Hôm nay,  

Nói với đứa cháu nhỏ mới sanh

3/10/201907:24:00(View: 5703)

Nói với đứa cháu nhỏ mới sanh

 
blank

Cháu sanh ra trên đất nước nầy

Hưởng đầy đủ mọi thứ Tự Do, tiện nghi thừa mứa

Đừng tưởng rằng khi không mà có

Ông bà và các đấng sanh thành ra cháu trải bao gian khổ

mới đến được bến bờ hôm nay

nhờ sự mở rộng vòng tay của những người ở đây, thân ái

khi đồng chủng bên kia thù hằn rẻ rúng

mọi phương tiện sinh tồn bị giới hạn, bao vây,

đuổi khỏi nơi làm việc, bắt thảy lên rừng

tự đào giếng tìm nước bằng cái xuổng cùn,

thuốc men cậy nhờ mấy thứ lá cây cỏ dại

những bữa ăn chỉ toàn khoai sắn

bên dĩa muối xả hay chút nước muối mằn mặn chế pha

đánh lừa khẩu vị đưa cay bằng vài ba trái ớt

Rừng chiều năm sáu giờ mặt trời cũng biến mất

Cả thành phố cúp điện dài dài

Nơi nơi tối tăm ngự trị

Công an khu vực hằng bữa kêu lên ậm oẹ xử lý

Chuyện nầy chuyện kia cố ý hành dân

Vải tính từng tấc, gạo đong từng cân

Phải đi

Phải đi

Phải đi

“ Cột đèn biết di chuyển chắc nó cũng ra biển từ lâu

Dãi dầu sóng nước nhiều phen.

Ngục tù đòn bọng hai ba lượt.

Vẫn phải quyết ra khơi, dù biết chắc hiểm nguy đói khát

Thèm từ củ khoai đèo, đọt rau úa tới ly nước chín để nguội qua đêm.

Vét chút đường cặn còn lại dưới đáy thùng lóc lăn trong xó lường ghe ngập nước

Đứa bé - người sanh thành ra con sau nầy- mê sảng trong hầm tàu hôi dầu nồng nặc

Qua mấy ngày ói tới mật xanh

Giựt mình thức dậy khóc bù loa:

Cây cà-rem của con sao ba giựt mất?

Cả nhà cầu mong trong mặt trỏm lơ đầy nước mắt

đừng ai để nước trùng dương làm thủy mộ

và cá ngàn khơi theo hộ tang!

Đến được bờ bến Tự do

Thỉnh thoảng cả nhà vẫn còn nửa đêm thức dậy bàng hoàng

Tưởng như vẫn đương ở tại quê nhà, trong vòng rào trại láng

Âu lo, hồi hộp ngại ngày mai hừng sáng,

Lại những cú đá đạp thù hằn dành cho người bỏ nước vượt biên.

Con ơi, quê hương rối loạn triền miên, kẻ thua người thắng

Người thắng điều hành theo cách thế vô tâm thì kẻ thua ở lại chỉ thêm lòng đau xót!

Những đứa bé vô tư phải đi ăn cắp, ăn xin, đánh giày, moi đống rác

Thập thò đứng chờ người lớp mới ăn thừa để húp một chút nước còn sót lạị trong tô trôi nổi mấy cọng tăm.

Bác sĩ kỹ sư ngồi sửa xe đạp lề đường, bơm gas xó chợ, đạp ba bánh, chạy xích lô

thân ngọc ngà đứng chào khách trong công viên, thập thò gốc cây cuối phố ,

đàn bà bó thịt, nịt gạo trong quần lấm lét mỗi lần xe qua trạm,

những thằng nhóc cở con mình rờ rẫm xét tra quát tháo..

muôn nhà bữa đói bữa no.

cột trụ gia đình biền biệt tù giam cải tạo

hơn ba mươi năm rồi nhắc lại vẫn thấy mắt cay xè, trái tim quặn thắt.

Ông tâm niệm đặt sinh mạng gia đình trên may rủi chuyến đi .

