Hôm nay,  

Hội Chứng DSK Và Những Hệ Lụy

6/30/201100:00:00(View: 8084)

Hội Chứng DSK Và Những Hệ Lụy

Đào Như
Việc ông Dominique Strauss Kahn, nguyên Giám Đốc Điều Hành Quỹ Tiền Tệ Thế Giới-IMF, vừa phải từ chức vì vướng phải tội “Tấn Công Tình Dục” một phụ nữ bồi phòng hôm 19-5-11 tại New york, được coi như cuộc địa chấn trong giới lãnh đạo kinh tế tài chánh toàn cầu. Liền sau đó, một phong trào khá ồn ào lan tỏa khắp thế giới, nhiều người cố tranh thủ ngôi báu của ông DSK vừa bỏ trống. Nhất là châu Âu, ngang nhiên cho rằng người thay thế ông DSK trong tương lai phải là một người Âu châu, nói cho rõ hơn, phải là người của Cộng đồng Âu châu Thống nhất-E.U. Châu Âu cố tình quay lưng lại với qui chế luật định quốc tế: Mọi kế hoạch hay tổ chức có tính cách toàn cầu phải được tiến hành bình bầu theo thể thức dân chủ hóa toàn diện. Ấy thế mà chỉ trong vòng 72 tiếng đồng hồ sau khi hay được tin ông Strauss Kahn phải từ chức, Bộ trưởng Kinh tế Tài chánh Pháp, bà Christine Lagarde, liền tuyên bố ra ứng cử vào chức năng này. Cả châu Âu thống nhất-E.U. liền lên tiếng hậu thuẫn bà, tổ chức G8 cũng nhiệt tình ủng hộ bà. Thế là đủ cho vị thế lãnh đạo IMF của bà Lagarde. Ngay sau đó, bà Christine Lagarde liền thực hiện một chuyến công du toàn cầu. Hôm chủ nhật 22-5, bà công bố trên Twitter bà sẽ bay đến Brazil vào ngày mai, thứ hai tuần tới 23-5, bà sẽ gặp công sự viên, Guido Mantega, trong một buổi ăn trưa tại Brazil và sau đó bà có buổi họp và làm việc với Alexandre Tombini-Chủ tịch Ngân Hàng Trung Ương, IMF Central Bank. Bà Christine Lagarde đã ứng xử như là bà đã là một tân Giám Đốc Điều Hành IMF.
Theo truyền thống, luật bất thành văn, trong suốt quá khứ: Ngân Hàng Thế Giới-World Bank-WB- do Mỹ lãnh đạo - Quỹ Tiền Tệ Thế Giới-IMF-do châu Âu lãnh đạo. Do đó châu Âu đã tự tiện ra thông cáo là họ sẽ công bố danh sách những người có thể là lãnh đạo IMF trong tương lai. Và Châu Âu cũng đơn phương tự hoạch định một chương trình tuyển chọn không thông qua ý kiến của các thành viên IMF cũng như của Washington. Họ sẽ công bố danh sách những ứng cử viên vào ngày 17-6 và họ sẽ lựa chọn “select” và quyết định vào ngày 30-6, ai trong danh sách này sẽ là người lãnh đạo IMF. Như vậy, thế giới sẽ có tân Giám Đốc Điều hành IMF vào ngày 30-6-2011 do chính châu Âu lựa chọn người của họ.
Năm 2007 lúc ông Dominique Strauss Kahn lên lãnh đạo IMF, Cộng đồng Âu châu Thống nhất, E.U. tuyên bố công khai trong buổi họp với các Bộ trưởng Tài chánh của các quốc gia của tổ chức này: Lãnh đạo IMF sắp tới, sau ông DSK phải là người ngoài Âu châu và chính họ tự khuyến cáo là ông Dominique Strauss Kahn được coi như là người Âu châu cuối cùng nắm giữ chức vụ lãnh đạo IMF. Nhận đình này của E.U. rất phù hợp với tình hình thực tế vì có nhiều quốc gia ngoài châu Âu và Mỹ như Nhật chẳng hạng đã đóng góp rất lớn, vào hàng thứ hai, sau Mỹ, cho tài khoản của IMF. Các quốc gia đang phát triển mạnh, cũng vậy như Nam Triều Tiên, và nhất là các thành viên của nhóm BRICS. Quỹ Tiền Tệ Thế Giới có 64 năm lịch sử và có 187 thành viên trên khắp các châu lục. Như vậy, chúng ta thử tìm hiểu tại sao E.U. phải tự đẩy mình vào hoàn cảnh tự phản bội những ý nghĩ đúng đắng của chính họ.
