Hôm nay,  
Việt Báo Online

Lợi Thế Lãnh Đạo Của Mỹ Ở Châu Á Không Suy Giảm

16/04/201810:19:00(Xem: 403)
Lợi Thế Lãnh Đạo Của Mỹ Ở Châu Á Không Suy Giảm

Joseph S. Nye

Đỗ Kim Thêm dịch


Khi Ủy ban Ba bên - gồm có một nhóm các nhà lãnh đạo chính trị và kinh doanh, các nhà báo và các học giả - đã gặp nhau gần đây, nhiều người bày tỏ mối quan ngại về vai trò lãnh đạo của Mỹ suy giảm ở châu Á. Hiện nay, mỗi quốc gia châu Á giao thương với Trung Quốc nhiều hơn là với Hoa Kỳ, thường bằng mức từ hai đến một. Mối lo ngại đó càng trầm trọng hơn do việc áp đặt thuế quan gần đây và những biểu hiện khinh thường các thể chế đa phương của Tổng thống Donald Trump. Một câu hỏi thường được đề ra ở Singapore là liệu sự lãnh đạo Hoa Kỳ ở châu Á còn sống sót trong nhiệm kỳ của Trump không.

Lịch sử cung cấp một số quan điểm. Năm 1972, Tổng thống Richard Nixon đơn phương áp đặt thuế cho các đồng minh của Mỹ mà không cảnh báo, ông đã vi phạm khuôn khổ của Quỹ Tiền tệ Quốc tế và theo đuổi một cuộc chiến không được ủng hộ ở Việt Nam. Nỗi lo sợ khủng bố đã lan rộng, và các chuyên gia bày tỏ mối quan ngại về tương lai của nền dân chủ.

Năm sau đó, David Rockefeller và Zbigniew Brzezinski đã thành lập Ủy ban Ba bên, họp một năm một lần để thảo luận về những vấn đề như vậy. Trái với các lý thuyết về âm mưu, Ủy ban có ít quyền lực; nhưng cũng giống như các kênh không chính thức khác của một nền ngoại giao hai phiá, nó cho phép cá nhân dân chúng khám phá cách quản lý các vấn đề gai góc. Các kết quả có thể được tìm thấy trong các ấn phẩm và trên trang mạng của họ.

Ở Singapore, không ai có sự đồng thuận nào về vấn đề châu Á sau thời của Trump. Ví dụ như các thành viên Ấn Độ và Trung Quốc có các quan điểm khác nhau về vai trò của Trung Quốc trong các dự án về cơ sở hạ tầng "Vành đai và Con đường". Một số người châu Á và Mỹ nhìn khác biệt về triển vọng giải quyết thành công của cuộc khủng hoảng vê vũ khí hạch tâm của Hàn Quốc, cũng như vấn đề lớn hơn là liệu một cuộc chiến giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ có thể tránh được không. Một số người châu Âu tự hỏi liệu tình trạng bất trắc trên toàn cầu hiện nay phản ánh sự trổi dậy của Trung Quốc hay sự trỗi dậy của Trump.

Suy đoán của riêng tôi có thể sai khi tôi đã cảnh báo nhóm này là Hoa Kỳ có thể phục hồi vị trí lãnh đạo sau nhiệm kỳ cuả Trump, nếu Hoa Kỳ học lại các bài học về việc sử dụng quyền lực với nước khác cũng như qua những nước khác. Nói một cách khác, Hoa Kỳ sẽ phải sử dụng quyền lực mềm để tạo ra các mạng lưới và thể chế cho phép Hoa Kỳ hợp tác với Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Châu Âu và các nước khác để giải quyết các vấn đề xuyên quốc gia - ví dụ như ổn định tiền tệ, thay đổi khí hậu, khủng bố và tội phạm trên mạng - và không một quốc gia nào có thể giải quyết một cách đơn phương. Điều đó sẽ đòi hỏi vượt qua các chính sách đơn phương và các thái độ gắn liền với sự trỗi dậy của Trump.

Đối với sự trỗi dậy của Trung Quốc, trái ngược với thái độ bi quan hiện tại, Hoa Kỳ sẽ giữ được những lợi thế quan trọng về quyền lực mà nó sẽ kéo dài hơn cả một nhiệm kỳ tám năm nữa, nếu như Trump được tái đắc cử.

