Hôm nay,  

Làm gì cho hết nửa đời sau

20/12/201709:32:00(Xem: 8627)

Làm gì cho hết nửa đời sau

Gửi người ra đi: Lê Khắc Lý.                                                               
Thân gửi các bạn, bằng hữu và chiến hữu xa gần.

 Chúng tôi có người bạn cùng khóa Cương Quyết số 2. Đại tá Lê khắc Lý đại diện đồng khóa bên Thủ Đức tại Nam CA. Tôi là đại diện đồng khóa bên Đà Lạt. Anh Lý mới ra đi. Xin báo tin các bạn rõ, cùng lời chia buồn cùng tang quyến.  Ngay khi được tin bạn Lý ra đi, tôi có viết bài tâm sự đã gửi đi bốn phương nhưng dường như máy móc bị sai lầm nên nhiều bạn không đọc được. Bài viết này là tâm sự chung của chúng tôi. Cùng tuổi với anh Lý. Cũng bỏ nước hơn 40 năm qua.
blank

Bạn Lê khắc Lý 

Thời kỳ 75 có mặt ở Hoa Kỳ, trong miền đau thương vong quốc đã tự hỏi:         
Ta biết làm gì cho hết nửa đời sau.                                                     
Ở Cần Thơ, chiều 30 tháng tư, ông tướng Nam tư lệnh vùng 4 đã tự hỏi: Đi để làm gì. Ông không đi. Sáng 30 tháng tư-1975, ông chọn con đường tuẫn tiết.                                                          
Còn chúng tôi, đám người ra đi từ 1975. Sau hơn nửa thế kỷ, nếu còn quanh đây, hãy ngồi xuống để suy nghĩ xem ta đã làm gì cho hết nửa đời sau.  Nước mất nhà tan. Đơn vị chẳng còn. Xem ra tình anh em chỉ còn các kỳ họp khóa. Đám chạy thoát còn làm được việc vận động thả tù và gửi quà vào trại. Khi anh em bắt đầu tự do bèn gửi tiền lập hồ sơ HO và Sài Gòn bắt đầu họp khóa. Tôi gửi kém 4 hình họp khóa tại Sài Gòn và Hoa Kỳ sẽ thấy sự khác biệt qua thời gian. 
Xin các bạn đọc bài Họp Khóa 2 người và cho chúng tôi biết là đã nhận được chưa. Là lớp tuổi trẻ Việt Nam sau đệ nhị thế chiến, chúng ta có 2 câu hỏi cần ghi lại; Ngày 30 tháng tư 75, bác ở đâu. Nếu bác đến được miền đất tự do sau 75, bác đã làm gì cho hết nửa đời sau.

 Xem bài viết dưới đây. Cảm ơn.
 

Họp khóa 2 người.
Giao Chỉ, San Jose.
Gửi người ở lại: Đỗ hữu Nhơn.

