Hôm nay,  

Mừng Vui Gặp Lại Các Bạn Xưa

25/07/201400:00:00(Xem: 4402)

Đoàn Thanh Liêm
(Bài viết nhân cuộc Hội ngộ kỷ niệm 60 năm Di cư (1954 – 2014) của Sinh viên Đaị học Hà nội & Đại học xá Minh Mạng)

Đúng vào ngày Chủ nhật 20 tháng Bảy năm 2014 vừa qua, một cuộc Hội ngộ của các cựu sinh viên Đại học Hà nội di cư vào miền Nam đã diễn ra tại nhà hàng Royal Restaurant trên đường Bolsa thành phố Westminster California. Cuộc họp mặt này được tổ chức trong khuôn khổ của những buổi tập họp số đông người nhằm kỷ niệm 60 năm ngày Hiệp định Geneva được ký kết quy định sự phân chia đất nước - khiến gây ra cuộc di chuyển của hàng triệu đồng bào từ miền Bắc vào miền Nam.

Trong số trên 200 người tham dự, có những vị cao niên ở tuổi cửu tuần như Bác sĩ Trần Ngọc Ninh, Nhà văn Dõan Quốc Sĩ, Giáo sư Nguyễn Tư Mô v.v... Còn phần đông, thì cũng đã bước vào tuổi bát tuần, đã có cháu nội cháu ngọai, thậm chí còn có cả chắt nữa – tức là đã có người lên tới chức Ông Cố, Bà Cố rồi. Bao nhiêu mái đầu bạc trắng gặp lại nhau, mừng mừng tủi tủi kể lại cho nhau nghe những chuyện vui buồn trong suốt mấy chục năm sinh sống tại miền Nam, rồi tiếp theo trong thời gian đi tỵ nạn tại xứ người. Các bạn cũng không quên nhắc lại những kỷ niệm thân thương với số đông những người đã lần lượt ra đi trong suốt 60 năm qua.

Nhằm đáp ứng đúng với nhu cầu giãi bày tâm sự giữa những bạn thân thiết từ những năm xa xưa mà nay mới có dịp gặp lại nhau, nên Ban Tổ chức đã khôn khéo hạn chế các mục diễn văn diễn từ dài dòng thường lệ – chủ ý để dành tối đa thời gian cho mục văn nghệ “cây nhà lá vườn” để bà con thỏai mái chuyện trò riêng tư với nhau. Vì thế mà mục trình bày của Giáo sư Lưu Trung Khảo đại diện Ban Tổ chức, của Giáo sư Nguyễn Tư Mô người lớn tuổi nhất trong số sinh viên di cư năm 1954 và của Bác sĩ Tôn Thất Niệm sinh viên y khoa thời ấy – thì thời gian nói chuyện của cả ba vị này gộp lại cũng chỉ hết có khỏang 20 phút mà thôi.

I – Nhận diện một số khuôn mặt tiêu biểu.

Phải có đến 60 người là sinh viên di cư từ Hà nội năm 1954 hay là sinh viên cư ngụ ở Đại học xá Minh Mạng thời kỳ đầu vào các năm 1955 - 56. Còn lại là thân nhân trong gia đình và các bằng hữu.

1 - Phái đoàn đến từ thành phố Houston Texas có thể nói là vừa đông đảo vừa là chủ lực của mục văn nghệ, điển hình là các luật sư Nguyễn Tiến Đạt, Nguyễn Ngọc Hải, kỹ sư Nguyễn Ngọc Bảo, chị Nguyệt Ánh là bà xã của bác sĩ Chu Bá Bằng v.v…Anh Đạt lại còn lôi kéo thêm cả mấy bạn đồng nghiệp tại Quận Cam California tham gia vào ban văn nghệ nữa, cụ thể như các luật sư Nguyễn Đình Sơn, Nguyễn Minh Hiển.

2 – Lớp cựu sinh viên nay đã ở tuổi 84, 85.

Lớp này hiện còn khá đông như các bác sĩ Tôn Thất Cần, Vũ Gia Ân, Đào Hữu Anh, luật sư Phùng Văn Tuệ, thẩm phán Lê Văn Trường, giáo sư Trần Thế Uy, Trần Đức Thanh Phong…

Trẻ hơn một chút, thì có nha sĩ Bùi Duy Đào, dược sĩ Trần Đức Hiếu, các giáo sư Nguyễn Ngọc Kỳ, Trần Quang Hải, Lưu Trung Khảo…

3 – Rất đông các bạn bè thân hữu là nghệ sĩ, nhà văn nhà báo hay là sĩ quan. Điển hình như cựu Trung tướng Nguyễn Bảo Trị, các nghệ sĩ Kiều Chinh, Hồng Vân, nhà văn Trần Phong Vũ, các nhà báo Nguyên Huy, Hà Giang, Bùi Bỉnh Bân, Thanh Huy…

II – Một chương trình văn nghệ thật đặc sắc.

