Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Người Đàn Ông Mù Và Tiếng Đàn Violin

20/03/201800:00:00(Xem: 2755)
Lacey

Về một bài thơ của  thi sỹ đoạt giải thơ Mỹ tên Ocean Vương của người tỵ nạn Việt Nam.

***

Ocean Vương sinh năm  1988 ở Sàigòn, đến Mỹ năm 1990,  vì có vấn đề y khoa nên 11  tuổi mới đi học
Là một thi sĩ và văn sĩ, sống ở New York City
Trong số nhiều giải thưởng nhận được, năm 2016, Ocean Vương thắng giải  Stanley Kunitz Prize dành cho Thi sĩ Trẻ.
Tập thơ nổi tiếng của anh có tên :  “ Night Sky with Exit Wounds”

& & &

Trên chuyến xe lửa vội vã .  Một người đàn ông mù
loạng chọang bước tới trước, cây gậy của ông ta đập đập nhè nhẹ
dò dẫm hết lối đi.  Ông ta dựa vào cánh cữa tàu,
.
Đưa cái đàn violin lên cằm, và nói tôi xin lỗi
làm phiền ông bà anh chị.  Nhưng xin làm ơn. Chỉ xin lắng nghe.
và tôi chết trong lòng vì tiếng xin lỗi đó.  Và giống như một cái gì đó đồng dạng với âm nhạc
.
nên được thứ tha.  Ông áp má vào gỗ cây đàn như vào người mình yêu
hít một hơi sâu và, và ngay đầu cái kéo dâu chậm, tiếng đàn vút lên cao
thấm vào da của chúng tôi như nước ấm, chúng tôi
những người không có gì trừ điểm đến, những người mơ về ánh sáng
nhưng rơi xuống vào miệng của những đường hầm, tìm kiếm.
Những hột mồ hôi rơi từ lông mày của ông ta, tạo thành những bông hồng màu đen xẩm
.
trên cây đàn.  Cái đầu của ông ta rung động theo từng âm giai
thoát ra qua lỗ trống của thân cây đàn.  Người đàn bà bên cạnh tôi
để quyển sách đọc xuống, nhắm mắt mình lại, đứa bé
ngưng khóc, người cảnh sát ngồi xuống ghế, và tôi biết
chiếc xe lửa này quá nhanh cho giấc mơ, cái hàm sắt này
sẽ luôn mở rộng ra để nuốt chửng nụ cười đã bị mất.
Ký ức này thiếu ...ra sao khi thất bại trước cái chết.
Sẽ nghe những nốt nhạc này ra sao khi con tàu lướt đi
Vào sân ga, khi đèn sáng lên, và bài nhạc
còn vương vấn trong hơi thở dâng lên từ chỗ ghế trống?
Tôi biết mình quá phàm tục để ca ngợi những gì đang phai mờ đi.
Nhưng ngay bây giờ đây, tôi chỉ muốn lắng nghe khi con tàu chứa đầy
hoàn toàn với nứơc ấm, và tất cả chúng ta
lội bơi chậm chạp hướng đến người đàn ông với tiếng nhạc của Mozart
tuôn chảy ra từ bàn tay mình.  Tôi không muốn gì
ngoài việc cho ngón tay của mình vào miệng của ông ta,
để lời cầu nguyện ngân nga qua đường gân máu của mình.

***

Bây giờ, xin mời các bạn đọc lời bình phẩm, trong đó có tập thơ “ Night Sky With Exit Wounds” của Ocean Vuong do MICHIKO KAKUTAMI viết – May  09, 2016 - Books of The Times

Một trong những bài thơ gây xúc động mạnh trong tập thơ xuất xắc mới viết này, Ocean Vuong đặt kề bên hình ảnh náo loạn của Sàgòn ngày 30 tháng Tư , 1975 với lời bài nhạc của Irving Berlin trong “White Christmas” – bài ca này đã được Đài Quân Đôi Mỹ phát đi ngày đó, báo hiệu cho cuộc di tản ra khỏi VN bắt đầu:

“Ngọn cây lấp lánh và trẻ con lắng nghe, viên cảnh sát trưởng/gục mặt xuống một vũng Coca-Cola./Một tấm hình cỡ bằng bàn tay ướt sũng/năm bên cạnh lỗ tai trái của  mình.”

