Hôm nay,  

“Đi Đi Em, Còn Do Dự, Trời Tối Mất” *

28/03/202500:00:00(Xem: 3253)

AOC
Buổi vận động đấu tranh Fight Oligarchy” của Thượng nghị sĩ Bernie Sanders và AOC ở Colorado thu hút hàng chục ngàn người tham dự (Credit: @AOC)
 
Hai tháng đã trôi qua. Trên những diễn đàn mạng xã hội và cả trong những cuộc đối thoại đời thường, rất nhiều người thổ lộ về một thói quen vừa xuất hiện: đếm xem còn bao nhiêu ngày nữa kết thúc nhiệm kỳ bốn năm của chính quyền hiện tại. “Đếm thời gian trôi” vốn không phải là một thói quen tích cực trong đời sống. Nó phản chiếu tâm trạng chán nản, buông xuôi, thậm chí là sợ hãi. Hàng loạt câu hỏi “Chúng ta phải làm gì?”; “Rồi chuyện gì nữa?”; “Chúng ta đang sống ở thời đại nào?”… Trong đó, câu hỏi lớn nhất, và biểu lộ sự phẫn nộ của người dân nhất, đó là: “Đảng Dân Chủ đang làm gì?”

Nền Dân Chủ Mỹ đang trong cơn khủng hoảng. Các giá trị mà nó định hình đang bị tấn công nặng nề. Mỗi một ngày, chiếc bánh Dân Chủ lại bị cắt đi một phần, để lấp vào đó là những bông  “snowflake” mỏng manh, yếu đuối, dễ dàng thỏa hiệp với quyền lực và lợi ích.

Càng nhiều những bông hoa “snowflake”, sự tức giận của người dân càng dày thêm, và chính quyền hiện tại càng có nhiều “trophy” trong cuộc thi thử thách giới hạn của Hiến Pháp và quyền hạn của tổng thống. Điều này chứng minh qua cuộc biểu tình bằng những tấm bảng đen yếu ớt của đảng Dân Chủ trong ngày Donald Trump đọc diễn văn Thông Điệp Liên Bang. Sự im lặng đến kỳ lạ của đảng Dân Chủ trong hai tháng qua và những phản đối “nhỏ giọt” của họ bị ký giả của tờ The Guardian gọi là “cái chết trong rên rỉ.”

Có vẻ như tất cả vẫn sẽ ngủ yên nếu không có giọt nước tràn ly: Chuck Schumer, lãnh đạo phe thiểu số, lội ngược dòng, bảo vệ chiến lược của những người đang được gọi là đảng Cộng Hòa.

Moria Donegan của The Guardian gọi Chuck Schumer là hiện thân của tất cả những xung động xấu nhất trong nội bộ, những xung lực đã cho phép Donald Trump nắm quyền kiểm soát chính trị Mỹ và biến trật tự hiến pháp của nước Mỹ thành cát bụi.

Đây không phải là lần đầu tiên nước Mỹ đi trong cơn khủng hoảng này. Lịch sử nước Mỹ đã chứng minh, nền dân chủ và tự do có được hôm nay vì nước Mỹ đã có những người cầm đuốc đi qua bóng tối.

Nếu không có Martin Luther King dẫn đầu phong trào tẩy chay xe buýt Montgomery (1955-1956) sau vụ bắt giữ Rosa Parks, chấm dứt tình trạng phân biệt chủng tộc trên xe buýt, thì người da đen mãi mãi không có chỗ ngồi trên những phương tiện công cộng.

Nếu không có Martin Luther King tổ chức và lãnh đạo cuộc tuần hành đến Washington năm 1963, công lý chủng tộc của nước Mỹ mãi mãi không được sinh ra cùng với bài phát biểu nổi tiếng “Tôi Có Một Giấc Mơ.”

Nếu không có Martin Luther King thì Đạo luật Dân quyền năm 1964 và Đạo luật Quyền bầu cử năm 1965 chỉ là “American Dream” theo nghĩa đen.

Những con sóng nhỏ sẽ tạo thành bão lớn. Nhiều đóm lửa nhỏ sẽ tạo thành ngọn đuốc rực sáng.

Khi cơn bão cát thế kỷ 21 đang ập đến, thì có những nhóm người đã vượt qua khỏi thành trì an toàn, cầm đuốc đi về phía ánh sáng, không chấp nhận để giá trị hàng trăm năm của nước Mỹ bị phá bỏ. Họ là những tín hiệu tươi mới của sự sống, cho thấy niềm tin nước Mỹ vẫn còn được cứu.