Hồi năm 1954 – 55, tiếng hát của các sinh viên Lưu Bội Chu, Tôn Thất Niệm, giọng ngâm thơ của Vũ Gia Ân đã lôi cuốn sự say mê thưởng ngọan của cả một thế hệ thanh thiếu niên, cũng như của công chúng khắp Sài gòn. Nhưng đến nay, sau 60 năm thì phần đông đã không còn xuất hiện trước đám đông nữa. Mà gần như duy nhất chỉ còn có Nguyễn Tiến Đạt với biệt danh “Đạt Cồ” là vẫn còn say mê với chuyện ngâm thơ ca hát như hồi nào, mặc dầu năm nay anh đã ở vào lứa tuổi trên 80 rồi. Niềm say mê đó lại còn truyền đạt cho cả người con gái Thúy Hằng lúc nào cũng theo cha đi trình diễn cho các chú các bác cùng thưởng ngọan nữa.


Trong cuộc Hội ngộ năm 2014 này, anh Đạt đã sắp xếp dàn dựng một chương trình văn nghệ thật phong phú với cả đơn ca, đồng ca, ngâm thơ, kịch thơ - theo đúng với tinh thần hăng say nồng nàn yêu thương dân tộc, mến yêu đất nước của cái tuổi thanh xuân ngày nào. Mục văn nghệ kéo dài đến gần 2 giờ đồng hồ đã làm cử tọa say sưa thích thú và liên hồi vỗ tay tán thưởng.

III – Ý kiến về việc thực hiện một cuốn Kỷ Yếu.

Nhiều gia đình đã đem cả ba thế hệ đến tham dự cuộc Hội ngộ lịch sử này, đó là các con, các cháu đi theo cha mẹ, ông bà vốn là “những cựu sinh viên hồi ấy, mà nay đã là những lão niên ở tuổi 80 – 90 hết cả rồi”. Câu chuyện râm ran nơi các bàn tiệc phần lớn đều xoay quanh chủ đề “Di cư năm 1954” khiến gây thêm sự quan tâm chú ý đến sự kiện lịch sử mà thế hệ tiền bối cha bác ông bà của các cháu đã phải đích thân trải nghiệm trong những tình huống thật khó khăn, ngặt nghèo phức tạp.

Lại có sự trùng hợp là cũng vào đúng ngày Chủ nhật 20/7/2014 này, thì Nhật báo Người Việt ở Nam California đã cho xuất bản một số đặc biệt dài 16 trang khổ lớn với rất nhiều bài vở và hình ảnh thật rõ nét về các khía cạnh của cuộc Di cư vĩ đại với cả hàng triệu người từ bỏ quê hương đất Bắc để đi tìm Tự do ở miền Nam dưới chế độ quốc gia.

Vì thế, mà có một vài người đã nêu ý kiến kêu gọi anh chị em cùng góp sức với nhau để thực hiện được một cuốn Kỷ Yếu ghi lại những hình ảnh kỷ niệm và tâm sự của lớp sinh viên di cư năm 1954 hồi ấy. Đặc biệt là ghi lại danh tánh của những người đã ra đi trong vòng 60 năm qua, số này có thể lên đến vài ba trăm anh chị em. Đây là một gợi ý rất đáng hoan nghênh và mong được các bạn quan tâm cùng sát cánh với nhau để mau sớm thực hiện một tài liệu hầu làm kỷ niệm bền lâu cho các thế hệ con cháu của mình sau này nữa.

Nhân tiện, cũng nên ghi lại một điều không được vui mà Ban Tổ chức không muốn công bố trong cuộc Hội ngộ vì e ngại làm phiền lòng cho số đông cử tọa. Đó là sự ra đi đột ngột vào đầu tháng 7 của anh Đoàn Hữu Khánh là người cùng với bà xã là chị Kim Lan đều ở trong Ban Tổ chức. Lại nữa chị Kim Lan còn nhận làm Thủ quỹ lo về tiền bạc cho Ban Tổ chức nữa. Mặc dầu rất bận rộn với chuyện tang gia bối rối, chị Kim Lan vẫn tiếp tục sát cành với anh chị Dược sĩ Trần Đức Hiếu để chăm lo quán xuyến mọi việc của Ban Tổ chức. Nhờ vây mà Ngày Hội Ngộ đã diễn ra một cách tương đối suôn sẻ êm thắm như mọi người đều đã nhận thấy.