Tối chủ nhật vừa qua tại San Jose, chúng tôi có dịp tham dự tiệc ra mắt của đôi trẻ mới thành hôn. Chàng trai là cháu đích tôn của bác Đỗ Hữu Nhơn. Cô dâu là nữ bác sĩ. Nhưng chúng tôi không kể chuyện đám cưới. Dù rằng hai họ rất vui vẻ hạnh phúc. Chỉ xin ghi chuyện bên lề rằng gia đình họ Đỗ của bác Nhơn hiện là một trong số nhiều người đóng góp cụ thể và hữu hiệu vào việc trùng tu Nghĩa trang Biên Hòa. Rất âm thầm nhưng tận tụy như theo lời khấn nguyện thiêng liêng. Năm 2020 sẽ hy vọng hoàn tất vòng đầu tất cả các ngôi mộ. Xin tạm ngưng và trở lại chuyện chính. Ngồi trong tiệc vui, tôi nghĩ về thời tuổi trẻ. Suy nghĩ về chuyện hai anh bạn già chúng tôi 63 năm trước. Anh Đỗ Hữu Nhơn gốc Bắc Kỳ, cha mẹ lập nghiệp ở Quảng Nam. Năm 1954 thanh niên miền Trung và miền Nam động viên vào Thủ Đức. Khóa Tư Phụ, được đặt tên theo khóa chính là Cương Quyết. Cũng vào tháng 3 năm 1954 một đám thanh niên Hà Nội, trình diện trại Ngọc Hà. Cũng theo lệnh động viên xếp vào khóa Tư Phụ . Bọn tôi Bắc Kỳ được đưa vào học trường Đà Lạt. Đang học nửa chừng thì Tây thua trận Điện Biên Phủ. Chúng tôi ra trường tháng 10 năm 1954, Genève đã cưa đôi đất nước. Tuổi 20 gấp sách lại đứng nghe, lòng mới nở giữa tay đời ấm áp. Văn thơ của ai mà tôi vẫn còn nhớ suốt cả đời. Nhưng lời ca của Anh Bằng sửa lại thì rất não nùng. Tháng 3-1954...Tôi xa Hà Nội năm lên 18 chưa từng biết yêu...                                                       

Chúng tôi thành các sĩ quan trẻ tuổi trong thời đình chiến vàng son của đệ nhất cộng hòa. Qua đến kỳ cộng hòa thứ hai thì mới giáp mặt đau thương của cuộc chiến điêu linh trong các chiến trường tồi tệ. Rồi Mậu Thân, rồi mùa hè đỏ lửa. Rồi tan hàng. Kẻ chạy thoát, người cầm tù. Tiếp theo là vượt biển và HO.          