1-Ai cũng biết hiện tình kinh tế tài chánh của châu Âu không mấy sáng sủa nếu không muốn nói là đen tối. Mười bảy (17) quốc gia Châu Âu đang nhọc mệt cố phấn đấu để cứu vớt nền kinh tế tài chánh của 4 quốc gia cũng thuộc về châu Âu: Bồ Đào Nha, Hy lạp, Tây ban nha và Ái nhỉ Lan để khỏi bị sụp đổ. Nếu châu Âu tiếp tục nắm được chức năng lãnh đạo IMF, thì họ sẽ có nhiểu cơ hội thuận tiện dốc toàn kực tài chánh của IMF để cứu độ 4 nưóc trên cũng như tự cứu họ về dài về lâu sau nầy.
2-Theo Global Times, phiên bản Anh ngữ của Nhân Dân Nhật Báo của TQ, sở dĩ châu Âu và Mỹ chia nhau nắm quyền lãnh đạo hai tổ chức tài chánh ngân hàng, hàng đầu thế giới IMF và WB vì họ đã thu vào lợi tức khổng lồ từ những khu vực lao động quốc tế khác nhau trên toàn cầu.
3- Vì sau quyết định của bà Bộ trưởng Kinh tế Pháp, Christine Lagarde, hồi cuối tháng 5-2011 cho đến hôm nay, không thấy có một quốc gia nào chủ động và tích cực phản đối quyết định một chiều và độc đoán của E.U và thái độ đơn phương của bà Christine Lagarde. Tôi nghĩ đây mới là cốt lõi của vấn đề. Vẫn biết chức năng giám đốc điều hành IMF hay WB vẫn còn ở xa ngoài tầm với của các nhà lãnh đạo tài chánh của Việt Nam hôm nay. Nhưng khi viết, tìm hiểu hay nghiên cứu về một vấn đề gì, chúng ta chịu trách nhiệm với lịch sử, với tổ quốc không những trong thời hiện tại mà ngay cả 10 năm, 20 năm hay nhiều thập kỷ sau. Khi nhìn về hay quan sát chùm sao Bắc Đẩu không hẳn có nghĩa là chúng ta sẽ chiếm lĩnh, điều quan trọng hơn và thực tế hơn là để biết được phương hướng ta đang đi về đâu. Do vậy, chúng ta thử truy tầm đâu là nguyên do của sự im lặng thụ động khó hiểu này.
MỸ- Như chúng ta biết ở trên, có sự phân chia rõ ràng: WB thuộc về Mỹ- IMF thuộc về Âu châu. Mỗi người một giang sơn. Phần ai nấy lo. Ta cũng không thể trách Mỹ được. Tất cả chỉ vì lợi nhuận. Ai cũng vậy thôi.
NHẬT- Mặc dầu Nhật là một quốc gia đóng góp một ngân khỏan rất lớn cho tài khoản IMF vào hàng thứ hai chỉ sau Hoa kỳ. Dù vậy, Nhật vẫn im hơi lặng tiếng vì Nhật đang ở trong tình trạng ‘tang gia bối rối’ sau thảm họa kép: địa chấn 8.9R hôm 11-3-2011: Gần 30,000 người chết và mất tích-Hàng loạt nhà máy nguyên tử bị rạn nứt và rò rĩ phóng xạ vì sức công phá của điạ chấn, gây ra một tình trạng ô nhiễm phóng xạ đến độ quan ngại. NHật đang dồn hết sức lực chữa trị vết thương đang rướm máu, nhất là một số môi trường ô nhiễm phóng xạ mỗi ngày một cao hơn.