** Vắn tắt lại, đây là một cuộc Hội ngộ của những người bạn đã từng chia sẻ với nhau những khó khăn vất vả của cuộc Di cư năm 1954 từ miền Bắc vào miền Nam và bây giờ lại là dân Di tản Tỵ nạn trên đất Mỹ lần lượt trước sau kể từ năm 1975. Tất cả hai cuộc di chuyển này cũng chỉ là để tránh thóat khỏi chế độ cộng sản độc tài hà khắc tàn bạo tại quê hương Việt Nam mà thôi.

Gặp lại nhau lúc đã vào tuổi xế chiều để cùng ôn lại những kỷ niệm vui buồn trong suốt những năm tháng truân chuyên nổi trôi theo vận nước đau thương và cũng để an ủi nâng đỡ tinh thần cho nhau. Và đồng thời cũng để nhắc nhở cho lớp con lớp cháu nhận ra và thông cảm được với cả hai sự lựa chọn khó khăn của cuộc Di cư và Di tản bi thương đó nữa vậy.

Và cuối cùng, tôi xin được kết thúc bài viết này bằng hai câu thơ mộc mạc sau đây:

Mừng vui gặp lại các bạn xưa

Tình thâm nghĩa nặng – mấy cho vừa!

Thành phố Westminster California ngày 23 tháng Bảy 2014

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Từng là một trung tâm thương mại sầm uất và biểu tượng cho niềm hy vọng đang dâng cao về tương lai dân chủ trong khu vực, Hồng Kông hiện đang đối mặt với các biện pháp kiểm soát ngày càng siết chặt của chính quyền Bắc Kinh. Từ năm 2019 cho đến nay, khoảng hơn 200.000 người đã ra đi để cố thoát khỏi bầu không khí chính trị ngày càng ngột ngạt. Với việc áp dụng Luật An ninh Quốc gia, quyền tự trị của Hồng Kông từng được cam kết trong mô hình “một quốc gia, hai chế độ” đã bị gần như hoàn toàn xoá bỏ. Xu hướng toàn trị của chính quyền Trung Quốc không những ảnh hưởng trực tiếp đến số phận nghiệt ngã của Hồng Kông mà còn gián tiếp đến trào lưu dân chủ hoá của Việt Nam.
Ở New York, khoảng 2 triệu cử tri đã đi bỏ phiếu cho cuộc bầu cử thị trưởng lần này, cao nhất từ năm 1969, theo dữ liệu của NBC. Tất cả người dân hiểu được tầm quan trọng của lá phiếu lần này. Mười tháng qua, có vẻ họ hiểu được mức an toàn cuộc sống của họ ra sao, và sức mạnh của nền dân chủ hơn 200 năm của Hoa Kỳ đang lâm nguy như thế nào.
Mamdani không bán mộng. Anh bán khả thi. Và cử tri, sau nhiều lần bị dọa nạt, có vẻ đã chọn đúng thứ cần mua. Hy vọng, khi ấy, không phải lời hứa. Nó là hóa đơn thanh toán mỗi cuối tháng, nhẹ hơn một chút — và là bằng chứng rằng lý trí vẫn chưa bị bôi xóa.
Hiến pháp là văn bản pháp lý tối cao quy định các nguyên tắc tổ chức bộ máy nhà nước, xác lập thẩm quyền của các cơ quan công quyền, đồng thời quy định các chế độ kinh tế, văn hóa, xã hội và những quyền cơ bản của công dân. Tất cả các cơ quan nhà nước và công dân đều có nghĩa vụ tuân thủ Hiến pháp...
Trong bài phát biểu tại Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc ở New York hôm 23 tháng 9 năm 2025, Tổng Thống Hoa Kỳ Donald Trump đã nói rằng, “Biến đổi khí hậu, bất kể điều gì xảy ra, các bạn đã bị cuốn hút vào đó rồi. Không còn việc hâm nóng toàn cầu nữa, không còn chuyện toàn cầu lạnh cóng nữa. Tất cả những tiên đoán này được thực hiện bởi Liên Hiệp Quốc và nhiều tổ chức khác, thường là những lý do tồi và đều sai lầm. Chúng được tiên đoán bởi những kẻ ngu mà dĩ nhiên là số phận của đất nước họ và nếu tiếp tục thì những quốc gia đó không có cơ hội để thành công. Nếu các bạn không tránh xa khỏi trò lừa đảo xanh này thì đất nước của các bạn sẽ thất bại.” Đó là lời chứng rõ ràng được đưa ra trước cộng đồng quốc tế về quan điểm và hành động của chính phủ Trump chống lại các giá trị khoa học mà nhân loại đã, đang, và sẽ tiếp tục giữ gìn và thực hiện để làm cho cuộc sống ngày càng văn minh tiến bộ và hạnh phúc hơn.
