Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Đất Việt: Tỉnh Gia Lai

23/01/201400:00:00(Xem: 3528)
TỈNH GIA LAI

Tỉnh Gia Lai, diện tích 15.500 km vuông. Dân số năm 2011 là 1.322.000 người, mật độ 85 người/ km vuông. Sắc dân: Kinh, Gia Rai, Ba Na, Tày... Gồm có: Thành phố Pleiku, 2 thị xã: An Khê, Ayun Pa, và 13 huyện: Chư Păh, Chư Prông, Chư Sê, Đức Cơ, La Grai, K’Băng, Krông Pa, Kông Chro, Mang Yang, Đắk Đoa, Đắk Pơ, La Pa, Phú Thiện. Tỉnh lỵ ở thành phố Pleiku. Tỉnh Gia Lai bắc giáp tỉnh Kon Tum, tây giáp Cao Miên (90 km), nam giáp Đắk Lắk, đông giáp Quảng Ngãi, Bình Định, đông nam giáp Phú Yên. Nhiệt độ trung bình 23 độ C. Thành phố Pleiku về giao thông có quốc lộ 19 đi Qui Nhơn, quốc lộ 25 đi Phú Yên, quốc lộ 14 đi Quảng Nam. Tỉnh có sân bay Pleiku khá lớn.

Lịch sử tỉnh Gia Lai: Năm1932, Toàn quyền Pháp thành lập tỉnh Pleiku (gồm đại lý Pleiku và Cheo Reo). Thời chính quyền VNCH, từ năm 1954-1975, tên tỉnh vẫn là Pleiku. Sau năm 1975, tỉnh Pleiku gọi là tỉnh Gia Lai, rồi hai tỉnh Gia Lai và Kon Tum hợp thành một tỉnh. Năm 1991, tỉnh Gia Lai-Kon Tum tách ra lại thành hai tỉnh Gia Lai và Kon Tum (xem lịch sử tỉnh Kon tum).

Di tích núi Thượng Đạo ở đình An Khê là nơi dấy binh của Tây Sơn, nơi đây có hòn đá nhẵn bóng, gọi là “hòn đá ông Bình” là tên khác Nguyễn Huệ, vì mỗi lần luyện quân xong Ông ngồi trên đá này nghỉ. Kho tiền ông Nhạc ở h. Kông Chro, khi xưa là kho chứa lương thực của Nguyễn Nhạc, để nuôi quân.

Biển hồ Tơ Nưng, rộng khoảng 230 ha, sâu độ 20m đến 40m, do miệng núi lửa đã tắt trước đây khoảng 100 triệu năm, nước hồ trong trẻo, trong hồ cá rất dồi dào, cây cỏ xung quanh hồ tươi tốt, hồ Tơ Nưng là vựa cá cung cấp cho Pleiku hàng trăm tấn cá mỗi năm.


Lễ đâm trâu (lễ ăn trâu) ở Gia Lai, là lễ tiêu biểu chung cho dân tộc Tây Nguyên. Lễ được tổ chức tại nhà Rông, trâu đem cột giữa sân để hiến tế thần Giàng, chủ buôn làng van vái cầu nguyện: Mưa thuận gió hoà, mùa màng tươi tốt, dân ở buôn làng được an lành. Rồi tiếng nhạc cồng chiêng nổi lên dồn dập, trẻ già trai gái nhảy múa, kế đến một đám thanh niên lực lưỡng cầm giáo mác đâm trâu, sau đấy dân làng cùng hoan hỷ mổ trâu, nấu nướng và ăn uống.

Hồ Ayun Hạ là hồ nhân tạo, ngăn nước dòng sông Ayun, thuộc huyện Chư Sê, thành một hồ lớn ở giữa núi non hùng vĩ, mặt hồ rộng 3.700 ha, hồ có hàng trăm con kênh cung cấp nước cho các cánh đồng gần đấy, nhờ vậy đồng lúa tươi tốt.

Gia Lai đất rộng bao la
Núi sông xinh xắn, lá hoa mượt mà

Cảm tác: Non nước Gia Lai

Gia Lai rộng rãi ở cao nguyên
Giáp giới đông nam tỉnh Phú Yên
Nam thấy rậm rì rừng Đắk Lắk
Tây nhìn thăm thẳm nước Cao Miên
.
Gia Lai nhộn nhịp phố Pleiku
Ruộng rẫy, đất đai, trông mịt mù
Ngô sắn dồi dào, cây cỏ tốt
Núi rừng bát ngát, suối khe nhiều
.
An Khê Thượng Đạo, dấu Tây Sơn
Nguyễn Huệ, luyện quân giữa núi non
Hòn đá ông Bình, tha thiết giữ
Nền kho Thái Đức, trống trơn còn
.
Hồ Tơ Nưng, mặt nước long lanh
Giữa chốn núi non, hoa điểm cành
Cá lội lờ đờ, nơi nước biếc
Chim kêu lảnh lót, chỗ cành xanh!
.
Xung Khoeng, thác nước ạt ào rơi
Chen chúc cỏ hoa, giữa núi đồi
Đầu thác ầm ì, tung toé nước
Cuối dòng lặng lẽ, lững lờ trôi
.
Hồ Ayun Hạ ở giữa dòng sông
Nước chảy liên miên đến cánh đồng
Hồ thác rầm rì, lưu luyến dạ
Gia Lai xinh xắn, vấn vương lòng.