NGA: Nói về thái độ của Nga trong vấn đề này, báo Asia Times, HongKong, gọi Nga là gấu-múa- rối- acrobatic bear. Khi ngồi chung trong khối BRICS, hay ở những Thượng đỉnh Tổ chức Thượng Hải-SCO- Nga thường hay bênh vực quyền lợi của các khối này bằng những lập luận chống đối các khối quyển lực Tây phương-Western Powers. Nhưng hôm tại Thưởng đỉnh G8-Deauville-Pháp, trong buổi tiệc do bà Christine Lagarde, Bộ Kinh tế Pháp thiết đải, D.Medvedev, Tổng thống Nga, lại lên tiếng là một thành viên của BRICS, Nga ủng hộ ứng cử viên Christine Lagarde, đương nhiệm Bộ Trưởng kinh Tế- Pháp, vào chức năng lãnh đạo IMF. Có người nghĩ rằng vì trong thực tế Nga vẫn chưa có được một candidate tầm cỡ để xứng hợp với trò thay thế ông DSK. Dù sao Nga vẫn còn đang trong tình trạng học tập để theo đuổi nền Kinh tế Thi Trường Tự Do và Nga vẫn chưa là thành viên của Tổ Chức Mậu Dịch Quốc Tế-WTO. Nhưng sư thật của vấn đề được nhận diện sau bức màng của những buổi họp kín song phương giữa Nga và Pháp, và giữa Nga và Mỹ, bên lề Thượng đỉnh G8-Deauville-26-5-11-. Trong buổi họp kín giữa Tổng thống Nga D.Medvedev và Tổng thống Pháp, N.Sarkozy hôm 26-5, Tổng thống Pháp tuyên bố gần như công khai là sẽ trao cho Nga 4 chiến hạm Mistral trang bị vũ khí tối tân hiện đại và 1000 xe tanks bọc thép hiện đại do hãng Panhard của Pháp chế tạo. Báo Pháp, Le Monde, liền ví von: Pháp là một thành viên duy nhất của NATO, đã phá rào bán thiết bị và công nghê vũ khí nhạy cảm cho Nga. Sự thật việc Nga cố thương lượng để mua chíến hạm Mistral của Pháp bắt đầu từ năm 2008. Nhưng mãi đến hôm nay, châu Âu và Pháp đã chọn đúng vào một thời điểm đặc biệt: -Cuộc cách mạng của khối Á Rập,- Cuộc chiến Libya và nhất là Châu Âu đang ra sức củng cố chiếm lĩnh ngôi báu lãnh đạo IMF, để thỏa mãn yêu cầu và mơ ước của Nga. Thêm vào đó, trong cuộc gặp gỡ song phương với Mỹ, Tổng thống Mỹ, Barack Obama, đã hứa ‘chắc như bắp’ là sẽ giúp Nga gia nhập tổ chức WTO. Với lợi nhuận to lớn dường ấy, có cứng cỏi như Achile đầu gối cũng phải sụp chớ nói chi một nhà chính trị vị lợi nhuận như D.Medvedev. Thế giới không ngạc nhiên khi nghe thấy nhà lãnh đạo Nga, Medvedev, tuyên bố nhiệt tình ủng hộ bà Christine Lagarde và trong bản thông cáo chung của Thương đỉnh G8, hôm 27-5 Nga đã đồng thuận với Nato, châu Âu và Mỹ trong việc truất phế và trục xuất cho bằng được Đại tá Muammar Gaddafi, nhà lãnh đạo của Libya ra khỏi xứ này.

TRUNG QUỐC- Cũng như Nhật, TQ cũng đóng góp cho tài khoản IMF. Ai cũng nghĩ Bắc kinh sẽ nói lên tiếng nói của họ về vấn đề lãnh đạo IMF sau khi ông DSK ra đi hay ít ra phản kháng hành động đơn phương của Châu Âu và bà Christine Lagarde trong vấn đề này. Nhưng tuyệt nhiên BK không đã động đến một lời. Trái lại Bắc Kinh im hơi lặng tiếng một cách lạ lùng khó hiểu khi bà Christine Lagarde đơn phương ngỏ lời tri ân chính phủ TQ đã nhiệt tình ủng hộ bà trong chức năng Lãnh đạo IMF. Trong thực tế Bắc kinh chưa hề gặp gỡ riêng tư với bà Lagarde cũng như chưa hề có ý kiến về việc bà ứng cử chức năng lãnh đạo IMF. Lý do thầm kín nào đã khiến cho BK phải tỏ vẻ khiêm cung trước những hành động đơn phương của châu Âu nhất là của bà Christine Lagarde mõt cách kỳ lạ như vậy"
1- Nền kinh tế của TQ phần lớn dựa vào xuất khẩu. Sở dĩ trong suốt 3 thập kỷ qua, nền kinh tế TQ tăng trưởng nhanh và ‘bốc’ như vây là nhờ châu Âu và Mỹ luôn luôn là những thị trường lớn trung thành tiêu thụ sản phẩm TQ. Với xu hướng Chính Trị Kinh Tế hiện tại, thị trường tiêu thụ là quan trọng hàng đầu-hơn cả mọi thứ khác, hơn cả Ý thức hệ…
2- Hiện tại TQ đang ra sức ân cần giúp đỡ Châu Âu vượt khỏi vấn nạn kinh tế khó khăn hiện tại. Trước mắt TQ đang ra sức đầu tư vào Hy Lạp, Bồ Đào Nha… để giảm thiểu nguy cơ phá sản của quốc gia này và cùng với một mục đich rõ ràng là TQ muốn Châu Âu đứng sau lưng BK, ủng hộ tỷ giá đồng Yuan với đồng Mỹ kim, và tương lai của đồng Yuan trong “rổ tiền quốc tế”. Với hy vọng trong tương lai (dù là còn xa), đồng Yuan sẽ được Âu châu thừa nhận thay thế đồng Mỹ kim. Đó là hoài bảo của chính phủ TQ- Trong thực tế, chính phủ TQ cũng thừa biết Nga, Châu Âu và Mỹ đã đứng chung với nhau cùng một phe-trong “rổ tiền quốc tế”. Điện báo AlJazeera, tuần vừa rồi 29-5-11, cho hay, Trung Quốc tự thỏa mãn với chức năng phụ tá của lãnh đạo IMF- China Takes Back Seat on IMF For Now.