Điểm đến phải là nơi vô cùng trân quí,

Không chỉ cầu thực tha phương

lăn lóc xứ người năm này tháng nọ làm tên tỵ nạn

Như chùm gởi, như thiêu thân, như ốc mượn hồn

cho rong rêu bám đời vô định

loanh quanh trong ích kỷ tỵ hiềm

Mà sống phải làm những gì có ích cho đời không vụ lợi bản thân.

ước vọng phai lần theo tháng năm,

thời gian trôi và thời cuộc xoay vần.

ông thất vọng về chính mình quá đổi

tự an ủi chưa làm chuyện gì để lương tâm hối lỗi

Trong suốt cuộc đời phải ray rức mình hơn

Khi con thành nhơn,

Chắc ông không còn nữa!

Chỉ để lại lời dặn dò

Sống xứng đáng cho ra người mang hai dòng lịch sử.

Quê hương là nơi con sinh trưởng học hành

Là nơi con lớn lên thành người thời đại

Hòa đồng với dân bản xứ

Ngước mặt tự hào rằng mình và họ chẳng khác gì nhau..

Nhưng máu dòng giống vẫn tiềm tàng mãi mãi

trong huyết quản, trong màu da khác loại.

Dù con ở đâu trên thế giới này

cũng vẫn là người Việt Nam

Hãy nhớ điều đó con ơi, đừng phủi tay chối bỏ

Đừng lạnh lùng xa lạ với người cùng dân tộc sống xa quê

Hãy thương dân mình lưu lạc khắp muôn nơi

không bóp chẹt bủn xỉn kiếm chút lời từ công lao vất vả

của đồng hương mưu sinh trên xứ lạ

Hãy thông cảm với những tính toán chi li của đồng bào trong nước.

Khi vòi vỉnh, xin chút bạc tiền đề phòng ốm đau bệnh tật thiên tai.

Hãy kết nối bạn bè với người Việt tha hương tứ xứ hôm nay

họ cũng héo ruột như ông cha con khi nhớ về đất xưa quê cũ

Về kỷ niệm tuổi thơ một thời chiến tranh, bão lũ

nay đã xa cách ngàn trùng

Về bạn bè hàng xóm, bà Bảy, ông Tư..

Về họ hàng gần xa những người muôn năm trước

Hãy biết đau buồn vì đất đảo, núi rừng, vùng biển, tài nguyên

của tiền nhân bao ngàn năm để lại.

bị mất dần vào tay quân phương Bắc tham lam

Nổi nhục của người không còn Tổ Quốc

Đau đớn lắm con ơi!

Sống trên đất Mỹ

Phải biết tự do nầy ôi sao là quí

Bao xương máu xưa xây dựng tạo nên.

sống lương thiện, xứng đáng công dân, ông cho rằng chưa đủ,

Khi cần thiết,

Phải biết xả thân bảo vệ.

vì con ơi!

Nhờ đất nước nầy cưu mang ưu đãi

Bao triệu người gốc Việt như con

mới có được hôm nay.

Cơm no, áo ấm, suy nghĩ Tự do và tấm lòng nhân ái

Phải yêu quí nơi mình sanh ra và yêu cả đồng bào ở bên kia nửa vòng trái đất

Ông sẽ đau buồn nếu suối vàng nhìn thấy

lũ cháu nhỏ lớn lên bê tha, không thành đạt

đánh mất tấm lòng và không thông thạo tiếng Việt Nam…

 

Nguyễn Văn Sâm

Sinh nhật lần thứ 70/2010.

