Hôm nay,  

Bài Học Trách Nhiệm Đầu Đời

12/01/201300:00:00(Xem: 8742)
Suốt năm, cậu bé đã nài nỉ xin mẹ một chiếc điện thoại di động.

Và sáng sớm ngày Chúa Giáng Sinh, cậu được toại nguyện. Một chiếc iPhone “cáu cạnh” kèm theo một hợp đồng đợi sẵn dưới cây Noel trong nhà. Hợp đồng không phải là từ công ty điện thoại mà là từ mẹ cậu bé, bà Janet Hoffman. Bà có 5 con và là cư dân tiểu bang Massachusetts. Cậu con trai Greg Hoffman vừa 13 tuổi.

Hợp đồng có 18 điều với lời mở đầu như sau:

“Chúc mừng Giáng sinh!

Bây giờ con đã tự hào được làm chủ một iPhone. Thật tuyệt vời! Con đã 13 tuổi và xứng đáng với quà tặng này. Nhưng với một vài quy luật ràng buộc. Con hãy đọc cho kỹ. Mẹ hy vọng con hiểu cho rằng trách nhiệm của mẹ là nuôi con thành một người trẻ khỏe mạnh trưởng thành có thể hòa mình với thế gian và sống chung với kỹ thuật tân tiến mà không bị lệ thuộc. Không tuân theo các điều này, con sẽ mất chủ quyền của iPhone.

Mẹ yêu con nồng nàn và hy vọng sẽ chia xẻ với con cả triệu nhắn tin trong những ngày sắp tới.

1.Đây là điện thoại của mẹ. Mẹ bỏ tiền túi ra mua. Mẹ cho con mượn. Chắc mẹ là người rộng lượng nhất con nhỉ?

2.Con luôn luôn phải cho mẹ biết mật mã của điện thoại.

3.Nếu chuông reo, hãy trả lời ngay. Đó là dụng cụ để giao dịch. Hãy lịch sự nói tiếng hello. Đừng bao giờ cố tình tảng lờ khi trên máy hiện ra hàng chữ “Bố” hoặc “Mẹ”. Không bao giờ, con nhớ nhé.

4.Trao điện thoại cho bố mẹ đúng 7g30 chiều vào những ngày đi học và 9g30 tối ngày cuối tuần. Tắt điện thoại suốt đêm và chỉ mở lại vào 7g30 sáng hôm sau. Nếu con e ngại gọi cho bạn vì sợ cha mẹ chúng trả lời điện thoại nhà thì hãy đừng gọi hoặc gửi tin nhắn. Hảy để ý tới điểm này và tôn trọng gia đình khác như mình muốn họ tôn trọng mình.

5.Đừng mang điện thoại tới trường. Nếu có ý định nhắn tin thì hãy nói trực tiếp với họ. Đối thoại là kỹ thuật sống của cuộc đời. Nếu cần điện thoại vào dịp đặc biệt như học thêm, đi khảo sát, bố mẹ sẽ cứu xét.

6.Nếu điện thoại hư hoặc mất, con phảỉ tự bỏ tiền sửa hoặc mua máy khác. Hãy cắt cỏ, giữ trẻ hoặc cắt tiền mừng sinh nhật để có tiền. Chuyện này sẽ xảy ra và con hãy sẵn sàng đối phó.

7.Đừng dùng kỹ thuật tân tiến này để lừa dối, đùa dỡn. Đừng dính vào những cuộc tranh luận có thể làm đau lòng người khác. Hãy là người bạn tốt và lánh xa các cuộc đối đầu vô bổ.

8.Đừng dùng điện thoại để nhắn tin, gửi điện thư hoặc nói những điều mà con cảm thấy không nói trực tiếp được.

9.Cũng đừng hành động như vậy với một người nào đó có mặt trong phòng mà con sẽ không nói trước mặt cha mẹ y. Hãy tự kiềm chế con ạ.


10.Không coi phim khiêu dâm. Tìm kiếm các thông tin mà con có thể công khai chia sẻ với bố mẹ. Hãy hỏi người khác nếu có thắc mắc nhưng hỏi cha mẹ là đáng tin cậy hơn cả.

11.Ra trước công chúng, tắt, vặn nhỏ hoặc cất điện thoại, nhất là ở nhà hàng, rạp hát hoặc khi đang trò chuyện với người khác. Con vốn không phải là người thô tục, hãy đừng để Iphone thay đồi đức tính của con.

12.Đừng gửi đừng nhận hình ảnh bộ phận riêng tư của con cũng như của người khác. Đừng cười con ạ, Một ngày nào đó con sẽ bị lôi cuốn làm công việc đó dù con rất thông minh. Điều đó rất nguy hiểm, có thể hủy hoại tuổi trẻ, học vấn và đời con. Thế giới truyền thông điện tử bao la và mạnh hơn con tưởng. Rất khó làm chúng biến đi kể cả ô danh.

13.Đừng chụp cả tỉ hình ảnh hoặc video. Đâu có cần lưu giữ mọi sực việc để làm tài liệu. Hãy sống bằng kinh nghiêm của mình. Kinh nghiệm sẽ tích trữ trong ký ức của con mãi mãi.

