Hôm nay,  

Mừng Vui Gặp Lại Các Bạn Xưa

25/07/201400:00:00(Xem: 4398)

Đoàn Thanh Liêm
(Bài viết nhân cuộc Hội ngộ kỷ niệm 60 năm Di cư (1954 – 2014) của Sinh viên Đaị học Hà nội & Đại học xá Minh Mạng)

Đúng vào ngày Chủ nhật 20 tháng Bảy năm 2014 vừa qua, một cuộc Hội ngộ của các cựu sinh viên Đại học Hà nội di cư vào miền Nam đã diễn ra tại nhà hàng Royal Restaurant trên đường Bolsa thành phố Westminster California. Cuộc họp mặt này được tổ chức trong khuôn khổ của những buổi tập họp số đông người nhằm kỷ niệm 60 năm ngày Hiệp định Geneva được ký kết quy định sự phân chia đất nước - khiến gây ra cuộc di chuyển của hàng triệu đồng bào từ miền Bắc vào miền Nam.

Trong số trên 200 người tham dự, có những vị cao niên ở tuổi cửu tuần như Bác sĩ Trần Ngọc Ninh, Nhà văn Dõan Quốc Sĩ, Giáo sư Nguyễn Tư Mô v.v... Còn phần đông, thì cũng đã bước vào tuổi bát tuần, đã có cháu nội cháu ngọai, thậm chí còn có cả chắt nữa – tức là đã có người lên tới chức Ông Cố, Bà Cố rồi. Bao nhiêu mái đầu bạc trắng gặp lại nhau, mừng mừng tủi tủi kể lại cho nhau nghe những chuyện vui buồn trong suốt mấy chục năm sinh sống tại miền Nam, rồi tiếp theo trong thời gian đi tỵ nạn tại xứ người. Các bạn cũng không quên nhắc lại những kỷ niệm thân thương với số đông những người đã lần lượt ra đi trong suốt 60 năm qua.

Nhằm đáp ứng đúng với nhu cầu giãi bày tâm sự giữa những bạn thân thiết từ những năm xa xưa mà nay mới có dịp gặp lại nhau, nên Ban Tổ chức đã khôn khéo hạn chế các mục diễn văn diễn từ dài dòng thường lệ – chủ ý để dành tối đa thời gian cho mục văn nghệ “cây nhà lá vườn” để bà con thỏai mái chuyện trò riêng tư với nhau. Vì thế mà mục trình bày của Giáo sư Lưu Trung Khảo đại diện Ban Tổ chức, của Giáo sư Nguyễn Tư Mô người lớn tuổi nhất trong số sinh viên di cư năm 1954 và của Bác sĩ Tôn Thất Niệm sinh viên y khoa thời ấy – thì thời gian nói chuyện của cả ba vị này gộp lại cũng chỉ hết có khỏang 20 phút mà thôi.

I – Nhận diện một số khuôn mặt tiêu biểu.

Phải có đến 60 người là sinh viên di cư từ Hà nội năm 1954 hay là sinh viên cư ngụ ở Đại học xá Minh Mạng thời kỳ đầu vào các năm 1955 - 56. Còn lại là thân nhân trong gia đình và các bằng hữu.

1 - Phái đoàn đến từ thành phố Houston Texas có thể nói là vừa đông đảo vừa là chủ lực của mục văn nghệ, điển hình là các luật sư Nguyễn Tiến Đạt, Nguyễn Ngọc Hải, kỹ sư Nguyễn Ngọc Bảo, chị Nguyệt Ánh là bà xã của bác sĩ Chu Bá Bằng v.v…Anh Đạt lại còn lôi kéo thêm cả mấy bạn đồng nghiệp tại Quận Cam California tham gia vào ban văn nghệ nữa, cụ thể như các luật sư Nguyễn Đình Sơn, Nguyễn Minh Hiển.

2 – Lớp cựu sinh viên nay đã ở tuổi 84, 85.

Lớp này hiện còn khá đông như các bác sĩ Tôn Thất Cần, Vũ Gia Ân, Đào Hữu Anh, luật sư Phùng Văn Tuệ, thẩm phán Lê Văn Trường, giáo sư Trần Thế Uy, Trần Đức Thanh Phong…

Trẻ hơn một chút, thì có nha sĩ Bùi Duy Đào, dược sĩ Trần Đức Hiếu, các giáo sư Nguyễn Ngọc Kỳ, Trần Quang Hải, Lưu Trung Khảo…

3 – Rất đông các bạn bè thân hữu là nghệ sĩ, nhà văn nhà báo hay là sĩ quan. Điển hình như cựu Trung tướng Nguyễn Bảo Trị, các nghệ sĩ Kiều Chinh, Hồng Vân, nhà văn Trần Phong Vũ, các nhà báo Nguyên Huy, Hà Giang, Bùi Bỉnh Bân, Thanh Huy…

II – Một chương trình văn nghệ thật đặc sắc.