Thứ nhất là vấn đề dân số. Theo số liệu của Cơ quan Liên Hiệp Quốc, Mỹ là nước phát triển duy nhất dự kiến sẽ đóng góp vào tăng trưởng dân số toàn cầu vào năm 2050. Trung Quốc có dân số đông nhất hiện nay, dự kiến sẽ mất vị trí hàng đầu so với Ấn Độ.

Lợi thế thứ hai là năng lượng. Một thập kỷ trước, Hoa Kỳ dường như phụ thuộc một cách vô vọng về năng lượng nhập khẩu. Hiện nay, cuộc cách mạng đá phiến đã chuyển hoá Hoa Kỳ từ một nước nhập khẩu năng lượng sang xuất khẩu, và Bắc Mỹ có thể tự túc trong thập kỷ tới cùng một lúc mà Trung Quốc đang phụ thuộc nhiều hơn vào nhập khẩu năng lượng.

Công nghệ là một lợi thế thứ ba đối với Hoa Kỳ. Trong số những công nghệ sẽ mang lại quyền lực trong thế kỷ này là công nghệ sinh học, công nghệ nano và thế hệ tiếp theo của công nghệ thông tin như trí thông minh nhân tạo và dữ liệu quy mô. Theo hầu hết các chuyên gia, trong khi năng lực của Trung Quốc đang được cải thiện, Mỹ vẫn là nước dẫn đầu thế giới về nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa các ngành công nghệ này.

Hơn nữa, nếu xét về cơ sở nghiên cứu, Mỹ có lợi thế thứ tư trong hệ thống giáo dục đại học. Theo một bảng xếp hạng của Đại học Giao thông Thượng hải, trong số 20 trường đại học hàng đầu trên thế giới, 16 trường ở Mỹ, trong khi đó không có trường nào là ở Trung Quốc.

Lợi thế thứ năm của Mỹ có thể vượt qua thời của kỷ nguyên Trump là vai trò của đồng Đô la. Trong số các dự trữ ngoại tệ của các chính phủ trên thế giới, chỉ có 1,1% là đồng Nhân dân tệ, so với mức 64% của đồng Đô la. Khi Quỹ Tiền tệ Quốc tế thu nhận đồng Nhân dân tệ thành đơn vị thanh toán trong cơ sở tài khoản Quyền Trích xuất Đặc biệt, nhiều người tin rằng ngày tàn của đồng Đô la đến gần kề. Nhưng tỷ lệ của đồng Nhân dân tệ trong thanh toán quốc tế đã giảm kể từ đó. Tiền tệ dự trữ khả tín phụ thuộc vào các thị trường tư bản vững chắc, một chính phủ thành tín và tinh thần trọng pháp. Trong tương lai gần, các khía cạnh này không có khả năng xảy ra ở Trung Quốc.

Thứ sáu, Hoa Kỳ có những lợi thế về địa lý mà Trung Quốc thiếu. Hoa Kỳ bao quanh bởi các đại dương, Canada và Mexico vẫn thân thiện, bất chấp chính sách sai lầm của Trump về việc cắt đứt Hợp đồng Thương mại Tự do Bắc Mỹ. Mặt khác, Trung Quốc có biên giới với 14 quốc gia và các tranh chấp lãnh thổ với một số quốc gia quan trọng nhất, như Ấn Độ, Nhật Bản và Việt Nam. Điều này hạn chế quyền lực mềm của Trung Quốc. Mặc dù địa lý cho phép phóng chiếu một quyền lực dựa trên lãnh thổ của Trung Quốc trên Biển Đông, Hoa Kỳ không có yêu sách lãnh thổ ở đó và có thẩm quyền tối thượng về hải quân đối với 95% đại dương còn lại của thế giới.

Nhưng quan trọng nhất là chiến tranh giửa Hoa Kỳ và Trung Quốc không phải là chuyện định mệnh an bài. Không có nuớc nào đe doạ sinh tồn cho nước nào. Khi Thế chiến thứ Nhất bắt đầu, Đức đã vượt qua Anh vào năm 1900, và sự sợ hãi của Anh về ý định của Đức đã góp phần vào thiên tai. Ngược lại, Hoa Kỳ và Trung Quốc có thời gian để xử lý nhiều cuộc xung đột và không cần phải chịu đựng nỗi kinh hoàng hay sợ hãi.

Hoa Kỳ giữ lại không chỉ những lợi thế về quyền lực được mô tả ở trên mà còn liên minh với Nhật Bản và Hàn Quốc. Trong cuộc đàm phán sắp tới với Kim Chính Ân, nhà lãnh đạo Triều Tiên, Trump sẽ phải lo ngăn chặn chế độ Kim trong việc đạt được mục tiêu lâu dài là làm suy yếu các liên minh.

