Hôm nay,  

Làm gì cho hết nửa đời sau

12/20/201709:32:00(View: 8624)

Làm gì cho hết nửa đời sau

Gửi người ra đi: Lê Khắc Lý.                                                               
Thân gửi các bạn, bằng hữu và chiến hữu xa gần.

 Chúng tôi có người bạn cùng khóa Cương Quyết số 2. Đại tá Lê khắc Lý đại diện đồng khóa bên Thủ Đức tại Nam CA. Tôi là đại diện đồng khóa bên Đà Lạt. Anh Lý mới ra đi. Xin báo tin các bạn rõ, cùng lời chia buồn cùng tang quyến.  Ngay khi được tin bạn Lý ra đi, tôi có viết bài tâm sự đã gửi đi bốn phương nhưng dường như máy móc bị sai lầm nên nhiều bạn không đọc được. Bài viết này là tâm sự chung của chúng tôi. Cùng tuổi với anh Lý. Cũng bỏ nước hơn 40 năm qua.
blank

Bạn Lê khắc Lý 

Thời kỳ 75 có mặt ở Hoa Kỳ, trong miền đau thương vong quốc đã tự hỏi:         
Ta biết làm gì cho hết nửa đời sau.
                                                     
Ở Cần Thơ, chiều 30 tháng tư, ông tướng Nam tư lệnh vùng 4 đã tự hỏi: Đi để làm gì. Ông không đi. Sáng 30 tháng tư-1975, ông chọn con đường tuẫn tiết.                                                          
Còn chúng tôi, đám người ra đi từ 1975. Sau hơn nửa thế kỷ, nếu còn quanh đây, hãy ngồi xuống để suy nghĩ xem ta đã làm gì cho hết nửa đời sau.  Nước mất nhà tan. Đơn vị chẳng còn. Xem ra tình anh em chỉ còn các kỳ họp khóa. Đám chạy thoát còn làm được việc vận động thả tù và gửi quà vào trại. Khi anh em bắt đầu tự do bèn gửi tiền lập hồ sơ HO và Sài Gòn bắt đầu họp khóa. Tôi gửi kém 4 hình họp khóa tại Sài Gòn và Hoa Kỳ sẽ thấy sự khác biệt qua thời gian. 
Xin các bạn đọc bài Họp Khóa 2 người và cho chúng tôi biết là đã nhận được chưa. Là lớp tuổi trẻ Việt Nam sau đệ nhị thế chiến, chúng ta có 2 câu hỏi cần ghi lại; Ngày 30 tháng tư 75, bác ở đâu. Nếu bác đến được miền đất tự do sau 75, bác đã làm gì cho hết nửa đời sau.

 Xem bài viết dưới đây. Cảm ơn.
 

Họp khóa 2 người.
Giao Chỉ, San Jose.
Gửi người ở lại: Đỗ hữu Nhơn.

Tối chủ nhật vừa qua tại San Jose, chúng tôi có dịp tham dự tiệc ra mắt của đôi trẻ mới thành hôn. Chàng trai là cháu đích tôn của bác Đỗ Hữu Nhơn. Cô dâu là nữ bác sĩ. Nhưng chúng tôi không kể chuyện đám cưới. Dù rằng hai họ rất vui vẻ hạnh phúc. Chỉ xin ghi chuyện bên lề rằng gia đình họ Đỗ của bác Nhơn hiện là một trong số nhiều người đóng góp cụ thể và hữu hiệu vào việc trùng tu Nghĩa trang Biên Hòa. Rất âm thầm nhưng tận tụy như theo lời khấn nguyện thiêng liêng. Năm 2020 sẽ hy vọng hoàn tất vòng đầu tất cả các ngôi mộ. Xin tạm ngưng và trở lại chuyện chính. Ngồi trong tiệc vui, tôi nghĩ về thời tuổi trẻ. Suy nghĩ về chuyện hai anh bạn già chúng tôi 63 năm trước. Anh Đỗ Hữu Nhơn gốc Bắc Kỳ, cha mẹ lập nghiệp ở Quảng Nam. Năm 1954 thanh niên miền Trung và miền Nam động viên vào Thủ Đức. Khóa Tư Phụ, được đặt tên theo khóa chính là Cương Quyết. Cũng vào tháng 3 năm 1954 một đám thanh niên Hà Nội, trình diện trại Ngọc Hà. Cũng theo lệnh động viên xếp vào khóa Tư Phụ . Bọn tôi Bắc Kỳ được đưa vào học trường Đà Lạt. Đang học nửa chừng thì Tây thua trận Điện Biên Phủ. Chúng tôi ra trường tháng 10 năm 1954, Genève đã cưa đôi đất nước. Tuổi 20 gấp sách lại đứng nghe, lòng mới nở giữa tay đời ấm áp. Văn thơ của ai mà tôi vẫn còn nhớ suốt cả đời. Nhưng lời ca của Anh Bằng sửa lại thì rất não nùng. Tháng 3-1954...Tôi xa Hà Nội năm lên 18 chưa từng biết yêu...                                                       

