Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Xã hội dân sự và nhân quyền

05/01/201704:48:00(Xem: 2564)

 

Xã hội dân sự và nhân quyền
 

NGUYỄN QUANG
 

Một xã hội không thực thi nhân quyền, nghĩa là các quyền cơ bản của người dân không được tôn trọng hà tất chưa thể nói đến xã hội dân sự!

Trước hết phải khẳng định Việt Nam hiện nay chưa có xã hội dân sự vì về phương diện chính trị học, xã hội dân sự chỉ xuất hiện và  tồn tại trên nền tảng các chính phủ không chu toàn trách nhiệm như tham ô, nhũng lạm, bạo quyền, nó đảm nhận vai trò điều hành những vấn đề thường ngày của đời sống các công dân.

Như vậy, xã hội dân sự không chỉ là “Diễn đàn giữa gia đình, nhà nước và thị trường, nơi mà mọi con người bắt tay nhau để thúc đẩy quyền lợi chung”(1)
 

Theo định nghĩa của  Trung tâm Xã hội dân sự thuộc Trường đại học kinh tế London về Xã hội dân sự như sau: "Xã hội dân sự đề cập tới một mảng các hoạt động tập thể tự nguyện xung quanh các giá trị, mục tiêu, ý thích chung. Về lý thuyết, các hình thái tổ chức xã hội dân sự khác biệt hẳn với các hình thái tổ chức nhà nước, gia đình và thị trường. Nhưng trong thực tế thì, ranh giới giữa nhà nước, xã hội dân sự, gia đình và thị trường là khá lẫn lộn, mập mờ và không rõ ràng. Xã hội dân sự thường bao gồm một sự đa dạng về phạm vi hoạt động, các thành viên tham gia và các hình thái tổ chức, khác nhau về mức độ nghi lễ, tự do và quyền lực. Xã hội dân sự thường được hình thành dưới dạng các tổ chức như các hội từ thiện, các hiệp hội, các công đoàn, các nhóm tương trợ, các phong trào xã hội, các hiệp hội kinh doanh, các liên minh, và các đoàn luật sư.
 

Tóm lại, thuật ngữ xã hội dân sự xuất hiện lần đầu tiên ở châu Âu vào thế kỷ 16 và trở nên phổ biến vào thế kỷ 18. Theo quan niệm truyền thống châu Âu, xã hội dân sự được coi là một tổ chức (hội) đối trọng với chính quyền, tuy vậy cách hiểu này vẫn chưa được chấp nhận tại Việt Nam vì những lý do chính trị.
 

Như vậy, xã hội dân sự là một xã hội đủ năng lực để tự quản, khi các công dân có quyền tự do chọn lựa qua lá phiếu của mình. Người dân Việt Nam hiện nay chưa được trả thẩm quyền, tất cả do Đảng Cộng sản quyết định trong chế độ toàn trị: Đảng cử, dân bầu dưới nòng súng!

Ở Việt Nam, các tổ chức như Công đoàn, Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ, Mặt trận tổ quốc, Ủy ban đoàn kết tôn giáo... chỉ là những công cụ của thứ nhà nước chuyên chính, thuộc tính của chế độ toàn trị! Nếu gọi những tổ chức trên là xã hội công dân, quả là hệ thống chính trị của Cộng sản nói chung và cá biệt với các nước CS còn sót lại nó không giống ai và ngày càng lộ rõ bộ mặt phi nhân bản của các tổ chức mafia!

Các tổ chức phi chính phủ có phải là các tổ chức xã hội dân sự không? Không ai phân biệt rõ điều đó. Nhưng chắc chắn một điều ngay tại Việt Nam chưa có xã hội dân sự ngay trên bình diện lý thuyết, cụ thể như dự thảo Luật về hội của Nhà nước Việt Nam vẫn chưa được thông qua. Chỉ có những cuộc hội thảo cấp Bộ tốn phí thêm ngân sách quốc dân nhưng không dẫn đến đâu cả…Câu chuyện xã hội dân sự Việt Nam trở thành như thứ chuyện ‘người mù sờ voi’!

Theo Machiavelli quyền lực chính là ‘cánh tay nối dài’, nên các hội đoàn trong chế độ toàn trị không phải là các tổ chức xã hội dân sự hay thuộc về các tổ chức phi chính phủ, nếu có chỉ về phương diện hành chánh, thật sự không phi chính phủ về phương diện chính trị. Trong khi đó bản chất chất của các tổ chức xã hội dân sự là phi chính phủ về phương diện chính trị chứ không phải là phi chính phủ về phương diện hành chính.

