Hôm nay,  

Giã Từ Tháng Ba 2012

01/04/201200:00:00(Xem: 13727)
Mấy ngày cuối tháng ba, trời San Jose bỗng mưa gió để bù lại tháng giêng tháng hai thiếu nước trời và nông dân sẽ tha hồ vun tưới hoa màu cũng như chính quyền sẽ không phải bắt cư dân tiết kiệm nước xài trong đời sống. Đi ngang qua một tiệm tạp hóa thấy người ta đứng xếp hàng, hỏi ra mới biết là đợi mua vé số vì giải độc đắc đã lên tới một tỉ rưỡi Mỹ Kim. Bạn bè gọi nhau bảo hùn tiền mua vài tấm cầu may, người viết lắc đầu nói rằng số mình không bao giờ giàu có và không bao giờ mơ tưởng chuyện trúng số. Chợt nhớ tới chuyện cũ thời 1985-1986, có một anh tên Võ Hải ở vùng Oakland trúng số khoảng 2 triệu đô. Báo chí Việt Nam ở San Jose có chụp hình phỏng vấn và người viết tò mò xin coi thử bàn tay của kẻ may mắn, chỉ nhớ mang máng là anh ta có nét tướng của người nhàn hạ mặc dù đang là một ngư phủ. Không biết là bây giờ đời sống của anh ra sao.

Giã từ tháng ba 2012, tháng ba hoa khói thơ mộng; dù đã cuối tháng nhưng cây hoa anh đào trước nhà ai đó vẫn còn khoe sắc thắm. Nhờ anh bạn chụp mấy tấm ảnh làm kỷ niệm, lòng man mác nhớ đôi mắt hạt dẻ của cố nhân cũng đứng chỗ này năm cũ để làm người đẹp trong hình. Thật đúng với bốn câu thơ của Thôi Hộ

“ Khứ niên kim nhật thử môn trung . Nhân diện đào hoa tương ánh hồng. Nhân diện bất tri hà xứ khứ. Đào hoa y cựu tiếu đông phong” ( Năm xưa cửa ấy ngày này. Hoa đào đua nở cho ai thêm hồng. Nay đào đã quyến gió đông. Mà sao người đẹp bềnh bồng nơi nao – Tản Đà dịch). Nguyễn Du đã đưa ý thơ vào câu “ Trước sau nào thấy bóng người. Hoa đào năm ngoái còn cười gió đông”.

hoa_dao_1_medium

Hoa anh đào trước nhà còn khoe sắc cuối tháng ba. (Ảnh Phùng Hưng)
Có lẽ câu thứ nhì tả hoa đào và khuôn mặt giai nhân cùng một màu hồng là nét độc đáo của bài thơ. Thời còn trung học ở Việt Nam, nghe thầy giảng thơ Kiều, không cảm nhận được trọn vẹn ý thơ đó, bây giờ trên xứ California mới thấm thía.

Nhưng đó là hoài niệm về cố nhân ở San Jose, còn cố nhân ở quê nhà thời mới lớn cũng khó quên. Thôi thì đành hát câu “ Bên nay anh nhớ bên kia. Cali xa quá Việt Nam. Hẹn mùa yên vui đất nước. Anh ca bài hát hoa đào”.

Chợt nghĩ tới cuốn tiểu thuyết của Nguyễn Mạnh Côn mang tên Mối Tình Màu Hoa Đào, nghe thì lãng mạn nhưng thực ra là một tập sách lý luận triết học và chính trị. Màu hoa đào của tác giả ám chỉ màu hồng của chủ nghĩa cộng sản, mới đầu cứ tưởng là lý thuyết đẹp đẽ thơ mộng nhưng dần dà thực tế cho thấy không phải vậy, nếu không nói là xấu xí. Nét đặc biệt của tác phẩm là cái tên đặt rất văn nghệ.

