Hôm nay,  

Nghĩa Vợ Chồng – Tình Đất Nước

23/05/201100:00:00(Xem: 11048)

Nghĩa Vợ Chồng – Tình Đất Nước

Gregory Rodriguez 
Cung Nhật Thành lược dịch
(Nguồn: Dallas Morning News 02 tháng 1, 2011)
Nếu hỏi bất kỳ người Mỹ nào về mối quan hệ tình nghĩa vợ chồng của những chính khách Hoa Kỳ thì họ sẽ nhớ ngay đến hình ảnh tan nát của bà Elizabeth Edwards (khi Thượng Nghị Sĩ Edward thú nhận đã ngoại tình lừa dối vợ), nhớ những nhục nhã sượng sùng của các chàng sở khanh khi phải đương đầu với báo chí và đối mặt với cô gái bị mình lường gạt; và họ cũng nhớ đến sự chịu đựng đau khổ nhẫn nhục của biết bao nhiêu vợ các chính khách, nói theo đúng như chữ của phu nhân Tổng Thống Hillary Rodham Clinton, khi “đứng bên người đàn ông của họ. ”
Thật sự chúng ta đã biết mối tương quan của các chính khách với hạnh phúc trong tình vợ chồng hay lãng mạng trong tình yêu thường đã ít oi, nói gì đến chuyện chung thủy sắt son…Mới đây với phát hiện liên tiếp về những bê bối nhơ nhuốc trong các lâu đài quyền lực có thể đã làm chúng ta quen đi với cách cư xử tồi tệ của những người, phần lớn là nam giới, mà chúng ta đã bầu, đã chọn họ là lãnh đạo để bảo vệ quyền lợi của chúng ta và quyền lợi của xã hội của xã hội. Không hiểu bắt đầu từ lúc nào mà dân chúng Hoa Kỳ đã quen đi và cho là đời sống riêng tư, nhất là chuyện tình ái lăng nhăng của các chính khách dân cử, không ảnh hưởng nhiều đến các nỗ lực phục vụ dân chúng của họ.
Vài chính khách khi phản bội gia đình của họ, đã bị tẩy chay, không được tái cử hay phải từ nhiệm, và không còn được xuất hiện trên chính trường (Gary Hart, Larry Craig)…Nhưng còn rất nhiều dân cử khác có gốc gác từ những gia đình giầu có quyền thế, vẫn được không phải là hai mà là ba lần để sửa chữa lỗi lầm như Ted Kennedy với vụ cô thư ký chết đuối ở Chappaquiddick; Rudy Giuliani bị vợ tố cáo trắng trợn công khai ngoại tình và Newt Gingrich cưới vợ đến ba lần…
Mới đây sau khi đọc bản tin về Lễ Trao Giải Nobel Hoà Bình trong tháng 10 năm 2010, tôi đã bâng khuâng tự hỏi không biết chúng ta đã quá nhanh chóng xem nhẹ mối liên quan mật thiết giữa người chồng chung thủy và các nhà lãnh đạo can đảm hay không… Giải Nobel Hoà Bình năm nay đã được trao cho một người Trung Hoa, ông Lưu Hiểu Ba, và ông không thể đến Olso để nhận Giải thưởng vì đang bị nhốt tù với lý do phản kháng giới cầm quyền Trung Cộng. Thay mặt ông Lưu Hiểu Ba, nữ diễn viên Liv Ullmann đã đọc vang vang trong sảnh đường bản văn ông viết vào tháng 12 năm ngoái, khi ông bị nhốt tù chờ phiên toà cáo buộc tội “ khuyến khích , xúi dục lật đổ nhà cầm quyền Trung Cộng ” . Phần đầu văn bản đề cập đến luân lý, đạo đức, chống lại sự thù hận, ganh ghét…vì “ hận thù và ganh ghét chỉ có thể làm cả đất nuớc trở nên mù quáng tối tăm…” nhưng đoạn chót của bài văn lại là một lá thư tuyệt đối tha thiết yêu thương với vợ, bà Lưu Sinh.

