Hôm nay,  

Bánh Chưng, Tràng Pháo, Bóng Cà-Na

12/02/201100:00:00(Xem: 5540)
Bánh Chưng, Tràng Pháo, Bóng Cà-Na

BUI_VAN_PHU_Tet2011_Banhcana_Mut_VBTết và Super Bowl là nét giao lưu giữa thể thao Mỹ và văn hoá Việt (Ảnh Bùi Văn Phú)

Bùi Văn Phú
Chiều Chủ Nhật vừa qua gia đình tôi và người thân cùng bạn bè tụ họp trước màn hình ti-vi coi trận đấu bóng cà-na vô địch nước Mỹ lần thứ 45, gọi là Super Bowl XLV. Vì là Mồng 4 tháng Giêng ta nên đây cũng là dịp anh em xum họp đón Tết Tân Mão.
Trận đấu diễn ra ở sân vận động Thành phố Arlington, Texas với 103 nghìn khán giả, được khai mạc lúc 3 giờ 30 chiều giờ California với bài hát God Bless America – Thượng Đế chúc lành cho nước Mỹ – theo sau là quốc ca do nữ ca sĩ Christina Aguilera cất giọng. Chỉ chuyện cô ca sĩ này hát quốc ca Hoa Kỳ thôi cũng đã nảy sinh ra những trò đánh cá xem cô hát kéo dài bao nhiêu giây đồng hồ để tính điểm ăn thua. Kể từ giây phút đó cả trăm triệu người Mỹ chăm chú vào màn hình vì sự lôi cuốn của môn thể thao với bản sắc rất Mỹ, hồi hộp theo dõi những đường banh vì nhiều người xem bóng cà-na ngoài giải trí còn đánh cá thắng thua ít nhiều.
Cá cược banh cà-na có nhiều loại và xoay quanh các trận đấu trong suốt mùa thể thao kéo dài từ tháng Chín đến cuối tháng Giêng. Đánh cá cúp vô địch có nhiều cách, từ dựa theo số hàng đơn vị của điểm hai đội đến cách banh được “touch down”, dịch nôm na tiếng Việt là “lọt vào vùng chiến thắng” do ném bắt hay ủi chạy tới đích để được 6 điểm, sau đó nếu đá lọt vào khung thành thì được thêm 1 điểm nữa. Lại có những trò cá độ, tức đánh cá số điểm hơn kém – under hay over – một mức nào đó của tổng số điểm hai đội khi kết thúc từng hiệp và chấm dứt trận đấu. Lối đánh cá bóng cà-na giống như người Việt chơi số đề qua nhiều cách chọn những con số khác nhau để đặt tiền.
Trận vô địch ngoài chuyện cá độ với Las Vegas là những màn đánh cá rất phổ thông theo cách chọn ô được tổ chức ở nơi làm việc từ vài hôm trước hay giữa bạn bè đang tụ họp tại nhà ngay trước giờ khai mạc.
Vừa đến nhà, cậu em cho biết ngay mỗi gia đình bỏ vô 20 đô-la và được chọn 8 trong số 100 ô, mỗi ô trị giá 2 đô 50 xu thành tổng số tiền là 250 đô. Những số của hai đội đều được thực hiện theo cách chọn ngẫu nhiên giữa 0 và 9. Ba hiệp đầu ai thắng thì được 50 đô, hiệp cuối cùng là 100. Trò đánh cá này mọi người đều có thể chơi dù không biết luật đấu bóng, cứ nhìn con số hàng đơn vị trong bảng điểm sau mỗi hiệp là biết ai ăn đánh cá.
Tôi luôn tin vào chuyện may rủi nên mỗi năm bỏ vài chục đô vào cách chọn ô hên xui này và đã có những thắng thua. Ngoài ra tôi còn cá thêm 20 đô, chọn Packers đoạt cúp mà không tính điểm hơn kém.
Trước giờ khai mạc trận đấu gia đình đốt một tràng pháo, nổ giòn trước cửa để mừng năm mới. Đám trẻ con reo hò vì thích xem pháo nổ.