Năm xưa, khi Benjamin Franklin rời khỏi Hội nghị Lập hiến năm 1787, một người phụ nữ hỏi ông: “Ngài Franklin, chúng ta có được chính thể gì, một nền quân chủ hay một nền cộng hòa?” Ông đáp: “Một nền cộng hòa, nếu các người còn giữ được nó.” Benjamin Franklin muốn nói, một nền cộng hòa, tức chính quyền của nhân dân, dựa trên luật pháp và trách nhiệm của người dân. Nền cộng hoà không tự bền vững, nó chỉ tồn tại nếu người dân có đủ phẩm hạnh, lý trí. Dân chủ không phải một thành quả, mà là thử thách liên tục. Câu nói ngắn gọn, đanh thép năm xưa của Franklin nay linh nghiệm, dưới thời Donald Trump.
Sáng nay, một post trên mạng xã hội của một người bạn làm tôi khựng lại: “Nếu không thích nước Mỹ, thì cuốn gói cút đi.” Câu đó khiến tôi nhớ về một buổi chiều hơn mười năm trước. Hôm ấy, nhóm bạn cũ ngồi quây quần, câu chuyện xoay về ký ức: Sài Gòn mất. Cha bị bắt. Mẹ ra tù. Chị em bị đuổi học, đuổi nhà. Và những chuyến tàu vượt biển không biết sống chết ra sao. Giữa lúc không khí chùng xuống, một người bạn mới quen buông giọng tỉnh bơ: “Các anh chị ra đi là vì không yêu tổ quốc. Không ai ép buộc dí súng bắt các anh chị xuống tàu cả.” Cả phòng sững sờ. Ở đây toàn người miền Nam, chỉ có chị ta là “ngoài ấy.” Vậy mà chị không hề nao núng. Ai đó nói chị “gan dạ.” Có người chua chát: “Hèn gì miền Nam mình thua.”
Trong cái se lạnh của trời Tháng Mười vào Thu, khi màu lá trên khắp nước Mỹ chuyển sang gam màu đỏ rực, vàng óng, thì một cơn bão đang âm ỉ sôi sục, len lỏi dưới bề mặt của cuộc sống người Mỹ. Gió càng thổi mạnh, cơn bão ấy sẽ càng nhanh chóng bùng nổ. Vỏn vẹn trong một tháng, nước Mỹ chứng kiến ba sự kiện chấn động, nức lòng những người đang dõi theo sự mong manh của nền Dân Chủ. Mỗi sự kiện diễn ra trong một đấu trường riêng của nó, nhưng đều dệt nên từ cùng một sợi chỉ của sự phản kháng kiên cường: bắt nguồn từ sự phỉ báng tính chính trực của quân đội; tước toạt thành trì độc lập, tự do của báo chí – ngôn luận; và những cú đánh tới tấp vào sức chịu đựng của người dân.
Hiểu một cách đơn giản, văn hoá là một khái niệm tổng quát để chỉ sự chung sống của tất cả mọi người trong cùng xã hội, bao gồm ngôn ngữ, phong tục tập quán, tôn giáo và luật pháp. Do đó, luật pháp là một thành tố trong toàn bộ các hoạt động văn hoá và có ảnh hưởng đến tiến trình phát triển xã hội, một vấn đề hiển nhiên...
Bất kỳ là ai, trẻ cũng như già, nữ cũng như nam, thật là tò mò, nếu chúng ta có thể biết được tương lai gần hoặc xa của mình, của người khác. Biết được tương lai là chuyện thú vị, hoặc căng thẳng, hoặc sôi nổi, hoặc sợ hãi. Ví dụ như bạn tiên đoán được ba tháng nữa sẽ gặp tai nạn hoặc cuối năm nay sẽ bị vợ ly dị. Nhưng có thể nào tiên đoán như vậy không? Làm gì có, chỉ là chuyện giả tưởng, chuyện phim ảnh và tiểu thuyết. Chuyện mấy bà phù thủy nhìn vào thau nước hoặc quả bóng kính trong thấy được chuyện mai sau, việc mấy ông thầy bói bấm tay nhâm độn, lật bài bói toán, v… v… chỉ thỏa mãn giấc mơ và tưởng tượng. Trong thực tế, chuyện đang xảy ra còn chưa giải quyết xong, nói chi chuyện ngày mai. Không đúng, nếu biết chuyện ngày mai thì chuyện hôm nay vô cùng dễ giải quyết. Ví dụ, “nếu biết rằng em sẽ lấy chồng, anh về lấy vợ thế là xong. Vợ anh không đẹp bằng em lắm, nhưng lấy cho anh đỡ lạnh lòng.” (Thơ vô danh). Thay vì cứ đeo đuổi hai ba năm sau, kéo dài buồn bã, đau khổ, để rồi “Lòn



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.