Hôm nay,  

Tuồng bắt người giữa chốn pháp đình

8/8/202500:00:00(View: 1414)

Untitled design (7)
Carlos Javier Lopez Benitez, 27 tuổi, người Paraguay, đến tòa di trú New York vào ngày 16 tháng 7 để tham dự phiên điều trần về đơn xin tị nạn — nhưng lại bị bắt ngay tại hành lang, trước mặt hai người chị. Một phóng viên chụp được cảnh anh giằng co với nhân viên liên bang, trong khi cô Lilian Lopez, chị anh, ôm chặt lấy cánh tay em, khóc nghẹn. Nhân viên phải gỡ tay cô ra.

Đây không phải trường hợp cá biệt.

Từ tháng Năm, dưới chính sách mới của Tổng thống Donald Trump, các cơ quan thực thi di trú được phép bắt giữ di dân ngay tại tòa án — nơi trước đây từng được xem là vùng trung lập để khuyến khích người nhập cư hợp tác với hệ thống pháp luật. Nay, các hành lang tòa án biến thành hiện trường hành pháp: đặc vụ mang khẩu trang mai phục sẵn, rồi bất ngờ ập đến sau phiên xử. Bên cạnh họ là các ký giả, chính khách và nhà hoạt động — chen chúc giữa những cuộc giằng co, tiếng gào khóc, và ống kính chực chờ chụp lại một “vở tuồng” hằng ngày.

“Cảnh em tôi bị bắt cứ hệt như một màn diễn tuồng,” Porfiria Lopez, chị của Lopez Benitez, nói. “Câu hỏi để lại cho chúng tôi là: họ chọn ai để bắt? Ngẫu nhiên hay có sắp đặt?”

Lopez Benitez vượt qua biên giới phía nam vào Hoa Kỳ từ tháng 5, năm 2023. Cảnh sát biên phòng Arizona tạm giữ anh rồi sau đó anh được thả ra trong lúc chờ hồ sơ tị nạn được cứu xét. Trong khi chờ đợi, Anh về New York sống với hai chị — cả hai đều là công dân Mỹ — và làm nghề xây dựng tại Queens. Theo gia đình và luật sư, anh không có tiền án.

Anh luôn tuân thủ lệnh hầu tòa. Tại phiên xử ngày 16 tháng 7, thẩm phán lên lịch điều trần tiếp theo vào năm 2029 — thời điểm hồ sơ tị nạn của anh ước đoán sẽ được cứu xét. Khoảng cách thời gian này là thường tình, bởi vì hệ thống toà di trú đang quá tải với hàng triệu hồ sơ, khiến tiến trình kéo dài suốt nhiều năm.

Nhưng ngay khi bước ra khỏi phòng xử, anh bị nhân viên liên bang bao vây và bắt giữ. Họ đưa anh vào phòng tạm giam tại tòa nhà 26 Federal Plaza trong ba ngày, rồi chuyển tới một trại giam ở tận Houston — cách đó hơn 2,500 cây số.

Các luật sư của Lopez Benitez nộp đơn khiếu nại, cho rằng việc bắt giữ là vô lý: anh đang trong tiến trình hợp pháp, không bỏ trốn, không nguy hiểm, và có quyền được tại ngoại. Phía chính phủ phản bác rằng việc nhập cảnh bất hợp pháp khiến anh thuộc diện bắt buộc giam giữ, không được xin tại ngoại, và họ nói rằng phía luật sư không đưa ra được lý do “bất thường” nào để yêu cầu anh được tự do.

Tuần rồi, một bước ngoặt xảy ra: Thẩm phán liên bang Dale E. Ho ra lệnh trả tự do cho Lopez Benitez và cho phép anh trở lại New York trong lúc chờ xử.
Chiều thứ Năm, hai tuần sau vụ bắt giữ, ICE thông báo với gia đình rằng anh sẽ được chuyển về lại 26 Federal Plaza lúc 6 giờ chiều, nhưng không nói thêm gì khác. Khi hai chị của anh đến nơi, tòa nhà đã đóng cửa. Họ đi vòng quanh trong mưa lất phất, rồi tìm được một lối ra phụ.

Họ đứng chờ, cầm tấm bảng vẽ hình Người Nhện Superman — hình ảnh siêu anh hùng mà em mình yêu thích — cùng dòng chữ: “Chào mừng em về nhà. Tụi chị nhớ em.”

Sau gần một giờ, họ thấy một bóng người quen thuộc tiến về phía cửa kính: mái tóc xoăn thân quen, áo nỉ, quần thể thao trắng, em được hộ tống bởi đặc vụ ICE.

Họ hét lên mừng rỡ, chạy đến ôm chầm lấy thằng em. Lopez Benitez úp mặt vào vai chị khóc nức nở.