Giã từ tháng ba 2012, tin Bạc Hi Lai, bí thư thành ủy Trùng Khánh bị cách chức làm xôn xao dân để ý tới chính trị. Có người bảo là Trung Cộng sắp nội loạn đến nơi và sẽ ảnh hưởng tới Hà Nội và tạo cơ hội cho những thay đổi lớn về chính quyền và xã hội. Khi Đặng Tiểu Bình năm 1979 đưa ra chiến lược cải cách kinh tế đã giúp cho nước Tàu phát triển mạnh mẽ như hôm nay nhưng đồng thời cũng tạo ra sự phân hóa giàu nghèo to lớn trong xã hội. Những cán bộ quyền thế tha hồ tham nhũng kết hợp cùng đám kinh doanh làm giàu trong khi đó đa số cán bộ khác và nhân dân thì nghèo khổ. Và từ đó có khuynh hướng của phe muốn lôi kéo trở lại chủ nghĩa bình quân, nghĩa là ai cũng như nhau cho dù có nghèo đi nữa. Mâu thuẫn lớn nhất của Trung Cộng bây giờ và sắp tới là giữa nhân dân nghèo khổ và đám cán bộ quyền thế giàu có. Lý thuyết cộng sản nói tất cả tài sản đất nước là của chung và không có luật lệ nào rõ ràng; cho nên đám cán bộ lấy làm của riêng và tha hồ tham nhũng. Tình trạng này xảy ra tại Trung Cộng và cũng giống như vậy tại Việt Nam.

Sự thay đổi của Trung Cộng làm người dân Việt Nam quan tâm vì nước đàn anh phương Bắc này có ảnh hưởng rất nhiều đến xứ sở hình chữ S. Chính Đặng Tiểu Bình là người đã ra lệnh đánh Việt Nam vào năm 1979 và hôm nay kế hoạch lấn chiếm Biển Đông của Bắc Kinh vẫn cứ tiếp tục cho dù Hoa Kỳ đã lên tiếng muốn chận đứng tham vọng của Tàu tại Thái Bình Dương.

Cho dù tháng 11 này Obama hay Roomney đắc cử thì chính sách của Hoa Kỳ đối với Việt Nam vẫn không thay đổi gì mấy, nghĩa là vẫn cứ o bế Hà Nội để họ không hoàn toàn ngã vào vòng tay của Bắc Kinh. Và vì thế tình trạng bắt giam và kết án tù những nhà hoạt động tôn giáo và dân quyền trong nước vẫn cứ tiếp tục gia tăng.

Giã từ tháng ba 2012, số chữ ký thỉnh nguyện thư đã hơn con số 130 ngàn nói lên tấm lòng tha thiết với quê nhà của người Việt tại Hoa Kỳ. Nhưng cũng có ý kiến cho rằng người Việt hải ngoại đã không biết lợi dụng ưu thế về tài chánh để hỗ trợ cho sự cải thiện tình trạng dân chủ nhân quyền tại Việt Nam. Con số hàng tỉ đô la gởi về giúp thân nhân hàng năm gián tiếp đã nuôi sống chế độ Cộng Sản và đám cán bộ tham nhũng cùng bọn con buôn thời cơ.

Nhìn lại hoạt động của nhiều cá nhân và hội đoàn tại hải ngoại thật không lạc quan. Người ta ao ước chỉ cần có một phần trăm, một phần ngàn của số tiền hàng tỉ đô la gởi về kia để giúp các hoạt động cho mục tiêu nhân quyền dân chủ tại quê nhà.

Có mấy người quen về Việt Nam chơi và trở lại Mỹ, hỏi thăm thì họ nói là ở trong nước người dân không ai biết Việt Khang cũng như chuyện anh bị bắt vỉ hai bài ca yêu nước chống giặc ngoại xâm Tàu, nói lên sự bưng bít của chế độ và kiềm soát tuyên truyền của Hà Nội.

Giã từ tháng ba 2012, tin một tờ báo tại San Jose sẽ đóng cửa làm nỗi buồn báo giấy càng mênh mang. Báo thì biếu không, quảng cáo thì ít, người ta đọc trên mạng trước khi bài viết in trên báo giấy. Các đài phát thanh và truyền hình xuất hiện nhiều và báo giấy đang ở vào buổi hoàng hôn. Thời buổi kinh tế khó khăn càng làm nguồn thu quảng cáo eo hẹp. Không biết là có còn cảm hứng để viết những lời chào em hay giã từ năm tháng nữa hay không. Cái gì có bắt đầu, có hiện hữu và sẽ chấm dứt và có thể cũng sẽ lại bắt đầu một chu kỳ mới mẻ khác. Giã từ tháng ba hoa khói, tháng tư lửa khói lại đến.

