Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Xóm Cổ Nhạc Ơû Huế

12/02/200100:00:00(Xem: 4066)

Bạn,
Theo tài liệu báo Thanh Niên, khoảng 100 năm về trước, có một xóm nghèo ở một vùng đất trũng ở Huế là một cái nôi của những người chơi đàn cổ xứ Huế. Người ta kể rằng, thuở ấy các nghệ sĩ chơi đàn từ khắp mọi nơi ở cố đô đã hội tụ về đây lập nên cái xóm nhỏ và tiếng đàn, tiếng trống, tiếng kèn của họ réo rắt suốt ngày đem. Báo Thanh Niên đã về viết lịch sử của xóm cổ nhạc này như sau.
Cái nôi văn hóa truyền thống được truyền tụng này ngày xưa nằm ở một bãi đất hoang bên Vụng Thủy, một hồ nước rộng và sâu sau làng Thế Lại, bên dòng sông đào Đông Ba, nay thuộc tổ 7, khu vực 5, một vùng ngập lụt hàng năm của phường Phú Hiệp. Hồi ấy, nối Vụng Thủy với sông Đông Ba có một con lạch thuyền nho nhỏ có thể vào ra nằm cạnh Bến Đình, trước cổng đình làng Thế Lại. Dưới triều Nguyễn, có một đội thủy binh thuộc lực lượng thủy binh ở cảng Thanh Hà thường tới trấn đóng tại Vụng Thủy để bảo vệ vùng phía Đông Bắc kinh thành Huế. Nay Vụng Thủy chỉ còn mấy khoảnh ao hồ lau lách, còn con lạch đã bị lấp, trở thành con đường nhỏ vào xóm.
Theo trí nhớ của một số nghệ nhân cao tuổi trong giới âm nhạc truyền thống Huế, tên khai sinh của vùng đất này rất thi vị và gắn liền với lịch sử của nó: Lạc Hộ, hay Nhạc Hộ hay Nhạc Hội, tất cả đều có chung nghĩa là vùng đất của những gia đình âm nhạc. Nhưng có người giải thích từ Lạc Hộ theo nghĩa những gia đình lưu lạc vì toàn bộ xóm đều là dân ngụ cư, phiêu tán từ khắp nơi. Riêng người dân trong khu vực đến nay vẫn quen gọi Lạc Hội bằng cái tên dân dã: Xóm Đánh Thổi hoặc xóm Ọ-I-È.

