Hôm nay,  

Nghĩa Vợ Chồng – Tình Đất Nước

23/05/201100:00:00(Xem: 11052)

Nghĩa Vợ Chồng – Tình Đất Nước

Gregory Rodriguez 
Cung Nhật Thành lược dịch
(Nguồn: Dallas Morning News 02 tháng 1, 2011)
Nếu hỏi bất kỳ người Mỹ nào về mối quan hệ tình nghĩa vợ chồng của những chính khách Hoa Kỳ thì họ sẽ nhớ ngay đến hình ảnh tan nát của bà Elizabeth Edwards (khi Thượng Nghị Sĩ Edward thú nhận đã ngoại tình lừa dối vợ), nhớ những nhục nhã sượng sùng của các chàng sở khanh khi phải đương đầu với báo chí và đối mặt với cô gái bị mình lường gạt; và họ cũng nhớ đến sự chịu đựng đau khổ nhẫn nhục của biết bao nhiêu vợ các chính khách, nói theo đúng như chữ của phu nhân Tổng Thống Hillary Rodham Clinton, khi “đứng bên người đàn ông của họ. ”
Thật sự chúng ta đã biết mối tương quan của các chính khách với hạnh phúc trong tình vợ chồng hay lãng mạng trong tình yêu thường đã ít oi, nói gì đến chuyện chung thủy sắt son…Mới đây với phát hiện liên tiếp về những bê bối nhơ nhuốc trong các lâu đài quyền lực có thể đã làm chúng ta quen đi với cách cư xử tồi tệ của những người, phần lớn là nam giới, mà chúng ta đã bầu, đã chọn họ là lãnh đạo để bảo vệ quyền lợi của chúng ta và quyền lợi của xã hội của xã hội. Không hiểu bắt đầu từ lúc nào mà dân chúng Hoa Kỳ đã quen đi và cho là đời sống riêng tư, nhất là chuyện tình ái lăng nhăng của các chính khách dân cử, không ảnh hưởng nhiều đến các nỗ lực phục vụ dân chúng của họ.
Vài chính khách khi phản bội gia đình của họ, đã bị tẩy chay, không được tái cử hay phải từ nhiệm, và không còn được xuất hiện trên chính trường (Gary Hart, Larry Craig)…Nhưng còn rất nhiều dân cử khác có gốc gác từ những gia đình giầu có quyền thế, vẫn được không phải là hai mà là ba lần để sửa chữa lỗi lầm như Ted Kennedy với vụ cô thư ký chết đuối ở Chappaquiddick; Rudy Giuliani bị vợ tố cáo trắng trợn công khai ngoại tình và Newt Gingrich cưới vợ đến ba lần…
Mới đây sau khi đọc bản tin về Lễ Trao Giải Nobel Hoà Bình trong tháng 10 năm 2010, tôi đã bâng khuâng tự hỏi không biết chúng ta đã quá nhanh chóng xem nhẹ mối liên quan mật thiết giữa người chồng chung thủy và các nhà lãnh đạo can đảm hay không… Giải Nobel Hoà Bình năm nay đã được trao cho một người Trung Hoa, ông Lưu Hiểu Ba, và ông không thể đến Olso để nhận Giải thưởng vì đang bị nhốt tù với lý do phản kháng giới cầm quyền Trung Cộng. Thay mặt ông Lưu Hiểu Ba, nữ diễn viên Liv Ullmann đã đọc vang vang trong sảnh đường bản văn ông viết vào tháng 12 năm ngoái, khi ông bị nhốt tù chờ phiên toà cáo buộc tội “ khuyến khích , xúi dục lật đổ nhà cầm quyền Trung Cộng ” . Phần đầu văn bản đề cập đến luân lý, đạo đức, chống lại sự thù hận, ganh ghét…vì “ hận thù và ganh ghét chỉ có thể làm cả đất nuớc trở nên mù quáng tối tăm…” nhưng đoạn chót của bài văn lại là một lá thư tuyệt đối tha thiết yêu thương với vợ, bà Lưu Sinh.