blank
01-Hop khoa Sai Gon 1985

blank02-Hop khoa Sai Gon 1989

blank03-Hop khoa Hoa K_ 2000

blank04-Hop khoa 2004


Tháng 4- 1975... Bao nhiêu mộng đẹp, tan ra thành khói,  bay theo mây chiều...                                                                                   
Năm 2004 Cương Quyết Đà Lạt tổ chức 50 năm họp khóa ngậm ngùi tại quận Cam. Cương Quyết Thủ Đức có đại tá Lê Khắc Lý đại diện tham dự. Chúng tôi hẹn nhau kỳ tới ta làm đại hội Cương Quyết Thủ Đức Đà Lạt tại San Jose. Tại sao Sinh viên sỹ quan của 2 quân trường khác tên và không quen biết có thể họp mặt với nhau. Tại sao ngọn núi Lâm Viên lại chơi với đồi Tăng nhân Phú. Bởi vì anh em không có chương trinh bầu chủ tịch tổng hội hay liên hội. Chúng tôi cùng biết mình đã già rồi. Hạ thấp các mục tiêu đại hội đội đá vá trời. Chỉ quan hôn tang tế cũng đủ mệt. Vì vậy họp mặt thành công nhưng báo cáo không có tĩnh từ rực rỡ. Ngày đó coi như lần duy nhất Thủ Đức gặp Đà Lạt. Anh emThủ Đức  khóa Tư Phụ tại Bắc CA gần đủ mặt. Ngoài Lê Khắc Lý lại có thêm đại tá một thời chỉ huy trưởng quân cảnh cùng tham dự. Cương Quyết Đà Lạt từ quận Cam lên rất đông. Chị Lê Xuân Định đưa cả xe lăn cho chàng lên máy bay. Giờ khai mạc Thủ Đức và Đà Lạt mỗi bên đều có xe lăn hiện diện. Phe Thủ Đức Đỗ Hữu Nhơn và Lê Khắc Lý luôn luôn là những tay hùng biện từ đất Quảng mà vào đến Thừa Thiên. Bên Đà Lạt chị Nguyễn Thế Thứ thay mặt phu quân để nói đôi lời tâm sự. Anh chị Ngô Quang Thiều dường như vẫn còn mãi mãi đứng bên nhau. Chúng tôi hẹn nhau rằng Cương quyết Thủ Đức Đà Lạt sẽ tiếp tục gặp nhau. Nào ai ngờ quả thực lực bất tòng tâm. Hơn 10 năm qua không có dịp. Ngày cuối năm 2017 tôi ngồi cạnh anh chị Đỗ Hữu Nhơn, ngó tới ngó lui chúng tôi trở thành đêm họp khóa chỉ có 2 người. Cả hai bên Thủ Đức và Đà Lạt trong 10 năm qua ra đi cũng khá nhiều. Nói đến anh em miền Bắc, anh Nhơn lắc đầu báo cáo rằng ra đi không nhớ hết. Ở miền Nam, Lê Khắc Lý tin rằng tháng nào cũng có tổn thất. Riêng phần Đà Lạt chúng tôi, năm nào cũng là năm biệt ly. Không những một người đi mà lần lượt đi cả hai người. Anh chị bác sĩ Nguyễn Thế Thứ ra đi ở San Jose. Anh chị Ngô Quang Thiều ra đi ở Nam CA. Qua đến chiều thứ ba ngày 12 tháng 12-2017 vừa có tin Lê Khắc Lý ngủ giấc ngàn thu sẽ không bao giờ họp khóa. Chúng tôi có 20 năm làm tuổi trẻ và 20 năm trong nghiệp binh đao. Còn sống đến ngày nay anh nào cũng đã ngoài 80 tuổi. Sinh ký, tử quy. Sống gửi thác về. Đâu có điều gì lạ lùng khác biệt. Suốt cuộc đời cố sống sao cho đúng lời nguyện ước. Những mái đầu cất cao, không một lời than thở. Mấy năm đầu đến Mỹ, cuối thập niên 70,  Cao Tần, Lê tất Điều viết một lời thơ vô cùng cảm khái. Ta biết làm gì cho hết nửa đời sau. Bây giờ nửa đời sau đã hết. Cả hai chúng tôi, tôi và bác Đỗ hữu Nhơn ngồi trong lễ tiệc bước lên sân khấu khó khăn. Tuyên bố đôi điều lảm nhảm. Khi hai anh già đi xuống , đám trẻ xúm lại cầm tay xốc nách sợ các VIP té nhào. Tự biết là giờ hoàng hôn đã điểm. Nếu phút cuối đến từ trên đầu đánh xuống như Lê Khắc Lý, ngủ qua một đêm mà không đón chào bình minh. Có thể chàng ra đi khi trời vừa sáng. Nếu thú đau thương của tôi đến từ chân. Sẽ còn khập khiễng với cuộc đời vài năm có lẻ. Chàng sẽ đi chơi với cây gậy một chân như cấp chỉ huy, xem ra vẫn còn phong độ. Khi phải di chuyển bằng gậy 4 chân thì thà ngồi xe lăn cho khỏe. Nhưng vẫn còn công tác và sẵn sàng đón chờ màn cuối của cuộc đời. Bốn mươi hai năm trước, ngày 30 tháng tư ở Cần Thơ. Ông tướng Nguyễn Khoa Nam kêu tùy viên gọi tỉnh trưởng . Tùy viên báo cáo ông tỉnh đi rồi. Tướng Nam nói như tự hỏi lòng. Đi rồi, đi làm gì? Câu trả lời thật lòng của người ra đi chắc phải nói là đi để chạy trốn cuộc đời tù tội. Bây giờ nếu gặp lại ông tướng tuẫn tiết anh hùng, vẫn hỏi rằng các cậu đi làm gì ? Chúng ta có thể ngồi xuống kể lại là đã làm những gì cho hết nửa đời sau...

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước3456789Trang sauTrang cuối

Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.

