đăng trên The Conversation ngày 12 tháng 9, 2025, nhắc lại lịch sử mà nhiều người muốn quên: từ nhựa đường và lông gà đến súng ngắn buổi bình minh — một mạch dài nối liền hai thế kỷ, nơi tự do và bạo lực chảy cùng dòng máu.
Một cuộc thăm dò dư luận của AP-NORC thực hiện vào tháng 9 & 10 cho thấy hầu hết dân Mỹ coi việc chính phủ đóng cửa hiện tại là một vấn đề nghiêm trọng và đổ lỗi cho cả hai Đảng Cộng Hòa, Đảng Dân Chủ và cả Tổng Thống Trump với những tỷ lệ gần như ngang nhau. Cuộc thăm dò cũng cho thấy người Mỹ lo lắng về kinh tế, lạm phát và bảo đảm việc làm. Họ đang giảm những chi tiêu không thiết yếu như quần áo và nhiên liệu. Đa số cho rằng nền kinh tế yếu kém. Chi phí thực phẩm, nhà ở và chăm sóc sức khỏe được coi là những nguồn chính gây khó khăn tài chính.
Trên cao nguyên Tây Tạng – vùng đất được mệnh danh là “nóc thế giới” – hàng triệu tấm pin mặt trời trải rộng đến tận chân trời, phủ kín 420 cây số vuông, tức hơn bảy lần diện tích đảo Manhattan. Tại đây, ánh nắng gay gắt của không khí loãng ở độ cao gần 10.000 bộ trở thành mỏ năng lượng khổng lồ cho Trung Hoa. Giữa thảo nguyên lạnh và khô, những hàng trụ gió nối dài trên triền núi, các con đập chắn ngang dòng sông sâu, cùng đường dây cao thế băng qua sa mạc, hợp thành một mạng lưới năng lượng sạch lớn nhất thế giới. Tất cả đổ về đồng bằng duyên hải, cung cấp điện cho các thành phố và khu kỹ nghệ cách xa hơn 1.600 cây số.
Mức asen cao được phát hiện trên sông Mê Kông, cảnh báo nguy cơ ô nhiễm kim loại nặng lan rộng ở Đông Nam Á. Các sông Mã, Chu và Lam của Việt Nam đang bị đe dọa bởi hoạt động khai thác đất hiếm ở Lào, tác động đến nguồn nước của hàng chục triệu người và di sản cổ đại văn hóa Đông Sơn. Việt Nam cần phối hợp ngoại giao, giám sát khoa học và vận động cộng đồng để bảo vệ các dòng sông này. Khác với sông Mê Kông được giám sát và hợp tác thông qua Ủy hội Sông Mê Kông (MRC), các dòng sông Mã, Chu và Lam lại không có bất kỳ hiệp ước quốc tế nào. Do đó, Lào và đối tác Trung Quốc không có nghĩa vụ pháp lý phải giảm thiểu ô nhiễm xuyên biên giới. Sự thiếu vắng các thỏa thuận ràng buộc này đòi hỏi Việt Nam phải hành động bảo vệ dân cư và sinh mệnh các dòng sông này
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.