Nguyễn Lộc Yên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Sartre là con người hoài nghi muôn thuở nổi trôi giữa hai cực Hiên Hữu và Hư Vô- L'Être et Le Néant. Chủ thuyết Existentialisme của Jean Paul Sartre là hiện thân của nước Pháp và Châu Âu ở hậu bán thế kỷ thứ XX. Charles De Gaule có lý khi ông bảo Sartre là nước Pháp- "Sartre, c'est la France"./.
Chúng ta nên công nhận rằng "cuộc tranh luận về lạm phát" hiện nay như là những gì mà nó đang là: một dấu vết sai lầm được đặt ra bởi những người tìm cách cản trở những nỗ lực của chính quyền Biden để giải quyết một số vấn đề cơ bản nhất của Mỹ. Thành công đòi hỏi nhiều công chi. Cuối cùng, Hoa Kỳ cũng may mắn có được giới lãnh đạo kinh tế mà họ sẽ không chịu khuất phục trước nỗi sợ hãi.
Trước khi hạ cánh an toàn, Bộ Trưởng Quốc Phòng Phùng Quang Thanh đã không quên bầy tỏ sự quan ngại sâu sắc về cái mối tình hữu nghị (rất) mong manh giữa nước ta và nước bạn: “Tôi thấy lo lắng lắm, không biết tuyên truyền thế nào, chứ từ trẻ con đến người già có xu thế ghét Trung Quốc.”
Hôm nay tôi và quý vị là người được đón nhận ngày lễ quốc gia đầu tiên để ghi nhớ ngày Juneteenth. Chúng ta hãy cùng nhau đi vào lịch sử để ôn và tìm hiểu thêm về ngày này và hi vọng từ đó chúng ta sẽ có những bài học sẽ làm cho cuộc sống ta thêm phần ý nghĩa về tình người cũng như đạo đức.
Cuộc họp thượng đỉnh giữa hai tổng thống Biden và Putin được báo chí quốc tế quan tâm và tin tức về cuộc họp này được loan tải rộng rãi. Phần tóm lược sau dựa vào các bản tin và bình luận của các cơ quan truyên thông Anh, Pháp, Nga và Trung Quốc về cuộc họp này.
Một tiểu tiết khá thú vị được ghi nhận trong cuộc gặp gỡ này là TT Biden đã đến biệt thự Villa La Grande, nơi tổ chức cuộc họp sau Putin. Theo bản tin của VOA Anh ngữ, dù Putin đã đến khá đúng giờ, nhưng đây là sắp xếp chu đáo của các nhân viên Bạch Ốc nhằm ngừa sự tái diễn như TT Donald Trump đã bị Putin cho đợi đến 30 phút trong cuộc họp thượng đỉnh tại Helsinki vào năm 2018, dù trước đó Trump đã đến muộn khi đến họp với NATO hay yết kiến Nữ Hoàng Anh.
Nền âm nhạc Việt Nam đã mất đi những khuôn mặt tài hoa, nhân cách… nhưng, rất may đã gởi lại những ca khúc bất tử. Nhạc sĩ tài hoa của nhân loại Johann Sebastian Bach (1865-1750) cho rằng “Âm nhạc có thể giúp tinh thần rũ sạch mọi bụi trần của cuộc sống thường ngày” nên khi “đầu óc vẩn đục” hãy lắng nghe ca khúc của tác giả đã quý mến để rũ sạch bụi trần.
Tôi đã được đọc rất nhiều bài trong “Hoa Cỏ Bên Đường” trước khi chúng được chọn cho vào tuyển tập này. Mấy năm nay, cô Kiều Mỹ Duyên luôn dành cho Bút Tre hân hạnh đăng những bài viết ngắn của cô. Bài nào cũng được độc giả khen tặng, đặc biệt bài “Cho Nhau Thì Giờ” gây tác động sâu sắc đến người đọc.
Dưới thời Việt Nam Cộng hòa ở trong Nam, chuyện tranh luận giữa Chính quyền và người dân về những ưu, khuyết điểm của chế độ chính trị là việc bình thường. Các Dân biểu và Nghị sỹ tại lưỡng viện Quốc hội có quyền chất vấn Thủ tướng và các Bộ trưởng Chính phủ bất kỳ lúc nào thấy cần. Nhưng ở Việt Nam Dân chủ Công hòa miền Bắc trước năm 1975 thì khác. Phê bình đảng cầm quyền là tự mở cửa vào tù. Đại biểu Quốc hội và các Hội đồng Nhân dân các cấp chỉ biết làm việc theo lệnh của Bộ Chính trị và cấp trên.
Nước Úc đã bước vào tiết Thu, khí trời lạnh, những chiếc lá đang đổi sang màu, cơn mưa đầu mùa làm lòng người se lại. Nhận tin báo từ quê nhà Thầy đã viên tịch, lòng con đau nhói vì không về được để đảnh lễ Kim Quan nhục thân Thầy, thọ tang Ân Sư Giáo Dưỡng. Nơi phương trời viễn xứ, con hướng về ngôi Chùa Bình An, Giác Linh Đài tâm tang thọ phục.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.