Cụ Trương Đới, một bô lão mà gia đình sinh cơ lập nghiệp nhiều đời tại Lạc Hộ, kể: Theo lời ông nội cụ và những bậc cao tuổi thời ấy, những cư dân đầu tiên của Lạc Hộ là những thầy đàn theo ngài khai canh về đây lập nghiệp; họ kéo đàn, đánh trống, thổi kèn ọ-i-è vang động cả một vùng. Thời ấy, vào những dịp lễ hội, không chỉ có các thầy đàn trong xóm mà còn cả các thầy đàn từ khắp nơi về quây quần quanh gốc cây đa bên cạnh miếu cổ, đàn của họ treo kín thân cây. Cây đa theo lời kể của cụ Trương Đới, nay đã tàn lụi, mất dấu từ mấy chục năm trước, riêng ngôi miếu cổ thì vẫn tồn tại, trở thành chứng tích duy nhất của cái nôi văn hóa truyền thống này. Theo cụ Trương Đới và các nghệ nhân cao tuổi, đây là ngôi miếu thờ ngài Cao Các Đại Vương, tước thần do triều Nguyễn sắc phong cho ngài khai canh, một nhạc sư nổi tiếng thời bấy giờ. Ngôi miếu này xưa được xây bằng gạch nung, trên bệ thờ có khắc bốn chữ tước thần sắc phong, sau này bị sụp đổ, người dân xây dựng lại một ngôi miếu nhỏ, hiện nay nằm quạnh hiu bên con đường xóm, mùa mưa bùn đất lầy lội.
Bạn,
Do sách vở triều Nguyễn không ghi lại, còn gia phả của các họ tộc trong xóm đều thất tán cho nên không ai nhớ danh tánh ngài Cao Các Đại Vương, người khai canh của Lạc Hộ. Thời bấy giờ cho đến nay người ta chỉ còn nhớ cái tên dân gian của ông là Thầy Đờn. Chính ông là người đã trồng cây đa để tao nhân mặc khách khắp nơi về Lạc Hộ đàn ca xướng hát. Trải qua bao thăng trầm lịch sử, hiện nay ở xóm Lạc Hộ cũ chỉ còn mấy chục gia đình phần lớn sinh sống bằng nghề trồng rau, chỉ còn lại hai gia đình nghệ nhân nổi tiếng ở lại tiếp tục sự nghiệp của bậc khai canh.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Lời Tòa Soạn: Họa sĩ Duy Thanh vừa từ trần vào giờ 9:30 PM, đêm Chủ Nhật 24/11/2019 tại bệnh viện General Hospital San Francisco, tại thành phố San Francisco, California.
Cuộc chiến thương mại vẫn xảy ra chung quanh hàng Việt Nam xuất cảng…Báo Diễn Đàn Doanh Nghiệp ghi nhận: Sau khi áp thuế chống trợ cấp 12% với ống thép không gỉ từ Việt Nam, Ấn Độ lại tiếp tục điều tra chống trợ cấp đối với ván sợi bằng gỗ.
Trộm kỹ thuật của Hoa Kỳ, Nhật Bản, Anh quốc, Pháp quốc… Lấn chiếm Biển Đông của VN, Philippines… Bây giờ TQ cũng chôm cả văn hóa VN, nói rằng áo dài VN là truyền thống thời trang Trung Hoa…
Xây cầu, rủ nhau xây cầu… Nhà nước xây không nổi, cạn tiền, nên vay tiền quốc tế để xây cầu…
Thiếu thịt heo, đặc biệt là dịp Tết sắp tới… Báo Vietnam Finance ghi nhận: Từ đây đến Tết, mỗi tháng sẽ thiếu khoảng 70.000 tấn thịt heo.
Vậy là huề… Trận bóng đá mọi người hồi hộp chờ, vậy là huề. Bản in TTXVN kể: Tuyển Việt Nam và tuyển Thái Lan đã cầm hòa nhau 0 - 0 ở lượt trận thứ 5 bảng G vòng loại World Cup 2022 diễn ra trên sân Mỹ Đình tối 19/11.
Nhức nhối vẫn là chuyện mua hàng ngoại về rồi dán thương hiệu hàng Việt… Infonet ghi lời một quan chức về tình hình “Nhập hàng nước ngoài về cắt mác dán nhãn Made in VN: Chúng ta đang tự giết chúng ta!”
Có nên hợp pháp hóa mại dâm để câu du khách? Các quan chức Hà Nội đã “bức xúc” nêu câu hỏi như thế.
Tình hình ung thư của dân mình có những con số đáng ngại: 70% biết có bệnh ung thư khi đã vào giai đoạn cuối… nghĩa là tới lúc khó chữa trị.
Bán nước với giá cắt cổ, hay giá rẻ mạt? Đó là chuyện Hà Nội mua “hớ” có phải không? Báo Tiền Phong kể chuyện nước sông Đuống bán giá khủng: Hà Nội 'hớ' khi chọn nhà đầu tư?
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Liệu một ngày nào đó Mặt trời của chúng ta sẽ trông như vậy?
Trung Quốc sẽ mạnh tay áp thuế chống bán phá giá lên rượu vang Australia, một sự tiếp nối các biện pháp trả đũa bằng thương mại và đẩy căng thẳng trong quan hệ song phương lên một mức cao hơn.
Hai quận của Wisconsin đã hoàn tất kiểm phiếu lại theo yêu cầu của ông Trump, xác nhận Biden vẫn thắng với cách biệt tăng thêm một chút.
Trung Quốc đã phát trực tiếp đoạn phim về chiếc tàu lặn có người lái mới của họ ở dưới đáy Rãnh Mariana, như một phần của sứ mệnh lịch sử vào thung lũng dưới nước sâu nhất hành tinh.
Theo báo cáo của Ủy ban Kiểm toán Môi trường (Environmental Audit Committee) của Quốc hội Anh, các công ty công nghệ như Apple đang góp phần khiến tình trạng rác thải điện tử trở nên nghiêm trọng hơn.