14.Lâu lâu hãy quyết định để điện thoại ở nhà với tâm trạng bình an. Điện thoại không là một phần đời sống của con. Hãy tập sống không cần tới nó. Đừng sợ sự vắng mặt của nó.

15. Hãy chuyển tải những điệu nhạc mới hoặc cổ điển hoặc cả triệu điệu khác nhau thay vì nghe đi nghe lại cùng một điệu. Thế hệ các con có may mắn tiếp thu cả một kho tàng âm nhạc trước đây không bao giờ có. Hãy lợi dụng quà tặng này và mở rộng chân trời thưởng thức.

16.Lâu lâu hãy chơi những trò chơi để mở rộng kiến thức cũng như kích thích não bộ.

17.Hãy mở rộng cặp mắt. Nhìn thế giới thay đổi ở xung quanh. Nhìn qua cửa sổ nhà mình. Nghe tiếng chim líu lo. Dạo quanh vài vòng. Nói với người chưa quen. Hãy tự tìm ra lý lẽ cuộc sống, không phụ thuộc vào internet.

18. Cam đoan là con sẽ vi phạm giao ước này. Và Mẹ sẽ thu lại Iphone. Mẹ con ta sẽ ngồi xuống nói chuyện. Và bắt đầu trờ lại. Chúng mình cùng tìm hiểu. Mẹ về phe với con. Mẹ con ta luôn luôn sát cánh cùng nhau.

Mẹ mong mỏi là con đồng ý với các điều khoản này. Đa số bài học ở đây không chỉ áp dụng cho Iphone mà còn áp dụng trong đời sống. Con trưởng thành trong một thế giới đầy năng động đổi thay. Một thế giới đầy hứng thú và hấp dẫn. Nhưng hãy giữ lòng mình đơn giản. Hãy tin tưởng ở tinh thần vững mạnh và trái tim mở rộng của con hơn là bất cứ dụng cụ máy móc nào. Mẹ hy vong con tận hưởng chiếc Iphone mới đáng kính sợ này. Một lần nữa, mẹ gửi lời chúc mừng Giáng Sinh tới con.