Khoảng hai tuần lễ nay, ngày nào, khắp các thành phố, tiểu bang trên nước Mỹ đều có những cuộc biểu tình chống chính sách của tổng thống, chống “cố vấn bất thành văn” của Trump là tỷ phú Elon Musk đã lạm quyền, tấn công vào ba nhánh của chính phủ dù không phải người do dân bầu nên. Mỗi ngày, các trang báo chính thống và cả các mặt trận truyền thông xã hội tràn ngập những người cầm bảng kêu gọi tẩy chay “boycott” Tesla, biểu tình trước các đại lý Tesla, từ Canada đến Mỹ. Ngày 5/4/2025 này hứa hẹn một cuộc biểu tình khắp cả nước, lớn nhất kể từ sau cuộc biểu tình 2017 của Women’s March (hơn 1 triệu người.) Tại các “townhall” của đảng Cộng Hòa, rất nhiểu cử tri, trong đó có cựu quân nhân đã đứng lên chất vấn trực tiếp với lãnh đạo của khu vực đó.

Trong những ngọn lửa nhỏ ấy, là Dân biểu Alexandria Ocasio-Cortez (AOC) của New York, người gần như đã cạn kiệt sự kiên nhẫn của cô đối với đảng Dân Chủ sau cú lội ngược dòng của Chuck Schumer. Trả lời phỏng vấn với CNN, AOC gọi sự đầu hàng của Schumer trước Trump là một “sai lầm to lớn” và là “cái tát vào mặt” đối với các cử tri Dân chủ. AOC trả lời truyền thông báo chí rằng “Có một cảm giác phản bội rất lớn từ các cử tri đảng Dân Chủ không sẵn sàng chiến đấu.”

Chiến dịch mang tên “Fight Oligarchy” của Thượng nghị sĩ Bernie Sanders và AOC ở các tiểu bang Arizona, Colorado, Nevada thu hút 86,000 ngàn người tham dự có thể được ví như một ngọn đuốc trong đêm tối. Mạng xã hội Bluesky, Twitter tràn ngập hình ảnh của chiến dịch với những lời hy vọng như:
“Người dân khắp cả nước sẵn sàng chiến đấu cho một thế giới tốt hơn” hoặc “Chúng ta có cuộc cách mạng. Và bây giờ, không phải thời điểm của các tỷ phú, mà là của tất cả mọi người” hoặc “Tôi hạnh phúc khi nhìn thấy điều này. Hai người này, và nhiều người khác nữa nên tiếp tục đứng lên. Thậm chí còn hơn thế nữa, hãy đến và nói chuyện với những người trung lập, những người theo chủ nghĩa tự do và những người Cộng Hòa. Không ngừng nghỉ. Hãy cho họ thấy rằng họ đã bị lừa dối, và đảng Dân Chủ là vì tất cả người Mỹ, thuộc mọi tầng lớp.”

Thượng nghị sĩ Bernie Sanders và AOC kêu gọi trước hàng chục ngàn người đứng lên để phản đối chủ nghĩa độc tài và chế độ đầu sỏ, ngăn chặn bất kỳ dự luật nào cắt giảm Medicaid để mang lại nhiều ưu đãi thuế hơn cho các tỷ phú.

Chưa hết, cựu ứng cử viên phó tổng thống Tim Walz cũng đi khắp các tiểu bang “đỏ” – nơi vì lý do an toàn đã dừng các buổi “townhall” – để nói chuyện với cử tri.

Jonathan V. Last của The Bulwark đã chia sẻ rằng, “sức mạnh của con người là câu trả lời duy nhất.”

“Thay vì than trách, hãy chống lại những kẻ độc tài bằng mọi cách. Nếu thị trường chứng khoán sụt giảm, hãy hét lên cho họ biết vì đó là lỗi của họ. Khi một đứa trẻ chết vì bệnh sởi, đó là lỗi của họ. Tấn công họ mỗi ngày, về bất kỳ điều gì mới xảy ra. Hãy hành động và lên tiếng như một người bình thường, không phải là một chính trị gia đóng khung trong những hành vi chuẩn mực.”

Sau hơn nửa thế kỷ, người Mỹ, với bản chất được hình thành từ lịch sử đấu tranh chống lại áp bức, bất bình đẳng và bất kỳ thế lực nào tìm cách làm giảm phẩm giá con người, vẫn tin rằng mỗi cá nhân đều có quyền được sống, tự do và mưu cầu hạnh phúc. Cảm hứng từ lời nói của những nhà lãnh đạo trong quá khứ như Martin Luther King Jr., Abraham Lincoln và Frederick Douglass vẫn còn vang vọng. Cuộc chiến của những tiền nhân đó không chỉ vì bản thân họ mà còn vì các thế hệ tương lai, bảo đảm rằng tự do không chỉ là một ý tưởng mà là một kinh nghiệm đấu tranh cho tất cả mọi người.