Ngày có trận Super Bowl cũng thường là lúc Tết đang về trên đất Mỹ nên nhiều gia đình Việt gom hai sinh hoạt vào một. Riêng đối với những người lo tổ chức đón Tết mừng xuân cho cộng đồng thường tránh ngày Super Bowl hoặc tránh có sinh hoạt vào giờ trận đấu bóng diễn ra vì sẽ vắng khách du xuân. Super Bowl ảnh hưởng xấu đến các hội chợ Tết không thua gì thời tiết mưa bão.
Trưa nay tôi ghé Hội Tết Fairgrounds ở San Jose thấy không khí vắng vẻ hơn hôm trước, tuy là một ngày trời xanh trong, nắng đẹp và nhiệt kế lên đến gần 80 độ F. Trong khi đó 3 giờ chiều hôm qua ở đây bãi đậu xe không còn chỗ trống. Cả vạn người đã du xuân, trẩy hội đầu năm. Bên Chợ Hoa Xuân ở khu Little Saigon trên đường Story hôm qua cũng tràn ngập đồng hương vui chơi, thưởng thức văn nghệ xuân với Như Quỳnh, Vũ Khanh, Trần Thái Hoà trong tiếng pháo rộn ràng liên thanh vọng qua từ khu Grand Century. Sang ngày Chủ Nhật Hội Hoa Xuân đã đóng cửa.
Lái xe đến nhà cậu em, xa lộ vắng xe. Nhiều người ở nhà chuẩn bị xem đấu bóng. Banh cà-na là một nét đặc thù của văn hoá Mỹ vì môn thể thao này không mang tính phổ thông toàn cầu. Cả thế giới chỉ có Mỹ đấu bóng cà-na. Từ năm 1967 các đội banh được chia ra làm hai liên đoàn AFC và NFC đấu các trận vòng loại để cuối cùng mỗi liên đoàn còn một đội vào tranh chức vô địch gọi là Super Bowl. Bang California có 3 đội banh cà-na, riêng Vùng Vịnh San Francisco có đội Oakland Raiders và San Francisco 49ers đã nhiều lần đoạt cúp vô địch, Raiders 2 lần và 49ers 4 lần.
Đi xem Super Bowl XLV có cựu Tổng thống George W. Bush. Trong khi đó Tổng thống Barack Obama tổ chức ăn nhậu, chẳng cao sang gì, cũng hot dog, hamburger, chip và đồ chấm cùng bia các loại và mời trăm khách vào Bạch Cung cùng gia đình ông theo dõi trận tranh tài giành cúp vô địch năm nay. Không thấy truyền thông đưa tin Tổng thống Obama có đánh cá gì không, tuy ông ủng hộ đội Packers của thành phố Green Bay.
Sau bốn giờ theo dõi trận đấu với anh em và bạn bè, có lúc cụng ly, bắt tay nhau reo hò ăn mừng; có lúc hồi hộp vì những đường banh có thể đảo ngược kết quả thắng thua trong phút chót. Cuối cùng Packers đánh bại Steelers với số điểm 31-25, coi như khá sát nút, đoạt cúp vô địch lần thứ tư. Trò chơi ô cá cược không đem lại cho tôi chút hên, nhưng kết quả sau cùng tôi thắng 20 đô, như thế là huề. Phần nhà tôi, thắng được 90 đô ở nơi làm việc.
Hết xem tranh tài thể thao, chúng tôi tiếp tục ăn tết rồi mở sòng bầu cua cá cọp, bàn binh xập xám.
Trong không khí giao lưu giữa thể thao Mỹ và văn hoá Việt tôi sửa lại hai câu đối truyền thống cho hợp tình, hợp cảnh:
Thịt cá, bia rượu, ô cá cược
Bánh chưng, tràng pháo, bóng cà-na
Mùa banh cà-na đã qua đi nhưng không khí vui xuân đón Tết vẫn còn vì hai tuần nữa, ngày 19.02 có diễn hành đón năm mới của người Hoa dưới phố Tàu San Francisco và 20.02 là Diễn hành Xuân của người Việt ở downtown San Jose.
© 2011 Buivanphu.wordpress.com

