Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Lợi Thế Lãnh Đạo Của Mỹ Ở Châu Á Không Suy Giảm

16/04/201810:19:00(Xem: 2192)

Joseph S. Nye

Đỗ Kim Thêm dịch


Khi Ủy ban Ba bên - gồm có một nhóm các nhà lãnh đạo chính trị và kinh doanh, các nhà báo và các học giả - đã gặp nhau gần đây, nhiều người bày tỏ mối quan ngại về vai trò lãnh đạo của Mỹ suy giảm ở châu Á. Hiện nay, mỗi quốc gia châu Á giao thương với Trung Quốc nhiều hơn là với Hoa Kỳ, thường bằng mức từ hai đến một. Mối lo ngại đó càng trầm trọng hơn do việc áp đặt thuế quan gần đây và những biểu hiện khinh thường các thể chế đa phương của Tổng thống Donald Trump. Một câu hỏi thường được đề ra ở Singapore là liệu sự lãnh đạo Hoa Kỳ ở châu Á còn sống sót trong nhiệm kỳ của Trump không.

Lịch sử cung cấp một số quan điểm. Năm 1972, Tổng thống Richard Nixon đơn phương áp đặt thuế cho các đồng minh của Mỹ mà không cảnh báo, ông đã vi phạm khuôn khổ của Quỹ Tiền tệ Quốc tế và theo đuổi một cuộc chiến không được ủng hộ ở Việt Nam. Nỗi lo sợ khủng bố đã lan rộng, và các chuyên gia bày tỏ mối quan ngại về tương lai của nền dân chủ.

Năm sau đó, David Rockefeller và Zbigniew Brzezinski đã thành lập Ủy ban Ba bên, họp một năm một lần để thảo luận về những vấn đề như vậy. Trái với các lý thuyết về âm mưu, Ủy ban có ít quyền lực; nhưng cũng giống như các kênh không chính thức khác của một nền ngoại giao hai phiá, nó cho phép cá nhân dân chúng khám phá cách quản lý các vấn đề gai góc. Các kết quả có thể được tìm thấy trong các ấn phẩm và trên trang mạng của họ.

Ở Singapore, không ai có sự đồng thuận nào về vấn đề châu Á sau thời của Trump. Ví dụ như các thành viên Ấn Độ và Trung Quốc có các quan điểm khác nhau về vai trò của Trung Quốc trong các dự án về cơ sở hạ tầng "Vành đai và Con đường". Một số người châu Á và Mỹ nhìn khác biệt về triển vọng giải quyết thành công của cuộc khủng hoảng vê vũ khí hạch tâm của Hàn Quốc, cũng như vấn đề lớn hơn là liệu một cuộc chiến giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ có thể tránh được không. Một số người châu Âu tự hỏi liệu tình trạng bất trắc trên toàn cầu hiện nay phản ánh sự trổi dậy của Trung Quốc hay sự trỗi dậy của Trump.

Suy đoán của riêng tôi có thể sai khi tôi đã cảnh báo nhóm này là Hoa Kỳ có thể phục hồi vị trí lãnh đạo sau nhiệm kỳ cuả Trump, nếu Hoa Kỳ học lại các bài học về việc sử dụng quyền lực với nước khác cũng như qua những nước khác. Nói một cách khác, Hoa Kỳ sẽ phải sử dụng quyền lực mềm để tạo ra các mạng lưới và thể chế cho phép Hoa Kỳ hợp tác với Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Châu Âu và các nước khác để giải quyết các vấn đề xuyên quốc gia - ví dụ như ổn định tiền tệ, thay đổi khí hậu, khủng bố và tội phạm trên mạng - và không một quốc gia nào có thể giải quyết một cách đơn phương. Điều đó sẽ đòi hỏi vượt qua các chính sách đơn phương và các thái độ gắn liền với sự trỗi dậy của Trump.

Đối với sự trỗi dậy của Trung Quốc, trái ngược với thái độ bi quan hiện tại, Hoa Kỳ sẽ giữ được những lợi thế quan trọng về quyền lực mà nó sẽ kéo dài hơn cả một nhiệm kỳ tám năm nữa, nếu như Trump được tái đắc cử.

Thứ nhất là vấn đề dân số. Theo số liệu của Cơ quan Liên Hiệp Quốc, Mỹ là nước phát triển duy nhất dự kiến sẽ đóng góp vào tăng trưởng dân số toàn cầu vào năm 2050. Trung Quốc có dân số đông nhất hiện nay, dự kiến sẽ mất vị trí hàng đầu so với Ấn Độ.

