Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Người Đàn Ông Mù Và Tiếng Đàn Violin

20/03/201800:00:00(Xem: 2774)
Lacey

Về một bài thơ của  thi sỹ đoạt giải thơ Mỹ tên Ocean Vương của người tỵ nạn Việt Nam.

***

Ocean Vương sinh năm  1988 ở Sàigòn, đến Mỹ năm 1990,  vì có vấn đề y khoa nên 11  tuổi mới đi học
Là một thi sĩ và văn sĩ, sống ở New York City
Trong số nhiều giải thưởng nhận được, năm 2016, Ocean Vương thắng giải  Stanley Kunitz Prize dành cho Thi sĩ Trẻ.
Tập thơ nổi tiếng của anh có tên :  “ Night Sky with Exit Wounds”

& & &

Trên chuyến xe lửa vội vã .  Một người đàn ông mù
loạng chọang bước tới trước, cây gậy của ông ta đập đập nhè nhẹ
dò dẫm hết lối đi.  Ông ta dựa vào cánh cữa tàu,
.
Đưa cái đàn violin lên cằm, và nói tôi xin lỗi
làm phiền ông bà anh chị.  Nhưng xin làm ơn. Chỉ xin lắng nghe.
và tôi chết trong lòng vì tiếng xin lỗi đó.  Và giống như một cái gì đó đồng dạng với âm nhạc
.
nên được thứ tha.  Ông áp má vào gỗ cây đàn như vào người mình yêu
hít một hơi sâu và, và ngay đầu cái kéo dâu chậm, tiếng đàn vút lên cao
thấm vào da của chúng tôi như nước ấm, chúng tôi
những người không có gì trừ điểm đến, những người mơ về ánh sáng
nhưng rơi xuống vào miệng của những đường hầm, tìm kiếm.
Những hột mồ hôi rơi từ lông mày của ông ta, tạo thành những bông hồng màu đen xẩm
.
trên cây đàn.  Cái đầu của ông ta rung động theo từng âm giai
thoát ra qua lỗ trống của thân cây đàn.  Người đàn bà bên cạnh tôi
để quyển sách đọc xuống, nhắm mắt mình lại, đứa bé
ngưng khóc, người cảnh sát ngồi xuống ghế, và tôi biết
chiếc xe lửa này quá nhanh cho giấc mơ, cái hàm sắt này
sẽ luôn mở rộng ra để nuốt chửng nụ cười đã bị mất.
Ký ức này thiếu ...ra sao khi thất bại trước cái chết.
Sẽ nghe những nốt nhạc này ra sao khi con tàu lướt đi
Vào sân ga, khi đèn sáng lên, và bài nhạc
còn vương vấn trong hơi thở dâng lên từ chỗ ghế trống?
Tôi biết mình quá phàm tục để ca ngợi những gì đang phai mờ đi.
Nhưng ngay bây giờ đây, tôi chỉ muốn lắng nghe khi con tàu chứa đầy
hoàn toàn với nứơc ấm, và tất cả chúng ta
lội bơi chậm chạp hướng đến người đàn ông với tiếng nhạc của Mozart
tuôn chảy ra từ bàn tay mình.  Tôi không muốn gì
ngoài việc cho ngón tay của mình vào miệng của ông ta,
để lời cầu nguyện ngân nga qua đường gân máu của mình.

***

Bây giờ, xin mời các bạn đọc lời bình phẩm, trong đó có tập thơ “ Night Sky With Exit Wounds” của Ocean Vuong do MICHIKO KAKUTAMI viết – May  09, 2016 - Books of The Times

Một trong những bài thơ gây xúc động mạnh trong tập thơ xuất xắc mới viết này, Ocean Vuong đặt kề bên hình ảnh náo loạn của Sàgòn ngày 30 tháng Tư , 1975 với lời bài nhạc của Irving Berlin trong “White Christmas” – bài ca này đã được Đài Quân Đôi Mỹ phát đi ngày đó, báo hiệu cho cuộc di tản ra khỏi VN bắt đầu:

“Ngọn cây lấp lánh và trẻ con lắng nghe, viên cảnh sát trưởng/gục mặt xuống một vũng Coca-Cola./Một tấm hình cỡ bằng bàn tay ướt sũng/năm bên cạnh lỗ tai trái của  mình.”

