Hôm nay,  

Trang Sử Việt: Lương Văn Chánh

11/9/201516:01:00(View: 6325)

Trang Sử Việt: Lương Văn Chánh
.
Nguyễn Lộc Yên
.
(Lời tâm tình: Bài viết về "Sử Việt" chỉ khái quát, không đi sâu từng chi tiết của mỗi nhân vật. Cuối mỗi bài viết, phần "Thiết nghĩ" nếu có chỉ là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung đã biên soạn. Trang Sử Việt luôn mong mỏi nhúm nhen tình tự dân tộc, niềm yêu thương quê hương và giữ gìn Việt ngữ cùng văn hóa Việt. Trang Sử Việt đăng trên Vietbao Online thứ Ba và Năm).
____
.

LƯƠNG VĂN CHÁNH
(? - 1661)
.
Lương Văn Chánh, theo sử liệu triều Nguyễn, ông là người huyện Tuy Hoà, tỉnh Phú Yên; nguyên quán ở xã Phụng (Phượng) Lịch, huyện Hoằng Hoá, tỉnh Thanh Hoá. Ông làm quan đời Lê Anh Tông (1548-1556), giữ chức Thiên Vũ Vệ Đô chỉ huy sứ, thấy nhà Lê Trung Hưng chính sự rối ren, ông từ quan. Vào năm Mậu Ngọ (1558), ông theo Nguyễn Hoàng vào Nam (Thuận Hóa). Ông là người có công chiêu tập lưu dân khai khẩn, mở mang vùng đất Phú Yên.
.
Đến năm Mậu Dần (1578), quân Chiêm Thành gây hấn, chúa Nguyễn cấp quân cho ông đánh đuổi quân Chiêm. Ông chỉ huy quân sĩ từ bờ biển dùng thuyền chạy ngược dòng sông Ba (tức sông Đà Rằng mà người Chăm gọi là "Ea Rarang", người Việt phát âm thành Đà Rằng). Ông đánh chiếm thành Hồ của Chiêm (nay thuộc xã Hoà Định, huyện Tuy Hòa, Phú Yên) do chiến công lẫy lừng, được phong chức Đặc Tiến phụ quốc Thượng tướng quân, tước Phù nghĩa hầu. Năm 1597, ông thành lập phủ Phú Yên rộng lớn từ đèo Cù Mông là ranh phía bắc, đến Đèo Cả nơi Thạch Bi Sơn (Đá Bia) là ranh phía nam và giữ chức Trấn Biên. Ông chia vùng đất của lưu dân thành ba khu vực:
.
- Vùng thứ nhất: Từ Cù Mông tới Vũng Lấm (Sông Cầu).
- Vùng thứ hai: Từ Bà Đài (Xuân Đài) đến châu thổ sông Cái (còn gọi là sông Kỳ Lộ, sông La Hiên, ở hạ lưu lại gọi là sông Cái, sông chảy qua huyện Đồng Xuân đến Tuy An).
- Vùng thứ ba: Từ Bà Diễn (sông Đà Rằng) đến đèo Cả.
.
Những người đi đầu trong công cuộc khai khẩn đã trở thành tiền hiền, hậu hiền của những xóm làng được thành lập sớm ở vùng đất Phú Yên. Khi họ khai khẩn đến đâu thì làng, thôn, ấp, được thành lập tới đấy. Vùng đất Phú Yên có đầy đủ núi rừng, sông biển và có cánh đồng Tuy Hòa là một cánh đồng lớn ở miền Trung. Ông lại cho dân khai khẩn rừng rú phía tây Phú Yên, nên Trấn Biên mỗi ngày thêm rộng rãi, dân chúng sống sung túc, quân ngũ mạnh mẽ.