Chúng tôi thành các sĩ quan trẻ tuổi trong thời đình chiến vàng son của đệ nhất cộng hòa. Qua đến kỳ cộng hòa thứ hai thì mới giáp mặt đau thương của cuộc chiến điêu linh trong các chiến trường tồi tệ. Rồi Mậu Thân, rồi mùa hè đỏ lửa. Rồi tan hàng. Kẻ chạy thoát, người cầm tù. Tiếp theo là vượt biển và HO.          


blank
01-Hop khoa Sai Gon 1985

blank02-Hop khoa Sai Gon 1989

blank03-Hop khoa Hoa K_ 2000

blank04-Hop khoa 2004


Tháng 4- 1975... Bao nhiêu mộng đẹp, tan ra thành khói,  bay theo mây chiều...                                                                                   
Năm 2004 Cương Quyết Đà Lạt tổ chức 50 năm họp khóa ngậm ngùi tại quận Cam. Cương Quyết Thủ Đức có đại tá Lê Khắc Lý đại diện tham dự. Chúng tôi hẹn nhau kỳ tới ta làm đại hội Cương Quyết Thủ Đức Đà Lạt tại San Jose. Tại sao Sinh viên sỹ quan của 2 quân trường khác tên và không quen biết có thể họp mặt với nhau. Tại sao ngọn núi Lâm Viên lại chơi với đồi Tăng nhân Phú. Bởi vì anh em không có chương trinh bầu chủ tịch tổng hội hay liên hội. Chúng tôi cùng biết mình đã già rồi. Hạ thấp các mục tiêu đại hội đội đá vá trời. Chỉ quan hôn tang tế cũng đủ mệt. Vì vậy họp mặt thành công nhưng báo cáo không có tĩnh từ rực rỡ. Ngày đó coi như lần duy nhất Thủ Đức gặp Đà Lạt. Anh emThủ Đức  khóa Tư Phụ tại Bắc CA gần đủ mặt. Ngoài Lê Khắc Lý lại có thêm đại tá một thời chỉ huy trưởng quân cảnh cùng tham dự. Cương Quyết Đà Lạt từ quận Cam lên rất đông. Chị Lê Xuân Định đưa cả xe lăn cho chàng lên máy bay. Giờ khai mạc Thủ Đức và Đà Lạt mỗi bên đều có xe lăn hiện diện. Phe Thủ Đức Đỗ Hữu Nhơn và Lê Khắc Lý luôn luôn là những tay hùng biện từ đất Quảng mà vào đến Thừa Thiên. Bên Đà Lạt chị Nguyễn Thế Thứ thay mặt phu quân để nói đôi lời tâm sự. Anh chị Ngô Quang Thiều dường như vẫn còn mãi mãi đứng bên nhau. Chúng tôi hẹn nhau rằng Cương quyết Thủ Đức Đà Lạt sẽ tiếp tục gặp nhau. Nào ai ngờ quả thực lực bất tòng tâm. Hơn 10 năm qua không có dịp. Ngày cuối năm 2017 tôi ngồi cạnh anh chị Đỗ Hữu Nhơn, ngó tới ngó lui chúng tôi trở thành đêm họp khóa chỉ có 2 người. Cả hai bên Thủ Đức và Đà Lạt trong 10 năm qua ra đi cũng khá nhiều. Nói đến anh em miền Bắc, anh Nhơn lắc đầu báo cáo rằng ra đi không nhớ hết. Ở miền Nam, Lê Khắc Lý tin rằng tháng nào cũng có tổn thất. Riêng phần Đà Lạt chúng tôi, năm nào cũng là năm biệt ly. Không những một người đi mà lần lượt đi cả hai người. Anh chị bác sĩ Nguyễn Thế Thứ ra đi ở San Jose. Anh chị Ngô Quang Thiều ra đi ở Nam CA. Qua đến chiều thứ ba ngày 12 tháng 12-2017 vừa có tin Lê Khắc Lý ngủ giấc ngàn thu sẽ không bao giờ họp khóa. Chúng tôi có 20 năm làm tuổi trẻ và 20 năm trong nghiệp binh đao. Còn sống đến ngày nay anh nào cũng đã ngoài 80 tuổi. Sinh ký, tử quy. Sống gửi thác về. Đâu có điều gì lạ lùng khác biệt. Suốt cuộc đời cố sống sao cho đúng lời nguyện ước. Những mái đầu cất cao, không một lời than thở. Mấy năm đầu đến Mỹ, cuối thập niên 70,  Cao Tần, Lê tất Điều viết một lời thơ vô cùng cảm khái. Ta biết làm gì cho hết nửa đời sau. Bây giờ nửa đời sau đã hết. Cả hai chúng tôi, tôi và bác Đỗ hữu Nhơn ngồi trong lễ tiệc bước lên sân khấu khó khăn. Tuyên bố đôi điều lảm nhảm. Khi hai anh già đi xuống , đám trẻ xúm lại cầm tay xốc nách sợ các VIP té nhào. Tự biết là giờ hoàng hôn đã điểm. Nếu phút cuối đến từ trên đầu đánh xuống như Lê Khắc Lý, ngủ qua một đêm mà không đón chào bình minh. Có thể chàng ra đi khi trời vừa sáng. Nếu thú đau thương của tôi đến từ chân. Sẽ còn khập khiễng với cuộc đời vài năm có lẻ. Chàng sẽ đi chơi với cây gậy một chân như cấp chỉ huy, xem ra vẫn còn phong độ. Khi phải di chuyển bằng gậy 4 chân thì thà ngồi xe lăn cho khỏe. Nhưng vẫn còn công tác và sẵn sàng đón chờ màn cuối của cuộc đời. Bốn mươi hai năm trước, ngày 30 tháng tư ở Cần Thơ. Ông tướng Nguyễn Khoa Nam kêu tùy viên gọi tỉnh trưởng . Tùy viên báo cáo ông tỉnh đi rồi. Tướng Nam nói như tự hỏi lòng. Đi rồi, đi làm gì? Câu trả lời thật lòng của người ra đi chắc phải nói là đi để chạy trốn cuộc đời tù tội. Bây giờ nếu gặp lại ông tướng tuẫn tiết anh hùng, vẫn hỏi rằng các cậu đi làm gì ? Chúng ta có thể ngồi xuống kể lại là đã làm những gì cho hết nửa đời sau...

