Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Ivory Coast Sôi Động, Pháp Kiều Lại Rủ Nhau Đi

30/11/200400:00:00(Xem: 4322)
ABIDJAN - Từ trên 100 năm, cac gia đình người Pháp coi như quê hương nước nhiệt đới Ivory Coast giàu tài nguyên cà-phê và cocoa. Thủ đô Abijdan với các nhà chọc trời, bánh croissant giòn và rượu nho thơm ngon, được gọi là Paris ở Tây Phi.
Nhưng, nay cuộc va chạm giữa nước Pháp và cựu thuộc địa buộc Pháp kiều di tản, tránh cướp boc và đốt phá.
Đối với nhiều người ở 2 bên của cuộc khủng hoảng, nay là khúc rẽ đe dọa tái định hình các quan hệ ấm cúng giữa nước Pháp và cựu thuộc địa. 1 cư dân Pháp sinh sống nhiều năm tại Abidjan nói "Đây là kết thúc của tiến trình giải thực.”
Cho tới nay, Ivory Coast duy trì các quan hệ chính trị, kinh tế, quân sự và văn hóa mạnh đến mức mà phe chỉ trich nói rằng nền kinh tế của quốc gia Tây phi này chưa bao giờ độc lập sau ngày chấm dứt nền cai trị của Pháp năm 1960.
Khi TT Gbagbo lên cầm quyền năm 2000, cac viên chức Pháp ở kề bên, tham khảo Paris bằng điện thoại trong lúc ông Gbagbo hô hào xuống đường lật đổ chính quyền quân nhân.
Trong khi tấn công loạn quân ở miền bắc, phi cơ Ivaory Coast không tập 1 căn cứ của lực lượng hòa bình Pháp ngày 6-11, gây thiệt mạng 9 quân nhân Pháp và 1 cán sự Mỹ.
Đáp trả, Pháp quét sạch lực lượng không quân non trẻ của Ivory Coast và kiểm soát phi trường.
Xe thiết giáp Pháp chạy trên đường, trực thăng quần phía trên, gây giận dữ ở phe dân tộc chủ nghĩa vì đối với họ là giống hình ảnh của quân đội chiếm đóng. 1 trong hàng chục cư dân cắm trại trước Dinh TT Gbagbo mang biểu ngữ với dòng chữ "Đừng đẩy chúng tôi tới lò sát sinh" nói "Vì trước đây họ là chủ thuộc địa, nay họ nghĩ họ là ông trời".
Đám đông tung hoành ở nửa phía nam do chính phủ kiểm soát, làm trên 8000 trong 14,000 Pháp kiều bỏ đi trong đợt di tản người Tây Phương hậu độc lập lớn nhất.
Chính phủ Gbagbo loan báo trên 60 người chết và 1300 người bị thương khi lính Pháp bắn đám biểu tình ở thủ phủ thương mại Abidjan. Phía Pháp nói 1 số phụ nữ Aâu bị cưỡng hiếp.
Ngay cả khi cac nhà lãnh đạo 2 bên tìm cach làm cuộc khủng hoảng lắng dịu, phe cứng rắn thân TT Gbagbo đòi hỏi quân Pháp ra đi.
Chủ tịch QH Mamadou Koulibaly tuyên bố "Thời đại thuộc địa không còn nữa - họ không thể đến đây giết người vô tội mà không bị trừng phạt". TT Chirac lên tiếng hòa giải tại 1 hội nghị Pháp-thoại trong tuần qua, gọi Ivory Coast là bạn và xác nhận rằng quân Pháp không cưỡng đặt hòa bình mà để giúp người Ivory chấm dứt xung đột. Trong chốn riêng tư, cac viên chức Pháp cho biết TT Gbagbo sẽ thấy quân Pháp rút toàn bộ sau cuộc bầu cử hứa hẹn năm tới, và sẽ hạ thấp các cam kết chính trị, kinh tế tại Ivory Coast.

Đó là trào lưu diễn ra từ hơn 1 thập niên tại cac nơi khác ở châu Phi cựu thuộc địa Pháp. Đã qua đi là những ngày cac nhà độc tài có thể dựa vào người Pháp để duy trì chế độ tham nhũng và nhờ sức mạnh quân sự Pháp để chống lại cac đối thủ. Từ giữa thập niên 1990, Pháp đã giảm sự hiện diẹn quân sự ở khắp châu Phi, ràng buộc viện trợ với các cải tổ kinh tế và chính trị. Ivory Coast thường là trường hợp ngoại lệ, ngay cả dưới thời thực dân, Ivory Coast đã là 1 nước có dân số người Aâu định cư đáng kể.
