Từ nhiều tuần lễ nay, chiến sự ở Iran đã kéo giá dầu hỏa lên từng nấc, lay chuyển các thị trường tài chánh và làm cho người dân ở hai bên bờ Đại Tây Dương đều phải nhìn bảng giá xăng với một vẻ ngao ngán. Trong bối cảnh ấy, Tổng thống Donald Trump, người chủ động mở màn cuộc chiến, bỗng đòi hỏi các đồng minh Âu Châu phải mang tàu chiến đến giải tỏa eo biển Hormuz, nơi hải quân Iran đang siết lại như một cái cổ chai. Ông trách cứ họ là “vô ơn”, rằng Hoa Kỳ đã “bảo vệ” họ bốn mươi năm nay, nay đến lúc trả nghĩa mà lại làm ngơ. Nhưng nếu nhìn vào thực tế, người ta sẽ thấy các thủ đô Âu Châu có quá nhiều lý do để nói không.

Những chi tiết mới lộ ra chỉ trong mấy ngày qua, nhờ vào công sức bền bỉ của một số ký giả không chịu buông hồ sơ, cho thấy vụ Epstein – và phần vai của Trump trong đó – còn lâu mới có thể coi là đã xuống màn.

Khi “biệt phái trưởng” biên giới Tom Homan đáp xuống Minnesota cuối tháng Giêng, ông mang theo nhiệm vụ gỡ một loạt rắc rối đang đè nặng lên chính quyền Tổng thống Donald Trump. Những chiến dịch truy quét di trú bừa bãi, nhiều khi kèm bạo lực, do chỉ huy Biên phòng Gregory Bovino điều khiển đã châm ngòi làn sóng phản đối rộng khắp, kéo mức tín nhiệm của ông Trump về hồ sơ di trú – vốn là “thương hiệu” chính trị của ông – tụt dốc. Nhân viên di trú đã nổ súng bắn chết hai người; các gia đình di dân né chợ búa, phụ huynh giữ con ở nhà, lo sợ những đợt kiểm tra giấy tờ diện rộng có thể cuốn luôn cả người có quy chế hợp pháp lẫn công dân Hoa Kỳ vào lưới.

Tháng Giêng năm 2026, tại Minneapolis, hai công dân Hoa Kỳ là Renée Good và Alex Pretti bị nhân viên di trú liên bang nổ súng bắn chết trong hai vụ đụng độ khác nhau. Ngay sau cái chết của Pretti, Bộ trưởng Nội an Kristi Noem tuyên bố ông đã thực hiện một “hành vi khủng bố nội địa”, rồi sau đó cũng gán cùng nhãn ấy cho Renée Good, trước khi dịu giọng lại rằng khi đó bà chỉ “dựa trên những thông tin tốt nhất trong tay”.

Người dân Minneapolis đang liều cả mạng sống để ghi lại những gì đang xảy ra với thành phố của họ. Trong trường hợp của Pretti, cái giá anh phải trả là tất cả. Và chúng ta cần phải tin vào những gì mắt mình nhìn thấy, dẫu rằng “Đảng bảo bạn phải phủ nhận những gì mắt bạn thấy tai bạn nghe."*

Trong năm đầu tiên trở lại Bạch Ốc, Donald Trump không chỉ thay đổi cách Hoa Kỳ trò chuyện với thế giới; ông đổi luôn giọng nói của quyền lực Mỹ. Những gì trước đây phải qua nhiều tầng hội nghị, bản ghi nhớ và bút phê của cả một guồng máy ngoại giao, nay có thể bắt đầu và kết thúc bằng một dòng chữ trên mạng xã hội, hay một cái gật đầu bất chợt trong Phòng Bầu dục. Đối với các đồng minh, đó là sự “linh hoạt” khó lường; đối với những người cầm quyền còn sợ uy lực Hoa Kỳ, đó là thứ quyền lực trần trụi, ít câu nệ thủ tục, coi thế giới như bàn cờ nơi một người chơi duy nhất muốn tự đặt và tự bẻ luật.

Sáng ngày 17 tháng 1 tại khu nam Minneapolis, một chuyện rất bình thường đã xảy ra: một cô bé 12 tuổi – gọi tắt là E. – có kinh lần đầu. Từ đó, mọi chuyện lại trở nên bất thường.

Ngay khi trở lại Tòa Bạch Ốc, Tổng thống Donald Trump đặt thuế quan làm trung tâm trục chính kinh tế – chính trị. Ông hứa hẹn việc tăng thuế nhập khẩu sẽ đưa kỹ nghệ Mỹ hồi hương, khôi phục việc làm cho tầng lớp công nhân, buộc dân chúng ưu tiên hàng nội địa, và nhờ đó nước Mỹ sẽ lấy lại địa vị siêu cường trên cả hai mặt trận kinh tế lẫn ngoại giao. Trong các cuộc vận động quần chúng, ông thẳng thừng tuyên bố: “Thuế quan là phát minh vĩ đại nhất lịch sử loài người.” Giới chuyên gia kinh tế, trái lại, gần như nhất loạt phản đối. Các nhà kinh tế uy tín, từ phái tự do mậu dịch đến phái chủ trương điều tiết, đều chỉ rõ rằng thuế quan đẩy giá hàng nhập khẩu lên cao, kéo theo lạm phát gia tăng; làm giảm giá tr đồng lương thực tế của người lao động; tăng chi phí nguyên liệu đầu vào cho xưởng sản xuất; khiến phần lớn nền công nghiệp Hoa Kỳ rơi vào thế bất lợi trên trường quốc tế. Họ còn cảnh báo thị trường chứng khoán sẽ lao dốc, kinh tế toàn cầu có nguy cơ rơi vào vòng xoáy suy thoái mới

Từ các diễn đàn mạng xã hội đến những văn phòng di trú, một khẩu hiệu mới đang lan tỏa mạnh mẽ: “Giấc Mơ Mỹ Mới Là Rời Bỏ Nước Mỹ”. Holly Baxter ghi nhận lời chứng của các bậc phụ huynh, sinh viên, giáo sư và ngay cả những người về hưu – tất cả đều đang lên kế hoạch vĩnh viễn từ biệt Hợp Chúng Quốc trong một tương lai gần.

Trên những triền đồi cát đỏ ven biển Cox’s Bazar, nơi hơn một triệu người Rohingya chen chúc trong các túp lều lợp bạt giữa mưa nắng khắc nghiệt, cô gái mười bảy tuổi tên Hasina ngồi lặng bên chiếc điện thoại cũ trên đó in dòng chữ Forever Young. Với em, đó là vật kỷ niệm cuối cùng còn sót lại từ những ngày đi học – thời gian ngắn ngủi khi tuổi thơ vẫn còn có chỗ trú ngụ trong khu trại tị nạn này. Từ ngày trường học bị đóng cửa vì nguồn viện trợ quốc tế đột nhiên bị cắt, giấc mơ sách vở của em tan rã cùng sự yên ổn mong manh mà gia đình bám víu suốt gần tám năm qua.