Một trong hai viên chức đứng lùi lại, lặng nhìn cuộc hội ngộ. Ông nói bằng tiếng Tây Ban Nha: “Chúc may mắn.” Rồi lặng lẽ bỏ đi.

**

Cảnh tượng kết thúc như có hậu trong nước mắt — nhưng đó chỉ là đoạn giữa của một vở tuồng chưa hạ màn. Cuộc chiến pháp lý vẫn còn gay go trước mắt. Và những hành lang toà án, ngày mai rồi ngày kia, vẫn sẽ là nơi giăng bẫy.

Nguyên Hòa biên dịch
Nguồn: Bài ‘Anatomy of an ICE Arrest’ - The New York Times.

***

Phụ Lục Pháp Lý:

Những người di dân đang bị bố ráp, bắt bớ ở khắp nơi trên đất nước Hoa Kỳ như trường hợp của Lopez Benitez có thuộc dạng di dân lậu? Họ có quyền ở Mỹ hay không, có hợp pháp không?
1. Luật Hoa Kỳ nói gì?
Theo Luật Di trú Hoa Kỳ (Immigration and Nationality Act - INA), cụ thể là điều khoản §208, một người:
“có thể xin tị nạn nếu đang có mặt tại Hoa Kỳ hoặc đến biên giới của Hoa Kỳ, dù có hay không có giấy tờ nhập cảnh.”
⭢ Tức là: Người vượt biên rồi tự ra trình diện và xin tị nạn không vi phạm luật tị nạn, vì họ đang sử dụng đúng quyền được nộp đơn xin để được bảo vệ.
 
2. Luật quốc tế nói gì?

Theo Công ước Geneva 1951 về quy chế tị nạn, điều 31:
Các quốc gia không được trừng phạt người xin tị nạn chỉ vì họ nhập cảnh trái phép, miễn là họ trình diện ngay lập tức và đưa ra lý do chính đáng về việc xin tị nạn.
⭢ Hoa Kỳ là nước ký kết Công ước này, và có nghĩa vụ tuân thủ.

3. Vượt biên và xin tị nạn — ranh giới pháp lý

chart
Mọi thắc mắc về luật pháp định cư, xin liên lạc văn phòng luật sư Robert Mullins, RMI-USA Inc., 714-294-3888, email: [email protected]
 

Print
Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
First PagePrev Page2345678Next PageLast Page

Điều gì đang diễn ra trong suy nghĩ của những người da trắng ở miền Nam Hoa Kỳ, một khu vực vốn được xem là tâm điểm định hình nên bản sắc và đặc quyền của người da trắng trên toàn quốc? Một nghiên cứu đã đưa ra những góc nhìn đa chiều, vượt xa các khuôn mẫu thường thấy. Năm 2011, nhà sử học Nell Painter từng nhận xét rằng: “Ngày nay, làm người da trắng không còn như xưa nữa.”

Chính quyền TT Trump muốn có dữ liệu cá nhân của hàng triệu người tham gia Medicaid để Cơ quan Di trú và Hải quan Hoa Kỳ (ICE) có thể xác định vị trí những người sống bất hợp pháp tại Hoa Kỳ. Thông tin cá nhân này bao gồm địa chỉ nhà, số an sinh xã hội và chủng tộc của 79 triệu người đăng ký Medicaid. Những dữ liệu này sẽ giúp ICE rất nhiều trong việc tìm kiếm người di dân bất hợp pháp.

Chính quyền Trump đang tước bỏ quyền được bảo vệ của một số đương đơn xin tị nạn, kể cả những trường hợp đã nộp đơn từ năm 2019. Theo NPR, hàng chục di dân trên khắp Hoa Kỳ đã nhận thư từ Sở Di Trú và Công Dân (USCIS), thuộc Bộ Nội An, thông báo hồ sơ xin tị nạn của họ đã bị bác bỏ. Thư giải thích rằng các đương đơn này (phần lớn vào Mỹ từ năm 2019 đến 2022) chưa từng trải qua buổi phỏng vấn credible fear (có lo sợ hợp lý) bắt buộc tại biên giới. Đây là cuộc phỏng vấn do viên chức tị nạn tiến hành ngay khi đương sự vừa đến Mỹ hoặc đang bị tạm giữ, để họ có thể kể rõ nỗi sợ bị đàn áp hoặc hành hạ nếu bị buộc trở về quê nhà.

CBP (Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ) đã xác nhận rằng các Thường trú nhân có khả năng sẽ bị kiểm tra kỹ hơn và bị chất vấn nhiều hơn sau khi đi nước ngoài dài ngày. Tại phi trường nhập cảnh, những người có Thẻ Xanh đã sống ngoài Hoa Kỳ một thời gian dài có thể bị đưa vào khu vực kiểm tra thứ cấp để giải thích lịch sử du lịch của họ và mối liên hệ ràng buộc liên tục với Hoa Kỳ.