Hồi năm 1954 – 55, tiếng hát của các sinh viên Lưu Bội Chu, Tôn Thất Niệm, giọng ngâm thơ của Vũ Gia Ân đã lôi cuốn sự say mê thưởng ngọan của cả một thế hệ thanh thiếu niên, cũng như của công chúng khắp Sài gòn. Nhưng đến nay, sau 60 năm thì phần đông đã không còn xuất hiện trước đám đông nữa. Mà gần như duy nhất chỉ còn có Nguyễn Tiến Đạt với biệt danh “Đạt Cồ” là vẫn còn say mê với chuyện ngâm thơ ca hát như hồi nào, mặc dầu năm nay anh đã ở vào lứa tuổi trên 80 rồi. Niềm say mê đó lại còn truyền đạt cho cả người con gái Thúy Hằng lúc nào cũng theo cha đi trình diễn cho các chú các bác cùng thưởng ngọan nữa.


Trong cuộc Hội ngộ năm 2014 này, anh Đạt đã sắp xếp dàn dựng một chương trình văn nghệ thật phong phú với cả đơn ca, đồng ca, ngâm thơ, kịch thơ - theo đúng với tinh thần hăng say nồng nàn yêu thương dân tộc, mến yêu đất nước của cái tuổi thanh xuân ngày nào. Mục văn nghệ kéo dài đến gần 2 giờ đồng hồ đã làm cử tọa say sưa thích thú và liên hồi vỗ tay tán thưởng.

III – Ý kiến về việc thực hiện một cuốn Kỷ Yếu.

Nhiều gia đình đã đem cả ba thế hệ đến tham dự cuộc Hội ngộ lịch sử này, đó là các con, các cháu đi theo cha mẹ, ông bà vốn là “những cựu sinh viên hồi ấy, mà nay đã là những lão niên ở tuổi 80 – 90 hết cả rồi”. Câu chuyện râm ran nơi các bàn tiệc phần lớn đều xoay quanh chủ đề “Di cư năm 1954” khiến gây thêm sự quan tâm chú ý đến sự kiện lịch sử mà thế hệ tiền bối cha bác ông bà của các cháu đã phải đích thân trải nghiệm trong những tình huống thật khó khăn, ngặt nghèo phức tạp.

Lại có sự trùng hợp là cũng vào đúng ngày Chủ nhật 20/7/2014 này, thì Nhật báo Người Việt ở Nam California đã cho xuất bản một số đặc biệt dài 16 trang khổ lớn với rất nhiều bài vở và hình ảnh thật rõ nét về các khía cạnh của cuộc Di cư vĩ đại với cả hàng triệu người từ bỏ quê hương đất Bắc để đi tìm Tự do ở miền Nam dưới chế độ quốc gia.

Vì thế, mà có một vài người đã nêu ý kiến kêu gọi anh chị em cùng góp sức với nhau để thực hiện được một cuốn Kỷ Yếu ghi lại những hình ảnh kỷ niệm và tâm sự của lớp sinh viên di cư năm 1954 hồi ấy. Đặc biệt là ghi lại danh tánh của những người đã ra đi trong vòng 60 năm qua, số này có thể lên đến vài ba trăm anh chị em. Đây là một gợi ý rất đáng hoan nghênh và mong được các bạn quan tâm cùng sát cánh với nhau để mau sớm thực hiện một tài liệu hầu làm kỷ niệm bền lâu cho các thế hệ con cháu của mình sau này nữa.

Nhân tiện, cũng nên ghi lại một điều không được vui mà Ban Tổ chức không muốn công bố trong cuộc Hội ngộ vì e ngại làm phiền lòng cho số đông cử tọa. Đó là sự ra đi đột ngột vào đầu tháng 7 của anh Đoàn Hữu Khánh là người cùng với bà xã là chị Kim Lan đều ở trong Ban Tổ chức. Lại nữa chị Kim Lan còn nhận làm Thủ quỹ lo về tiền bạc cho Ban Tổ chức nữa. Mặc dầu rất bận rộn với chuyện tang gia bối rối, chị Kim Lan vẫn tiếp tục sát cành với anh chị Dược sĩ Trần Đức Hiếu để chăm lo quán xuyến mọi việc của Ban Tổ chức. Nhờ vây mà Ngày Hội Ngộ đã diễn ra một cách tương đối suôn sẻ êm thắm như mọi người đều đã nhận thấy.

** Vắn tắt lại, đây là một cuộc Hội ngộ của những người bạn đã từng chia sẻ với nhau những khó khăn vất vả của cuộc Di cư năm 1954 từ miền Bắc vào miền Nam và bây giờ lại là dân Di tản Tỵ nạn trên đất Mỹ lần lượt trước sau kể từ năm 1975. Tất cả hai cuộc di chuyển này cũng chỉ là để tránh thóat khỏi chế độ cộng sản độc tài hà khắc tàn bạo tại quê hương Việt Nam mà thôi.

Gặp lại nhau lúc đã vào tuổi xế chiều để cùng ôn lại những kỷ niệm vui buồn trong suốt những năm tháng truân chuyên nổi trôi theo vận nước đau thương và cũng để an ủi nâng đỡ tinh thần cho nhau. Và đồng thời cũng để nhắc nhở cho lớp con lớp cháu nhận ra và thông cảm được với cả hai sự lựa chọn khó khăn của cuộc Di cư và Di tản bi thương đó nữa vậy.

Và cuối cùng, tôi xin được kết thúc bài viết này bằng hai câu thơ mộc mạc sau đây:

Mừng vui gặp lại các bạn xưa

Tình thâm nghĩa nặng – mấy cho vừa!

Thành phố Westminster California ngày 23 tháng Bảy 2014

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.