TT đầu tiên Felix Houphouet-Boigny là người Phi-châu đầu tiên làm Bộ Trưởng trong 1 chính phủ Aâu Châu. Suốt 33 năm cầm quyền, ông du trì các quan hệ thân thiết với nước Pháp - nhà giáo, cố vấn và kỹ thuật gia đổ tới, chiếm hầu hết các chức vụ quản lý cao. Chuyên môn của họ góp phần xây dựng Ivory Coast trở thành nhà sản xuất cocoa lớn nhất thế giới với hạ tầng cơ sở phát triển nhất vùng. Nhưng, sự hiện diện của họ cũng gây bất bình trong 1 số dân Ivory, coi họ là khai thác cac nguồn lợi của đất nước.
Khi nội chiến bùng nổ cach đây 2 năm, Pháp đang có 20,000 kiều dân sinh sống tại Ivory Coast và khoảng 1000 quân để bảo vệ họ. Cac nhà đầu tư Pháp chế ngự nền kinh tế.
Không giống ở nơi khac, người Pháp không đứng nhìn khi loạn quân chiếm miền bắc và tiến về hướng Abidjan. Người Pháp gửi quân tăng viện và làm trung gian 1 cuộc ngưng bắn.
Khi phe ủng hộ TT Gbagbo chuyển hướng bạo động chống Pháp trong tháng này, cac nhà lãnh đạo Phi Châu không ủng hộ. Liên Đoàn Phi Châu ủng hộ chủ trương cấm vận vũ khí đối với Ivory của LHQ. TT Wade của Senegal còn đề nghị tổ chức 1 chính phủ chuyên viên chuyển tiếp không đảng phái thay thế chính quyền Gbagbo. Pháp hiện có 5000 quân, đa số tại vùng trái độn phân cach 2 phe đánh nhau - lực lượng này lưu lại bao lâu và làm vai trò gì là những điều mơ hồ. Nước Pháp duy trì cac quyền lợi kinh tế tại đây và cac nước, nhưng có vẻ cac viên chức Pháp muốn rút các can dự chính trị, vì lần này họ cả quyết rằng điều cần là giải pháp của chính người Phi Châu. Trong khi đó, thế hệ người Aâu định cư đang bị thay thế bởi 1 đợt kiều dân mới : họ đến đây với các hợp đồng, ở lại làm việc vài năm rồi đi.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Đồng minh lâu năm của Mỹ là Pháp đã triệu hồi đại sứ Pháp tại Hoa Kỳ hôm Thứ Sáu, 17 tháng 9 năm 2021, trong một thái độ chưa từng có cho thấy sự giận dữ mà nhiều thập niên không có, theo bản tin của AP tường thuật hôm Thứ Sáu. Mối quan hệ có được trong các cuộc cách mạng của thế kỷ 18 có vẻ ở vào thời điểm nghiêm trọng sau khi Mỹ, Úc và Anh đã xa lánh Pháp trong việc lập ra liên minh an ninh Ấn Độ-Thái Bình Dương. Đây là lần đầu tiên từ trước tới nay Pháp đã triệu hồi đại sứ tại Mỹ của họ, theo bộ ngoại giao Pháp cho biết. Paris cũng đã triệu hồi đại sứ tại Úc.
Ngũ Giác Đài hay Bộ Quốc Phòng Mỹ đã rút khỏi sự biện hộ của họ về cuộc không kích do máy bay không người lái đã giết nhiều thường dân tại Afghanistan trong tháng rồi, tuyên bố hôm Thứ Sáu, 17 tháng 9 năm 2021, rằng việc duyệt xét cho thấy rằng chỉ có các thường dân bị giết trong cuộc tấn công, không có kẻ cực đoan của Nhà Nước Hồi Giáo như đã được tin trước đây, theo bản tin của Hãng Thông Tấn Mỹ AP tường thuật hôm Thứ Sáu.
Pháp sẽ mất thỏa thuận trị giá 100 tỉ đô la để chế tạo các tàu ngầm chạy bằng dầu diesel cho Úc theo các điều khoản của sáng kiến, mà sẽ thấy Hoa Kỳ và Anh giúp Úc chế tạo các tàu ngầm chạy bằng nguyên tử lực. Như thế, sự giận dữ của Pháp trên bình diện thương mại là điều dễ hiểu, đặc biệt bởi vì Pháp, kể từ khi Anh trao Hồng Kông lại cho TQ vào năm 1997, là nước Châu Âu duy nhất sở hữu lãnh thổ đáng kể hay hiện diện quân sự thường trực tại Thái Bình Dương. Nhưng các viên chức Pháp và Liên Âu đã đi xa hơn, nói rằng thỏa thuận nêu ra nghi vấn về nỗ lực hợp tác toàn diện để giảm ảnh hưởng đang gia tăng của TQ và nhấn mạnh sự quan trọng của việc trì hoãn các kế hoạch tăng cường các khả năng phòng thủ và an ninh của chính Châu Âu.
