Hôm nay,  

Bánh Chưng, Tràng Pháo, Bóng Cà-Na

2/12/201100:00:00(View: 5538)
Bánh Chưng, Tràng Pháo, Bóng Cà-Na

BUI_VAN_PHU_Tet2011_Banhcana_Mut_VBTết và Super Bowl là nét giao lưu giữa thể thao Mỹ và văn hoá Việt (Ảnh Bùi Văn Phú)

Bùi Văn Phú
Chiều Chủ Nhật vừa qua gia đình tôi và người thân cùng bạn bè tụ họp trước màn hình ti-vi coi trận đấu bóng cà-na vô địch nước Mỹ lần thứ 45, gọi là Super Bowl XLV. Vì là Mồng 4 tháng Giêng ta nên đây cũng là dịp anh em xum họp đón Tết Tân Mão.
Trận đấu diễn ra ở sân vận động Thành phố Arlington, Texas với 103 nghìn khán giả, được khai mạc lúc 3 giờ 30 chiều giờ California với bài hát God Bless America – Thượng Đế chúc lành cho nước Mỹ – theo sau là quốc ca do nữ ca sĩ Christina Aguilera cất giọng. Chỉ chuyện cô ca sĩ này hát quốc ca Hoa Kỳ thôi cũng đã nảy sinh ra những trò đánh cá xem cô hát kéo dài bao nhiêu giây đồng hồ để tính điểm ăn thua. Kể từ giây phút đó cả trăm triệu người Mỹ chăm chú vào màn hình vì sự lôi cuốn của môn thể thao với bản sắc rất Mỹ, hồi hộp theo dõi những đường banh vì nhiều người xem bóng cà-na ngoài giải trí còn đánh cá thắng thua ít nhiều.
Cá cược banh cà-na có nhiều loại và xoay quanh các trận đấu trong suốt mùa thể thao kéo dài từ tháng Chín đến cuối tháng Giêng. Đánh cá cúp vô địch có nhiều cách, từ dựa theo số hàng đơn vị của điểm hai đội đến cách banh được “touch down”, dịch nôm na tiếng Việt là “lọt vào vùng chiến thắng” do ném bắt hay ủi chạy tới đích để được 6 điểm, sau đó nếu đá lọt vào khung thành thì được thêm 1 điểm nữa. Lại có những trò cá độ, tức đánh cá số điểm hơn kém – under hay over – một mức nào đó của tổng số điểm hai đội khi kết thúc từng hiệp và chấm dứt trận đấu. Lối đánh cá bóng cà-na giống như người Việt chơi số đề qua nhiều cách chọn những con số khác nhau để đặt tiền.
Trận vô địch ngoài chuyện cá độ với Las Vegas là những màn đánh cá rất phổ thông theo cách chọn ô được tổ chức ở nơi làm việc từ vài hôm trước hay giữa bạn bè đang tụ họp tại nhà ngay trước giờ khai mạc.
Vừa đến nhà, cậu em cho biết ngay mỗi gia đình bỏ vô 20 đô-la và được chọn 8 trong số 100 ô, mỗi ô trị giá 2 đô 50 xu thành tổng số tiền là 250 đô. Những số của hai đội đều được thực hiện theo cách chọn ngẫu nhiên giữa 0 và 9. Ba hiệp đầu ai thắng thì được 50 đô, hiệp cuối cùng là 100. Trò đánh cá này mọi người đều có thể chơi dù không biết luật đấu bóng, cứ nhìn con số hàng đơn vị trong bảng điểm sau mỗi hiệp là biết ai ăn đánh cá.
Tôi luôn tin vào chuyện may rủi nên mỗi năm bỏ vài chục đô vào cách chọn ô hên xui này và đã có những thắng thua. Ngoài ra tôi còn cá thêm 20 đô, chọn Packers đoạt cúp mà không tính điểm hơn kém.
Trước giờ khai mạc trận đấu gia đình đốt một tràng pháo, nổ giòn trước cửa để mừng năm mới. Đám trẻ con reo hò vì thích xem pháo nổ.