Tại Singapore, tôi đã trích dẫn câu trả lời của Lý Quang Diệu về một câu hỏi mà tôi từng hỏi ông về việc Trung Quốc có vượt qua mặt Mỹ hay không. Ông nói "Không", bởi vì trong khi Trung Quốc có tài năng với số 1,4 tỷ người tham gia, tinh thần cởi mở của Hoa Kỳ cho phép họ khai thác và kết hợp tài năng 7,5 tỷ người với sự sáng tạo lớn hơn là Trung Quốc có thể đạt được. Nếu tinh thần cởi mở đó vẫn còn tồn tại, thì vai trò lãnh đạo của Mỹ ở châu Á, và ở nơi khác, cũng có thể sẽ tồn tại.

***

Joseph S. Nye, Jr. Cựu Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ và Chủ tịch Hội đồng Tình báo Quốc gia Hoa Kỳ, Giáo sư Đại học Harvard. Ông là tác giả của Is the American Century Over?

Nguyên tác: Asia After Trump

Tựa đề bản dịch là của người dịch

https://www.project-syndicate.org/commentary/asia-after-trump-american-leadership-survives-by-joseph-s--nye-2018-04



26/04/2018(Xem: 255)
Đời tôi bị đứt ra làm hai bởi một đường ranh rõ rệt: tuổi thơ ấu trong thời chiến tranh Việt Nam, và tuổi trưởng thành của kẻ tị nạn trên đất Mỹ. Tôi đã nghe kể bao chuyện, đọc bao nhiêu sách báo, và xem bao thứ phim và kịch bản về chiến tranh và những sự kiện sau đó.
26/04/2018(Xem: 211)
Từ thế kỷ thứ 17, Blaise Pascal viết: “Con tim có những lý lẽ mà lý lẽ không thể hiểu nổi” (Le coeur a ses raisons, que la raison ne connaỵt point). Câu triết lý này từ đó đã thấm nhập vào suy nghĩ của rất nhiều người, rất nhiều dân tộc, tại rất nhiều nơi. Nhiều trí thức tôn sùng ý nghĩa của câu này và khi gặp những trường hợp khó xử của trái tim, thì dựa vào triết lý này mà cố giải thích sự việc.
25/04/2018(Xem: 667)
DB Lou Correa: Đối với phần lớn cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ, Hoa Kỳ không chỉ là quê hương của họ, mà còn là nơi bảo vệ họ khỏi sự đàn áp của chính quyền Việt Nam
25/04/2018(Xem: 607)
Hiệp Hội Phát Huy Người Mỹ Gốc Á Châu - Los Angeles (Advancing Justice-LA), Sidley Austin LLP, cùng với sự hỗ trợ mạnh mẽ từ các tổ chức cộng đồng, đã kiện thành phố Santa Ana hôm nay vì vi phạm Đạo luật về quyền bầu cử California (CVRA).
25/04/2018(Xem: 671)
Trước hết phải đối phó với những huyền thoại được loan truyền rộng rãi và được nhiều khoa học gia xưa nay tin là đúng: Thí dụ: Để có thể di chuyển cực nhanh trong không gian, photon phải hoàn toàn không có thể chất.
25/04/2018(Xem: 583)
Tin cập nhật. Tại buổi điều trần hôm 25/4/2018 tại Uỷ Ban Giáo Dục Thượng SB 895 đã được thông qua tỷ số 6/6. Dự luật này sẽ đưa qua Thượng Viện để xem xét, sau đó xuống Hạ Viện.
25/04/2018(Xem: 403)
tiểu thuyết được nói đến nhiều nhất của nhà văn Milan Kundera, bản dịch Việt ngữ của Trịnh Y Thư, VĂN HỌC xuất bản -- NXB Nhã Nam tái bản 2018
25/04/2018(Xem: 659)
Sáng ngày 24 tháng Tư năm 2018, Tòa Thượng Thẩm Landgericht tại Berlin, Cộng Hòa Liên Bang Đức, đã mở phiên đầu tiên xét xử vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh. Theo phía Đức, Trịnh Xuân Thanh đã bị bắt cóc đem về Việt Nam, bị đưa ra tòa án tại Hà Nội, bị kết án và tống giam. Tại Việt Nam, vụ án này coi như đã xong, nhưng với Cộng Hòa Liên Bang Đức, bây giờ mới chỉ là khởi đầu. Phiên tòa trong các ngày 24, 25 tháng 4, và 7, 8, 15, 17 tháng 5, còn kéo dài cho đến cuối tháng 8, và có thể kéo dài đến 4 tháng, sẽ xử các bị can liên hệ đến vụ bắt cóc. Địa điểm của các tòa án xử vụ này đã được công khai phổ biến cho công chúng và cơ quan truyền thông tham dự, nhưng phút cuối vẫn có thể thay đổi.