Trung Hoa ngày nay như kinh thành giữa sa mạc, vẻ yên ổn bên ngoài chỉ là lớp sơn son thếp vàng phủ lên nền đá đã rạn. Thế giới đứng ngoài quan sát, vừa lo nó sụp, vừa biết nó trụ lại nhờ ảo ảnh quyền lực và niềm tin vay mượn. Dưới lớp hào nhoáng của “Giấc mộng Trung Hoa” là một cơ đồ quyền lực đang già nua trong chính tuổi trẻ của mình. Bởi sức mạnh của nó không khởi từ niềm tin, mà từ nỗi sợ — và nỗi sợ, tự thuở khai triều lập quốc, chưa bao giờ là nền tảng lâu bền.

Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.

Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.

Texas, mùa thu 2025 – trên khuôn viên đại học giữa vùng đất vốn tự hào là “trái tim bảo thủ của nước Mỹ”, thay vì nghe tiếng lá thu rơi, người ta lại nghe tiếng giày đinh vang vọng, bước chân của bóng ma McCarthyism quay về - phiên bản thế kỷ 21 - trở lại giảng đường với tốc độ và sự kinh dị của thời đại kỹ thuật số. Ngày 9 tháng 9, trên bục giảng của trường Texas A&M University, giáo sư Melissa McCoul trong giờ văn học thiếu nhi, dùng hình một con kỳ lân tím để nói với sinh viên rằng bản sắc con người không chỉ có hai nửa nam–nữ. Một sinh viên giơ tay hỏi: “Điều này có hợp pháp không?” và viện dẫn sắc lệnh mà Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng Giêng, tuyên bố chỉ có hai giới tính sinh học. Bà McCoul đáp bằng lý lẽ, không viện dẫn chính trị. Nhưng một chiếc điện thoại trong lớp đã ngầm quay lại hình ảnh. Và chỉ ít lâu sau, cả nước đều xem đoạn clip ấy – không phải để học, mà để phán xét.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi thể chế, phương Tây và Việt Nam đang phải đối diện trước những thách thức nghiêm trọng về cải cách chính sách để cho phù hợp với nhu cầu của thời đại mới, nhất là vai trò của pháp luật. Pháp luật là nền tảng thiết yếu cho sự vận hành ổn định và công bằng của xã hội. Là hệ thống quy phạm điều chỉnh hành vi con người, pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong xã hội hiện đại, vai trò của pháp luật được thể hiện rõ nét qua các lĩnh vực như bảo vệ an ninh quốc phòng, duy trì trật tự xã hội, bảo đảm quyền tự do cá nhân, phát triển phúc lợi xã hội, và thúc đẩy tinh thần hợp tác cũng như hội nhập.

Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.

Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.

Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang đánh một đòn nguy hiểm: huy động các văn phòng công tố đi điều tra mạng lưới từ thiện Open Society Foundations của gia đình Soros, một quỹ từ thiện quốc tế, nổi tiếng với việc tài trợ cho các dự án dân chủ, giáo dục và nhân quyền trên khắp thế giới. Danh sách cáo buộc nghe cứ như “vật lạ”: từ đốt phá đến tài trợ khủng bố. Open Society Foundations lập tức phản đối, khẳng định mình hoạt động hợp pháp, và nhắc lại điều mà bất cứ người tỉnh táo nào cũng hiểu: khi chính quyền có thể tùy tiện lấy một nhóm dân sự làm vật tế, thì quyền của mọi nhóm khác cũng chẳng còn gì bảo đảm.

Trong nhiều thập niên qua, giải pháp hai nhà nước luôn được xem là phương án khả thi nhằm mang lại hòa bình cho khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể. Gần đây, cuộc tranh luận về việc công nhận nhà nước Palestine đang có những chuyển biến mới khi Pháp và Ả Rập Xê Út tổ chức một hội nghị quốc tế tại New York, ngay trước thềm Đại hội thường niên của Liên Hiệp Quốc.
Trang đầuTrang trước3456789Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.