Ngày có trận Super Bowl cũng thường là lúc Tết đang về trên đất Mỹ nên nhiều gia đình Việt gom hai sinh hoạt vào một. Riêng đối với những người lo tổ chức đón Tết mừng xuân cho cộng đồng thường tránh ngày Super Bowl hoặc tránh có sinh hoạt vào giờ trận đấu bóng diễn ra vì sẽ vắng khách du xuân. Super Bowl ảnh hưởng xấu đến các hội chợ Tết không thua gì thời tiết mưa bão.
Trưa nay tôi ghé Hội Tết Fairgrounds ở San Jose thấy không khí vắng vẻ hơn hôm trước, tuy là một ngày trời xanh trong, nắng đẹp và nhiệt kế lên đến gần 80 độ F. Trong khi đó 3 giờ chiều hôm qua ở đây bãi đậu xe không còn chỗ trống. Cả vạn người đã du xuân, trẩy hội đầu năm. Bên Chợ Hoa Xuân ở khu Little Saigon trên đường Story hôm qua cũng tràn ngập đồng hương vui chơi, thưởng thức văn nghệ xuân với Như Quỳnh, Vũ Khanh, Trần Thái Hoà trong tiếng pháo rộn ràng liên thanh vọng qua từ khu Grand Century. Sang ngày Chủ Nhật Hội Hoa Xuân đã đóng cửa.
Lái xe đến nhà cậu em, xa lộ vắng xe. Nhiều người ở nhà chuẩn bị xem đấu bóng. Banh cà-na là một nét đặc thù của văn hoá Mỹ vì môn thể thao này không mang tính phổ thông toàn cầu. Cả thế giới chỉ có Mỹ đấu bóng cà-na. Từ năm 1967 các đội banh được chia ra làm hai liên đoàn AFC và NFC đấu các trận vòng loại để cuối cùng mỗi liên đoàn còn một đội vào tranh chức vô địch gọi là Super Bowl. Bang California có 3 đội banh cà-na, riêng Vùng Vịnh San Francisco có đội Oakland Raiders và San Francisco 49ers đã nhiều lần đoạt cúp vô địch, Raiders 2 lần và 49ers 4 lần.
Đi xem Super Bowl XLV có cựu Tổng thống George W. Bush. Trong khi đó Tổng thống Barack Obama tổ chức ăn nhậu, chẳng cao sang gì, cũng hot dog, hamburger, chip và đồ chấm cùng bia các loại và mời trăm khách vào Bạch Cung cùng gia đình ông theo dõi trận tranh tài giành cúp vô địch năm nay. Không thấy truyền thông đưa tin Tổng thống Obama có đánh cá gì không, tuy ông ủng hộ đội Packers của thành phố Green Bay.
Sau bốn giờ theo dõi trận đấu với anh em và bạn bè, có lúc cụng ly, bắt tay nhau reo hò ăn mừng; có lúc hồi hộp vì những đường banh có thể đảo ngược kết quả thắng thua trong phút chót. Cuối cùng Packers đánh bại Steelers với số điểm 31-25, coi như khá sát nút, đoạt cúp vô địch lần thứ tư. Trò chơi ô cá cược không đem lại cho tôi chút hên, nhưng kết quả sau cùng tôi thắng 20 đô, như thế là huề. Phần nhà tôi, thắng được 90 đô ở nơi làm việc.
Hết xem tranh tài thể thao, chúng tôi tiếp tục ăn tết rồi mở sòng bầu cua cá cọp, bàn binh xập xám.
Trong không khí giao lưu giữa thể thao Mỹ và văn hoá Việt tôi sửa lại hai câu đối truyền thống cho hợp tình, hợp cảnh:
Thịt cá, bia rượu, ô cá cược
Bánh chưng, tràng pháo, bóng cà-na
Mùa banh cà-na đã qua đi nhưng không khí vui xuân đón Tết vẫn còn vì hai tuần nữa, ngày 19.02 có diễn hành đón năm mới của người Hoa dưới phố Tàu San Francisco và 20.02 là Diễn hành Xuân của người Việt ở downtown San Jose.
© 2011 Buivanphu.wordpress.com

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.