Hôm nay,  

Giã Từ Tháng Ba 2012

01/04/201200:00:00(Xem: 13728)
Mấy ngày cuối tháng ba, trời San Jose bỗng mưa gió để bù lại tháng giêng tháng hai thiếu nước trời và nông dân sẽ tha hồ vun tưới hoa màu cũng như chính quyền sẽ không phải bắt cư dân tiết kiệm nước xài trong đời sống. Đi ngang qua một tiệm tạp hóa thấy người ta đứng xếp hàng, hỏi ra mới biết là đợi mua vé số vì giải độc đắc đã lên tới một tỉ rưỡi Mỹ Kim. Bạn bè gọi nhau bảo hùn tiền mua vài tấm cầu may, người viết lắc đầu nói rằng số mình không bao giờ giàu có và không bao giờ mơ tưởng chuyện trúng số. Chợt nhớ tới chuyện cũ thời 1985-1986, có một anh tên Võ Hải ở vùng Oakland trúng số khoảng 2 triệu đô. Báo chí Việt Nam ở San Jose có chụp hình phỏng vấn và người viết tò mò xin coi thử bàn tay của kẻ may mắn, chỉ nhớ mang máng là anh ta có nét tướng của người nhàn hạ mặc dù đang là một ngư phủ. Không biết là bây giờ đời sống của anh ra sao.

Giã từ tháng ba 2012, tháng ba hoa khói thơ mộng; dù đã cuối tháng nhưng cây hoa anh đào trước nhà ai đó vẫn còn khoe sắc thắm. Nhờ anh bạn chụp mấy tấm ảnh làm kỷ niệm, lòng man mác nhớ đôi mắt hạt dẻ của cố nhân cũng đứng chỗ này năm cũ để làm người đẹp trong hình. Thật đúng với bốn câu thơ của Thôi Hộ

“ Khứ niên kim nhật thử môn trung . Nhân diện đào hoa tương ánh hồng. Nhân diện bất tri hà xứ khứ. Đào hoa y cựu tiếu đông phong” ( Năm xưa cửa ấy ngày này. Hoa đào đua nở cho ai thêm hồng. Nay đào đã quyến gió đông. Mà sao người đẹp bềnh bồng nơi nao – Tản Đà dịch). Nguyễn Du đã đưa ý thơ vào câu “ Trước sau nào thấy bóng người. Hoa đào năm ngoái còn cười gió đông”.

hoa_dao_1_medium

Hoa anh đào trước nhà còn khoe sắc cuối tháng ba. (Ảnh Phùng Hưng)
Có lẽ câu thứ nhì tả hoa đào và khuôn mặt giai nhân cùng một màu hồng là nét độc đáo của bài thơ. Thời còn trung học ở Việt Nam, nghe thầy giảng thơ Kiều, không cảm nhận được trọn vẹn ý thơ đó, bây giờ trên xứ California mới thấm thía.

Nhưng đó là hoài niệm về cố nhân ở San Jose, còn cố nhân ở quê nhà thời mới lớn cũng khó quên. Thôi thì đành hát câu “ Bên nay anh nhớ bên kia. Cali xa quá Việt Nam. Hẹn mùa yên vui đất nước. Anh ca bài hát hoa đào”.

Chợt nghĩ tới cuốn tiểu thuyết của Nguyễn Mạnh Côn mang tên Mối Tình Màu Hoa Đào, nghe thì lãng mạn nhưng thực ra là một tập sách lý luận triết học và chính trị. Màu hoa đào của tác giả ám chỉ màu hồng của chủ nghĩa cộng sản, mới đầu cứ tưởng là lý thuyết đẹp đẽ thơ mộng nhưng dần dà thực tế cho thấy không phải vậy, nếu không nói là xấu xí. Nét đặc biệt của tác phẩm là cái tên đặt rất văn nghệ.