Trong khi Bing Crosby ngâm nga lời cầu chúc lành trong bài ca, “Chúc mọi Ngày Giáng Sinh của bạn toàn tuyết trắng,” thì bầu trời Saìgòn bị xé vụn bởi lửa đạn, “ Một chiếc quân xa chay nhanh qua ngã tư, trẻ con/la hét bên trong xe./Một chiếc xe đạp phóng tới/ xuyên qua cữa một căn tiệm” và “ tiếng chân chạy đầy công viên như đá/ rớt từ trên trời xuống.”

Bài thơ “Aubade With Burning City” dưạ vào ký ức của cụ bà của Vuong , bà nhớ lại lại khi Sàigòn “ sụp đổ trong khi bài ca về tuyết còn vang.”  Bà lấy một người lính Mỹ, và trong một bài thơ khác, Vương trầm ngâm về cái mĩa mai của chiến tranh: Nếu mà ông và bà của anh không bao giờ gặp nhau thì anh và má của anh sẽ không có mặt trên đời: “ Như vậy thì không có bom = không có gia đình = không có tôi.”

Sinh ra ở vùng đồng ruộng ngọai ô Sàigòn năm 1988, Vương, người thắng Giải thơ Whiting Award for Poetry, đến Mỹ lúc hai tuổi , sau hơn một năm trong trại tỵ nạn ở Phi.  Anh là người đầu tiên trong gia đình học đọc chữ nhưng khi nhỏ thường được nghe bà của mình kể chuyện cổ tích dân gian và thơ của anh lấy âm điệu nhạc tính từ lối văn kể truyền miệng đó và phối hợp một cách tuyệt khéo với tiếng Anh mà mình yêu mến.

Những bài thơ trong tập thơ mới đây của anh, tập “Night Sky With Exit Wounds” (Trời Đêm với những Vết Thương Trổ Ra)  - và hai tập trước đó ( “No” và Burnings”) - chứa trong đó hồi ức chính xác trải dài thi phẩm của nữ thi sĩ Emily Dickinson, kết hợp với sự cam khích về âm thanh và tiết nhịp của từ ngữ giống như của Gerard Manley Hopkins. Vương có thể tạo nên những hình ảnh đáng cho ta kinh ngạc  như: “cây đàn piano màu đen trong đồng cỏ, tượng nhỏ cặp vợ chồng cắm trên bánh cưới cất dưới mặt kiếng, một người chăn cừu bước ra từ tranh của Caravaggio” và anh tạo những yên lặng hay tạo những “biến ngữ” có tác dụng nói lên sức  mạnh mẻ cho lời nói cũng như cho từ ngữ của mình.

Có một một xúc động mạnh như sóng dập mạnh vào bờ trong những bài thơ này thoát ra từ sự thành thật và trung thực của Vương và từ khả năng của anh bắt được những giây phút thời gian cả hai sự trong sáng như nhiếp ảnh và một cảm giác hoài niệm về tất cả những hiện hữu ở cỏi phàm trần.  Dù cho anh đang viết về chiến tranh hay về gia đình hay về tình dục, có một báo hiệu không hay bnào đó về sự mất mát – tạo nên bởi bạo lực, bởi sự hiểu lầm hay chỉ giản dị như cái khoản tích tắc của cuốn lịch và cái đồng hồ.

