Hôm nay,  

Nói với đứa cháu nhỏ mới sanh

10/03/201907:24:00(Xem: 5704)

Nói với đứa cháu nhỏ mới sanh

 
blank

Cháu sanh ra trên đất nước nầy

Hưởng đầy đủ mọi thứ Tự Do, tiện nghi thừa mứa

Đừng tưởng rằng khi không mà có

Ông bà và các đấng sanh thành ra cháu trải bao gian khổ

mới đến được bến bờ hôm nay

nhờ sự mở rộng vòng tay của những người ở đây, thân ái

khi đồng chủng bên kia thù hằn rẻ rúng

mọi phương tiện sinh tồn bị giới hạn, bao vây,

đuổi khỏi nơi làm việc, bắt thảy lên rừng

tự đào giếng tìm nước bằng cái xuổng cùn,

thuốc men cậy nhờ mấy thứ lá cây cỏ dại

những bữa ăn chỉ toàn khoai sắn

bên dĩa muối xả hay chút nước muối mằn mặn chế pha

đánh lừa khẩu vị đưa cay bằng vài ba trái ớt

Rừng chiều năm sáu giờ mặt trời cũng biến mất

Cả thành phố cúp điện dài dài

Nơi nơi tối tăm ngự trị

Công an khu vực hằng bữa kêu lên ậm oẹ xử lý

Chuyện nầy chuyện kia cố ý hành dân

Vải tính từng tấc, gạo đong từng cân

Phải đi

Phải đi

Phải đi

“ Cột đèn biết di chuyển chắc nó cũng ra biển từ lâu

Dãi dầu sóng nước nhiều phen.

Ngục tù đòn bọng hai ba lượt.

Vẫn phải quyết ra khơi, dù biết chắc hiểm nguy đói khát

Thèm từ củ khoai đèo, đọt rau úa tới ly nước chín để nguội qua đêm.

Vét chút đường cặn còn lại dưới đáy thùng lóc lăn trong xó lường ghe ngập nước

Đứa bé - người sanh thành ra con sau nầy- mê sảng trong hầm tàu hôi dầu nồng nặc

Qua mấy ngày ói tới mật xanh

Giựt mình thức dậy khóc bù loa:

Cây cà-rem của con sao ba giựt mất?

Cả nhà cầu mong trong mặt trỏm lơ đầy nước mắt

đừng ai để nước trùng dương làm thủy mộ

và cá ngàn khơi theo hộ tang!

Đến được bờ bến Tự do

Thỉnh thoảng cả nhà vẫn còn nửa đêm thức dậy bàng hoàng

Tưởng như vẫn đương ở tại quê nhà, trong vòng rào trại láng

Âu lo, hồi hộp ngại ngày mai hừng sáng,

Lại những cú đá đạp thù hằn dành cho người bỏ nước vượt biên.

Con ơi, quê hương rối loạn triền miên, kẻ thua người thắng

Người thắng điều hành theo cách thế vô tâm thì kẻ thua ở lại chỉ thêm lòng đau xót!

Những đứa bé vô tư phải đi ăn cắp, ăn xin, đánh giày, moi đống rác

Thập thò đứng chờ người lớp mới ăn thừa để húp một chút nước còn sót lạị trong tô trôi nổi mấy cọng tăm.

Bác sĩ kỹ sư ngồi sửa xe đạp lề đường, bơm gas xó chợ, đạp ba bánh, chạy xích lô

thân ngọc ngà đứng chào khách trong công viên, thập thò gốc cây cuối phố ,

đàn bà bó thịt, nịt gạo trong quần lấm lét mỗi lần xe qua trạm,

những thằng nhóc cở con mình rờ rẫm xét tra quát tháo..

muôn nhà bữa đói bữa no.

cột trụ gia đình biền biệt tù giam cải tạo

hơn ba mươi năm rồi nhắc lại vẫn thấy mắt cay xè, trái tim quặn thắt.

Ông tâm niệm đặt sinh mạng gia đình trên may rủi chuyến đi .

