Hôm nay,  

Bài Học Trách Nhiệm Đầu Đời

12/01/201300:00:00(Xem: 8740)
Suốt năm, cậu bé đã nài nỉ xin mẹ một chiếc điện thoại di động.

Và sáng sớm ngày Chúa Giáng Sinh, cậu được toại nguyện. Một chiếc iPhone “cáu cạnh” kèm theo một hợp đồng đợi sẵn dưới cây Noel trong nhà. Hợp đồng không phải là từ công ty điện thoại mà là từ mẹ cậu bé, bà Janet Hoffman. Bà có 5 con và là cư dân tiểu bang Massachusetts. Cậu con trai Greg Hoffman vừa 13 tuổi.

Hợp đồng có 18 điều với lời mở đầu như sau:

“Chúc mừng Giáng sinh!

Bây giờ con đã tự hào được làm chủ một iPhone. Thật tuyệt vời! Con đã 13 tuổi và xứng đáng với quà tặng này. Nhưng với một vài quy luật ràng buộc. Con hãy đọc cho kỹ. Mẹ hy vọng con hiểu cho rằng trách nhiệm của mẹ là nuôi con thành một người trẻ khỏe mạnh trưởng thành có thể hòa mình với thế gian và sống chung với kỹ thuật tân tiến mà không bị lệ thuộc. Không tuân theo các điều này, con sẽ mất chủ quyền của iPhone.

Mẹ yêu con nồng nàn và hy vọng sẽ chia xẻ với con cả triệu nhắn tin trong những ngày sắp tới.

1.Đây là điện thoại của mẹ. Mẹ bỏ tiền túi ra mua. Mẹ cho con mượn. Chắc mẹ là người rộng lượng nhất con nhỉ?

2.Con luôn luôn phải cho mẹ biết mật mã của điện thoại.

3.Nếu chuông reo, hãy trả lời ngay. Đó là dụng cụ để giao dịch. Hãy lịch sự nói tiếng hello. Đừng bao giờ cố tình tảng lờ khi trên máy hiện ra hàng chữ “Bố” hoặc “Mẹ”. Không bao giờ, con nhớ nhé.

4.Trao điện thoại cho bố mẹ đúng 7g30 chiều vào những ngày đi học và 9g30 tối ngày cuối tuần. Tắt điện thoại suốt đêm và chỉ mở lại vào 7g30 sáng hôm sau. Nếu con e ngại gọi cho bạn vì sợ cha mẹ chúng trả lời điện thoại nhà thì hãy đừng gọi hoặc gửi tin nhắn. Hảy để ý tới điểm này và tôn trọng gia đình khác như mình muốn họ tôn trọng mình.

5.Đừng mang điện thoại tới trường. Nếu có ý định nhắn tin thì hãy nói trực tiếp với họ. Đối thoại là kỹ thuật sống của cuộc đời. Nếu cần điện thoại vào dịp đặc biệt như học thêm, đi khảo sát, bố mẹ sẽ cứu xét.

6.Nếu điện thoại hư hoặc mất, con phảỉ tự bỏ tiền sửa hoặc mua máy khác. Hãy cắt cỏ, giữ trẻ hoặc cắt tiền mừng sinh nhật để có tiền. Chuyện này sẽ xảy ra và con hãy sẵn sàng đối phó.

7.Đừng dùng kỹ thuật tân tiến này để lừa dối, đùa dỡn. Đừng dính vào những cuộc tranh luận có thể làm đau lòng người khác. Hãy là người bạn tốt và lánh xa các cuộc đối đầu vô bổ.

8.Đừng dùng điện thoại để nhắn tin, gửi điện thư hoặc nói những điều mà con cảm thấy không nói trực tiếp được.

9.Cũng đừng hành động như vậy với một người nào đó có mặt trong phòng mà con sẽ không nói trước mặt cha mẹ y. Hãy tự kiềm chế con ạ.


10.Không coi phim khiêu dâm. Tìm kiếm các thông tin mà con có thể công khai chia sẻ với bố mẹ. Hãy hỏi người khác nếu có thắc mắc nhưng hỏi cha mẹ là đáng tin cậy hơn cả.

11.Ra trước công chúng, tắt, vặn nhỏ hoặc cất điện thoại, nhất là ở nhà hàng, rạp hát hoặc khi đang trò chuyện với người khác. Con vốn không phải là người thô tục, hãy đừng để Iphone thay đồi đức tính của con.

12.Đừng gửi đừng nhận hình ảnh bộ phận riêng tư của con cũng như của người khác. Đừng cười con ạ, Một ngày nào đó con sẽ bị lôi cuốn làm công việc đó dù con rất thông minh. Điều đó rất nguy hiểm, có thể hủy hoại tuổi trẻ, học vấn và đời con. Thế giới truyền thông điện tử bao la và mạnh hơn con tưởng. Rất khó làm chúng biến đi kể cả ô danh.

13.Đừng chụp cả tỉ hình ảnh hoặc video. Đâu có cần lưu giữ mọi sực việc để làm tài liệu. Hãy sống bằng kinh nghiêm của mình. Kinh nghiệm sẽ tích trữ trong ký ức của con mãi mãi.

14.Lâu lâu hãy quyết định để điện thoại ở nhà với tâm trạng bình an. Điện thoại không là một phần đời sống của con. Hãy tập sống không cần tới nó. Đừng sợ sự vắng mặt của nó.

15. Hãy chuyển tải những điệu nhạc mới hoặc cổ điển hoặc cả triệu điệu khác nhau thay vì nghe đi nghe lại cùng một điệu. Thế hệ các con có may mắn tiếp thu cả một kho tàng âm nhạc trước đây không bao giờ có. Hãy lợi dụng quà tặng này và mở rộng chân trời thưởng thức.

16.Lâu lâu hãy chơi những trò chơi để mở rộng kiến thức cũng như kích thích não bộ.

17.Hãy mở rộng cặp mắt. Nhìn thế giới thay đổi ở xung quanh. Nhìn qua cửa sổ nhà mình. Nghe tiếng chim líu lo. Dạo quanh vài vòng. Nói với người chưa quen. Hãy tự tìm ra lý lẽ cuộc sống, không phụ thuộc vào internet.

18. Cam đoan là con sẽ vi phạm giao ước này. Và Mẹ sẽ thu lại Iphone. Mẹ con ta sẽ ngồi xuống nói chuyện. Và bắt đầu trờ lại. Chúng mình cùng tìm hiểu. Mẹ về phe với con. Mẹ con ta luôn luôn sát cánh cùng nhau.

Mẹ mong mỏi là con đồng ý với các điều khoản này. Đa số bài học ở đây không chỉ áp dụng cho Iphone mà còn áp dụng trong đời sống. Con trưởng thành trong một thế giới đầy năng động đổi thay. Một thế giới đầy hứng thú và hấp dẫn. Nhưng hãy giữ lòng mình đơn giản. Hãy tin tưởng ở tinh thần vững mạnh và trái tim mở rộng của con hơn là bất cứ dụng cụ máy móc nào. Mẹ hy vong con tận hưởng chiếc Iphone mới đáng kính sợ này. Một lần nữa, mẹ gửi lời chúc mừng Giáng Sinh tới con.

Mẹ…”
Chuyển ngữ gửi tới các bậc làm mẹ làm cha đồng hương.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.