Giã từ tháng ba 2012, tin Bạc Hi Lai, bí thư thành ủy Trùng Khánh bị cách chức làm xôn xao dân để ý tới chính trị. Có người bảo là Trung Cộng sắp nội loạn đến nơi và sẽ ảnh hưởng tới Hà Nội và tạo cơ hội cho những thay đổi lớn về chính quyền và xã hội. Khi Đặng Tiểu Bình năm 1979 đưa ra chiến lược cải cách kinh tế đã giúp cho nước Tàu phát triển mạnh mẽ như hôm nay nhưng đồng thời cũng tạo ra sự phân hóa giàu nghèo to lớn trong xã hội. Những cán bộ quyền thế tha hồ tham nhũng kết hợp cùng đám kinh doanh làm giàu trong khi đó đa số cán bộ khác và nhân dân thì nghèo khổ. Và từ đó có khuynh hướng của phe muốn lôi kéo trở lại chủ nghĩa bình quân, nghĩa là ai cũng như nhau cho dù có nghèo đi nữa. Mâu thuẫn lớn nhất của Trung Cộng bây giờ và sắp tới là giữa nhân dân nghèo khổ và đám cán bộ quyền thế giàu có. Lý thuyết cộng sản nói tất cả tài sản đất nước là của chung và không có luật lệ nào rõ ràng; cho nên đám cán bộ lấy làm của riêng và tha hồ tham nhũng. Tình trạng này xảy ra tại Trung Cộng và cũng giống như vậy tại Việt Nam.

Sự thay đổi của Trung Cộng làm người dân Việt Nam quan tâm vì nước đàn anh phương Bắc này có ảnh hưởng rất nhiều đến xứ sở hình chữ S. Chính Đặng Tiểu Bình là người đã ra lệnh đánh Việt Nam vào năm 1979 và hôm nay kế hoạch lấn chiếm Biển Đông của Bắc Kinh vẫn cứ tiếp tục cho dù Hoa Kỳ đã lên tiếng muốn chận đứng tham vọng của Tàu tại Thái Bình Dương.

Cho dù tháng 11 này Obama hay Roomney đắc cử thì chính sách của Hoa Kỳ đối với Việt Nam vẫn không thay đổi gì mấy, nghĩa là vẫn cứ o bế Hà Nội để họ không hoàn toàn ngã vào vòng tay của Bắc Kinh. Và vì thế tình trạng bắt giam và kết án tù những nhà hoạt động tôn giáo và dân quyền trong nước vẫn cứ tiếp tục gia tăng.

Giã từ tháng ba 2012, số chữ ký thỉnh nguyện thư đã hơn con số 130 ngàn nói lên tấm lòng tha thiết với quê nhà của người Việt tại Hoa Kỳ. Nhưng cũng có ý kiến cho rằng người Việt hải ngoại đã không biết lợi dụng ưu thế về tài chánh để hỗ trợ cho sự cải thiện tình trạng dân chủ nhân quyền tại Việt Nam. Con số hàng tỉ đô la gởi về giúp thân nhân hàng năm gián tiếp đã nuôi sống chế độ Cộng Sản và đám cán bộ tham nhũng cùng bọn con buôn thời cơ.

Nhìn lại hoạt động của nhiều cá nhân và hội đoàn tại hải ngoại thật không lạc quan. Người ta ao ước chỉ cần có một phần trăm, một phần ngàn của số tiền hàng tỉ đô la gởi về kia để giúp các hoạt động cho mục tiêu nhân quyền dân chủ tại quê nhà.

Có mấy người quen về Việt Nam chơi và trở lại Mỹ, hỏi thăm thì họ nói là ở trong nước người dân không ai biết Việt Khang cũng như chuyện anh bị bắt vỉ hai bài ca yêu nước chống giặc ngoại xâm Tàu, nói lên sự bưng bít của chế độ và kiềm soát tuyên truyền của Hà Nội.

Giã từ tháng ba 2012, tin một tờ báo tại San Jose sẽ đóng cửa làm nỗi buồn báo giấy càng mênh mang. Báo thì biếu không, quảng cáo thì ít, người ta đọc trên mạng trước khi bài viết in trên báo giấy. Các đài phát thanh và truyền hình xuất hiện nhiều và báo giấy đang ở vào buổi hoàng hôn. Thời buổi kinh tế khó khăn càng làm nguồn thu quảng cáo eo hẹp. Không biết là có còn cảm hứng để viết những lời chào em hay giã từ năm tháng nữa hay không. Cái gì có bắt đầu, có hiện hữu và sẽ chấm dứt và có thể cũng sẽ lại bắt đầu một chu kỳ mới mẻ khác. Giã từ tháng ba hoa khói, tháng tư lửa khói lại đến.