.
Ông mất ngày 19 tháng 9 Tân Hợi (1611) tại thôn Long Phụng, xã Hoà Trị, huyện Tuy Hòa ngày nay, được nhân dân an táng và lập đền thờ ông ở đấy, nhân dân nhớ ơn và suy tôn ông là Thành hoàng của tỉnh Phú Yên.
.
*- Thiết nghĩ: Lương Văn Chánh chẳng những là vị một khai quốc công thần của nhà Nguyễn, mà còn là người có công lớn trong việc lập vùng đất Phú Yên từ thuở ban đầu.
.
Năm 1597, Lương Văn Chánh nhận sắc lệnh của chúa Nguyễn, dìu dắt khoảng 4.000 lưu dân vào khai khẩn vùng đất phía Nam của nước ta từ đèo Cù Mông đến đèo Cả. Ông cùng lưu dân dã khai hoang, lập ấp tạo nên những làng mạc đầu tiên trên vùng châu thổ sông Đà Rằng và sông Cái.
Vùng đất Phú Yên thời đấy rất quan trọng, vì liên quan trực tiếp đến sự nghiệp Nam tiến của chúa Nguyễn. Bởi giang sơn của chúa Nguyễn lúc bấy giờ nằm trong giới hạn từ đèo Ngang cho đến núi Đá Bia ở phía nam Phú Yên mà thôi.
.
Năm 1613, Chúa Tiên trước khi mất, truyền ngôi chúa cho Nguyễn Phúc Nguyên, căn dặn: "Đất Thuận Quảng phía Bắc có núi Ngang (Hoành Sơn) và sông Gianh hiểm trở, phía Nam có núi Hải Vân và núi Đá Bia (thuộc tỉnh Phú Yên) bền vững, núi có vàng sắt, biển có cá muối, là đất tốt cho người dụng võ. Nếu biết dạy dân luyện binh để chống lại quân chúa Trịnh thì đủ xây dựng cơ nghiệp muôn đời. Ví bằng thế lực chưa mạnh thì cố giữ vững đất đai này để chờ cơ hội". Lời di chúc ấy, sau này các chúa Nguyễn ghi tạc tận tâm can, vì từ vùng đất này (Phú Yên) các chúa Nguyễn dùng làm bàn đạp để mở cuộc Nam tiến và Tây tiến. Di chúc của Chúa Tiên, là một trong những di chúc nổi tiếng trong lịch sử nước ta. Cũng từ đấy, mà các thế hệ con cháu Lạc Hồng ngày nay có một bản đồ hình chữ S hoàn chỉnh và xinh đẹp.
.
Cảm mộ: Lương Văn Chánh
.
Lương Văn Chánh, đất Bắc phân vân?!
Tìm đến Phú Yên, hết ngại ngần!
Ruộng rẫy mỡ màng, gìn giữ đất
Núi rừng tươi tốt, vấn vương thân
Lo lường khai khẩn, lo lường lính
Khuyến khích học hành, khuyến khích dân
Phòng ngự trấn biên, sang sửa phố
Tiền hiền, dân chúng nhớ nhung ân!
.
Nguyễn Lộc Yên


.
.

Print
Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
First PagePrev Page1234567Next PageLast Page

Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên số, nơi mọi thứ đều được đo bằng thuật toán: nhịp tim, bước chân, năng suất, thậm chí cả tình yêu. Thuật toán không có tình cảm, nhưng khôi hài vì chúng ta điều khiển thuật toán bằng cảm xúc.Máy móc có thể xử lý hàng tỷ dữ liệu mỗi giây, còn con người — chỉ cần một tưởng tượng — mọi thứ biến hoá. Cảm xúc lan truyền nhanh hơn tin tức, giận dữ được tối ưu hóa bằng công nghệ, và hạnh phúc được đong đếm bằng lượt thả tim. Chúng ta tưởng mình tiến hóa thành sinh vật lý trí, nhưng thật ra chỉ là sinh vật cảm xúc có Wi-Fi. Trong khi AI đang thao túng mọi lãnh vực, chúng ta loay hoay với cảm xúc, thao túng mọi ý nghĩ, hành vi.

Năm 2025 sắp khép lại, và theo thông lệ hàng năm, các nhà từ điển trên thế giới lại đi tìm từ ngữ để chọn đặt tên cho cái mớ hỗn độn mà nhân loại vừa bơi qua trong năm. Oxford chọn cụm từ “mồi giận dữ” (rage bait). Theo các nhà ngôn ngữ học của Oxford, đây là cách tiếng Anh vẫn thường vận hành: hai chữ quen thuộc — “giận dữ” và “mồi nhử” — ghép lại trong bối cảnh trực tuyến để tạo nên một ý niệm mới: thứ nội dung bày ra để cố tình khêu gợi bản tính nóng nảy của người xem, người đọc, khiến thiên hạ phải lao vào vòng tranh cãi chỉ để cuối cùng bấm thêm một cú “tức” nữa.

Tài năng như ông vua tiểu thuyết kiếm hiệp Kim Dung cũng chỉ có thể tạo ra những vị tướng phản diện nhưng có võ công cao cường và chí lớn, chứ không thể giả mạo làm tướng. Mộ Dung Phục, tức Nam Yến Quốc, là một trong nhiều ví dụ. Mộ Dung Phục là kẻ háo danh, không từ thủ đoạn để đạt mục đích. Hắn sẵn sàng bỏ quên nhân nghĩa, thậm chí phản bội anh em, bạn bè, để leo lên nấc thang quyền lực, khôi phục nước Yên. Nhưng vẫn là một kẻ võ công cái thế. Đối thủ của Mộ Dung Phục là anh hùng chính nghĩa Kiều Phong. Bởi vậy, mới có câu "Bắc Kiều Phong, Nam Mộ Dung" để chỉ hai cao thủ võ lâm mạnh nhất thời bấy giờ. Vậy mà nước Mỹ hôm nay lại có bộ phim kỳ quái về một kẻ giả danh tướng, khoác lên mình chiếc áo quyền lực để công kích một anh hùng, một đại tá Hải Quân, một phi hành gia của NASA, một người yêu nước đích thực.