“ ….Anh đang ở trong nhà tù, và em cũng đang đợi anh trong một nhà tù khác, vô hình. Như ánh sáng mặt trời, lòng thương yêu của em vượt lên trên các song sắt, xuyên qua những bức tường tù ngục để vuốt ve đến từng gang tấc trên da thịt, sưởi ấm đến từng ngõ ngách trong con người khiến anh trở nên bình thản, và cảm thấy được an ủi, vỗ về yên ấm…Như thế, thời gian trong tù của anh đã sáng lên và đầy ý nghĩa với tình yêu của em. Còn tình của anh với em chỉ toàn những ăn năn, hối tiếc, lắm khi nặng đến nỗi làm bước chân anh loạng choạng mỗi khi nghĩ đến. Anh như hòn đá tảng hoang dã, giá lạnh như băng tuyết, chịu đựng gió mưa, vùi dập của bão tố; vậy nên tình anh yêu em mạnh mẽ và sắc bén đủ để qua được bất kỳ trở ngại nào trong cuộc sống. Và nếu dù anh có bị đời nghiền nát như cát bụi thì tro than của anh vẫn sẽ luôn tìm đến để ấp ủ và thương yêu em…..”
Thật là cảm động. Tôi không hy vọng chúng ta có thể tìm thấy những lời lẽ tha thiết và đằm thắm như thế trong bất cứ tự truyện hay lược sử của các nhà lãnh đạo Hoa Kỳ.
(Ngay cả nụ hôn giữa Al và Tipper Gore trên khán đài trong đêm Đại Hội khi ông Gore được chọn là Ứng Cử Viên Tổng Thống của Đảng Dân chủ năm 2000 cũng chỉ là hình thức hơn là thật sự yêu thương, và đó là những năm mặn nồng nhất trong cuộc tình của họ truớc khi ly dị). Thương yêu khi đến với chính trị, thường là tình anh em, chị em, nhân bản… như Mục Sư Martin Luther King đã nói trong bài diễn văn nhận giải Nobel Hoà Bình : “Tình bằng hữu, nhân bản không điều kiện cho tất cả người đàn ông sẽ là chìa khoá để giải quyết các bất hoà trên trái đất…”
Giờ đây, đọc xong lá thư thiết tha của ông Lưu Hiểu Ba viết cho vợ, tôi nghĩ rằng nếu chấp nhận không nói đến những người chồng tồi tệ thì từ đó chúng ta sẽ hạ thấp dần, và đi xa hơn trong việc xem nhẹ những liên hệ tình cảm trong cuộc sống. Lòng chung thủy và thương yêu với vợ của ông Lưu Hiểu Ba đã làm đậm nét thêm sự cương quyết cam kết tranh đấu cho Trung Hoa tự do của ông, dù đang phải ở tù, chịu đựng trong hoàn cảnh khốn cùng .…
Nhiệt tình của ông Hiểu Ba với vợ và đất nước đều bằng nhau, nhưng tôi e rằng hành vi các chính khách dân cử của chúng ta sẽ khác hẳn vì họ cho rằng lòng thương yêu vợ không dính dáng gì đến khả năng phục vụ đất nước cả.
Sau cùng, ai trong chúng ta cũng muốn bầu lên những người xứng đáng để giúp xã hội, giúp đất nước, và nếu như thế thì ngay cả với những người khó khăn và cực đoan nhất cũng không thể nào mà không đồng ý rằng lòng thương yêu nào cũng phải bắt đầu từ mái ấm gia đình.
Cung Nhật Thành lược dịch
Tháng 5, 2011