Trần Củng Sơn

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước45678910Trang sauTrang cuối

Hôm Thứ Sáu 26/9, Tổng Biên Tập JEFFREY GOLDBERG của tạp chí The Atlantic gửi ra tuyên bố phản đối lệnh của Ngũ Giác Đài về việc áp đặt, kiểm duyệt báo chí. Tuyên bố ghi rõ: “Về cơ bản, The Atlantic phản đối những hạn chế mà Ngũ Giác Đài đang cố gắng áp đặt đối với các nhà báo đưa tin về vấn đề quốc phòng và an ninh quốc gia. Những yêu cầu này vi phạm quyền Tu Chính Án Thứ Nhất của chúng ta, và quyền của người Mỹ muốn biết hình thức khai triển nguồn lực và nhân sự vốn do tiền thuế của người dân tài trợ. Những quy định này cũng phá vỡ các thông lệ lâu đời - dưới thời tổng thống của cả hai đảng, trong suốt thời kỳ chiến tranh và khủng hoảng quốc gia - vốn cho phép các phóng viên Ngũ Giác Đài thực hiện công việc của mình mà không bị can thiệp chính trị.” The Atlantic đăng tuyên bố này trên trang mạng xã hội chính thức của tạp chí.

Chuyện phải, trái ở đây không hẳn là chuyện đúng, sai mà đúng ra là chuyện bên phải (khuynh hữu hay thiên hữu) và bên trái (khuynh tả hay thiên tả) trong chính trị Mỹ. Tất nhiên, trên đời này mọi chuyện đều có hai mặt của nó. Trong chính trị cũng thế, đã có cánh phải thì ắt có cánh trái, vì đó không những là bản chất tương đối của mọi sự mọi vật mà còn là hiện tượng phải có trong một nền dân chủ. Tuy nhiên, nền chính trị Mỹ trong những năm gần đây đã bị phân cực và phân hóa trầm trọng. Thể chế dân chủ kiểu mẫu của Mỹ xưa nay đương nhiên chấp nhận sự khác biệt vì đó là một trong những yếu tính ắt có của một nền dân chủ thật sự. Nhưng đẩy sự khác biệt của mình đến mức cực đoan và biến sự khác biệt của người khác thành kẻ thù bất dung thì là hiện tượng biến dạng nguy hiểm báo hiệu sự sụp đổ của nền dân chủ. Nước Mỹ trong những năm gần đây đã chứng kiến nhiều hiện tượng cực đoan như thế.

Với sự tham gia của khoảng 100.000 binh sĩ, cuộc diễn tập quân sự Nga-Belarus mang tên “Zapad 2025” đang được khối NATO theo dõi chặt chẽ và các quốc gia phía đông của liên minh cực kỳ lo ngại, đặc biệt nhất là sau khi các máy bay không người lái của Nga xuất hiện trên bầu trời Ba Lan. Cuộc tập trận này vẫn diễn ra theo chu kỳ bốn năm một lần, nhưng lần này, chính giới và công luận xem đây là phép thử đối với khả năng phản ứng của NATO trong bối cảnh địa chính trị mới. Để đối phó, NATO và Ukraine đang tăng cường các biện pháp an ninh, khi nguy cơ chiến tranh được đánh giá là ngày càng leo thang. Kinh nghiệm từ năm 2022 cho thấy Nga đã tiến hành các cuộc tập trận trước khi mở cuộc tấn công vào Ukraine. Câu hỏi đặt ra là liệu lịch sử có lặp lại không và tình hình hiện nay nghiêm trọng đến mức nào?

Khi chính phủ liên bang đe dọa cắt hàng tỷ đô la tài trợ nghiên cứu cho Harvard, đó không chỉ là một quyết định ngân sách. Đó là một phép thử cho chính nền tảng dân chủ: liệu chính quyền có thể dùng sức mạnh tài chính để định đoạt tư tưởng hay không. Tòa án liên bang vừa trả lời dứt khoát: không.

Ở với cộng sản, tuy còn trẻ con, chúng tôi đã hiểu thấu bài học: không nói theo là có tội, mà nói khác đi lại càng là trọng tội. Bước sang Mỹ, cứ tưởng rằng mọi chuyện sẽ khác vì đây là đất tự nhận là xứ sở tự do, nơi hiến pháp bảo đảm quyền được nói. Nhưng tuần qua, sau mấy chục năm ở Mỹ, tôi bỗng bắt gặp chính mình ngập ngừng muốn nói điều thật: tôi không thích Charlie Kirk, và tôi không muốn “celebrate his life” (tôn vinh cuộc đời ông).