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...
Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.
Chỉ trong vài ngày cuối tuần qua, bạo lực như nổi cơn lốc. Sinh viên bị bắn trong lớp ở Đại học Brown. Người Do Thái gục ngã trên bãi biển Bondi, Úc châu, ngay ngày đầu lễ Hanukkah. Một đạo diễn tài danh cùng vợ bị sát hại — nghi do chính con trai. Quá nhiều thảm kịch trong một thời khắc ngắn, quá nhiều bóng tối dồn dập khiến người ta lạc mất hướng nhìn. Nhưng giữa lúc chưa thể giải được gốc rễ, ta vẫn còn một điều có thể làm: học cho được cách ứng xử và phản ứng, sao cho không tiếp tay cho lửa hận thù. Giữ đầu óc tỉnh táo giữa khủng hoảng giúp ta nhìn vào ngọn cháy thật, thay vì mải dập tàn lửa do người khác thổi lên.
Trong những thời khắc nguy kịch nhất, thảm họa nhất, tổng thống Hoa Kỳ là người duy nhất có tiếng nói quyền lực với toàn dân để đưa họ vượt qua nghịch cảnh. Tổng thống sẽ trấn an dân bằng luật pháp, bằng ý chí kiên cường, bằng bản lĩnh lãnh đạo, bao dung nhưng dứt khoát. Thậm chí, có khi phải bằng mệnh lệnh sắc bén để khống chế những tư tưởng bốc đồng sẽ gây hỗn loạn. Mấy trăm năm lập quốc của Mỹ đã chứng minh rất nhiều lần như thế.
(Sydney – 14 tháng 12, 2025) - Hàng trăm người có mặt tại bãi biển Bondi, Sydney, để dự lễ Hanukkah đã chứng kiến một trong những vụ khủng bố đẫm máu nhất kể từ sau thảm sát Port Arthur năm 1996. Vào lúc 6 giờ 45 chiều Chủ Nhật, hai tay súng mặc đồ đen xuất hiện trên cây cầu bộ hành nối Campbell Parade với Bondi Pavilion, bắt đầu nổ súng xuống đám đông đang dự lễ. Hai kẻ này dùng súng trường, bắn liên tục trong khoảng 10 phút, khiến hàng trăm người hoảng loạn bỏ chạy, nhiều người ngã gục ngay trên bãi cát và công viên ven biển. Ít nhất 12 người thiệt mạng, trong đó có 9 nạn nhân thường dân, 1 cảnh sát và 2 tay súng (một bị bắn chết tại chỗ, một bị bắt nhưng sau đó tử vong do vết thương). Ngoài ra, có ít nhất 38 người bị thương, trong đó có 2 cảnh sát và nhiều nạn nhân ở tình trạng nguy kịch.
Năm 2024, con người trung bình dành hai giờ rưỡi mỗi ngày trên mạng xã hội. Nhân lên, đó là hơn một tháng mỗi năm nhìn vào màn hình, lướt ‘feed’ (dòng tin), đợi ‘notification’ (báo tin), đếm ‘like’ (lược thích). Bạn dành nhiều thới giờ cho Facebook, Instagram, TikTok. Và câu hỏi không phải "có nhiều không?", mà là "chúng ta nhận được gì?" Câu trả lời, theo một nhóm triết gia, nhà tâm lý học, nhà xã hội học đương đại, không phải kết nối, không