Bản chất của bất cứ chế độ độc tài nào đều nơm nớp lo sợ sự phát triển của xã hội dân sự, chúng cũng lập nên những viện nghiên cứu xã hội dân sự nhưng để dò xét từ khái niệm đến các tổ chức phi chính phủ ảnh hưởng như thế nào đến sự tồn vong của chúng. Trong khi thực chất của các xã hội dân sự không những không phương hại đến hoạt động hành pháp mà nó còn là trụ cột chống đỡ cho các công dân mà vốn không một Nhà nước nào có thể chu toàn trong vai trò của mình.


 

Ngay cả trên bình diện tôn giáo, với các giáo hội quốc doanh cũng nói lên sự can thiệp về sinh hoạt tinh thần từ sự sợ hãi này, nghĩa là tôn giáo nếu muốn tồn tại phải thể hiện sự vong thân phi chính trị của mình, hiểu như chính trị là một thái độ ý thức với tha nhân – hommo politicain, con người là một hữu thể chính trị. Tôn giáo dưới chế độ toàn trị CS như vậy chỉ còn là hình thức với những lễ nghi cờ xí, nội dung nhằm biến đổi con người làm lành lánh dữ không còn, chỉ còn là những lễ nghi và một ngày không xa thành những thứ đồng bóng như đã xảy ra trên đất nước này: Tôn giáo chỉ thỏa mãn những ước mơ nhất thời cho qua cơn nghiện tham, sân, si…của con người khi những nhà lãnh đạo tôn giáo đi vào con đường thỏa hiệp với bạo quyền!

Bài học lịch sử, đó là các tổ chức hội đoàn phi chính trị rất dễ trở thành Đảng phái chính trị. Đây là sự quan ngại, lo lắng vô cùng của các nhà độc tài, người viết không muốn dùng từ CS vì thực sự thứ nhà nước này cũng chỉ tồn tại không lâu nữa với một vài nước còn sót lại trên hành tinh, trong khi vấn đề nhân quyền vẫn còn luôn mãi với con người, cho nên các nhà toàn trị luôn tìm cách tận diệt từ trong trứng nước các hội đoàn khiến sự hình thành và phát triển về dân sự của các tổ chức này, thậm chí ngày càng bành trướng bộ máy công an trị để theo dõi mọi hoạt động của các công dân, cho dù đó là nhưng hoạt động từ thiện!
 

Đây chính là mảnh đất tốt để tham nhũng phát triển và cũng là một trong những huyết mạch để chữa trị bệnh tham nhũng. Bởi vì một khi bộ máy nhà nước ngày càng phình to, có thể nói là bị phát trướng ra như ung thư gan, các tế bào không phát triển bình thường, giống như số viên chức quá lớn nhưng với đồng lương ít ỏi, họ sẽ tham ô để sống thỏa mái nhờ vào hệ thống công quyền! Trong khi các tổ chức công dân phát triển mạnh mẽ sẽ đảm trách vô số những sinh hoạt dân sự mà không cách gì một chính thể nào có thể hoàn thiện theo dòng lịch sử đã chứng minh!

Quả thật sự cai trị lâu dài của bất cứ một chế độ độc tài nào cũng sẽ là gánh nặng lâu dài đối với dân tộc đó và trên bình diện chung đối với cộng đồng nhân loại!
 

Cái gọi là nhà nước quản lý chỉ mang lại thảm họa cho con người khi mọi thứ ôm khư khư quyền lực vào tay một nhóm người dùng bạo lực để trấn áp nhân dân. Những chiêu bài như cải cách hành chánh chỉ là những chiêu thức sách lược nhằm cầm quyền lâu dài vì tập đoàn thống trị sẽ không bao giờ chịu cải cách về chính trị, do đó xã hội chỉ có sự giậm chân tại chỗ!

Tính chất thiện nguyện của người dân, nhất là của các Tu sĩ các tôn giáo lại càng bị hoài nghi, trong khi đó lại là yếu tố nền tảng của các xã hội dân sự hình thành. Bao giờ nhà nước cũng cài cho bằng được các tu sĩ quốc doanh hoặc một viên chức đảng viên nghỉ hưu nào đó trong các hội đoàn, trường học…thường phải qua sự xét duyệt của Bộ công an, Nội vụ…Nên không thể có sự hình thành của một xã hội dân sự dưới bất cứ chế độ toàn trị nào, thật vậy!

Tóm lại, Việt Nam hiện nay và mãi sau này sẽ không có xã hội dân sự! Tại sao lại như vậy? Bởi vì người dân không có một quyền cơ bản nào hết khi sinh ra làm người như các quyền dân sự được ghi trong Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền. Thảo luận vấn đề xã hội dân sự là bàn về nhân quyền, song ở Việt Nam danh từ nhân quyền được nhắc đến sẽ rất dị ứng với nhà cầm quyền, đó là điều tối kỵ nếu muốn an thân!