Bách Khoa Từ Điển Mở (Wikipedia) đã bị một “cuộc xâm nhập” nhằm tìm cách thúc đẩy các mục tiêu của Trung Quốc, theo tổ chức bất vụ lợi của Hoa Kỳ làm chủ trang mạng từ điển bách khoa biên tập tình nguyện đã cho biết, theo bản tin của BBC News tiếng Anh tường thuật hôm Thứ Năm, 16 tháng 9 năm 2021. Tổ Chức Wikimedia Foundation nói với BBC News rằng một cuộc xâm nhập đã đe dọa “chính tổ chức Wikipedia.” Tổ chức này đã cấm 7 biên tập viên liên hệ với nhóm Hoa Lục.
Đức Giáo Hoàng Francis hôm Thứ Tư, 15 tháng 9 năm 2021, nói rằng các vị giám mục Công Giáo phải làm mục vụ với “tình thương và sự tử tế,” không phải sự lên án, đối với những chính trị gia là những người ủng hộ quyền phá thai và cảnh báo rằng các vị giáo sĩ không nên để chính trị chen vào vác vấn đề về việc nhận Lễ Ban Bí Tích Thánh Thể, theo Hãng Tin Mỹ AP tường thuật hôm Thứ Tư.
Tổng Thống Joe Biden hôm Thứ Tư, 15 tháng 9 năm 2021, đã tuyên bố rằng Hoa Kỳ đang thành lập liên minh an ninh mới Ấn Độ-Thái Bình Dương với Anh và Úc mà sẽ cho phép chia xẻ các khả năng phòng thủ lớn lao hơn – gồm giúp trang bị các tàu ngầm nguyên tử lực cho Úc, theo bản tin của Hãng Tin Mỹ AP tường trình hôm Thứ Tư. Đó là một hành động có thể đào sâu thêm cái hố sâu trong các quan hệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc.
Chủ tịch nước Việt Nam, Nguyễn Xuân Phúc sẽ tới New York để tham dự Khóa Họp của Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc khai mạc vào ngày 20 tháng 9 này và có thể Ông Phúc sẽ chính thức thăm Hoa Kỳ, theo bản tin của Đài Á Châu Tự Do (RFA) và Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ (VOA) tường thuật vào ngày 14 và 13 tháng 9 năm 2021.
Biến đổi khí hậu có thể đẩy hơn 200 triệu người rời bỏ nhà cửa của họ trong 3 thập niên tới và tạo ra những điểm nóng di dân nếu không có hành động khẩn cấp nào được thực hiện để giảm khí thải toàn cầu và khỏa lấp sự cách biệt phát triển, theo báo cáo của Ngân Hàng Thế Giới (WB) cho thấy, qua bản tin của Hãng Tin Mỹ AP tường thuật hôm Thứ Hai, 13 tháng 9 năm 2021. Phần thứ hai của phúc trình Groundswell được phổ biến hôm Thứ Hai đã kiểm tra cách mà những ảnh hưởng của biến đổi khí hậu diễn ra chậm như khan hiếm nước, giảm sản lượng mùa màng và tăng cao mực nước biển có thể khiến nhiều triệu người mà phúc trình mô tả là “những di dân khí hậu” vào năm 2050 dưới 3 hoàn cảnh khác nhau với các mức độ khác nhau của hành động và phát triển khí hậu.
Tay vợt người Nga Daniil Medvedev đã đánh bại tay vợt Novak Djokovic, người hy vọng đạt được số giải lớn nhiều nhất trong Giải Tennis hàng năm của Mỹ, để nhận chức vô địch giải lớn đầu tiên tại Giải US Open năm 2021 trong trận đấu chung kết vào Chủ Nhật, 12 tháng 9 năm 2021 tại New York, theo bản tin của BBC tiếng Anh tường thuật hôm Chủ Nhật. Medvedev, 25 tuổi, đã thua 2 trận chung kết Grand Slam trước đây nhưng kỳ này đã thắng với tỉ số 6-4, 6-4 và 6-4. Tay quần vợt số một thế giới Djokovic đã thắng các Giải Australian Open, French Open và Wimbledon trong năm nay. Djokovic, 34 tuổi, người Serb cũng chạy đua để đạt kỷ lục tay vợt nam thắng Grand Slam thứ 21.
Một hàng không mẫu hạm của Hải Quân Hoa Kỳ đã đi vào Biển Đông trong tuần này mang theo các chiến đấu cơ tối tân F-35 lần đầu tiên đưa vào phục vụ, theo bản tin của Business Insider được đăng trên Yahoo News hôm Thứ Năm, 9 tháng 9 năm 2021. Hàng Không USS Mẫu Hạm Carl Vinson đã khởi hành từ San Deigo vào đầu tháng, đánh dấu lần đầu tiên nó đi vào Thái Bình Dương. Vào lúc đó, chiếc hàng không mẫu hạm lớp Nimitz có tên USS Carl Vinson trở thành hàng không mẫu hạm của Hải Quân Hoa Kỳ đầu tiên bố trí các chiến đấu cơ thế hệ thứ 4 F/A-18 Super Hornets và thế hệ thứ năm F-35C Lightning II Joint Strike Fighters.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.