Điểm đến phải là nơi vô cùng trân quí,

Không chỉ cầu thực tha phương

lăn lóc xứ người năm này tháng nọ làm tên tỵ nạn

Như chùm gởi, như thiêu thân, như ốc mượn hồn

cho rong rêu bám đời vô định

loanh quanh trong ích kỷ tỵ hiềm

Mà sống phải làm những gì có ích cho đời không vụ lợi bản thân.

ước vọng phai lần theo tháng năm,

thời gian trôi và thời cuộc xoay vần.

ông thất vọng về chính mình quá đổi

tự an ủi chưa làm chuyện gì để lương tâm hối lỗi

Trong suốt cuộc đời phải ray rức mình hơn

Khi con thành nhơn,

Chắc ông không còn nữa!

Chỉ để lại lời dặn dò

Sống xứng đáng cho ra người mang hai dòng lịch sử.

Quê hương là nơi con sinh trưởng học hành

Là nơi con lớn lên thành người thời đại

Hòa đồng với dân bản xứ

Ngước mặt tự hào rằng mình và họ chẳng khác gì nhau..

Nhưng máu dòng giống vẫn tiềm tàng mãi mãi

trong huyết quản, trong màu da khác loại.

Dù con ở đâu trên thế giới này

cũng vẫn là người Việt Nam

Hãy nhớ điều đó con ơi, đừng phủi tay chối bỏ

Đừng lạnh lùng xa lạ với người cùng dân tộc sống xa quê

Hãy thương dân mình lưu lạc khắp muôn nơi

không bóp chẹt bủn xỉn kiếm chút lời từ công lao vất vả

của đồng hương mưu sinh trên xứ lạ

Hãy thông cảm với những tính toán chi li của đồng bào trong nước.

Khi vòi vỉnh, xin chút bạc tiền đề phòng ốm đau bệnh tật thiên tai.

Hãy kết nối bạn bè với người Việt tha hương tứ xứ hôm nay

họ cũng héo ruột như ông cha con khi nhớ về đất xưa quê cũ

Về kỷ niệm tuổi thơ một thời chiến tranh, bão lũ

nay đã xa cách ngàn trùng

Về bạn bè hàng xóm, bà Bảy, ông Tư..

Về họ hàng gần xa những người muôn năm trước

Hãy biết đau buồn vì đất đảo, núi rừng, vùng biển, tài nguyên

của tiền nhân bao ngàn năm để lại.

bị mất dần vào tay quân phương Bắc tham lam

Nổi nhục của người không còn Tổ Quốc

Đau đớn lắm con ơi!

Sống trên đất Mỹ

Phải biết tự do nầy ôi sao là quí

Bao xương máu xưa xây dựng tạo nên.

sống lương thiện, xứng đáng công dân, ông cho rằng chưa đủ,

Khi cần thiết,

Phải biết xả thân bảo vệ.

vì con ơi!

Nhờ đất nước nầy cưu mang ưu đãi

Bao triệu người gốc Việt như con

mới có được hôm nay.

Cơm no, áo ấm, suy nghĩ Tự do và tấm lòng nhân ái

Phải yêu quí nơi mình sanh ra và yêu cả đồng bào ở bên kia nửa vòng trái đất

Ông sẽ đau buồn nếu suối vàng nhìn thấy

lũ cháu nhỏ lớn lên bê tha, không thành đạt

đánh mất tấm lòng và không thông thạo tiếng Việt Nam…

 

Nguyễn Văn Sâm

Sinh nhật lần thứ 70/2010.

 

 