Lợi thế thứ hai là năng lượng. Một thập kỷ trước, Hoa Kỳ dường như phụ thuộc một cách vô vọng về năng lượng nhập khẩu. Hiện nay, cuộc cách mạng đá phiến đã chuyển hoá Hoa Kỳ từ một nước nhập khẩu năng lượng sang xuất khẩu, và Bắc Mỹ có thể tự túc trong thập kỷ tới cùng một lúc mà Trung Quốc đang phụ thuộc nhiều hơn vào nhập khẩu năng lượng.

Công nghệ là một lợi thế thứ ba đối với Hoa Kỳ. Trong số những công nghệ sẽ mang lại quyền lực trong thế kỷ này là công nghệ sinh học, công nghệ nano và thế hệ tiếp theo của công nghệ thông tin như trí thông minh nhân tạo và dữ liệu quy mô. Theo hầu hết các chuyên gia, trong khi năng lực của Trung Quốc đang được cải thiện, Mỹ vẫn là nước dẫn đầu thế giới về nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa các ngành công nghệ này.

Hơn nữa, nếu xét về cơ sở nghiên cứu, Mỹ có lợi thế thứ tư trong hệ thống giáo dục đại học. Theo một bảng xếp hạng của Đại học Giao thông Thượng hải, trong số 20 trường đại học hàng đầu trên thế giới, 16 trường ở Mỹ, trong khi đó không có trường nào là ở Trung Quốc.

Lợi thế thứ năm của Mỹ có thể vượt qua thời của kỷ nguyên Trump là vai trò của đồng Đô la. Trong số các dự trữ ngoại tệ của các chính phủ trên thế giới, chỉ có 1,1% là đồng Nhân dân tệ, so với mức 64% của đồng Đô la. Khi Quỹ Tiền tệ Quốc tế thu nhận đồng Nhân dân tệ thành đơn vị thanh toán trong cơ sở tài khoản Quyền Trích xuất Đặc biệt, nhiều người tin rằng ngày tàn của đồng Đô la đến gần kề. Nhưng tỷ lệ của đồng Nhân dân tệ trong thanh toán quốc tế đã giảm kể từ đó. Tiền tệ dự trữ khả tín phụ thuộc vào các thị trường tư bản vững chắc, một chính phủ thành tín và tinh thần trọng pháp. Trong tương lai gần, các khía cạnh này không có khả năng xảy ra ở Trung Quốc.

Thứ sáu, Hoa Kỳ có những lợi thế về địa lý mà Trung Quốc thiếu. Hoa Kỳ bao quanh bởi các đại dương, Canada và Mexico vẫn thân thiện, bất chấp chính sách sai lầm của Trump về việc cắt đứt Hợp đồng Thương mại Tự do Bắc Mỹ. Mặt khác, Trung Quốc có biên giới với 14 quốc gia và các tranh chấp lãnh thổ với một số quốc gia quan trọng nhất, như Ấn Độ, Nhật Bản và Việt Nam. Điều này hạn chế quyền lực mềm của Trung Quốc. Mặc dù địa lý cho phép phóng chiếu một quyền lực dựa trên lãnh thổ của Trung Quốc trên Biển Đông, Hoa Kỳ không có yêu sách lãnh thổ ở đó và có thẩm quyền tối thượng về hải quân đối với 95% đại dương còn lại của thế giới.

Nhưng quan trọng nhất là chiến tranh giửa Hoa Kỳ và Trung Quốc không phải là chuyện định mệnh an bài. Không có nuớc nào đe doạ sinh tồn cho nước nào. Khi Thế chiến thứ Nhất bắt đầu, Đức đã vượt qua Anh vào năm 1900, và sự sợ hãi của Anh về ý định của Đức đã góp phần vào thiên tai. Ngược lại, Hoa Kỳ và Trung Quốc có thời gian để xử lý nhiều cuộc xung đột và không cần phải chịu đựng nỗi kinh hoàng hay sợ hãi.

Hoa Kỳ giữ lại không chỉ những lợi thế về quyền lực được mô tả ở trên mà còn liên minh với Nhật Bản và Hàn Quốc. Trong cuộc đàm phán sắp tới với Kim Chính Ân, nhà lãnh đạo Triều Tiên, Trump sẽ phải lo ngăn chặn chế độ Kim trong việc đạt được mục tiêu lâu dài là làm suy yếu các liên minh.