Thế giới hình thành thế giới, tiến tới một xã hội dân sự thật sự chính là bước đầu thực thi các quyền cơ bản của con người, được thừa nhận qua hiến pháp, bằng không sẽ không bào giờ có được một xã hội dân sự lành mạnh, những tổ chức xã hội trên thực tế. Mãi mãi dân tộc đó vẫn là xã hội ‘vị thành niên’ như quan niệm của Kant, nó gồm những con người không bao giờ biết tự chủ chính mình mà vốn văn minh là biết kiềm chế!
 

NGUYỄN QUANG
(1).Theo Wikipedia.

*

 

 



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Kết quả bầu cử tại Georgia cho thấy quyền lực chính trị ở Mỹ thay đổi chỉ vỏn vẹn 10 ngàn lá phiếu nhất là đến từ dân thiểu số. Cho nên đảng Dân Chủ dưới thời Biden sẽ gấp rút đẩy mạnh các chính sách nhập cư và an sinh xã hội nhằm biến đỏ thành xanh ở các tiểu bang như Arizona, Georgia hay ngay cả Florida và Texas vốn là những thành trì của đảng Cộng Hòa cho đến nay.
Bao lâu nữa thì hệ thống môi sinh nơi quê hương tôi sẽ bị hủy hoại, đến độ không sinh vật nào có thể sống được ở nơi này? Khi cái vòng sống liên tục vô thủy vô chung đó có một mắt xích bị hỏng, khi môi trường sinh thái ở một nơi nào đó bị mất quân bằng, có bao nhiêu sinh vật sẽ bị ảnh hưởng – và bị ảnh hưởng tận cùng rốt ráo ra sao?
Tôi đã phỏng vấn các nhà tư tưởng hàng đầu về 101 đề tài riêng biệt – từ tiền bạc tới nợ nần, các hệ thống cung cấp tới mậu dịch, việc làm tới máy robots, báo chí tới chính trị, nước tới thực phẩm, biến đổi khí hậu tới nhân quyền, thương mại điện tử tới an ninh mạng, tuyệt vọng tới tinh thần lành mạnh, giới tính tới kỳ thị chủng tộc, nghệ thuật tới văn học, và ngay cả hy vọng và hạnh phúc.Những người tôi phỏng vấn gồm chủ tịch của Viện Khoa Học Quốc Gia Hoa Kỳ, cựu giám đốc CIA, cựu tư lệnh đồng minh tối cao NATO, cựu thủ tướng Ý và nhà thiên văn học hoàng gia Anh. Tôi đã “Zoom” – chữ này đã trở nên một động từ chỉ sau một đêm – với Kishore Mahbubani tại Singapore, Yolanda Kakabadse tại Quito, Judith Butler tại Berkeley, California, Alice Ruhweza tại Nairobi và Jeremy Corbyn tại London. Đối với tập mới nhất của chúng tôi, cựu Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-moon từ Hán Thành. Đối với tôi, đó thật sự là lý do của điều tôi học được. Trong số những thứ khác, nó giúp tôi hiểu tại sao
Nước Mỹ đang phải đối diện với những thử thách nghiêm trọng, kể từ khi người biểu tình ủng hộ Tổng thống Donald Trump tràn vào chiếm toà nhà quốc hội ở Thủ đô Washington chiều ngày 6/1 vừa qua. Trong bốn tiếng đồng hồ bị chiếm đóng, các dân cử có lúc đã phải nằm xuống ghế, chui xuống bàn để tránh bị thương do bạo loạn, trước khi được sơ tán đến một nơi an toàn. Vụ bạo loạn hôm 6/1 làm cho 5 người chết trong đó có một cảnh sát, mấy chục người bị thương gồm hơn chục nhân viên an ninh tại quốc hội. Lịch sử đã lập lại, sau hơn hai trăm năm. Năm 1814 quân lính Anh tấn công và đốt phá nhiều nơi kể cả toà nhà quốc hội đang được xây dựng. Đó là lúc có cuộc chiến tranh mang tên “1812 War”.
Mọi người ai cũng hi vọng qua năm mới 2021 Huê kỳ thoát ra khỏi một năm đen tối : có hơn 300 000 người chết vì corona vũ hán, kinh tế khủng hoảng do đại dịch nghiêm trọng không thua hồi năm 1929 tác hại, dân da đen bị kích động vấn đề chủng tộc, cận ngày bầu cử, nổi loạn ở nhiều Tiểu bang, biến Huê kỳ trở thành một nước khủng hoảng và chia rẽ.