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Hôm Thứ Sáu 26/9, Tổng Biên Tập JEFFREY GOLDBERG của tạp chí The Atlantic gửi ra tuyên bố phản đối lệnh của Ngũ Giác Đài về việc áp đặt, kiểm duyệt báo chí. Tuyên bố ghi rõ: “Về cơ bản, The Atlantic phản đối những hạn chế mà Ngũ Giác Đài đang cố gắng áp đặt đối với các nhà báo đưa tin về vấn đề quốc phòng và an ninh quốc gia. Những yêu cầu này vi phạm quyền Tu Chính Án Thứ Nhất của chúng ta, và quyền của người Mỹ muốn biết hình thức khai triển nguồn lực và nhân sự vốn do tiền thuế của người dân tài trợ. Những quy định này cũng phá vỡ các thông lệ lâu đời - dưới thời tổng thống của cả hai đảng, trong suốt thời kỳ chiến tranh và khủng hoảng quốc gia - vốn cho phép các phóng viên Ngũ Giác Đài thực hiện công việc của mình mà không bị can thiệp chính trị.” The Atlantic đăng tuyên bố này trên trang mạng xã hội chính thức của tạp chí.
Chuyện phải, trái ở đây không hẳn là chuyện đúng, sai mà đúng ra là chuyện bên phải (khuynh hữu hay thiên hữu) và bên trái (khuynh tả hay thiên tả) trong chính trị Mỹ. Tất nhiên, trên đời này mọi chuyện đều có hai mặt của nó. Trong chính trị cũng thế, đã có cánh phải thì ắt có cánh trái, vì đó không những là bản chất tương đối của mọi sự mọi vật mà còn là hiện tượng phải có trong một nền dân chủ. Tuy nhiên, nền chính trị Mỹ trong những năm gần đây đã bị phân cực và phân hóa trầm trọng. Thể chế dân chủ kiểu mẫu của Mỹ xưa nay đương nhiên chấp nhận sự khác biệt vì đó là một trong những yếu tính ắt có của một nền dân chủ thật sự. Nhưng đẩy sự khác biệt của mình đến mức cực đoan và biến sự khác biệt của người khác thành kẻ thù bất dung thì là hiện tượng biến dạng nguy hiểm báo hiệu sự sụp đổ của nền dân chủ. Nước Mỹ trong những năm gần đây đã chứng kiến nhiều hiện tượng cực đoan như thế.
Với sự tham gia của khoảng 100.000 binh sĩ, cuộc diễn tập quân sự Nga-Belarus mang tên “Zapad 2025” đang được khối NATO theo dõi chặt chẽ và các quốc gia phía đông của liên minh cực kỳ lo ngại, đặc biệt nhất là sau khi các máy bay không người lái của Nga xuất hiện trên bầu trời Ba Lan. Cuộc tập trận này vẫn diễn ra theo chu kỳ bốn năm một lần, nhưng lần này, chính giới và công luận xem đây là phép thử đối với khả năng phản ứng của NATO trong bối cảnh địa chính trị mới. Để đối phó, NATO và Ukraine đang tăng cường các biện pháp an ninh, khi nguy cơ chiến tranh được đánh giá là ngày càng leo thang. Kinh nghiệm từ năm 2022 cho thấy Nga đã tiến hành các cuộc tập trận trước khi mở cuộc tấn công vào Ukraine. Câu hỏi đặt ra là liệu lịch sử có lặp lại không và tình hình hiện nay nghiêm trọng đến mức nào?
Khi chính phủ liên bang đe dọa cắt hàng tỷ đô la tài trợ nghiên cứu cho Harvard, đó không chỉ là một quyết định ngân sách. Đó là một phép thử cho chính nền tảng dân chủ: liệu chính quyền có thể dùng sức mạnh tài chính để định đoạt tư tưởng hay không. Tòa án liên bang vừa trả lời dứt khoát: không.
Ở với cộng sản, tuy còn trẻ con, chúng tôi đã hiểu thấu bài học: không nói theo là có tội, mà nói khác đi lại càng là trọng tội. Bước sang Mỹ, cứ tưởng rằng mọi chuyện sẽ khác vì đây là đất tự nhận là xứ sở tự do, nơi hiến pháp bảo đảm quyền được nói. Nhưng tuần qua, sau mấy chục năm ở Mỹ, tôi bỗng bắt gặp chính mình ngập ngừng muốn nói điều thật: tôi không thích Charlie Kirk, và tôi không muốn “celebrate his life” (tôn vinh cuộc đời ông).