Ấn Độ là một thành viên của IMF, cũng đóng góp phần mình cho tài khoản IMF. Lãnh đạo IMF của Ấn, ông Arvind Vimani có cái nhìn rất thực tế khi ông nói về vai trò châu Âu đối với vai trò lãnh đạo IMF. Theo ông Vimani, vẫn biết tài khoản của IMF hôm nay tăng trưởng mạnh là nhờ sự đóng góp của những thành viên mới, nhất là các chính phủ ngoài châu Âu, nhưng quá sớm để hy vọng rằng một ứng cử viên ngoài châu Âu có thể thắng cử trong chức năng lãnh dạo IMF. Lý do là hiện tại, thế lực của Âu châu còn quá mạnh trong tổ chức này. Hôm thừ bảy 28-5, Manmohan Singh, thủ tướng Ấn phát biểu trong một buổi họp báo: Chức năng lãnh đạo IMF hôm nay phải do một số quốc gia nào đó có khả năng đảm trách, điều đó đúng. Nhưng đồng thời trong tương lai chúng ta phải nghĩ đến những cá nhân khác có khả năng lãnh đạo, điều hành tài chánh xuất chúng xứng đáng với vị thế lãnh đạo không những IMF mà còn cả tổ chức toàn cầu khác như: WB, HĐBA-LHQ… Theo ông, trong một tương lai gần, vị thế lãnh đạo của các tổ chức toàn cầu cần phải được xét lại để tìm người xứng đáng hơn. Nhưng đó chỉ là trong tương lai, trong hiện tại, Thủ tướng Ấn vẫn giữ mức khiêm cung như chủ tịch IMF- Ấn Độ, ông Arvind Vimani. Nhưng sự thật: Ấn độ luôn luôn hàm ân Pháp đã nhìn nhận Ấn Dộ như một trong 8 quốc gia hàng đầu thế giới về nguyên tử năng và có vũ trang nguyên tử và Ấn độ đang trông chờ lá phiếu đồng thuận của Pháp, Anh, Nga, và Mỹ trong việc nhìn nhận Ấn Độ như một thành viên thường trực của Hội Đồng Bảo An LHQ. Do vậy, Ấn độ làm sao có thể lên tiếng phản kháng hành động đơn phương của châu Âu và của bà Christine Lagarde. Nhất là, Ấn Độ biết chắc rằng có lên tiếng cũng chẳng được lợi lộc gì.
Tóm lại, có nhiều mặt khuất trong việc lựa chọn hay bầu cử người lãnh đạo IMF mà bất cứ ai cũng không thể nhìn thấy hết được. Ngoài những những quốc gia, những nhân vật kể trên, còn có biết bao nhiêu người có tài năng xứng đáng lãnh đạo IMF:
-Tharman Shanmugaratman, Bộ trưởng tài chánh của Singapore
- Augustin Carstens- Đương nhiệm Thống đốc Ngân Hàng Trung Ương của Mexico
-Arminio Fraga, nguyên Thống đốc Ngân Hàng Trung Ương –Brazil….