Cuộc đời là dòng chảy không ngừng nghỉ. Và dòng chảy đó dành cho ai dám quyết đoán, dám chọn đứng về lẽ phải, để không bị bỏ lại trong hố đen sâu thẳm. Có nên chăng, đã đến lúc tất cả chúng ta, hãy mau chóng đứng lên bước đi tới? Bởi nếu do dự, trời sẽ tối mất!
 
Kalynh Ngô
 
*Lời trong ca khúc Ngày Lang Thang của Đen Vâu

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Từng là một trung tâm thương mại sầm uất và biểu tượng cho niềm hy vọng đang dâng cao về tương lai dân chủ trong khu vực, Hồng Kông hiện đang đối mặt với các biện pháp kiểm soát ngày càng siết chặt của chính quyền Bắc Kinh. Từ năm 2019 cho đến nay, khoảng hơn 200.000 người đã ra đi để cố thoát khỏi bầu không khí chính trị ngày càng ngột ngạt. Với việc áp dụng Luật An ninh Quốc gia, quyền tự trị của Hồng Kông từng được cam kết trong mô hình “một quốc gia, hai chế độ” đã bị gần như hoàn toàn xoá bỏ. Xu hướng toàn trị của chính quyền Trung Quốc không những ảnh hưởng trực tiếp đến số phận nghiệt ngã của Hồng Kông mà còn gián tiếp đến trào lưu dân chủ hoá của Việt Nam.
Ở New York, khoảng 2 triệu cử tri đã đi bỏ phiếu cho cuộc bầu cử thị trưởng lần này, cao nhất từ năm 1969, theo dữ liệu của NBC. Tất cả người dân hiểu được tầm quan trọng của lá phiếu lần này. Mười tháng qua, có vẻ họ hiểu được mức an toàn cuộc sống của họ ra sao, và sức mạnh của nền dân chủ hơn 200 năm của Hoa Kỳ đang lâm nguy như thế nào.
Mamdani không bán mộng. Anh bán khả thi. Và cử tri, sau nhiều lần bị dọa nạt, có vẻ đã chọn đúng thứ cần mua. Hy vọng, khi ấy, không phải lời hứa. Nó là hóa đơn thanh toán mỗi cuối tháng, nhẹ hơn một chút — và là bằng chứng rằng lý trí vẫn chưa bị bôi xóa.
Hiến pháp là văn bản pháp lý tối cao quy định các nguyên tắc tổ chức bộ máy nhà nước, xác lập thẩm quyền của các cơ quan công quyền, đồng thời quy định các chế độ kinh tế, văn hóa, xã hội và những quyền cơ bản của công dân. Tất cả các cơ quan nhà nước và công dân đều có nghĩa vụ tuân thủ Hiến pháp...
Trong bài phát biểu tại Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc ở New York hôm 23 tháng 9 năm 2025, Tổng Thống Hoa Kỳ Donald Trump đã nói rằng, “Biến đổi khí hậu, bất kể điều gì xảy ra, các bạn đã bị cuốn hút vào đó rồi. Không còn việc hâm nóng toàn cầu nữa, không còn chuyện toàn cầu lạnh cóng nữa. Tất cả những tiên đoán này được thực hiện bởi Liên Hiệp Quốc và nhiều tổ chức khác, thường là những lý do tồi và đều sai lầm. Chúng được tiên đoán bởi những kẻ ngu mà dĩ nhiên là số phận của đất nước họ và nếu tiếp tục thì những quốc gia đó không có cơ hội để thành công. Nếu các bạn không tránh xa khỏi trò lừa đảo xanh này thì đất nước của các bạn sẽ thất bại.” Đó là lời chứng rõ ràng được đưa ra trước cộng đồng quốc tế về quan điểm và hành động của chính phủ Trump chống lại các giá trị khoa học mà nhân loại đã, đang, và sẽ tiếp tục giữ gìn và thực hiện để làm cho cuộc sống ngày càng văn minh tiến bộ và hạnh phúc hơn.