Vương viết với tích cách của một di dân và của một người đồng tính và thơ của anh bắt được cái ý nghĩa của một “kẻ đứng bên ngòai” (một “con thú bị ruồng bỏ/ khỏi chiếc thuyền chở chúng sanh”) và cái lịch sử hung tợn đầy thành kiến của Mỹ quốc, nơi mà     “ cây cối biết/ sức nặng của lịch sử.” Anh viết về những chuyến hải hành trên biển cuồng phong mà người đi phải chịu khi tìm đường tới Mỹ – những chuyến hải hành đem lại trong trí hình ảnh của những cuộc hành trình tìm sống mang đầy hy vọng và đoạn đường trung gian phải chịu đựng của những nô lệ. -  và anh mô tả traị tỵ nạn như là : “ ngạt thở vì khói thuốc  & những bài thánh ca/ đựơc hát nữa chừng.”

Nhiều nhân vật trong tác phẩm của anh bị ám ảnh bởi những ký ức  (hay do nghe người khác kể lại) về cuộc chiến tranh Việtnam mà gia đình anh phải chịu... Trong thơ của Vương, những hình thành của cuộc sống hằng ngày, ở Việtnam cũng như ở Mỹ, bị liên tục xé rời bởi những xâm nhập thô bạo của bạo lực- do từ trên trời xuống bởi phi cơ trực thăng đổ quân ‘Hey’ hay bởi hoả tiển Tomahawk; hay từ họng súng của AK-47 hay từ khẩu Colt.45; hay từ cái tát t ay ngược của người đàn ông vào mặt người vợ và từ việc “đem cái cái cưa máy lại cái bàn ăn.”

Tiếng súng như Vương viết trong một bài thơ: “ chỉ là âm thanh của người ta/ cố kéo dài sự sống hơn chút nữa/  không được.”  Trong một bài thơ khác nhắc ta nhớ lại bài thơ “ Musée des Beaux-Ats” của Auden, anh diển tả một gia đình bỏ đi trong khi thành hố còn cháy âm ĩ : “ Dù vậy đây là một buổi sáng mùa xuân tuyệt đẹp.  Hoa chùm trắng thở hổn hển trong sân cỏ toà đại sứ.  Bầu trời màu xanh của tháng Chín – xanh như bầu trời của New York hôm 11,  tháng Chín, chúng tôi phải liên tưởng như vậy -  “đám bồ câu tiếp tục mổ nhặt mảnh vụn bánh mì rơi rớt từ tiệm bánh bị bom rớt trúng.  Bánh mì gãy khúc.  Bánh sừng trâu bị vụn nát.  Xe hơi bị banh ruột.  Mấy con ngựa gỗ  trong khu giải trí bị cháy đen.”

Từ ngữ “ thân người” đến nhiều lần trong nhưng bài thơ này mang ý nghĩa cí dễ vở của cuộc sống con người và sự thật khó thay đổi nổi của cái chết nhưng cũng là những cái có thể của sự đam mê.  Chủ đề ta thường  gặp khác trôi nổi một cách du dương xuyên qua tấp thơ này có liên quan đến sự liên hệ giả dối giữa cha và con, những chuyến vượt biển của thuyền nhân và mảnh lực khêu gợi lên của từ ngữ.  

Vương tên thật là Vinh Quốc Vương nhưng má của anh đặt tên lại cho anh là Ocean sau khi tới Mỹ và trong những bài thơ này, ‘biển cả’ trở thành một ẩn dụ cho sự tái sanh và biến đổi con người. Có một vài ám chỉ đến tác phẩm “Tempest” của đại văn hào Shakepseare tring những trang về sự khả hữu của một “ thay đổi như biển”, và khả năng mê hoặc của phù thủy Prospero.  Tập thơ này  là một chứng minh tuyệt vời cho khả năng ủa Vương trong việc dùng ma thuật của ngôn ngữ để triệu hồi và duy trì quá khứ – làm cho “xương cốt trở thành thơ ”  và bằng cách đè ngòi viết lên giấy đã chạm và khơi dậy  gia đình của mình “ trở lại từ miền tuyệt chủng.”  
Lacey – Ngày đầu năm Mậu Tuất - ttt