Trong khi Bing Crosby ngâm nga lời cầu chúc lành trong bài ca, “Chúc mọi Ngày Giáng Sinh của bạn toàn tuyết trắng,” thì bầu trời Saìgòn bị xé vụn bởi lửa đạn, “ Một chiếc quân xa chay nhanh qua ngã tư, trẻ con/la hét bên trong xe./Một chiếc xe đạp phóng tới/ xuyên qua cữa một căn tiệm” và “ tiếng chân chạy đầy công viên như đá/ rớt từ trên trời xuống.”

Bài thơ “Aubade With Burning City” dưạ vào ký ức của cụ bà của Vuong , bà nhớ lại lại khi Sàigòn “ sụp đổ trong khi bài ca về tuyết còn vang.”  Bà lấy một người lính Mỹ, và trong một bài thơ khác, Vương trầm ngâm về cái mĩa mai của chiến tranh: Nếu mà ông và bà của anh không bao giờ gặp nhau thì anh và má của anh sẽ không có mặt trên đời: “ Như vậy thì không có bom = không có gia đình = không có tôi.”

Sinh ra ở vùng đồng ruộng ngọai ô Sàigòn năm 1988, Vương, người thắng Giải thơ Whiting Award for Poetry, đến Mỹ lúc hai tuổi , sau hơn một năm trong trại tỵ nạn ở Phi.  Anh là người đầu tiên trong gia đình học đọc chữ nhưng khi nhỏ thường được nghe bà của mình kể chuyện cổ tích dân gian và thơ của anh lấy âm điệu nhạc tính từ lối văn kể truyền miệng đó và phối hợp một cách tuyệt khéo với tiếng Anh mà mình yêu mến.

Những bài thơ trong tập thơ mới đây của anh, tập “Night Sky With Exit Wounds” (Trời Đêm với những Vết Thương Trổ Ra)  - và hai tập trước đó ( “No” và Burnings”) - chứa trong đó hồi ức chính xác trải dài thi phẩm của nữ thi sĩ Emily Dickinson, kết hợp với sự cam khích về âm thanh và tiết nhịp của từ ngữ giống như của Gerard Manley Hopkins. Vương có thể tạo nên những hình ảnh đáng cho ta kinh ngạc  như: “cây đàn piano màu đen trong đồng cỏ, tượng nhỏ cặp vợ chồng cắm trên bánh cưới cất dưới mặt kiếng, một người chăn cừu bước ra từ tranh của Caravaggio” và anh tạo những yên lặng hay tạo những “biến ngữ” có tác dụng nói lên sức  mạnh mẻ cho lời nói cũng như cho từ ngữ của mình.

Có một một xúc động mạnh như sóng dập mạnh vào bờ trong những bài thơ này thoát ra từ sự thành thật và trung thực của Vương và từ khả năng của anh bắt được những giây phút thời gian cả hai sự trong sáng như nhiếp ảnh và một cảm giác hoài niệm về tất cả những hiện hữu ở cỏi phàm trần.  Dù cho anh đang viết về chiến tranh hay về gia đình hay về tình dục, có một báo hiệu không hay bnào đó về sự mất mát – tạo nên bởi bạo lực, bởi sự hiểu lầm hay chỉ giản dị như cái khoản tích tắc của cuốn lịch và cái đồng hồ.

Vương viết với tích cách của một di dân và của một người đồng tính và thơ của anh bắt được cái ý nghĩa của một “kẻ đứng bên ngòai” (một “con thú bị ruồng bỏ/ khỏi chiếc thuyền chở chúng sanh”) và cái lịch sử hung tợn đầy thành kiến của Mỹ quốc, nơi mà     “ cây cối biết/ sức nặng của lịch sử.” Anh viết về những chuyến hải hành trên biển cuồng phong mà người đi phải chịu khi tìm đường tới Mỹ – những chuyến hải hành đem lại trong trí hình ảnh của những cuộc hành trình tìm sống mang đầy hy vọng và đoạn đường trung gian phải chịu đựng của những nô lệ. -  và anh mô tả traị tỵ nạn như là : “ ngạt thở vì khói thuốc  & những bài thánh ca/ đựơc hát nữa chừng.”