 

 



Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Chủ quyền tại Biển Đông là một vấn đề tranh chấp lâu đời và phức tạp nhất giữa Việt Nam và Trung Quốc. Đây sẽ còn là một thách thức trọng yếu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam trong nhiều thập niên tới. Hiện nay, dù tình hình Biển Đông vẫn âm ỉ căng thẳng nhưng chưa bùng phát thành xung đột nghiêm trọng, song tình trạng cạnh tranh chiến lược giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đang ngày càng gia tăng...
Ngay chính cái tên “Tôi, Không Là Của Ai” đã là một tiếng kêu vừa thẳng thắn, vừa đau đớn. Tôi không là của ai trong cuộc đời này. Tôi không là con của cha tôi. Nhà văn, ký giả Amy Wallace từng lên tiếng, Virginia cũng từng bị chính cha mình ức hiếp khi cô 7 tuổi. Cô khước từ cái quyền sở hữu của những kẻ đã lạm dụng mình. Cô bị khước từ quyền được sống và được làm người, dù đó là những ngày hạnh phúc muộn màng của hơn 20 năm sau ngày cô thoát khỏi Jeffrey Epstein và Ghislaine Maxwell. Khi Virginia viết cuốn tự truyện này là lúc cô đã được hưởng 22 năm tự do. Tự do khỏi Epstein, Maxwell, đường dây mua bán tình dục trẻ em mà cô là một trong những nô lệ tình dục của Epstein. Hai mươi hai năm đó, cô tự thú, “không dễ dàng chút nào.” Không bao giờ có vết thương nào không để lại vết sẹo. Không bao giờ có sự hồi phục nào không để lại trầm tích.
Trump tắt CNN lúc ba giờ sáng. Không phải vì tức giận, mà vì ông vừa nảy ra ý tưởng điên rồ nhất đời mình. “Alexa, triệu tập Washington.” Câu lệnh vang lên trong bóng tối Phòng Bầu Dục như tiếng thần chú của một pháp sư già gọi linh hồn của quá khứ về để chứng minh rằng mình vẫn còn đúng. Thanksgiving năm nay, ông sẽ không ăn gà tây thật. Ông sẽ ăn ký ức. Phòng Bầu Dục rực ánh xanh lam – thứ ánh sáng lạnh của công nghệ và tự mãn. Trên bàn, con gà tây hologram vàng óng, chín hoàn hảo, không mùi, không khói, không có thịt thật. Một con gà tây ảo cho thời đại ai cũng sợ máu thật. Mọi thứ được lập trình để hoàn hảo: bàn tiệc dài, ly rượu đầy, bốn vị lập quốc hiện ra – George Washington, Benjamin Franklin, Thomas Jefferson, James Madison – được tái tạo bằng toàn bộ diễn văn, thư từ, và những câu họ chưa bao giờ nói. Bốn AI hoàn hảo.
Hội nghị khí hậu Liên Hiệp Quốc lần thứ ba mươi COP30 ở Belém, diễn ra trong bầu khí quyển nặng trĩu: trái đất nóng dần, còn các cường quốc vẫn cãi nhau về “mục tiêu” và “cam kết”. Biểu mức phát thải, phần trăm, hạn kỳ — tất cả lặp lại như những mùa họp cũ. Nhưng đằng sau lớp từ ngữ ấy, trật tự năng lượng của thế giới đã chuyển hướng. Cái trục quyền lực của thời đại đã dời khỏi phương Tây. Từ Tô Châu đến Quảng Đông, những nhà máy nối dài đã âm thầm định giá tương lai của mặt trời và gió. Trung Quốc không nói nhiều. Họ làm. Đến cuối năm 2024, Bắc Kinh vượt sớm mục tiêu 2030, đạt hơn một ngàn bốn trăm gigawatt gió và mặt trời — gấp bốn lần toàn Liên hiệp Âu châu. Tám phần mười chuỗi cung ứng quang điện nằm trong lãnh thổ của họ. Pin và xa điện xuất khẩu hàng chục tỉ Mỹ kim, kéo giá năng lượng sạch xuống một mức không còn cần trợ cấp.