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Tôi (trộm) nghe nói rằng quân tử ba ngày mà không đọc sách thì diện mạo dơ dáng, và trò chuyện khó nghe. Tôi vốn bẩm sinh mặt mũi không mấy dễ coi, và chuyện trò vô cùng nhạt nhẽo nên (lắm khi) đến vài ba năm cũng chả nhìn đến một cuốn sách nào mà vẫn cứ sống phây phây – chả có (trăng) sao gì ráo trọi.
Sau ngày 30-4-1975 Bắc Việt Nam (NVN) chủ trương tiêu diệt triệt để tiềm lực NVN về nhân lực, về kinh tế và về văn hóa nhằm củng cố việc cưỡng chiếm Nam Việt Nam (NVN) và chận đứng Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) có thể hồi sinh ở NVN.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) có trụ sở đặt tại Geneva, được thành lập vào ngày 7 tháng 4 năm 1948 và hiện nay có 194 quốc gia thành viên. Công việc chính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) là giúp các nước nghèo chống lại bệnh tật. Và để có khả năng làm được công việc này, WHO cần sự đóng góp của tất cả các quốc gia thành viên.(1)
Đại Dịch Corona Virus (Covid-19)-còn gọi là Virus Vũ Hán được xác định đầu tiên vào ngày 31 tháng 1 năm 2019 ở Vũ Hán (Trung Quốc), nhưng có thể xảy ra vài tuần trước ngày này khiến cho đến ngày hôm nay (16 tháng 4 năm 2020) ở Mỹ đã có 639,664 ca nhiễm bịnh, 30,985 người tử vong và 52,738 đã bình phục (theo Global update). Theo BS Anthony Fauci, Giám đốc Viện Dị ứng và Bệnh Truyền nhiễm Quốc gia Mỹ trong cuộc họp báo ngày 6 tháng 4 năm 2020 cho biết: “Chánh quyền Trung cộng đã cố tình đánh lừa thế giới từ nhiều tháng trước ngày 31 tháng 1 năm 2019 khi họ nói rằng Virus này chỉ lây truyền từ động vật sang người, nhưng thực sự đây là loại Virus rất nguy hiểm, không những chỉ lây truyền từ người sang người một cách dễ dàng mà còn lây lan trên diện tích rộng.”
Trước hết xin nhắc lại ý chính của bài 19: trong quản lý kinh tế nhà nước Hoa Kỳ nói chung bao gồm Tổng Thống và Quốc Hội (do dân bầu) và Ngân Hàng Trung Ương (NHTƯ tức một cơ quan hành chánh độc lập không do dân bầu). NHTƯ Hoa Kỳ điều chỉnh nền kinh tế phát triển “nóng” hay “nguội” qua lãi xuất và lượng tiền USD lưu hành trên thị trường, trong khi Tổng Thống và Quốc Hội điều hành nền kinh tế bằng thuế má và ngân sách. Bài 19 đã tìm hiểu về NHTƯ, bài 20 này sẽ phân tích chi tiêu của chính quyền (bao gồm Hành Pháp và Lập Pháp) trong khủng hoảng.
Như phần trình bày trên cho thấy nạn dịch Virus Corona đã khiến cho ”gió đã đổi chiều” nên thế giới có cái nhìn hoàn toàn ác cảm đối với Trung Cộng và nhà độc tài Tập Cận Bình, bởi lẽ nay hiểm họa này đã liên quan trực tiếp đến mạng sống quý báu của mỗi cá nhân. Biết đâu vì thế rất có thể sẽ có những biến chuyển bất ngờ quan trọng như sự kiện Bức Tường Berlin sụp đỗ thình lình không hề báo trước vào ngày 9.11/1989 đã mang lại tự do thực sự cho cả toàn vùng Đông Âu.