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động nghiêm trọng về kinh tế, chính trị và công nghệ, toàn cầu hoá – vốn từng được xem là động lực chính thúc đẩy cho tăng trưởng và thịnh vượng – đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Tiến trình công nghiệp hoá và toàn cầu hoá đã đem lại nhiều thành tựu vượt bậc trong suốt thời gian dài qua, từ thế kỷ XX sang thế kỷ XXI, đặc biệt là thông qua sự chuyên môn hoá, tự do thương mại và tiến bộ công nghệ. Tuy nhiên, các cuộc khủng hoảng tài chính, đại dịch toàn cầu, chiến tranh và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc đã khiến mô hình toàn cầu hoá truyền thống bộc lộ nhiều tình trạng bất ổn...
Nhiều thế hệ sống ở Sài Gòn những năm của thập niên 80-90, khi con gà trống của Thương Xá Tax chưa bị bức tử, khi những hàng cây cổ thụ trên đường Tôn Đức Thắng vẫn là nét thơ mộng của Sài Gòn, có lẽ đều quen thuộc với câu “Chương Trình Truyền Hình Đến Đây Là Hết…” Nó thường xuất hiện vào cuối các chương trình tivi tối, khi chưa phát sóng 24/24. Thời đó, mỗi ngày truyền hình chỉ phát sóng trong một số khung giờ nhất định (thường từ chiều đến khuya) nên hầu như ai cũng có tâm lý chờ đợi đến giờ ngồi trước màn ảnh nhỏ, theo dõi vài giờ giải trí. Đó cũng là chút thời gian quên đi một ngày cơ cực, bán mồ hôi cho một bữa cơm độn bo bo thời bao cấp. Nhắc nhớ chút chuyện xưa, để nói chuyện nay, đang diễn ra ở một đất nước văn minh hàng đầu, từng là niềm mơ ước của biết bao quốc gia về quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận.
Trên mạng gần đây lan truyền một bức tranh chuỗi tiến hóa ngược nhại kiểu Banksy - vẽ hình ảnh tiến hóa quen thuộc từ khỉ tiến tới người, nhưng đến giữa chặng đường, một gương mặt ai cũng nhận ra quay lưng đi ngược lại về phía khỉ. Cái dáng ngoảnh đầu ấy khiến tôi chạnh lòng nghĩ đến hình ảnh nước Mỹ hôm nay. Giữa thế kỷ XXI, lẽ ra phải tiếp tục đi tới, nhưng thay vì mở rộng tự do học thuật – ngọn nguồn của sáng tạo – chúng ta lại thấy những dấu hiệu nước Mỹ thoái lui theo một quỹ đạo lạ lùng: thử nghiệm một kiểu “tiến hóa ngược”.
Từ khi Tối Cao Pháp Viện lật đổ Roe v. Wade, chúng ta đều biết câu chuyện không dừng lại ở đó. “Để tiểu bang tự quyết” chỉ là cái cớ. Và Texas, tiểu bang bảo thủ dẫn đầu, vừa chứng minh điều đó bằng một luật mới: trao cho bất kỳ ai quyền săn lùng và kiện những người dính dáng tới thuốc phá thai. Texas vốn đã có một trong những lệnh cấm khắc nghiệt nhất: phá thai bị cấm hoàn toàn, trừ vài ca y tế khẩn cấp. Không ngoại lệ cho thai dị tật chết non. Không ngoại lệ cho hiếp dâm. Không ngoại lệ cho loạn luân. Thế nên, nhiều phụ nữ Texas chỉ còn con đường tìm đến thuốc phá thai qua mạng, thường từ những nhà cung cấp ở ngoài tiểu bang. Luật mới nhắm thẳng vào cánh cửa mong manh ấy.
Suốt 250 năm, người Mỹ đồng ý rằng cai trị bởi một người duy nhất là sai lầm, rằng chính quyền liên bang vốn cồng kềnh, kém hiệu quả. Lẽ ra hai điều ấy đủ để ngăn một cá nhân cai trị bằng mệnh lệnh từ Bạch Ốc. Nhưng Trump đang làm đúng điều đó: đưa quân vào thành phố, áp thuế quan, can thiệp vào ngân hàng trung ương, chen vào quyền sở hữu công ty, gieo nỗi sợ để buộc dân chúng cúi đầu. Quyền lực bao trùm, nhưng không được lòng dân. Tỉ lệ chấp thuận của ông âm 14 điểm, chỉ nhỉnh hơn chút so với Joe Biden sau cuộc tranh luận thảm hại năm ngoái. Khi ấy chẳng ai lo ông Biden “quá mạnh”. Vậy tại sao Trump, dù bị đa số phản đối, vẫn dễ dàng thắng thế?