Tại Singapore, tôi đã trích dẫn câu trả lời của Lý Quang Diệu về một câu hỏi mà tôi từng hỏi ông về việc Trung Quốc có vượt qua mặt Mỹ hay không. Ông nói "Không", bởi vì trong khi Trung Quốc có tài năng với số 1,4 tỷ người tham gia, tinh thần cởi mở của Hoa Kỳ cho phép họ khai thác và kết hợp tài năng 7,5 tỷ người với sự sáng tạo lớn hơn là Trung Quốc có thể đạt được. Nếu tinh thần cởi mở đó vẫn còn tồn tại, thì vai trò lãnh đạo của Mỹ ở châu Á, và ở nơi khác, cũng có thể sẽ tồn tại.

***

Joseph S. Nye, Jr. Cựu Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ và Chủ tịch Hội đồng Tình báo Quốc gia Hoa Kỳ, Giáo sư Đại học Harvard. Ông là tác giả của Is the American Century Over?

Nguyên tác: Asia After Trump

Tựa đề bản dịch là của người dịch

https://www.project-syndicate.org/commentary/asia-after-trump-american-leadership-survives-by-joseph-s--nye-2018-04



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Chiến tranh ở Việt Nam sôi động nhất là vào thập niên 70. Nam ký giả nhà binh thì nhiều, nhưng nữ ký giả chỉ có Phan Trần Mai, thuộc binh chủng Nhảy Dù, sau khi giải ngũ về làm cho nhật báo Trắng Đen. Chúng tôi gặp nhau vào mùa hè đỏ lửa, lúc ở địa đầu giới tuyến, tỉnh Quảng Trị.
Hôm nay công sở và trường học cùng một số hãng xưởng đã được nghỉ lễ ngày Martin Luther King Jr. Day để đón mừng sinh nhật và tưởng niệm ông. MLK sinh ngày 15 tháng Một năm 1929 nhưng ngày MLK Day được chọn là ngày thứ Hai thứ ba trong tháng Một hàng năm, tức hôm nay. Ngoại trừ sinh nhật tổng thống George Washington và Abraham Lincoln được kết hợp và đón chào như một ngày lễ liên bang qua Ngày Tổng Thống - President Day, ông là công dân Hoa Kỳ duy nhất có ngày sinh đã được Quốc Hội chuẩn thuận và tổng thống Ronald Reagan thông qua vào năm 1983, trở thành ngày lễ liên bang chính thức, nhằm tưởng niệm và vinh danh một nhân vật lịch sử vĩ đại của nước Mỹ. Người mà cái tên hầu như hiện diện khắp nước Mỹ qua những bảng tên đường, các trung tâm, tổ chức, phong trào xã hội dân sự.
Bạn tôi, tất cả, phần lớn đều là lính ráo. Chúng tôi không chỉ có chung những năm cầm súng, và một quãng đời tù, mà còn chia chung rất nhiều … cố tật! Hễ gặp nhau là uống, và câu chuyện trên bàn rượu trước sau gì rồi cũng xoay quanh kỷ niệm về đám chiến hữu hồi còn chinh chiến: những thằng đã chết, những đứa đang vất vưởng ở quê nhà, hay lưu lạc (đâu đó) nơi đất lạ xứ người.
Đọc các bản tin về ngày lễ nhậm chức của Tổng Thống tân cử Joe Biden cùng Phó TT Kamala Harris với chủ đề Nước Mỹ Đoàn Kết (America United), bên cạnh những thông tin áp đảo về vấn đề an ninh, có thể nhiều người còn thấy con số 191,500 lá cờ đủ kích cỡ tượng trưng cho người dân không thể đến tham dự cùng 56 bệ đèn được cắm và dựng quanh khu vực tổ chức.
Kết quả bầu cử tại Georgia cho thấy quyền lực chính trị ở Mỹ thay đổi chỉ vỏn vẹn 10 ngàn lá phiếu nhất là đến từ dân thiểu số. Cho nên đảng Dân Chủ dưới thời Biden sẽ gấp rút đẩy mạnh các chính sách nhập cư và an sinh xã hội nhằm biến đỏ thành xanh ở các tiểu bang như Arizona, Georgia hay ngay cả Florida và Texas vốn là những thành trì của đảng Cộng Hòa cho đến nay.
Bao lâu nữa thì hệ thống môi sinh nơi quê hương tôi sẽ bị hủy hoại, đến độ không sinh vật nào có thể sống được ở nơi này? Khi cái vòng sống liên tục vô thủy vô chung đó có một mắt xích bị hỏng, khi môi trường sinh thái ở một nơi nào đó bị mất quân bằng, có bao nhiêu sinh vật sẽ bị ảnh hưởng – và bị ảnh hưởng tận cùng rốt ráo ra sao?