25/04/2018(Xem: 340)
Tượng Đài là những tác phẩm nghệ thuật gồm một hoặc nhiều bức tượng được xây dựng nơi công cộng ngoài trời để kỷ niệm những sự kiện quan trọng hoặc nhân vật có công với đất nước.
24/04/2018(Xem: 1209)
Chiều hôm đó, chị tôi dặn dò tỉ mỉ trước khi Thanh Đào và tôi đi vượt biển.
24/04/2018(Xem: 1932)
Đến năm nay, năm 2018 gần như các nhân vật lịch sử liên quan đến cuộc chiến Quốc Cộng kể cả 2 miền Nam Bắc Việt Nam và Hoa Kỳ cũng chẳng còn mấy người.
24/04/2018(Xem: 777)
Cách mạng tháng Tám đến, vì buộc mọi người “yêu nước là yêu xã hội chủ nghĩa” nên mang theo chiến tranh, chết chóc trong 30 năm; chia cắt đất nước; chia cắt lòng người;
24/04/2018(Xem: 1346)
Tác giả Đinh Quang Anh Thái đưa cho tôi tập Ký (nhà xuất bản Người Việt Books) của anh vào những ngày cuối tháng Tư. Những mẫu chuyện anh ghi lại trong tập Ký không có chủ đề về biến cố Tháng Tư Đen. Nhưng nó làm cho tôi trăn trở thật nhiều về cái ngày lịch sử đó, và những hệ lụy mà nó để lại cho dân tộc Việt Nam mãi đến ngày hôm nay.
24/04/2018(Xem: 1621)
(Viết theo lòi kể của một bạn tù, nhân chứng sống của sự kiện xẩy ra ở Trại tù An Dưỡng) Khoảng cuối năm 1976, nhằm trong sách lược âm mưu trả thù thâm độc, giết người một cách khoa học có tính toán, vô nhân tính của CS trong các lao tù CS rải rác nơi khỉ ho gà gáy, trong rừng sâu nước độc trên khắp nước VN Điển hình tại Trại tù An Dưỡng, CS đã âm mưu thiết lập khoảng 11, 12 toán, kéo dây kẽm gai, mỗi toán 3 người để làm sao có thể giải tỏa hết hàng rào kẽm gai trong Trại tù An Dưỡng đúng theo kế họạch của Trại tù đề ra.
24/04/2018(Xem: 677)
Ngày 17 tháng 5 năm 2004, trưởng đoàn leo núi Craig Van Hoy, 46 tuổi và các đoàn viên, từ phía Nam, đã đặt chân lên nóc nhà thế giới: Đỉnh núi Everest, trên dãy Hi Mã Lạp Sơn.
Tin công nghệ
Khoảng cuối tháng 04/2018, Yahoo, hay chính xác hơn là công ty đang sở hữu Yahoo, đã bị Ủy ban chứng khoán và sàn giao dịch Mỹ SEC phạt khoản tiền lên đến 35 triệu USD vì che giấu việc lộ 500 triệu thông tin khách hàng vào năm 2014. Alta, công ty đang nắm giữ phần còn lại của Yahoo, đã chấp nhận mức án phạt của SEC.
Khoảng cuối tháng 04/2018, Samsung công bố doanh thu và lợi nhuận trong Q1/2018 tăng vọt. Tuy nhiên, công ty cũng cảnh báo những khó khăn đang gặp phải khi thị trường smartphone tăng trưởng chậm chạp. Nhu cầu đối với các smartphone cao cấp như Galaxy S9 và S9 Plus đang sụt giảm đáng báo động.
Khoảng cuối tháng 04/2018, Qualcomm đã báo cáo thu nhập và doanh thu quý, vượt qua các dự đoán của các nhà phân tích. Cổ phiếu của công ty đã tăng gần 2% sau khi công bố báo cáo thu nhập Q1/2018.
Theo những báo cáo trước đó, Apple đang có kế hoạch chấm dứt hợp tác với Qualcomm để sử dụng các chip modem của Intel. Nguyên nhân là do giữa Apple và Qualcomm đang xảy ra một cuộc chiến pháp lý rất căng thẳng, thậm chí Qualcomm còn yêu cầu cấm kinh doanh các mẫu iPhone sử dụng chip Intel tại Mỹ.