… và nhiều người khác nữa. Tất cả đành cam phận khoanh tay thụ động đứng nhìn…
Ngày 6-6 vừa qua, ông Dominique Strauss Kahn đã ra hầu tòa New York Court với sự hiện diện của vợ thân yêu của ông bà Anne Sinclair và các hệ thống truyền thông của Pháp. Nếu thật sự ông can tội với những tội trạng ông bị cáo buộc, ông sẽ ngồi tù 25 năm. Nhưng trong phiên toà hôm 6-6-11 vừa rồi ông Strauss Kahn, nguyên lãnh đạo IMF, đã chối bỏ tất cả các tôi trạng ông bị cáo buộc. Luật sư của ông là Benjamin Brafman đã ca ngợi: Đó là những lời biện hộ rất hào hùng. Phiên tòa sắp tới tại New York Court dành cho ông sẽ vào ngày 18-July tới.
Ngày 30-6 tới, thế giới hôm ấy sẽ biết ai là người trong cộng đồng châu Âu thống nhất-E.U. sẽ lãnh đạo IMF. Nghĩa là mọi việc đã xong. La mort est irreversible- Ông DSK không làm sao giành trở lại chiếc ngai vàng Giám Đốc Điều Hành IMF mà ông đã ngồi vào đó từ năm 2007…dù cho phiên tòa sắp tới July-18 có tuyên bố ông trắng án, được tha bổng, được bồi thường…Dầu thế nào, thì ông DSK cũng đã phải trả giá quá đắt do việc khinh xuất của ông. Ngoài việc ông bị tước đoạt mất chức năng lãnh đạo IMF, ông không còn cơ hội để ra tranh cử Tổng thống Pháp mà ông vốn dĩ là một địch thủ tầm cỡ đối với N. Sarkozy.
Nhưng tất cả sự ngóng chờ về ngày 30-6-2011 hoàn toàn thất vọng trước mẩu tin sau đây của các phóng viên Rugaber và Chariton của AP nhận được tại Chicago lúc 8:30 AM sáng 28-6-2011: IMF đã gấp rút chọn bà Lagarde làm Lãnh đạo vào ngày thứ ba 28-6-2011-IMF COULD PICK LAGARDE AS CHIEF AS SOON AS TUESDAY (June-28-2011). Như vậy, E.U đã tự quyết định chọn bà Lagarde làm lãnh đạo IMF hai ngày trước ngày mà họ dự định (30-6-2011). Tin giờ chót cho hay: Hôm 28-6-2011 Trung Quốc, Nga và Brasil đồng loạt ủng hộ bà Lagarde trong chức năng lãnh đạo IMF. Trong lúc đó Bộ trưởng Tài chánh Hoa Kỳ, Timothy Geithner, ra tuyên bố ca ngợi bà Christine Lagarde: “ Với tài năng đặc biệt, với kinh nghiệm rộng lớn trong các lãnh vực lãnh đạo và điều hành kinh tế , tài chánh, Bà Lagarde sẽ cống hiến tất cả tài năng sẵn có của bà để xây dựng IMF vững mạnh hơn bao giờ hết…”. Hy vọng đến năm 2012, ‘nếu’ bà Hillary Clinton được chọn làm Lãnh đao Ngân Hành Thế Giới-WB-Bà cũng sẽ nhận được những lời ca ngợi tương tư như vậy từ phía E.U. Sở dĩ E.U phải có sự quyết định gấp rút như vậy có lẽ do sự đòi hỏi khẩn trương để đáp ứng với tình hình kinh tế tài chánh tệ hại của Châu Âu và sự sụp đổ gần như toàn diện của nền kinh tế Hy Lạp. Hôm 28-6-2011 và nhiều ngày trước đó dân chúng Hy Lạp biểu tình, bạo động, cướp phá tràn ngập thủ đô Athena và nhiều thành phố lớn khác của Hy Lạp. Theo Lesley Wroughton-Reuters-sau khi nhậm chức bà Christine Lagarde cùng E.U bắt tay vào việc lo giải cứu sự sụp đổ kinh tế của Hy Lạp. Nếu không có biện pháp giải cứu kịp thời, sư sụp đổ của nền kinh tế HY Lạp có thể lôi theo cả Châu Âu và Mỹ. Tình trạng nghiêm trọng cho đến nỗi E.U và Mỹ muối mặt làm ngơ để cho Hy lạp chấp nhận sự đầu tư nhiều tỷ Mỹ kim của Trung Quốc.