Việc đình trệ gọi thầu dầu hỏa hai năm từ 1971 phải chờ qua 1973 rút cục đã giết chết chương trình tìm dầu của Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) và theo đó đã đốt cháy một cơ may lớn lao có nhiều triển vọng cứu vãn, duy trì và phát triển miền Nam. VNCH đã tìm được dầu hỏa ở Mỏ Bạch Hổ trong tháng Hai năm 1975. Thật nhiều dầu mà lại thật quá trễ.
“Tôi từ chức để có thể lên tiếng, ủng hộ các vụ kiện tụng và hợp tác với các cá nhân và tổ chức khác tận tâm bảo vệ pháp quyền và nền dân chủ Mỹ. Tôi cũng dự định sẽ bảo vệ những thẩm phán không thể công khai lên tiếng bảo vệ chính mình. Tôi không thể chắc chắn rằng mình sẽ tạo ra sự khác biệt. Tuy nhiên, tôi nhớ lại những gì Thượng nghị sĩ Robert F. Kennedy đã nói vào năm 1966 về việc chấm dứt chế độ phân biệt chủng tộc ở Nam Phi: “Mỗi khi một người đứng lên vì một lý tưởng, hoặc hành động để cải thiện cuộc sống của người khác, hoặc chống lại sự bất công, người đó sẽ tạo ra một đợt sóng hy vọng nhỏ bé.” Khi những đợt sóng nhỏ bé này hội tụ đủ, lúc đó có thể trở thành một cơn sóng thần.
Khi lịch sử bị xem nhẹ, nó không ngủ yên mà trở lại, nghiêm khắc hơn. Và mỗi khi nước Mỹ bước vào thời kỳ chia rẽ sâu sắc, tiếng vọng ấy lại dội về – nhắc rằng ta từng đi qua những năm tháng hỗn loạn, và vẫn tìm được lối ra. Robert A. Strong, học giả tại Đại học Virginia, cho rằng để hiểu nước Mỹ hiện nay, ta nên nhìn lại giai đoạn giữa hai đời tổng thống Ulysses S. Grant và William McKinley – từ năm 1876 đến 1896. Hai mươi năm ấy là một bài học sống động về cách một nền dân chủ có thể trượt dài trong chia rẽ, rồi chậm chạp tự điều chỉnh để tồn tại.
Khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (Indo-Pacific) đang nổi lên như trung tâm chiến lược của thế kỷ XXI, nơi giao thoa lợi ích của các cường quốc hàng đầu thế giới. Với 60% dân số toàn cầu, hơn một nửa GDP thế giới, và các tuyến hàng hải trọng yếu nhất hành tinh, khu vực này giữ vai trò quyết định trong ổn định an ninh, thương mại và năng lượng quốc tế...
Washington vừa bật sáng lại sau bốn mươi ngày tê liệt. Nhưng cái cảm giác “ổn rồi” chỉ là ảo giác. Đằng sau cái khoảnh khắc “chính phủ mở cửa trở lại” là câu chuyện nhiều tính toán, mà trung tâm của cuộc mặc cả chính là Obamacare – chương trình từng giúp hàng chục triệu người có bảo hiểm y tế – nay trở thành bệnh nhân bị đặt lên bàn mổ của chính quyền Trump, với con dao ngân sách trong tay Quốc hội.
Đã là người Việt Nam, nếu không trải qua, thì ít nhất cũng đã từng nghe hai chữ “nạn đói.” Cùng với lịch sử chiến tranh triền miên của dân tộc, hai chữ “nạn đói” như cơn ác mộng trong ký ức những người đã sống qua hai chế độ. Sử sách vẫn còn lưu truyền “Nạn đói năm Ất Dậu” với hình ảnh đau thương và những câu chuyện sống động. Có nhiều người cho rằng cũng vì những thăng trầm chính trị, kinh tế, mà người Việt tỵ nạn là một trong những dân tộc chịu thương chịu khó nhất để sinh tồn và vươn lên. Thế giới nhìn chung cho đến nay cũng chẳng phải là vẹn toàn. Dù các quốc gia bước sang thế kỷ 21 đã sản xuất đủ lương thực để nuôi sống tất cả mọi người, nạn đói vẫn tồn tại, bởi nhiều nguyên nhân. Có thể kể như chiến tranh, biến đổi khí hậu, thiên tai, bất bình đẳng, bất ổn kinh tế, và hệ thống lãnh đạo yếu kém.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.