Trong lúc hàng triệu người không đủ thực phẩm để ăn, chính quyền của Tổng thống Donald Trump lại để mặc cho nông sản thối rữa hàng loạt ngoài đồng, trong kho bãi, và thậm chí còn trực tiếp tiêu hủy hàng ngàn tấn thực phẩm viện trợ. Tất cả đều nhân danh mục tiêu “nâng cao hiệu quả” của bộ máy chính phủ. Những thay đổi quyết liệt trong chính sách thuế quan, các cuộc bố ráp di dân gắt gao và cắt giảm các chương trình hỗ trợ người dân như tem phiếu thực phẩm đã khiến nông dân kiệt quệ vì thiếu nhân lực và vốn liếng. Nông sản thì bị bỏ mặc cho mốc meo trong kho và thối rữa ngoài đồng, trong khi hàng triệu người dân rơi vào cảnh đói kém. Đó là chưa kể đến những trường hợp chính quyền trực tiếp tiêu hủy nguồn thực phẩm hoàn toàn có thể sử dụng được.

Quan hệ Trung Quốc-Ấn Độ-Hoa Kỳ phản ánh sự dịch chuyển mạnh của trật tự quyền lực toàn cầu. Trung Quốc và Ấn Độ có tiềm năng hợp tác lớn nhờ quy mô dân số và kinh tế, nhưng nghi kỵ chiến lược, cạnh tranh ảnh hưởng và tranh chấp biên giới khiến hợp tác bị hạn chế. Với Mỹ, việc Ấn Độ nghiêng về Trung Quốc có thể làm suy yếu chiến lược kiềm chế Bắc Kinh, trong khi tranh chấp thương mại như thuế 50% của Mỹ càng làm quan hệ thêm bất ổn...

Nếu có ai nói, nhạc của Trịnh Công Soạn giống như nhạc Trịnh Công Sơn, đôi bài nghe còn ác liệt hơn. Chắc bạn sẽ không tin. Tôi cũng không tin, cho đến khi tôi nghe được một số ca khúc của Trịnh Công Soạn, quả thật là như vậy. Tôi nghĩ, nếu anh này dứt bỏ dòng nhạc Trịnh cũ mà khai phá dòng nhạc Trịnh mới, thì chắc anh sẽ thành công. Người viết lách thì tính hay tò mò và mến mộ tài năng, tôi dọ hỏi người quen và nhất là những ca sĩ trẻ mong được nổi bật, đã tranh nhau khởi sự hát nhạc của Soạn. Cuối cùng, tôi cũng tìm đến được nhà anh. Gõ cửa. Mở.

Vào một buổi sáng Tháng Sáu năm 2025, dân biểu, cựu chủ tịch Hạ Viện đảng Dân Chủ tiểu bang Minnesota, Melissa Hortman, một trong những nhà lập pháp được kính trọng nhất của tiểu bang, và chồng của bà bị bắn chết tại nhà riêng. Chú chó cảnh sát lông vàng của họ, Gilbert, cũng ra đi với chủ. Vụ giết người này không phải là ngẫu nhiên. Thượng nghị sĩ John Hoffman và vợ cũng bị tấn công cùng ngày, nhưng may mắn sống sót. Chính quyền sớm tiết lộ thủ phạm, Vance Boelter, 57 tuổi, người theo chủ nghĩa cực hữu, đã viết bà Hortman vào “danh sách mục tiêu” bao gồm các nhà lập pháp Đảng Dân Chủ khác.

Ngày đi phỏng vấn thẻ xanh để trở thành thường trú nhân Hoa Kỳ thường là một ngày tràn đầy hy vọng và đáng nhớ, đặc biệt đối với những đôi vợ chồng, hoặc những hôn phu, hôn thê. Lễ Tạ Ơn tưởng đâu là ngày họ sum vầy, nói câu “Tạ ơn nước Mỹ” với những hy vọng về một tương lai tốt đẹp. Nhưng điều đó không xảy ra trong thời này, ở Hoa Kỳ. Khi bước cuối cùng trong quá trình xin thường trú nhân Hoa Kỳ, là cuộc phỏng vấn với viên chức di trú kết thúc, các đặc vụ liên bang lại ập đến, còng tay người vợ/chồng người ngoại quốc và đưa họ đi. Hy vọng trở thành ác mộng.

Dự thảo Hòa ước Ukraine do Hoa Kỳ và Nga đề ra gồm có 28 điểm đã được công bố gần đây. Kết quả của diễn biến này khá bất thường vì không có sự tham gia đàm phán của Ukraine và Liên minh châu Âu (EU)...

Trong một nghiên cứu phối hợp giữa đại học Hồng Kông và đại học Rutgers tại Mỹ cùng một số khoa học gia trong khu vực hồi tháng 8 năm 2024, báo cáo này chỉ ra rằng vị trí của Việt nam sẽ là một "điểm nóng" của những cơn bão nhiệt đới với cường độ dữ dội và thường xuyên hơn trước sự biến đổi khí hậu toàn cầu, với rủi ro cao là ngay Hải Phòng.
First PagePrev Page1234567Next PageLast Page
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.