Tôi đã phỏng vấn các nhà tư tưởng hàng đầu về 101 đề tài riêng biệt – từ tiền bạc tới nợ nần, các hệ thống cung cấp tới mậu dịch, việc làm tới máy robots, báo chí tới chính trị, nước tới thực phẩm, biến đổi khí hậu tới nhân quyền, thương mại điện tử tới an ninh mạng, tuyệt vọng tới tinh thần lành mạnh, giới tính tới kỳ thị chủng tộc, nghệ thuật tới văn học, và ngay cả hy vọng và hạnh phúc.Những người tôi phỏng vấn gồm chủ tịch của Viện Khoa Học Quốc Gia Hoa Kỳ, cựu giám đốc CIA, cựu tư lệnh đồng minh tối cao NATO, cựu thủ tướng Ý và nhà thiên văn học hoàng gia Anh. Tôi đã “Zoom” – chữ này đã trở nên một động từ chỉ sau một đêm – với Kishore Mahbubani tại Singapore, Yolanda Kakabadse tại Quito, Judith Butler tại Berkeley, California, Alice Ruhweza tại Nairobi và Jeremy Corbyn tại London. Đối với tập mới nhất của chúng tôi, cựu Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-moon từ Hán Thành. Đối với tôi, đó thật sự là lý do của điều tôi học được. Trong số những thứ khác, nó giúp tôi hiểu tại sao
Nước Mỹ đang phải đối diện với những thử thách nghiêm trọng, kể từ khi người biểu tình ủng hộ Tổng thống Donald Trump tràn vào chiếm toà nhà quốc hội ở Thủ đô Washington chiều ngày 6/1 vừa qua. Trong bốn tiếng đồng hồ bị chiếm đóng, các dân cử có lúc đã phải nằm xuống ghế, chui xuống bàn để tránh bị thương do bạo loạn, trước khi được sơ tán đến một nơi an toàn. Vụ bạo loạn hôm 6/1 làm cho 5 người chết trong đó có một cảnh sát, mấy chục người bị thương gồm hơn chục nhân viên an ninh tại quốc hội. Lịch sử đã lập lại, sau hơn hai trăm năm. Năm 1814 quân lính Anh tấn công và đốt phá nhiều nơi kể cả toà nhà quốc hội đang được xây dựng. Đó là lúc có cuộc chiến tranh mang tên “1812 War”.
Mọi người ai cũng hi vọng qua năm mới 2021 Huê kỳ thoát ra khỏi một năm đen tối : có hơn 300 000 người chết vì corona vũ hán, kinh tế khủng hoảng do đại dịch nghiêm trọng không thua hồi năm 1929 tác hại, dân da đen bị kích động vấn đề chủng tộc, cận ngày bầu cử, nổi loạn ở nhiều Tiểu bang, biến Huê kỳ trở thành một nước khủng hoảng và chia rẽ.
Hãy hỏi những người đã mang Cờ Vàng-3 sọc đỏ đi tham gia biểu tình bạo động có biết nhiều người Mỹ và báo chí Mỹ đã cáo buộc những người tấn công vào điện Capitol là “quân khủng bố nội địa” (Domestic Terrorists), hay những kẻ phá hoại (Rioters)? Vì vậy thật khó biết, khi hình ảnh một người leo lên sân thượng của Capitol phất cờ Việt Nam Cộng hòa chiều tối ngày 6/01/2021 được truyền đi khắp Thế giới, trong khi những người biểu tình khác đập phá bên trong, có khiến ai chua xót và đau lòng vì là cờ đã bị xúc phạm ?
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Giá dầu thế giới tăng cùng với thị trường chứng khoán Mỹ trong phiên giao dịch hôm thứ Ba (19/01/2021), một ngày trước lễ nhậm chức của Tổng thống đắc cử Joe Biden,
Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi người dân "vượt lên trên thù hận đảng phái", ca ngợi thành tựu dưới thời ông, chúc chính quyền mới may mắn trong thông điệp tạm biệt
Hôm thứ Hai (18/01/2021), một ủy ban độc lập về chuẩn bị và ứng phó đại dịch, do cựu thủ tướng New Zealand Helen Clark và cựu tổng thống Liberia Ellen Johnson Sirleaf dẫn đầu, đã công bố đánh giá về sự khởi đầu khủng hoảng ở Trung Quốc
Hôm thứ Hai (18/01/2021), ông Trump đã duyệt gỡ bỏ lệnh cấm đi lại từ Anh, Châu Âu và Brazil vào Mỹ, quyết định dự kiến có hiệu lực từ ngày 26/01/2021.
Các đồng minh và cộng sự thân thiết của Tổng thống Mỹ Donald Trump bị cáo buộc đã thu hàng chục nghìn USD từ những người xin ông ân xá.