Khoảng cuối tháng 04/2018, một số nguồn tin cho biết, Microsoft đang phát triển bản Windows 10 Lean Edition mới, sẽ được cung cấp cho các OEM để cài đặt lên các laptop và tablet giá rẻ. Theo đó, Windows 10 Lean Edition sẽ hiện diện trên các thiết bị với bộ nhớ lưu trữ 16GB và được thiết kế với mục đích chính là để đảm bảo những thiết bị vẫn có thể nhận được các bản cập nhật Windows.
Google và Facebook đều đã cam kết xoá thay thế emoji hình khẩu súng. Khoảng cuối tháng 04/2018, Microsoft là nền tảng lớn duy nhất có emoji hình khẩu súng lục. Nhưng hãng đã chia sẻ cũng có kế hoạch loại bỏ đi emoji hình khẩu súng.
Khoảng cuối tháng 04/2018, Facebook công bố báo cáo thu nhập Q1/2018. Hãng đạt được 11.97 tỷ USD doanh thu, với thu nhập trên mỗi cổ phiếu đạt mức 1.69 USD, thay vì mức 1.35 USD như đã được dự đoán
Doanh số của iPhone X thấp hơn kỳ vọng có nguyên nhân chủ yếu do chiến lược đẩy giá cao bất ngờ của Apple. Model iPhone X 64GB thấp nhất cũng đã có mức giá 999 USD, và phiên bản cao nhất với dung lượng 256GB có giá lên tới 1,149 USD. Điều này khiến người dùng hoang mang và có phần dè dặt khi chi số tiền khá lớn chỉ để mua một chiếc iPhone.
Một số nguồn tin cho biết, trong năm 2018, Apple dự kiến sẽ ra mắt 3 mẫu iPhone bao gồm một model iPhone LCD 6.1 inch giá 550 USD, một phiên bản mới của iPhone X và iPhone X Plus. Hàng năm, các model iPhone mới luôn là mục tiêu để đánh bại hoặc sao chép, nhưng iPhone 2018 sẽ có một tính năng quan trọng mà Android không sao chép được.
Khoảng cuối tháng 04/2018, các nhà nghiên cứu tại Kaspersky Lab đã phát hiện phần mềm độc hại mới trên Android tấn công vào smartphone ở khu vực Châu Á thông qua DNS, có tên là Roaming Mantis.
TSMC là đối tác cung cấp vi xử lý chính của Apple trong một thời gian dài và đang tìm cách tăng lợi nhuận bằng việc đẩy mạnh quá trình phát triển chip 7nm. Với mục tiêu đạt doanh thu kỷ lục trong năm 2018, chip Apple A12 sẽ đóng vai trò chủ chốt với TSMC.
Facebook được Mark Zuckerberg tạo ra từ ký túc xá đại học Harvard vào tháng 02/2004. Chỉ trong một thời gian ngắn, Facebook đã trở thành nơi tuyệt vời để bất kỳ ai cũng có thể kết nối các mối quan hệ, từ bạn học cũ hay người thân, cho tới mở rộng những mối quan hệ mới, và theo dõi những người họ ngưỡng mộ.
Khoảng cuối tháng 04/2018, Alphabet, công ty mẹ của Google, đã công bố mức lợi nhuận ấn tượng 9.4 tỷ USD trong Q1/2018.
Tính đến tháng 04/2018, nhiều người vẫn chưa thể khẳng định chính xác liệu sử dụng Facebook có hoàn toàn miễn phí hay không. Lý do là vì khi truy cập vào mạng xã hội lớn nhất thế giới để kết nối với bạn bè và sử dụng hàng loạt dịch vụ miễn phí khác, người dùng đã chấp nhận đánh đổi thông tin cá nhân của mình.
Tính đến tháng 04/2018, Chrome OS hiện đã hỗ trợ chính thức các ứng dụng Android thông qua Google Play Store, và thậm chí còn hỗ trợ cả các ứng dụng Windows thông qua WINE cho Android trên Chrome OS. Trong tương lai, Chrome OS sẽ có thể chạy cả ứng dụng Linux, ứng dụng Terminal đã được phát hành trên kênh dev của Chrome OS.