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...
Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.
Chỉ trong vài ngày cuối tuần qua, bạo lực như nổi cơn lốc. Sinh viên bị bắn trong lớp ở Đại học Brown. Người Do Thái gục ngã trên bãi biển Bondi, Úc châu, ngay ngày đầu lễ Hanukkah. Một đạo diễn tài danh cùng vợ bị sát hại — nghi do chính con trai. Quá nhiều thảm kịch trong một thời khắc ngắn, quá nhiều bóng tối dồn dập khiến người ta lạc mất hướng nhìn. Nhưng giữa lúc chưa thể giải được gốc rễ, ta vẫn còn một điều có thể làm: học cho được cách ứng xử và phản ứng, sao cho không tiếp tay cho lửa hận thù. Giữ đầu óc tỉnh táo giữa khủng hoảng giúp ta nhìn vào ngọn cháy thật, thay vì mải dập tàn lửa do người khác thổi lên.
Trong những thời khắc nguy kịch nhất, thảm họa nhất, tổng thống Hoa Kỳ là người duy nhất có tiếng nói quyền lực với toàn dân để đưa họ vượt qua nghịch cảnh. Tổng thống sẽ trấn an dân bằng luật pháp, bằng ý chí kiên cường, bằng bản lĩnh lãnh đạo, bao dung nhưng dứt khoát. Thậm chí, có khi phải bằng mệnh lệnh sắc bén để khống chế những tư tưởng bốc đồng sẽ gây hỗn loạn. Mấy trăm năm lập quốc của Mỹ đã chứng minh rất nhiều lần như thế.
(Sydney – 14 tháng 12, 2025) - Hàng trăm người có mặt tại bãi biển Bondi, Sydney, để dự lễ Hanukkah đã chứng kiến một trong những vụ khủng bố đẫm máu nhất kể từ sau thảm sát Port Arthur năm 1996. Vào lúc 6 giờ 45 chiều Chủ Nhật, hai tay súng mặc đồ đen xuất hiện trên cây cầu bộ hành nối Campbell Parade với Bondi Pavilion, bắt đầu nổ súng xuống đám đông đang dự lễ. Hai kẻ này dùng súng trường, bắn liên tục trong khoảng 10 phút, khiến hàng trăm người hoảng loạn bỏ chạy, nhiều người ngã gục ngay trên bãi cát và công viên ven biển. Ít nhất 12 người thiệt mạng, trong đó có 9 nạn nhân thường dân, 1 cảnh sát và 2 tay súng (một bị bắn chết tại chỗ, một bị bắt nhưng sau đó tử vong do vết thương). Ngoài ra, có ít nhất 38 người bị thương, trong đó có 2 cảnh sát và nhiều nạn nhân ở tình trạng nguy kịch.
Năm 2024, con người trung bình dành hai giờ rưỡi mỗi ngày trên mạng xã hội. Nhân lên, đó là hơn một tháng mỗi năm nhìn vào màn hình, lướt ‘feed’ (dòng tin), đợi ‘notification’ (báo tin), đếm ‘like’ (lược thích). Bạn dành nhiều thới giờ cho Facebook, Instagram, TikTok. Và câu hỏi không phải "có nhiều không?", mà là "chúng ta nhận được gì?" Câu trả lời, theo một nhóm triết gia, nhà tâm lý học, nhà xã hội học đương đại, không phải kết nối, không phải hạnh phúc, không phải sự thật. Mà là cô đơn có tổ chức, lo âu có hệ thống, và sự thật bị thao túng. Mạng xã hội—đặc biệt Facebook, nền tảng với ba tỷ người dùng, lớn hơn bất kỳ quốc gia nào trên hành tinh—không phải công cụ trung lập. Nó là kiến trúc quyền lực đang định hình lại não bộ, xã hội, và chính trị theo cách mà chúng ta chưa kịp nhận ra. Và đây là điều đáng sợ nhất: chúng ta không bị ép. Chúng ta tự nguyện. Chúng ta mở Facebook vì muốn "kết nối." Nhưng sau ba mươi phút lướt, chúng ta cảm thấy trống rỗng hơn. Chúng ta vào để "cập nhật
Trong sân khấu chính trị đồ sộ từ cổ chí kim của nước Mỹ, hiếm có nhân vật nào diễn xuất giỏi như Donald J. Trump. Những cuộc vận động tranh cử từ hơn mười năm trước của Trump vốn đã tràn ngập những lời hứa, giáo huấn, sự tức giận vì “nước Mỹ quá tệ hại”, những lời phỉ báng đối thủ. Tất cả hòa hợp thành những bản giao hưởng ký tên DJT. Mỗi lần Trump bước lên sân khấu, điệu nhảy YCMA vô tư, không theo chuẩn mực, thay cho tiếng kèn hiệu triệu “hoàng đế giá lâm.”
Năm 2025 được xem là giai đoạn khó khăn cho ngành khoa học khi ngân sách nghiên cứu bị thu hẹp và nhiều nhóm chuyên môn phải giải thể. Tuy vậy, những thành tựu y học nổi bật lại chứng minh rằng sức sáng tạo của con người chưa bao giờ dừng lại. Hàng loạt phát hiện mới đã mở rộng hiểu biết của chúng ta về sức khỏe, đồng thời thay đổi cách chăm sóc bệnh nhân hiện nay. Dưới đây là chín trong số những khám phá ấn tượng nhất trong năm 2025.
Năm 2025 khởi đầu bằng nỗi lo dấy lên từ các sàn tài chính quốc tế. Tháng Tư, Tổng thống Donald Trump khơi lại cuộc chiến thương mại, khiến nhiều người e sợ suy thái toàn cầu. Thế nhưng, sau mười hai tháng, kinh tế thế giới vẫn đứng vững: tổng sản lượng tăng khoảng 3%, bằng năm trước; thất nghiệp thấp và chứng khoán nhiều nơi tiếp tục lên giá. Chỉ riêng lạm phát vẫn còn là bóng mây bao phủ, vì phần lớn các nước trong khối công nghiệp OECD chưa đưa được vật giá về mức ổn định như mong muốn.
Sự phát triển nhanh chóng của Artificial Intelligence/ AI và robot đặt ra nhiều thách thức về đạo đức xã hội và cá nhân, đặc biệt là trong việc thu thập dữ liệu cá nhân làm ảnh hưởng đến các quyết định quan trọng như tuyển dụng, trị liệu và xét xử. Mặc dù AI có thể mô phỏng cảm xúc, nhưng không có ý thức thực sự, dẫn đến nguy cơ làm cho con người phụ thuộc vào AI và robot và suy giảm kỹ năng giao tiếp xã hội...


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.