Hãy hỏi những người đã mang Cờ Vàng-3 sọc đỏ đi tham gia biểu tình bạo động có biết nhiều người Mỹ và báo chí Mỹ đã cáo buộc những người tấn công vào điện Capitol là “quân khủng bố nội địa” (Domestic Terrorists), hay những kẻ phá hoại (Rioters)? Vì vậy thật khó biết, khi hình ảnh một người leo lên sân thượng của Capitol phất cờ Việt Nam Cộng hòa chiều tối ngày 6/01/2021 được truyền đi khắp Thế giới, trong khi những người biểu tình khác đập phá bên trong, có khiến ai chua xót và đau lòng vì là cờ đã bị xúc phạm ?
Sửa chữa các thiệt hại này trong một sớm một chiều sẽ là chuyện rất khó, nếu không muốn nói là không thể. Trump sẽ không còn là tổng thống nữa, nhưng Trump sẽ vẫn có ảnh hưởng trong đảng Cộng hòa và đất nước. Trong khi thế giới đang ngày càng rối ren và ảnh hưởng của Hoa Kỳ đã suy giảm, Trump đã thúc đẩy đáng kể cả hai xu hướng. Điểm mấu chốt là Trump đang để lại một đất nước và một thế giới trong tình trạng tồi tệ hơn nhiều so với những gì mà Trump được thừa hưởng. Đó là di sản đau buồn của Trump.
Nước Mỹ đang lâm vào Nội Chiến -Civil War-đó là thông điệp mà người Mỹ tìm thấy trên áo của đám người bạo loạn tấn công đập phá điện US Capitol hôm 6-1-2021. Bộ trưởng lâm thời về Nội An của Mỹ vừa từ chúc hôm 9/1, FBI liền cảnh cáo Trump sẽ xách động những cuộc bạo loạn vũ trang trên khắp 50 State Capitols từ ngày 16-1 đến 20-1, US Capitol kể từ ngày 17 đến 20-1, Acting DHS Secy resigns as FBI warns of “Armed Protests” at all 50 State Capitols from Jan-16-20, US Capitol from Jan 17-20.
Bạn đã đến Washington D.C. để tham gia cuộc bạo loạn tại Quốc Hội, đã xông vào tòa quốc hội hay chỉ đơn giản là vượt qua các rào chắn không được phép bước sang hay leo lên bậc thềm tòa quốc hội, nay có thể đang ở nhà và nghĩ rằng mình đã thoát tội. Có phải vậy không?
Nhưng chúng ta không nên có ảo tưởng về những gì mà Tổng thống đắc cử Joe Biden sẽ phải đối mặt khi nhậm chức. Trong nhiệm kỳ tổng thống và một trận đại dịch mà chính quyền sắp mãn nhiệm đã làm rất ít để chống chọi, Trump để lại những vết hằn sâu thẳm. Những tổn thương kinh tế sẽ không thể hàn gắn trong một sớm một chiều, và nếu không có sự hỗ trợ toàn diện vào thời điểm cần thiết quan trọng này – bao gồm hỗ trợ cho các chính quyền địa phương và tiểu bang thiếu ngân khoản – thì nỗi đau sẽ còn kéo dài. Tất nhiên, các đồng minh lâu đời của Mỹ sẽ hoan nghênh sự trở lại thế giới nơi Hoa Kỳ đứng lên đấu tranh cho dân chủ và nhân quyền, đồng thời hợp tác quốc tế để giải quyết các vấn đề toàn cầu như đại dịch và biến đổi khí hậu. Nhưng, lại một lần nữa, sẽ là ngu ngốc nếu cho rằng thế giới không thay đổi một cách triệt để. Xét cho cùng, Mỹ đã cho thấy mình là một đồng minh không đáng tin cậy. Đúng như vậy, Hiến pháp Hoa Kỳ và 50 tiểu bang đã tồn tại và bảo vệ nền dân chủ thoát ra kh
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Trung tâm thủ đô Washington bị phong tỏa sau vụ bạo loạn ở Quốc hội và nguy cơ bạo lực gia tăng tại lễ nhậm chức của ông Biden.
Tổng thống đắc cử Joe Biden dự kiến sẽ công bố đề xuất gói kích thích 1.900 tỷ USD nhằm khôi phục kinh tế Mỹ, tăng tốc phản ứng với đại dịch
Theo thông báo mới của Intel, CEO Bob Swan sẽ từ chức vào ngày 15/02/2021 và được thay thế bởi Pat Gelsinger, CEO đương nhiệm của VMWare.
Thành phố New York sẽ chấm dứt tất cả hợp đồng trị giá 17 triệu USD một năm với Tập đoàn Trump (Trump Organization) vì cuộc bạo loạn ngày 06/01/2021.
Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí y khoa The Lancet, nghiên cứu trên bệnh nhân nhập viện vì Covid-19 ở Vũ Hán cho thấy họ vẫn xuất hiện triệu chứng như mệt mỏi hay khó ngủ sau 6 tháng.