Nhiều nhân vật trong tác phẩm của anh bị ám ảnh bởi những ký ức  (hay do nghe người khác kể lại) về cuộc chiến tranh Việtnam mà gia đình anh phải chịu... Trong thơ của Vương, những hình thành của cuộc sống hằng ngày, ở Việtnam cũng như ở Mỹ, bị liên tục xé rời bởi những xâm nhập thô bạo của bạo lực- do từ trên trời xuống bởi phi cơ trực thăng đổ quân ‘Hey’ hay bởi hoả tiển Tomahawk; hay từ họng súng của AK-47 hay từ khẩu Colt.45; hay từ cái tát t ay ngược của người đàn ông vào mặt người vợ và từ việc “đem cái cái cưa máy lại cái bàn ăn.”

Tiếng súng như Vương viết trong một bài thơ: “ chỉ là âm thanh của người ta/ cố kéo dài sự sống hơn chút nữa/  không được.”  Trong một bài thơ khác nhắc ta nhớ lại bài thơ “ Musée des Beaux-Ats” của Auden, anh diển tả một gia đình bỏ đi trong khi thành hố còn cháy âm ĩ : “ Dù vậy đây là một buổi sáng mùa xuân tuyệt đẹp.  Hoa chùm trắng thở hổn hển trong sân cỏ toà đại sứ.  Bầu trời màu xanh của tháng Chín – xanh như bầu trời của New York hôm 11,  tháng Chín, chúng tôi phải liên tưởng như vậy -  “đám bồ câu tiếp tục mổ nhặt mảnh vụn bánh mì rơi rớt từ tiệm bánh bị bom rớt trúng.  Bánh mì gãy khúc.  Bánh sừng trâu bị vụn nát.  Xe hơi bị banh ruột.  Mấy con ngựa gỗ  trong khu giải trí bị cháy đen.”

Từ ngữ “ thân người” đến nhiều lần trong nhưng bài thơ này mang ý nghĩa cí dễ vở của cuộc sống con người và sự thật khó thay đổi nổi của cái chết nhưng cũng là những cái có thể của sự đam mê.  Chủ đề ta thường  gặp khác trôi nổi một cách du dương xuyên qua tấp thơ này có liên quan đến sự liên hệ giả dối giữa cha và con, những chuyến vượt biển của thuyền nhân và mảnh lực khêu gợi lên của từ ngữ.  

Vương tên thật là Vinh Quốc Vương nhưng má của anh đặt tên lại cho anh là Ocean sau khi tới Mỹ và trong những bài thơ này, ‘biển cả’ trở thành một ẩn dụ cho sự tái sanh và biến đổi con người. Có một vài ám chỉ đến tác phẩm “Tempest” của đại văn hào Shakepseare tring những trang về sự khả hữu của một “ thay đổi như biển”, và khả năng mê hoặc của phù thủy Prospero.  Tập thơ này  là một chứng minh tuyệt vời cho khả năng ủa Vương trong việc dùng ma thuật của ngôn ngữ để triệu hồi và duy trì quá khứ – làm cho “xương cốt trở thành thơ ”  và bằng cách đè ngòi viết lên giấy đã chạm và khơi dậy  gia đình của mình “ trở lại từ miền tuyệt chủng.”  
Lacey – Ngày đầu năm Mậu Tuất - ttt