Năm xưa, khi Benjamin Franklin rời khỏi Hội nghị Lập hiến năm 1787, một người phụ nữ hỏi ông: “Ngài Franklin, chúng ta có được chính thể gì, một nền quân chủ hay một nền cộng hòa?” Ông đáp: “Một nền cộng hòa, nếu các người còn giữ được nó.” Benjamin Franklin muốn nói, một nền cộng hòa, tức chính quyền của nhân dân, dựa trên luật pháp và trách nhiệm của người dân. Nền cộng hoà không tự bền vững, nó chỉ tồn tại nếu người dân có đủ phẩm hạnh, lý trí. Dân chủ không phải một thành quả, mà là thử thách liên tục. Câu nói ngắn gọn, đanh thép năm xưa của Franklin nay linh nghiệm, dưới thời Donald Trump.
Sáng nay, một post trên mạng xã hội của một người bạn làm tôi khựng lại: “Nếu không thích nước Mỹ, thì cuốn gói cút đi.” Câu đó khiến tôi nhớ về một buổi chiều hơn mười năm trước. Hôm ấy, nhóm bạn cũ ngồi quây quần, câu chuyện xoay về ký ức: Sài Gòn mất. Cha bị bắt. Mẹ ra tù. Chị em bị đuổi học, đuổi nhà. Và những chuyến tàu vượt biển không biết sống chết ra sao. Giữa lúc không khí chùng xuống, một người bạn mới quen buông giọng tỉnh bơ: “Các anh chị ra đi là vì không yêu tổ quốc. Không ai ép buộc dí súng bắt các anh chị xuống tàu cả.” Cả phòng sững sờ. Ở đây toàn người miền Nam, chỉ có chị ta là “ngoài ấy.” Vậy mà chị không hề nao núng. Ai đó nói chị “gan dạ.” Có người chua chát: “Hèn gì miền Nam mình thua.”
Trong cái se lạnh của trời Tháng Mười vào Thu, khi màu lá trên khắp nước Mỹ chuyển sang gam màu đỏ rực, vàng óng, thì một cơn bão đang âm ỉ sôi sục, len lỏi dưới bề mặt của cuộc sống người Mỹ. Gió càng thổi mạnh, cơn bão ấy sẽ càng nhanh chóng bùng nổ. Vỏn vẹn trong một tháng, nước Mỹ chứng kiến ba sự kiện chấn động, nức lòng những người đang dõi theo sự mong manh của nền Dân Chủ. Mỗi sự kiện diễn ra trong một đấu trường riêng của nó, nhưng đều dệt nên từ cùng một sợi chỉ của sự phản kháng kiên cường: bắt nguồn từ sự phỉ báng tính chính trực của quân đội; tước toạt thành trì độc lập, tự do của báo chí – ngôn luận; và những cú đánh tới tấp vào sức chịu đựng của người dân.
Hiểu một cách đơn giản, văn hoá là một khái niệm tổng quát để chỉ sự chung sống của tất cả mọi người trong cùng xã hội, bao gồm ngôn ngữ, phong tục tập quán, tôn giáo và luật pháp. Do đó, luật pháp là một thành tố trong toàn bộ các hoạt động văn hoá và có ảnh hưởng đến tiến trình phát triển xã hội, một vấn đề hiển nhiên...
Bất kỳ là ai, trẻ cũng như già, nữ cũng như nam, thật là tò mò, nếu chúng ta có thể biết được tương lai gần hoặc xa của mình, của người khác. Biết được tương lai là chuyện thú vị, hoặc căng thẳng, hoặc sôi nổi, hoặc sợ hãi. Ví dụ như bạn tiên đoán được ba tháng nữa sẽ gặp tai nạn hoặc cuối năm nay sẽ bị vợ ly dị. Nhưng có thể nào tiên đoán như vậy không? Làm gì có, chỉ là chuyện giả tưởng, chuyện phim ảnh và tiểu thuyết. Chuyện mấy bà phù thủy nhìn vào thau nước hoặc quả bóng kính trong thấy được chuyện mai sau, việc mấy ông thầy bói bấm tay nhâm độn, lật bài bói toán, v… v… chỉ thỏa mãn giấc mơ và tưởng tượng. Trong thực tế, chuyện đang xảy ra còn chưa giải quyết xong, nói chi chuyện ngày mai. Không đúng, nếu biết chuyện ngày mai thì chuyện hôm nay vô cùng dễ giải quyết. Ví dụ, “nếu biết rằng em sẽ lấy chồng, anh về lấy vợ thế là xong. Vợ anh không đẹp bằng em lắm, nhưng lấy cho anh đỡ lạnh lòng.” (Thơ vô danh). Thay vì cứ đeo đuổi hai ba năm sau, kéo dài buồn bã, đau khổ, để rồi “Lòn


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.