Mẹ…”
Chuyển ngữ gửi tới các bậc làm mẹ làm cha đồng hương.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên số, nơi mọi thứ đều được đo bằng thuật toán: nhịp tim, bước chân, năng suất, thậm chí cả tình yêu. Thuật toán không có tình cảm, nhưng khôi hài vì chúng ta điều khiển thuật toán bằng cảm xúc.Máy móc có thể xử lý hàng tỷ dữ liệu mỗi giây, còn con người — chỉ cần một tưởng tượng — mọi thứ biến hoá. Cảm xúc lan truyền nhanh hơn tin tức, giận dữ được tối ưu hóa bằng công nghệ, và hạnh phúc được đong đếm bằng lượt thả tim. Chúng ta tưởng mình tiến hóa thành sinh vật lý trí, nhưng thật ra chỉ là sinh vật cảm xúc có Wi-Fi. Trong khi AI đang thao túng mọi lãnh vực, chúng ta loay hoay với cảm xúc, thao túng mọi ý nghĩ, hành vi.
Năm 2025 sắp khép lại, và theo thông lệ hàng năm, các nhà từ điển trên thế giới lại đi tìm từ ngữ để chọn đặt tên cho cái mớ hỗn độn mà nhân loại vừa bơi qua trong năm. Oxford chọn cụm từ “mồi giận dữ” (rage bait). Theo các nhà ngôn ngữ học của Oxford, đây là cách tiếng Anh vẫn thường vận hành: hai chữ quen thuộc — “giận dữ” và “mồi nhử” — ghép lại trong bối cảnh trực tuyến để tạo nên một ý niệm mới: thứ nội dung bày ra để cố tình khêu gợi bản tính nóng nảy của người xem, người đọc, khiến thiên hạ phải lao vào vòng tranh cãi chỉ để cuối cùng bấm thêm một cú “tức” nữa.
Tài năng như ông vua tiểu thuyết kiếm hiệp Kim Dung cũng chỉ có thể tạo ra những vị tướng phản diện nhưng có võ công cao cường và chí lớn, chứ không thể giả mạo làm tướng. Mộ Dung Phục, tức Nam Yến Quốc, là một trong nhiều ví dụ. Mộ Dung Phục là kẻ háo danh, không từ thủ đoạn để đạt mục đích. Hắn sẵn sàng bỏ quên nhân nghĩa, thậm chí phản bội anh em, bạn bè, để leo lên nấc thang quyền lực, khôi phục nước Yên. Nhưng vẫn là một kẻ võ công cái thế. Đối thủ của Mộ Dung Phục là anh hùng chính nghĩa Kiều Phong. Bởi vậy, mới có câu "Bắc Kiều Phong, Nam Mộ Dung" để chỉ hai cao thủ võ lâm mạnh nhất thời bấy giờ. Vậy mà nước Mỹ hôm nay lại có bộ phim kỳ quái về một kẻ giả danh tướng, khoác lên mình chiếc áo quyền lực để công kích một anh hùng, một đại tá Hải Quân, một phi hành gia của NASA, một người yêu nước đích thực.
Trong lúc hàng triệu người không đủ thực phẩm để ăn, chính quyền của Tổng thống Donald Trump lại để mặc cho nông sản thối rữa hàng loạt ngoài đồng, trong kho bãi, và thậm chí còn trực tiếp tiêu hủy hàng ngàn tấn thực phẩm viện trợ. Tất cả đều nhân danh mục tiêu “nâng cao hiệu quả” của bộ máy chính phủ. Những thay đổi quyết liệt trong chính sách thuế quan, các cuộc bố ráp di dân gắt gao và cắt giảm các chương trình hỗ trợ người dân như tem phiếu thực phẩm đã khiến nông dân kiệt quệ vì thiếu nhân lực và vốn liếng. Nông sản thì bị bỏ mặc cho mốc meo trong kho và thối rữa ngoài đồng, trong khi hàng triệu người dân rơi vào cảnh đói kém. Đó là chưa kể đến những trường hợp chính quyền trực tiếp tiêu hủy nguồn thực phẩm hoàn toàn có thể sử dụng được.
Quan hệ Trung Quốc-Ấn Độ-Hoa Kỳ phản ánh sự dịch chuyển mạnh của trật tự quyền lực toàn cầu. Trung Quốc và Ấn Độ có tiềm năng hợp tác lớn nhờ quy mô dân số và kinh tế, nhưng nghi kỵ chiến lược, cạnh tranh ảnh hưởng và tranh chấp biên giới khiến hợp tác bị hạn chế. Với Mỹ, việc Ấn Độ nghiêng về Trung Quốc có thể làm suy yếu chiến lược kiềm chế Bắc Kinh, trong khi tranh chấp thương mại như thuế 50% của Mỹ càng làm quan hệ thêm bất ổn...
Nếu có ai nói, nhạc của Trịnh Công Soạn giống như nhạc Trịnh Công Sơn, đôi bài nghe còn ác liệt hơn. Chắc bạn sẽ không tin. Tôi cũng không tin, cho đến khi tôi nghe được một số ca khúc của Trịnh Công Soạn, quả thật là như vậy. Tôi nghĩ, nếu anh này dứt bỏ dòng nhạc Trịnh cũ mà khai phá dòng nhạc Trịnh mới, thì chắc anh sẽ thành công. Người viết lách thì tính hay tò mò và mến mộ tài năng, tôi dọ hỏi người quen và nhất là những ca sĩ trẻ mong được nổi bật, đã tranh nhau khởi sự hát nhạc của Soạn. Cuối cùng, tôi cũng tìm đến được nhà anh. Gõ cửa. Mở.
Vào một buổi sáng Tháng Sáu năm 2025, dân biểu, cựu chủ tịch Hạ Viện đảng Dân Chủ tiểu bang Minnesota, Melissa Hortman, một trong những nhà lập pháp được kính trọng nhất của tiểu bang, và chồng của bà bị bắn chết tại nhà riêng. Chú chó cảnh sát lông vàng của họ, Gilbert, cũng ra đi với chủ. Vụ giết người này không phải là ngẫu nhiên. Thượng nghị sĩ John Hoffman và vợ cũng bị tấn công cùng ngày, nhưng may mắn sống sót. Chính quyền sớm tiết lộ thủ phạm, Vance Boelter, 57 tuổi, người theo chủ nghĩa cực hữu, đã viết bà Hortman vào “danh sách mục tiêu” bao gồm các nhà lập pháp Đảng Dân Chủ khác.
Ngày đi phỏng vấn thẻ xanh để trở thành thường trú nhân Hoa Kỳ thường là một ngày tràn đầy hy vọng và đáng nhớ, đặc biệt đối với những đôi vợ chồng, hoặc những hôn phu, hôn thê. Lễ Tạ Ơn tưởng đâu là ngày họ sum vầy, nói câu “Tạ ơn nước Mỹ” với những hy vọng về một tương lai tốt đẹp. Nhưng điều đó không xảy ra trong thời này, ở Hoa Kỳ. Khi bước cuối cùng trong quá trình xin thường trú nhân Hoa Kỳ, là cuộc phỏng vấn với viên chức di trú kết thúc, các đặc vụ liên bang lại ập đến, còng tay người vợ/chồng người ngoại quốc và đưa họ đi. Hy vọng trở thành ác mộng.
Dự thảo Hòa ước Ukraine do Hoa Kỳ và Nga đề ra gồm có 28 điểm đã được công bố gần đây. Kết quả của diễn biến này khá bất thường vì không có sự tham gia đàm phán của Ukraine và Liên minh châu Âu (EU)...
Trong một nghiên cứu phối hợp giữa đại học Hồng Kông và đại học Rutgers tại Mỹ cùng một số khoa học gia trong khu vực hồi tháng 8 năm 2024, báo cáo này chỉ ra rằng vị trí của Việt nam sẽ là một "điểm nóng" của những cơn bão nhiệt đới với cường độ dữ dội và thường xuyên hơn trước sự biến đổi khí hậu toàn cầu, với rủi ro cao là ngay Hải Phòng.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.