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Vài tiếng đồng hồ sau, sau khi Joshua Wong (Hoàng Chi Phong 黃之鋒) ra tù, – vào hôm 17 tháng 6 năm 2019 – cô giáo Thảo Dân đã gửi đến cộng đồng mạng một stt ngắn: “Con Nhà Người Ta.” Xin được ghi lại đôi ba đoạn chính: Hoàng Chí Phong ra tù với một chồng sách trên tay, gương mặt tự tin ngời sáng. Tôi tin, những tù nhân lương tâm trẻ tuổi của chúng ta, nếu không bị tước đoạt quyền được đọc sách báo trong tù, thì khi được trả tự do, họ cũng như vậy…
Người ta nghĩ nếu có báo chí tư nhơn, có tự do ngôn luận, tự do tư tưởng, thì mọi người sẽ thấy Hồ Chí Minh hoàn toàn khác. Hồ sẽ trở lại đúng con người thật của Hồ, với bản chất đại gian đại ác và dâm dục. Chẳng riêng gì Hồ Chí Minh mà cả cái nhóm chóp bu của đảng cộng sản ở Hà nội đó, từ lúc ra đời cho tới ngày nay, cũng chỉ là những tên tội phạm hình sự hoặc tội phạm chống nhơn loại. Đặc biệt với nhơn dân Việt nam, thì còn là tội phá hoại xã hội và ngày nay, là tội bán nước.
Tháng tư/ 2019, các khoa học gia chụp được – thực ra là “tạo” được – tấm hình Hố Đen đầu tiên, giúp nhân loại có dịp chiêm ngưỡng thêm một tí dung nhan của vũ trụ. Sau khi long trọng ăn mừng thành tích mới của ngành khoa học không gian, bước kế tiếp của chúng ta là gì? Có người đề nghị: đặt lại tên, cho nó một danh tánh mới bảnh hơn. Ý kiến rất hay, vì việc tìm tên mới là một trọng trách, đòi hỏi phải nghiên cứu nghiêm chỉnh, kỹ lưỡng. Muốn cho Hố Đen cái tên đúng nghĩa, cần biết nó là cái gì.
gày chiến sĩ trận vong cũng như những ngày lễ khác của xứ này, người dân nghỉ ngơi, đi chơi, thăm thú họ hàng… Năm nay ngày lễ vẫn còn dịch bệnh nên số người đi chơi giảm rất nhiều, các thương xá, nhà hàng vẫn còn đóng cửa nếu có mở cũng rất hạn chế khách. Ngày chiến sĩ trận vong là ngày lễ quốc gia, tưởng niệm công ơn những người đã vì đất nước mà xả thân, những anh hùng vệ quốc, xây dựng tổ quốc, những người con ưu tú vì lý tưởng tự do mà hiến thân. Hiến thân cho tự do của xứ sở Cờ Hoa và cả tự do của một phần nhân loại trên thế gian này.
Do đó, mặc dầu VN luôn coi trong mối quan hệ kinh tế thương mại với TQ. Việt Nam cần phải thoát khỏi ảnh huởng của Trung Quốc là điều kiện tiên quyết để có được môt nền độc lâp bền vững và một nền tư do lâu dài để phát triên kinh té giảm thiểu tối đa sự thâm thủng trên cán cân mậu dịch với TQ mà VN là nạn nhân gánh chịu sự chênh lệch ấy.
Binh thư Tôn Tử gồn có 36 kế, trong đó kế thứ ba là “mượn dao giết người” (tá đao sát nhân). Trong chính trị cận đại Việt Nam, người ứng dụng nhuần nhuyễn kế nầy có lẽ là Hồ Chí Minh, người được đảng Cộng Sản Việt Nam (CSVN) vinh danh có 169 bí danh, bút danh, biệt danh trong sách Những tên gọi, bí danh, bút danh của chủ tịch Hồ Chí Minh, do Bảo tàng Hồ Chí Minh biên soạn, Nxb. Chính Trị Quốc Gia ấn hành năm 2001 ở Hà Nội.