Không rõ ABC có lường trước được phản ứng của cộng đồng, khán giả đối với hành động cúi đầu trước áp lực và quyền lợi, dẫn đến dừng ngay lập tức Jimmy Kimmel Live! hay không, nhưng thực tế đã cho thấy một làn sóng tức giận đã bùng nổ. Viên đạn dường như quay ngược lại, xé gió, đâm thẳng vào ba ký tự khổng lồ của đế chế truyền thông. Các cuộc tẩy chay Hulu và Disney+ bắt đầu. Trang mạng Disney+ bị sụp đổ vì lượng khán giả đăng nhập để “cancel subcription” trong đêm họ ra lệnh tắt đèn sân khấu; Disney mất gần $4 tỷ trên thị trường. Hàng loạt cuộc biểu tình phản đối trước trụ sở của ABC và Disney. Về phía các nhà báo, nghệ sĩ giải trí, các nhà lãnh đạo chính trị – từ Stephen Colbert đến David Letterman đến cựu Tổng thống Barack Obama – cùng lên án việc làm của ABC, coi đó là sự đầu hàng nguy hiểm trước áp lực chính trị và là phép thử đối với quyền tự do ngôn luận.

Nhìn vào những gì đang diễn ra tại nước Mỹ hiện nay, người ta không thể không liên tưởng đến cuộc cách mạng văn hóa tại Trung Quốc như vậy. Cũng là cuộc tấn công vào những gì bị cho là khuynh tả, là sự tập trung quyền lực vào một cá nhân qua phong trào cuồng lãnh tụ với những vệ binh trung thành chưa từng thấy tại Hoa Kỳ.

Người ta thường có nhiều cách định nghĩa về hy vọng. Hy vọng là một cảm xúc lạc quan, một niềm tin tươi sáng rằng mọi thứ chắc chắn sẽ được cải thiện. Hy vọng có thể đến từ một tiếng nói cá nhân xa lạ nào đó trong triệu triệu người trên thế giới này. Hy vọng có thể đến từ một bản tuyên bố chung của hai phong trào đối lập. Hy vọng là phải nhận ra rằng cái ác và sự bất công có thể chiếm ưu thế ngay cả khi chúng ta đang đối đầu với nó. Hy vọng là khi nhìn thấy rõ một bên sáng và một bên tối, thấu hiểu rằng vòng cung của vũ trụ đạo đức có thể không uốn cong về phía công lý – nhưng chúng ta không tuyệt vọng. Hy vọng, là khi một đêm vinh danh nghệ thuật trở thành nơi hàng trăm người giơ cao ngọn đuốc tôn vinh sự kiên cường, tiếng nói dũng cảm, như một lời nhắc nhở với thế giới rằng nghệ thuật và nhân văn là không thể tách rời.

Donald Trump từng bóng gió rằng mình xứng đáng được khắc tượng trên núi Rushmore, sánh vai cùng những bậc khai quốc công thần nước Mỹ. Bên kia Thái Bình Dương, Tập Cận Bình chẳng màng đá núi, nhưng ôm mộng lọt vào sử xanh, đặt mình ngang hàng những “đại thánh đế vương” của đảng và đất nước. Bởi thế, cuộc duyệt binh rùm beng ở Thiên An Môn vừa rồi không chỉ là phô trương cờ trống rình rang, mà là lời tuyên cáo giữa chiến địa, là tiếng trống thúc quân của một kẻ đang gấp gáp thúc ngựa đuổi theo bá mộng thiên cổ.

Bạn, tôi, chúng ta, không ai an toàn trước bạo lực súng đạn ở Mỹ. Chắc người Mỹ chưa kịp quên hình ảnh người mẹ tất tả chạy trên đôi chân trần, tìm con trong vụ xả súng mới nhất ở Annunciation Catholic School in Minneapolis tháng vừa qua. Những đứa trẻ xứng đáng có đời sống an toàn để đến trường mỗi ngày và trở về an toàn trong vòng tay cha mẹ. “Thay vì kích động thêm bạo lực, các nhà lãnh đạo chính trị nên tận dụng thời điểm này để đoàn kết chúng ta hướng tới những thay đổi hợp lý về súng đạn mà đa số người Mỹ ủng hộ,” Giáo sư Robert Reich đã nói như thế.
Trang đầuTrang trước45678910Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.