Trần Củng Sơn

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước3456789Trang sauTrang cuối

Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.

Trung Hoa ngày nay như kinh thành giữa sa mạc, vẻ yên ổn bên ngoài chỉ là lớp sơn son thếp vàng phủ lên nền đá đã rạn. Thế giới đứng ngoài quan sát, vừa lo nó sụp, vừa biết nó trụ lại nhờ ảo ảnh quyền lực và niềm tin vay mượn. Dưới lớp hào nhoáng của “Giấc mộng Trung Hoa” là một cơ đồ quyền lực đang già nua trong chính tuổi trẻ của mình. Bởi sức mạnh của nó không khởi từ niềm tin, mà từ nỗi sợ — và nỗi sợ, tự thuở khai triều lập quốc, chưa bao giờ là nền tảng lâu bền.

Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.

Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.

Texas, mùa thu 2025 – trên khuôn viên đại học giữa vùng đất vốn tự hào là “trái tim bảo thủ của nước Mỹ”, thay vì nghe tiếng lá thu rơi, người ta lại nghe tiếng giày đinh vang vọng, bước chân của bóng ma McCarthyism quay về - phiên bản thế kỷ 21 - trở lại giảng đường với tốc độ và sự kinh dị của thời đại kỹ thuật số. Ngày 9 tháng 9, trên bục giảng của trường Texas A&M University, giáo sư Melissa McCoul trong giờ văn học thiếu nhi, dùng hình một con kỳ lân tím để nói với sinh viên rằng bản sắc con người không chỉ có hai nửa nam–nữ. Một sinh viên giơ tay hỏi: “Điều này có hợp pháp không?” và viện dẫn sắc lệnh mà Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng Giêng, tuyên bố chỉ có hai giới tính sinh học. Bà McCoul đáp bằng lý lẽ, không viện dẫn chính trị. Nhưng một chiếc điện thoại trong lớp đã ngầm quay lại hình ảnh. Và chỉ ít lâu sau, cả nước đều xem đoạn clip ấy – không phải để học, mà để phán xét.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi thể chế, phương Tây và Việt Nam đang phải đối diện trước những thách thức nghiêm trọng về cải cách chính sách để cho phù hợp với nhu cầu của thời đại mới, nhất là vai trò của pháp luật. Pháp luật là nền tảng thiết yếu cho sự vận hành ổn định và công bằng của xã hội. Là hệ thống quy phạm điều chỉnh hành vi con người, pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong xã hội hiện đại, vai trò của pháp luật được thể hiện rõ nét qua các lĩnh vực như bảo vệ an ninh quốc phòng, duy trì trật tự xã hội, bảo đảm quyền tự do cá nhân, phát triển phúc lợi xã hội, và thúc đẩy tinh thần hợp tác cũng như hội nhập.

Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.

Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.

Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang đánh một đòn nguy hiểm: huy động các văn phòng công tố đi điều tra mạng lưới từ thiện Open Society Foundations của gia đình Soros, một quỹ từ thiện quốc tế, nổi tiếng với việc tài trợ cho các dự án dân chủ, giáo dục và nhân quyền trên khắp thế giới. Danh sách cáo buộc nghe cứ như “vật lạ”: từ đốt phá đến tài trợ khủng bố. Open Society Foundations lập tức phản đối, khẳng định mình hoạt động hợp pháp, và nhắc lại điều mà bất cứ người tỉnh táo nào cũng hiểu: khi chính quyền có thể tùy tiện lấy một nhóm dân sự làm vật tế, thì quyền của mọi nhóm khác cũng chẳng còn gì bảo đảm.

Trong nhiều thập niên qua, giải pháp hai nhà nước luôn được xem là phương án khả thi nhằm mang lại hòa bình cho khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể. Gần đây, cuộc tranh luận về việc công nhận nhà nước Palestine đang có những chuyển biến mới khi Pháp và Ả Rập Xê Út tổ chức một hội nghị quốc tế tại New York, ngay trước thềm Đại hội thường niên của Liên Hiệp Quốc.
Trang đầuTrang trước3456789Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.