Trang Dân Luận có một một bài viết ngắn (“Tại Sao Báo Chí Chính Thống Không Có Một Dòng Nào Về Chuyện Trần Huỳnh Duy Thức Tuyệt Thực”) của nhà báo Nguyễn Công Khế, với phần kết luận – như sau: “Còn một việc nữa, mấy hôm nay, râm rang trên mạng xã hội, và các cơ quan báo chí nước ngoài đang nói chuyện tù nhân chính trị Trần Huỳnh Duy Thức tuyệt thực 27 ngày có nguy cơ dẫn đến nguy hiểm tính mạng. THDT cũng được trên mạng xã hội và truyền thông nước ngoài đánh giá là một người có trí tuệ trong giới bất đồng chính kiến. Thế thì tại sao trước một tin tức như vậy, phía Nhà nước và báo chí chính thống không hề có một dòng nào, hoặc có việc đó, hay không có?
Trước nguy cơ dân chúng có thể bị thiệt mạng oan uổng trong lúc giao tranh, và để thuyết phục mọi người nên ở lại nhà cho được an toàn, trung úy Dũng đã dõng dạc tuyên bố với đám đông: “Tôi nhân danh sĩ quan quân lực Việt Nam Cộng Hoà xin hứa sẽ trở lại với đồng bào.” Và Đỗ Lệnh Dũng đã trở lại thực, chỉ vài ngày sau, như là một … tù binh! Rồi ông bị đấu tố trước Toà Án Nhân Dân Huyện Đôn Luân, một tên gọi khác (mỹ miều hơn) của Đồng Xoài, và đưa từ Nam ra Bắc – theo đường mòn Hồ Chí Minh – để đi cải tạo. Gần muời năm sau, năm 1982, trung úy Đổ Lệnh Dũng được chuyển trại từ Bắc vào Nam – và tiếp tục … ở tù!
Khối Euro (Eurozone) gồm 19 quốc gia Âu Châu dùng chung đồng Euro. Khối Euro được hình thành trong mục đích thúc đẩy mậu dịch khi không còn phải hoán chuyển giữa các đơn vị tiền tệ riêng lẻ của mỗi nước thành viên. Ít ai ngờ rằng chính lợi thế này của đồng Euro lại trở thành sợi dây lòi tói cột chặc nhiều nước chết chùm trong cơn khủng hoảng!
Theo như thư lời của TBT Nguyễn Phú Trọng thì đây là cách “tạo điều kiện thuận lợi để Hội Nhà báo Việt Nam, giới báo chí hoàn thành tốt nhiệm vụ.” Trừ khử mọi ngòi bút đối lập cho khỏi vướng thì đúng là Đảng đã “tạo điều kiện thuận lợi cho giới báo chí hoàn thành tốt nhiệm vụ” rồi. Chỉ có điều đáng tiếc là tuy được độc quyền (múa gậy vường hoang) nhưng đội ngũ cầm bút quốc doanh cũng chả thực hiện được điều chi tốt đẹp, nếu chưa muốn nói là ngược lại.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper đã ra lệnh điều động các đơn vị quân cảnh thuộc căn cứ Fort Bragg và Fort Drum cùng một tiểu đoàn sẵn sàng chiến đấu thuộc sư đoàn dù 82 đã được lệnh tới căn cứ không quân Andrew
Trung Quốc đã công bố kế hoạch đặc biệt dành cho Hải Nam với nhiều lợi ích nhờ vào mức thuế thu nhập thấp, tự do thương mại và có một môi trường đầu tư thuận lợi hơn.
Trong suốt tháng 01/2020, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã công khai ca ngợi Trung Quốc về cái mà họ gọi là sự phản ứng tốc độ với dịch bệnh Covid-19
Hôm thứ Ba (02/06/2020), Giám đốc phụ trách khu vực Châu Mỹ của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) thúc giục Mỹ tiếp tục giúp đỡ các quốc gia trong khu vực chống dịch Covid-19 bất chấp việc Tổng thống Donald Trump đã tuyên bố cắt đứt quan hệ với cơ quan.
Hôm thứ Ba (02/06/2020), Anh cảnh báo Bắc Kinh "dừng bước trước vực thẳm" liên quan tới kế hoạch áp dụng luật an ninh quốc gia ở Hong Kon