Không rõ ABC có lường trước được phản ứng của cộng đồng, khán giả đối với hành động cúi đầu trước áp lực và quyền lợi, dẫn đến dừng ngay lập tức Jimmy Kimmel Live! hay không, nhưng thực tế đã cho thấy một làn sóng tức giận đã bùng nổ. Viên đạn dường như quay ngược lại, xé gió, đâm thẳng vào ba ký tự khổng lồ của đế chế truyền thông. Các cuộc tẩy chay Hulu và Disney+ bắt đầu. Trang mạng Disney+ bị sụp đổ vì lượng khán giả đăng nhập để “cancel subcription” trong đêm họ ra lệnh tắt đèn sân khấu; Disney mất gần $4 tỷ trên thị trường. Hàng loạt cuộc biểu tình phản đối trước trụ sở của ABC và Disney. Về phía các nhà báo, nghệ sĩ giải trí, các nhà lãnh đạo chính trị – từ Stephen Colbert đến David Letterman đến cựu Tổng thống Barack Obama – cùng lên án việc làm của ABC, coi đó là sự đầu hàng nguy hiểm trước áp lực chính trị và là phép thử đối với quyền tự do ngôn luận.
Nhìn vào những gì đang diễn ra tại nước Mỹ hiện nay, người ta không thể không liên tưởng đến cuộc cách mạng văn hóa tại Trung Quốc như vậy. Cũng là cuộc tấn công vào những gì bị cho là khuynh tả, là sự tập trung quyền lực vào một cá nhân qua phong trào cuồng lãnh tụ với những vệ binh trung thành chưa từng thấy tại Hoa Kỳ.
Người ta thường có nhiều cách định nghĩa về hy vọng. Hy vọng là một cảm xúc lạc quan, một niềm tin tươi sáng rằng mọi thứ chắc chắn sẽ được cải thiện. Hy vọng có thể đến từ một tiếng nói cá nhân xa lạ nào đó trong triệu triệu người trên thế giới này. Hy vọng có thể đến từ một bản tuyên bố chung của hai phong trào đối lập. Hy vọng là phải nhận ra rằng cái ác và sự bất công có thể chiếm ưu thế ngay cả khi chúng ta đang đối đầu với nó. Hy vọng là khi nhìn thấy rõ một bên sáng và một bên tối, thấu hiểu rằng vòng cung của vũ trụ đạo đức có thể không uốn cong về phía công lý – nhưng chúng ta không tuyệt vọng. Hy vọng, là khi một đêm vinh danh nghệ thuật trở thành nơi hàng trăm người giơ cao ngọn đuốc tôn vinh sự kiên cường, tiếng nói dũng cảm, như một lời nhắc nhở với thế giới rằng nghệ thuật và nhân văn là không thể tách rời.
Donald Trump từng bóng gió rằng mình xứng đáng được khắc tượng trên núi Rushmore, sánh vai cùng những bậc khai quốc công thần nước Mỹ. Bên kia Thái Bình Dương, Tập Cận Bình chẳng màng đá núi, nhưng ôm mộng lọt vào sử xanh, đặt mình ngang hàng những “đại thánh đế vương” của đảng và đất nước. Bởi thế, cuộc duyệt binh rùm beng ở Thiên An Môn vừa rồi không chỉ là phô trương cờ trống rình rang, mà là lời tuyên cáo giữa chiến địa, là tiếng trống thúc quân của một kẻ đang gấp gáp thúc ngựa đuổi theo bá mộng thiên cổ.
Bạn, tôi, chúng ta, không ai an toàn trước bạo lực súng đạn ở Mỹ. Chắc người Mỹ chưa kịp quên hình ảnh người mẹ tất tả chạy trên đôi chân trần, tìm con trong vụ xả súng mới nhất ở Annunciation Catholic School in Minneapolis tháng vừa qua. Những đứa trẻ xứng đáng có đời sống an toàn để đến trường mỗi ngày và trở về an toàn trong vòng tay cha mẹ. “Thay vì kích động thêm bạo lực, các nhà lãnh đạo chính trị nên tận dụng thời điểm này để đoàn kết chúng ta hướng tới những thay đổi hợp lý về súng đạn mà đa số người Mỹ ủng hộ,” Giáo sư Robert Reich đã nói như thế.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.