Trước đây với thuyết âm mưu, Đặng Tiểu Bình tuyên bố “Không cần biết mèo trắng hay mèo đen, chỉ cần bắt được chuột đều là mèo tốt”. Với “thuyết con mèo” của Đặng Tiểu Bình trong phiên họp của đại hội Đảng CSTQ lần thứ 11 năm 1985, trong hoàn cảnh đương thời, khi nền kinh tế Trung Quốc đang lâm vào kinh tế lụn bại, khó khăn, khủng hoảng trầm trọng. Muốn xoay xở, thoát khỏi vũng lầy chỉ còn cách “cải tổ kinh tế” rập khuôn như tư bản mà ông tổ của họ Karl Marx (1818–1883) và Friedrich Engels (1820–1895) trong cuốn Tư Bản Luận cho rằng tư bản sẽ giãy chết “Chủ nghĩa tư bản trong cơn giãy chết sẽ tự đào mồ chôn chính nó”.
Ngày 15/04/2020 , chỉ hai tuần sau khi cột mốc một triệu ca nhiễm trùng được ghi nhận, số lượng các trường hợp COVID-19 được báo cáo trên toàn thế giới đã vượt quá hai triệu, theo dữ liệu được tổng hợp bởi các nhà nghiên cứu thuộc Đại học Johns Hopkins tại Baltimore, Maryland/USA.
45 năm, từ làn sóng người Việt tị nạn đến Mỹ đầu tiên vào năm 1975, đến nay cộng đồng gốc Việt tại Mỹ được xem đã khá ổn định với nhiều thành công cá nhân và trong mỗi gia đình. Trải qua nhiều đời tổng thống, bất luận đảng phái nào, người gốc Việt đã từng bước hội nhập rồi thăng tiến trên đất nước thứ hai của mình. Đọc lại câu chuyện lịch sử để thấy không phải một sớm một chiều hay chỉ riêng với một đời tổng thống nào mới giúp họ tạo dựng nên cuộc sống hiện nay mà đó là cả quá trình trong suốt gần nửa thế kỷ qua.
Sau khi tổng thống Donald Trump hăm doạ sẽ cắt bỏ phần đóng góp của Mỹ cho Tổ chức Y tế Thé giới (OMS/WHO) vì cách tổ chức này giải quyết đại dịch Vũ Hán không minh bạch và có ẩn ý, đã gây ra thảm hại khủng khiếp cho cả thế giới như hiện nay, ông Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc của Tổ chức Y tế Thế giới (OMS), liền phản ứng mạnh bằng cách khuyến cáo lãnh đạo các quốc gia là “đừng chính trị hoá đại dịch Covid-19 nếu không muốn có nhiều túi đựng xác chết hơn nữa “.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Thứ Tư (27/05/2020), hàng trăm cảnh sát chống bạo động được triển khai trong và xung quanh khu tài chính Hong Kong khi Hội đồng Lập pháp Hong Kong chuẩn bị thảo luận về dự luật quốc ca Trung Quốc.
Apple có kế hoạch mở lại khoảng 100 cửa hàng ở Mỹ, chủ yếu là với dịch vụ phục vụ ghé ngang trước cửa hàng, dù cũng có một số có dịch vụ cho khách vào bên trong cửa hàng.
Bốn cơ quan truyền thông lớn nhất của Brazil đã rút các phóng viên đưa tin từ dinh Tổng thống cánh hữu Jair Bolsonaro, do bị người ủng hộ của ông quấy rối.
Hôm thứ Ba (26/05/2020), Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo Mỹ sẽ có hành động mạnh mẽ chống lại Trung Quốc ngay trong tuần vì dự luật an ninh Hong Kong.
Liên minh Châu Âu (EU) cho biết, Trung Quốc phải tôn trọng quyền tự trị của Hong Kong, trong bối cảnh Trung Quốc đang áp dụng luật an ninh quốc gia đầy tranh cãi cho đặc khu.