Có bao giờ bạn nói một điều rõ ràng như ban ngày, rồi nghe người khác nhắc lại với nghĩa hoàn toàn khác? Bạn viết xuống một hàng chữ, tin rằng ý mình còn nguyên, thế mà khi quay lại, nó biến thành điều bạn chưa từng nghĩ đến – kiểu như soi gương mà thấy bóng mình méo mó, không phải bị hiểu lầm, mà bị người ta cố ý dựng chuyện. Chữ nghĩa, rơi vào tay kẻ cố ý xuyên tạc, chẳng khác gì tấm gương vỡ. Mỗi mảnh gương phản chiếu một phần, nhưng người ta vẫn đem mảnh vỡ đó làm bằng chứng cho toàn bộ bức tranh. Một câu, một đoạn, một khẩu hiệu – xé khỏi bối cảnh trở nên lệch lạc – hóa thành thứ vũ khí đâm ngược lại chính ý nghĩa ban đầu. Câu chuyện của đạo diễn Trấn Thành gần đây là một minh họa. Anh chỉ viết đôi dòng thương tiếc chia buồn với sự ra đi của nghệ sĩ đàn bầu Phạm Đức Thành. Vậy thôi. Thế mà lập tức bị chụp mũ, bêu riếu, bị gọi “3 que,” “khát nước,” “Cali con.” Người ta diễn giải đủ kiểu, vẽ ra đủ cáo buộc: từ tội mê văn hóa Việt Nam Cộng Hòa đến tội phản quốc.
Sau thất bại trước đối thủ đảng Dân Chủ Joe Biden trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020, nội các “gia đình trị” của Donald Trump gần như biến mất khỏi chính trường. Các đồng minh không thể có cùng tiếng nói với Trump, nhất là sau vụ bạo loạn Quốc Hội Jan 06. Duy nhất một người vẫn một lòng trung thành không bỏ rơi Trump, đó chính là Stephen Miller. Nhiệm kỳ hai của Trump, người được cho là có quyền lực hơn trong vòng tròn thân cận của Trump, hơn cả JD Vance, chẳng ai khác hơn chính là Stephen Miller. Để tạo ra những ảnh hưởng chính trong chính quyền Trump hôm nay, Miller đã có một đường dài chuẩn bị, khôn ngoan và nhẫn nại.
Đầu tháng 8 năm 2025, Tổng thống Donald Trump đã ký một mệnh lệnh đặc biệt, chỉ đạo các cơ quan hữu trách lập kế hoạch đưa quân đội Hoa Kỳ đi trấn áp các tổ chức tội phạm ở Mỹ Latinh. Khoảng hai tuần sau, mệnh lệnh đã thành hiện thực. Ba khu trục hạm có gắn phi đạn viễn khiển (guided-missile destroyers) của Hoa Kỳ đã được khai triển tới vùng biển Venezuela, đảm trách việc chặn giữ các chuyến hàng ma túy.
Một góc khuôn viên của Đồi Capitol sáng Thứ Tư là những câu chuyện tưởng đã bị chôn vùi, nay được kể ra trong sự run rẩy, xúc động và cả nước mắt. Trước hàng chục ống kính truyền thông chiếu trực tiếp trên toàn quốc, khoảng mười người phụ nữ lần lượt kể ra câu chuyện của chính mình – nạn nhân của Jeffrey Epstein, tỷ phú tội phạm tình dục và buôn bán mại dâm trẻ vị thành niên. Ngày đó, những phụ nữ này chỉ vừa 16, 18 tuổi, nhỏ nhất là Marina Lacerda, 14 tuổi.
Ở đời, chẳng có ngai vàng nào là miễn phí. Muốn hỏi cưới công chúa thì phải có sính lễ. Làm gì có chuyện đi tay không mà cuỗm được gái đẹp — trừ trường hợp dùng quyền lực bẩn thỉu cưỡng hiếp gái tơ (nghe quen quen). Muốn làm đàng anh đàng chị không thể vừa keo kiệt vừa đòi được người ta kính nể. Quy luật xưa nay không đổi ăn khế thì phải trả vàng. Ngai vàng toàn cầu cũng vậy -- không chỉ làm bằng vàng, mà còn bằng chi phí, lời hứa, và trên hết, là sự tín nhiệm.



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.