Ngày 21 tháng 7 năm 2025. Giám đốc ICE cho biết các đặc vụ của ông sẽ bắt giữ bất kỳ ai mà họ phát hiện ở trong nước bất hợp pháp, ngay cả khi họ không có tiền án. ICE cũng sẽ hành động chống lại các công ty thuê mướn những người di dân bất hợp pháp. Giám đốc ICE cho biết họ sẽ cố gắng tập trung vào việc bắt giữ những kẻ tồi tệ nhất, tức là những tội phạm bị kết án vì những tội nghiêm trọng.

Giữa mùa Hè, thành phố Los Angeles rúng động bởi những cuộc bố ráp quy mô lớn do Cơ quan Di trú và Hải quan Hoa Kỳ (ICE) tiến hành. Chỉ trong vài tuần kể từ giữa tháng Sáu, hơn 1.600 người đã bị bắt tại miền Nam California. Trong số đó có cả những người sinh ra và lớn lên tại Hoa Kỳ, mang quốc tịch Mỹ hợp pháp, không dính líu đến bất kỳ hành vi vi phạm nào[1]. Andrea Velez, 32 tuổi, là một trong số đó. Vào buổi sáng ngày 24 tháng Sáu, cô đang trên đường đến chỗ làm thì bất ngờ bị hai người đàn ông đeo mặt nạ kéo vào một chiếc xe SUV không biển số. Họ mặc áo ghi chữ “Police” nhưng không xuất trình thẻ ngành, không tuyên đọc quyền Miranda, cũng không giải thích lý do khống chế. Velez hoảng loạn, tưởng mình bị bắt cóc giữa ban ngày, ngay trung tâm thành phố. Sau đó, cô bị truy tố tội “tấn công nhân viên liên bang”, một cáo buộc có thể dẫn đến 20 năm tù. Mười sáu ngày sau, công tố viện rút lại hồ sơ mà không đưa ra lý do cụ thể. Không một lời xin lỗi, không một xu bồi thường.

Trước giờ, cựu đảng viên Đảng Cộng Sản Việt Nam (Vietnam Communist Party- VCP) có nhiều cách để xin được miễn (làm đơn I-601). Một trong những cách là chứng minh họ có tư cách “không đáng kể” trong Đảng — tức là họ chỉ là đảng viên trên danh nghĩa, không tích cực ủng hộ tư tưởng của Đảng và hầu như chỉ tham gia họp định kỳ. Những người này không tin vào Chủ nghĩa Cộng sản, nhưng tham gia vào Đảng là do yêu cầu công việc hoặc để phát triển sự nghiệp. Trong trường hợp đó, Lãnh sự quán có thể sẽ yêu cầu nộp đơn xin miễn trừ I-601 — trừ khi có thể chứng minh rằng họ đã rời khỏi Đảng ít nhất 5 năm trước khi Lãnh sự quán nhận được đơn DS-260.

Sở Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS) đang phải thụ lý khối lượng hồ sơ tồn đọng lớn chưa từng thấy - lên tới 11.3 triệu hồ sơ đang chờ duyệt xét. Do số lượng tồn đọng ngày càng tăng, những người nộp đơn phải chờ đợi lâu hơn, đôi khi kéo dài lên đến nhiều tháng hoặc thậm chí nhiều năm so với dự kiến. Các luật sư di trú khuyên nên nộp đơn ngay từ bây giờ, trước khi tình hình trở nên tồi tệ hơn - và chắc chắn nó sẽ tồi tệ hơn.

Ngày 24 tháng 6 năm 2025 — Tòa án Tối cao Hoa Kỳ hiện đã cho phép chính quyền Trump trục xuất người di dân sang một “nước thứ ba”, tức là một quốc gia không phải là quê hương của họ. Tòa án Tối cao đã hủy bỏ phán quyết của một thẩm phán tòa án liên bang ở Boston. Phán quyết này cho rằng những người di dân được lên lịch bị trục xuất sang nước thứ ba cần được trao cho cơ hội giải thích với giới chức rằng họ có lý do chính đáng để tin rằng họ sẽ bị ngược đãi hoặc tra tấn ở quốc gia thứ ba đó.

Trong trái tim của biết bao người di dân, nước Mỹ luôn là một miền đất hứa, nơi mọi ước mơ có thể nảy mầm và được bảo vệ. Niềm tin ấy được xây dựng trên một trụ cột vững chắc: quyền công dân theo nơi sinh, một nguyên tắc được khắc sâu trong Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Hoa Kỳ, khẳng định rằng bất cứ ai sinh ra trên đất Mỹ đều là công dân của quốc gia này.
First PagePrev Page2345678Next PageLast Page
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.