BANDAR SERI BEGAWAN (Reuters) - Các nhà lãnh đạo vòng đai TháiBình Dương hôm thứ năm 16-11 đã đồng ý xúc tiến một vòng đàm phánmới về mậu dịch toàn cầu vào năm tới, sau khi Tổng Thống Clintonthúc đẩy nhịp độ tiến bước của mậu dịch thế giới trong cuộc họpthượng đỉnh ở Brunei.
Ngoài ra Clinton còn ghi được một thắng lợi khác là đạt được mộtthỏa hiệp trên nguyên tắc với Chủ tịch Trung Quốc Giang Trạch Dânmở lại cuộc hội đàm về nhân quyền đã bị đông lạnh từ năm ngoái.
Nhưng thương mại vẫn là đề tài then chốt của cuộc họp thượngđỉnh. Từ tuần trước đã nổi lên một sự bất đồng giữa các lãnh dạocủa 21 nước APEC về vấn đề cuộc đàm phán mậu dịch toàn cầu phảilâu mau như thế nào.
Những người chủ trương mậu dịch tự do nói đây là chìa khóa chosự tăng trưởng kinh tế trên thế giới. Những người khác chỉ tríchkhuynh hướng đi đến toàn cầu hóa - việc thành lập một thị trườngduy nhất cho toàn thế giới -, họ nói những nước được lợi nhiềunhất chỉ là những nước giầu và các tổ hợp kinh doanh khổng lồ.
Nhưng Clinton trong cuộc họp thượng đỉnh - cũng là cuộc họp giãbiệt của ông - có vẻ đã có lời nói dứt khoát được sự đồng ý củatất cả. Ông thuyết phục hội nghị là không có gì thiệt thòi hết,nếu cứ cam kết mở lại vòng đàm phán vào năm 2001 dưới sự bảo trợcủa WTO (Tổ chức Thương mại Thế giới).
Quốc vương Brunei Haji Hassanal Bolkiah, chủ tọa thượng đỉnh nói:"Các nhà lãnh đạo kinh tế đều lo ngại sự thiếu tiến bộ trong WTO.Xét tầm quan trọng của vấn đề, chúng tôi đồng ý một vòng đàm phánmới sẽ được phát động trong năm 2001". Các nhà lãnh đạo dự thượng đỉnh APEC còn có nhiều vấn đề khác nóichuyện chớ không phải chỉ có thương mại.
Bên lề cuộc họp còn có những cuộc hội đàm không chính thức về cácvấn đề trên toàn thế giới cũng như các khu vực hoàn cầu và việc xiếtchặt các mối quan hệ song phương. Mối quan hệ Trung Quốc-Hoa Kỳ đặc biệt đã có lợi.
Trong cuộc thảo luận với Giang Trạch Dân, Clinton nêu lên nhữngquan ngại về nhân quyền ở Tây Tạng và những hạn chế tự do tôngiáo và chính trị ở Hoa Lục. Ông Stan Roth, phụ tá Ngoại trưởngMỹ về Á Đông và Thái Bình Dương đã cho các phóng viên biết nhưtrên. Clinton cũng nói chuyện với Tổng Thống Nga Vladimir Putin về kiểmsoát vũ khí và các vấn đề an ninh khác.
Nhưng đối với các nhà lãnh đạo trong APEC coi như một khối, thươngmại vẫn là điểm được chú trọng nhiều nhất. Toàn bộ các nền kinh tếcủa các nước APEC chiếm 60% sản lượng của cả thế giới, về thươngmại chiếm gần một nửa và về dân số chiếm 2/3 dân số toàn thế giới.
Việc toàn cầu hóa vẫn đặt ra những nghi ngại cho nhiều nhà lãnhđạo, nhưng tất cả đã có một cái nhìn thân thiện của con ngườitrong bản tuyên ngôn sau sau cùng. Bản tuyên ngôn nói: "Với tư cách những người lãnh đạo...chúng tôiquyết tâm xét đến sự khác biệt rộng lớn về giầu có và hiểu biếttrong khối và đem sự lợi ích về toàn cầu hóa đến cho dân chúngtôi".
Và họ cũng nhấn mạnh đến nhu cầu phải thu hẹp khoảng cách về kỹthuật cao giữa nước giầu và nước nghèo trong một vùng thế giới màcác nền kinh tế còn đang phấn đấu để quét sạch nạn nghèo khổ vàhỗ trợ phần lớn cho nông dân.
Gửi ý kiến của bạn