phải hạnh phúc, không phải sự thật. Mà là cô đơn có tổ chức, lo âu có hệ thống, và sự thật bị thao túng. Mạng xã hội—đặc biệt Facebook, nền tảng với ba tỷ người dùng, lớn hơn bất kỳ quốc gia nào trên hành tinh—không phải công cụ trung lập. Nó là kiến trúc quyền lực đang định hình lại não bộ, xã hội, và chính trị theo cách mà chúng ta chưa kịp nhận ra. Và đây là điều đáng sợ nhất: chúng ta không bị ép. Chúng ta tự nguyện. Chúng ta mở Facebook vì muốn "kết nối." Nhưng sau ba mươi phút lướt, chúng ta cảm thấy trống rỗng hơn. Chúng ta vào để "cập nhật
Trong sân khấu chính trị đồ sộ từ cổ chí kim của nước Mỹ, hiếm có nhân vật nào diễn xuất giỏi như Donald J. Trump. Những cuộc vận động tranh cử từ hơn mười năm trước của Trump vốn đã tràn ngập những lời hứa, giáo huấn, sự tức giận vì “nước Mỹ quá tệ hại”, những lời phỉ báng đối thủ. Tất cả hòa hợp thành những bản giao hưởng ký tên DJT. Mỗi lần Trump bước lên sân khấu, điệu nhảy YCMA vô tư, không theo chuẩn mực, thay cho tiếng kèn hiệu triệu “hoàng đế giá lâm.”
Năm 2025 được xem là giai đoạn khó khăn cho ngành khoa học khi ngân sách nghiên cứu bị thu hẹp và nhiều nhóm chuyên môn phải giải thể. Tuy vậy, những thành tựu y học nổi bật lại chứng minh rằng sức sáng tạo của con người chưa bao giờ dừng lại. Hàng loạt phát hiện mới đã mở rộng hiểu biết của chúng ta về sức khỏe, đồng thời thay đổi cách chăm sóc bệnh nhân hiện nay. Dưới đây là chín trong số những khám phá ấn tượng nhất trong năm 2025.
Năm 2025 khởi đầu bằng nỗi lo dấy lên từ các sàn tài chính quốc tế. Tháng Tư, Tổng thống Donald Trump khơi lại cuộc chiến thương mại, khiến nhiều người e sợ suy thái toàn cầu. Thế nhưng, sau mười hai tháng, kinh tế thế giới vẫn đứng vững: tổng sản lượng tăng khoảng 3%, bằng năm trước; thất nghiệp thấp và chứng khoán nhiều nơi tiếp tục lên giá. Chỉ riêng lạm phát vẫn còn là bóng mây bao phủ, vì phần lớn các nước trong khối công nghiệp OECD chưa đưa được vật giá về mức ổn định như mong muốn.
Sự phát triển nhanh chóng của Artificial Intelligence/ AI và robot đặt ra nhiều thách thức về đạo đức xã hội và cá nhân, đặc biệt là trong việc thu thập dữ liệu cá nhân làm ảnh hưởng đến các quyết định quan trọng như tuyển dụng, trị liệu và xét xử. Mặc dù AI có thể mô phỏng cảm xúc, nhưng không có ý thức thực sự, dẫn đến nguy cơ làm cho con người phụ thuộc vào AI và robot và suy giảm kỹ năng giao tiếp xã hội...


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.