Qua vụ việc của ông Dominique Strauss Kahn, nguyên Giám Đốc Điều Hành Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế, IMF, phải từ chức vì sự dan díu vào việc tấn công tình dục một nữ bồi phòng, và sự quyết đoán một chiều của E.U trong việc họ độc quyền chọn lựa người lãnh đạo IMF, nhân loại hôm nay, nhất là “nhân loại ngoài châu Âu và Mỹ”mới ngộ ra rằng: Chủ thuyết Toàn Cầu Hóa còn nhiều mặt khuất của nó cần phải được ánh sáng của Công Lý Quốc Tế soi rọi đến. Nếu không, chủ thuyết Toàn Cầu Hóa sẽ bị phản bội bởi chính những kẻ đã ‘đẻ’ ra nó./.
Đào Như
Bác sĩ Đào Trong Thể
[email protected]
Oak park-Illinois-USA
28-June-2011

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.
Trung Hoa ngày nay như kinh thành giữa sa mạc, vẻ yên ổn bên ngoài chỉ là lớp sơn son thếp vàng phủ lên nền đá đã rạn. Thế giới đứng ngoài quan sát, vừa lo nó sụp, vừa biết nó trụ lại nhờ ảo ảnh quyền lực và niềm tin vay mượn. Dưới lớp hào nhoáng của “Giấc mộng Trung Hoa” là một cơ đồ quyền lực đang già nua trong chính tuổi trẻ của mình. Bởi sức mạnh của nó không khởi từ niềm tin, mà từ nỗi sợ — và nỗi sợ, tự thuở khai triều lập quốc, chưa bao giờ là nền tảng lâu bền.
Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.
Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.
Texas, mùa thu 2025 – trên khuôn viên đại học giữa vùng đất vốn tự hào là “trái tim bảo thủ của nước Mỹ”, thay vì nghe tiếng lá thu rơi, người ta lại nghe tiếng giày đinh vang vọng, bước chân của bóng ma McCarthyism quay về - phiên bản thế kỷ 21 - trở lại giảng đường với tốc độ và sự kinh dị của thời đại kỹ thuật số. Ngày 9 tháng 9, trên bục giảng của trường Texas A&M University, giáo sư Melissa McCoul trong giờ văn học thiếu nhi, dùng hình một con kỳ lân tím để nói với sinh viên rằng bản sắc con người không chỉ có hai nửa nam–nữ. Một sinh viên giơ tay hỏi: “Điều này có hợp pháp không?” và viện dẫn sắc lệnh mà Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng Giêng, tuyên bố chỉ có hai giới tính sinh học. Bà McCoul đáp bằng lý lẽ, không viện dẫn chính trị. Nhưng một chiếc điện thoại trong lớp đã ngầm quay lại hình ảnh. Và chỉ ít lâu sau, cả nước đều xem đoạn clip ấy – không phải để học, mà để phán xét.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi thể chế, phương Tây và Việt Nam đang phải đối diện trước những thách thức nghiêm trọng về cải cách chính sách để cho phù hợp với nhu cầu của thời đại mới, nhất là vai trò của pháp luật. Pháp luật là nền tảng thiết yếu cho sự vận hành ổn định và công bằng của xã hội. Là hệ thống quy phạm điều chỉnh hành vi con người, pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong xã hội hiện đại, vai trò của pháp luật được thể hiện rõ nét qua các lĩnh vực như bảo vệ an ninh quốc phòng, duy trì trật tự xã hội, bảo đảm quyền tự do cá nhân, phát triển phúc lợi xã hội, và thúc đẩy tinh thần hợp tác cũng như hội nhập.
Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.
Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.
Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang đánh một đòn nguy hiểm: huy động các văn phòng công tố đi điều tra mạng lưới từ thiện Open Society Foundations của gia đình Soros, một quỹ từ thiện quốc tế, nổi tiếng với việc tài trợ cho các dự án dân chủ, giáo dục và nhân quyền trên khắp thế giới. Danh sách cáo buộc nghe cứ như “vật lạ”: từ đốt phá đến tài trợ khủng bố. Open Society Foundations lập tức phản đối, khẳng định mình hoạt động hợp pháp, và nhắc lại điều mà bất cứ người tỉnh táo nào cũng hiểu: khi chính quyền có thể tùy tiện lấy một nhóm dân sự làm vật tế, thì quyền của mọi nhóm khác cũng chẳng còn gì bảo đảm.
Trong nhiều thập niên qua, giải pháp hai nhà nước luôn được xem là phương án khả thi nhằm mang lại hòa bình cho khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể. Gần đây, cuộc tranh luận về việc công nhận nhà nước Palestine đang có những chuyển biến mới khi Pháp và Ả Rập Xê Út tổ chức một hội nghị quốc tế tại New York, ngay trước thềm Đại hội thường niên của Liên Hiệp Quốc.



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.