“ ….Anh đang ở trong nhà tù, và em cũng đang đợi anh trong một nhà tù khác, vô hình. Như ánh sáng mặt trời, lòng thương yêu của em vượt lên trên các song sắt, xuyên qua những bức tường tù ngục để vuốt ve đến từng gang tấc trên da thịt, sưởi ấm đến từng ngõ ngách trong con người khiến anh trở nên bình thản, và cảm thấy được an ủi, vỗ về yên ấm…Như thế, thời gian trong tù của anh đã sáng lên và đầy ý nghĩa với tình yêu của em. Còn tình của anh với em chỉ toàn những ăn năn, hối tiếc, lắm khi nặng đến nỗi làm bước chân anh loạng choạng mỗi khi nghĩ đến. Anh như hòn đá tảng hoang dã, giá lạnh như băng tuyết, chịu đựng gió mưa, vùi dập của bão tố; vậy nên tình anh yêu em mạnh mẽ và sắc bén đủ để qua được bất kỳ trở ngại nào trong cuộc sống. Và nếu dù anh có bị đời nghiền nát như cát bụi thì tro than của anh vẫn sẽ luôn tìm đến để ấp ủ và thương yêu em…..”
Thật là cảm động. Tôi không hy vọng chúng ta có thể tìm thấy những lời lẽ tha thiết và đằm thắm như thế trong bất cứ tự truyện hay lược sử của các nhà lãnh đạo Hoa Kỳ.
(Ngay cả nụ hôn giữa Al và Tipper Gore trên khán đài trong đêm Đại Hội khi ông Gore được chọn là Ứng Cử Viên Tổng Thống của Đảng Dân chủ năm 2000 cũng chỉ là hình thức hơn là thật sự yêu thương, và đó là những năm mặn nồng nhất trong cuộc tình của họ truớc khi ly dị). Thương yêu khi đến với chính trị, thường là tình anh em, chị em, nhân bản… như Mục Sư Martin Luther King đã nói trong bài diễn văn nhận giải Nobel Hoà Bình : “Tình bằng hữu, nhân bản không điều kiện cho tất cả người đàn ông sẽ là chìa khoá để giải quyết các bất hoà trên trái đất…”
Giờ đây, đọc xong lá thư thiết tha của ông Lưu Hiểu Ba viết cho vợ, tôi nghĩ rằng nếu chấp nhận không nói đến những người chồng tồi tệ thì từ đó chúng ta sẽ hạ thấp dần, và đi xa hơn trong việc xem nhẹ những liên hệ tình cảm trong cuộc sống. Lòng chung thủy và thương yêu với vợ của ông Lưu Hiểu Ba đã làm đậm nét thêm sự cương quyết cam kết tranh đấu cho Trung Hoa tự do của ông, dù đang phải ở tù, chịu đựng trong hoàn cảnh khốn cùng .…
Nhiệt tình của ông Hiểu Ba với vợ và đất nước đều bằng nhau, nhưng tôi e rằng hành vi các chính khách dân cử của chúng ta sẽ khác hẳn vì họ cho rằng lòng thương yêu vợ không dính dáng gì đến khả năng phục vụ đất nước cả.
Sau cùng, ai trong chúng ta cũng muốn bầu lên những người xứng đáng để giúp xã hội, giúp đất nước, và nếu như thế thì ngay cả với những người khó khăn và cực đoan nhất cũng không thể nào mà không đồng ý rằng lòng thương yêu nào cũng phải bắt đầu từ mái ấm gia đình.
Cung Nhật Thành lược dịch
Tháng 5, 2011

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.
Trung Hoa ngày nay như kinh thành giữa sa mạc, vẻ yên ổn bên ngoài chỉ là lớp sơn son thếp vàng phủ lên nền đá đã rạn. Thế giới đứng ngoài quan sát, vừa lo nó sụp, vừa biết nó trụ lại nhờ ảo ảnh quyền lực và niềm tin vay mượn. Dưới lớp hào nhoáng của “Giấc mộng Trung Hoa” là một cơ đồ quyền lực đang già nua trong chính tuổi trẻ của mình. Bởi sức mạnh của nó không khởi từ niềm tin, mà từ nỗi sợ — và nỗi sợ, tự thuở khai triều lập quốc, chưa bao giờ là nền tảng lâu bền.
Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.
Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.
Texas, mùa thu 2025 – trên khuôn viên đại học giữa vùng đất vốn tự hào là “trái tim bảo thủ của nước Mỹ”, thay vì nghe tiếng lá thu rơi, người ta lại nghe tiếng giày đinh vang vọng, bước chân của bóng ma McCarthyism quay về - phiên bản thế kỷ 21 - trở lại giảng đường với tốc độ và sự kinh dị của thời đại kỹ thuật số. Ngày 9 tháng 9, trên bục giảng của trường Texas A&M University, giáo sư Melissa McCoul trong giờ văn học thiếu nhi, dùng hình một con kỳ lân tím để nói với sinh viên rằng bản sắc con người không chỉ có hai nửa nam–nữ. Một sinh viên giơ tay hỏi: “Điều này có hợp pháp không?” và viện dẫn sắc lệnh mà Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng Giêng, tuyên bố chỉ có hai giới tính sinh học. Bà McCoul đáp bằng lý lẽ, không viện dẫn chính trị. Nhưng một chiếc điện thoại trong lớp đã ngầm quay lại hình ảnh. Và chỉ ít lâu sau, cả nước đều xem đoạn clip ấy – không phải để học, mà để phán xét.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi thể chế, phương Tây và Việt Nam đang phải đối diện trước những thách thức nghiêm trọng về cải cách chính sách để cho phù hợp với nhu cầu của thời đại mới, nhất là vai trò của pháp luật. Pháp luật là nền tảng thiết yếu cho sự vận hành ổn định và công bằng của xã hội. Là hệ thống quy phạm điều chỉnh hành vi con người, pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong xã hội hiện đại, vai trò của pháp luật được thể hiện rõ nét qua các lĩnh vực như bảo vệ an ninh quốc phòng, duy trì trật tự xã hội, bảo đảm quyền tự do cá nhân, phát triển phúc lợi xã hội, và thúc đẩy tinh thần hợp tác cũng như hội nhập.
Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.
Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.
Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang đánh một đòn nguy hiểm: huy động các văn phòng công tố đi điều tra mạng lưới từ thiện Open Society Foundations của gia đình Soros, một quỹ từ thiện quốc tế, nổi tiếng với việc tài trợ cho các dự án dân chủ, giáo dục và nhân quyền trên khắp thế giới. Danh sách cáo buộc nghe cứ như “vật lạ”: từ đốt phá đến tài trợ khủng bố. Open Society Foundations lập tức phản đối, khẳng định mình hoạt động hợp pháp, và nhắc lại điều mà bất cứ người tỉnh táo nào cũng hiểu: khi chính quyền có thể tùy tiện lấy một nhóm dân sự làm vật tế, thì quyền của mọi nhóm khác cũng chẳng còn gì bảo đảm.
Trong nhiều thập niên qua, giải pháp hai nhà nước luôn được xem là phương án khả thi nhằm mang lại hòa bình cho khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể. Gần đây, cuộc tranh luận về việc công nhận nhà nước Palestine đang có những chuyển biến mới khi Pháp và Ả Rập Xê Út tổ chức một hội nghị quốc tế tại New York, ngay trước thềm Đại hội thường niên của Liên Hiệp Quốc.



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.