Tổng thống Donald Trump đang tìm cách mở rộng quyền lực của hành pháp trên một trong những nền tảng tưởng như vững chắc nhất của hệ thống pháp lý Hoa Kỳ: quyền công dân. Trở lại Tòa Bạch Ốc với chương trình siết chặt di dân, ông không chỉ đẩy mạnh trục xuất và hạn chế nhập cư mới, mà còn nhắm thẳng vào những người đã là công dân Mỹ bằng con đường nhập tịch, đặt lại câu hỏi: ai mới thật sự được coi là “người Mỹ”.
14 tháng 1 năm 2026. Ông Trump tin rằng người di dân từ 75 quốc gia này có khả năng sẽ phụ thuộc vào các phúc lợi công cộng như trợ cấp xã hội, nhà ở, tem phiếu thực phẩm và chăm sóc y tế. Tuy nhiên hạn chế mới này đã bỏ qua thực tế rằng tất cả những người di dân đều phải có người bảo trợ tài chính trước khi đến Hoa kỳ. Chính quyền TT Trump đang tạm dừng duyệt xét chiếu khán di dân cho người dân từ 75 quốc gia. Tại Đông Nam Á, một số quốc gia bị ảnh hưởng là Myanmar, Thái Lan, Lào và Campuchia. Hiện tại, danh sách này KHÔNG bao gồm Việt Nam. Do đó, việc duyệt xét tất cả các loại chiếu khán vẫn tiếp tục như bình thường tại Tổng Lãnh sự quán Hoa Kỳ tại Việt Nam.
Chiến dịch mang tên Operation PARRIS do chính quyền Tổng thống Donald Trump khởi động hồi đầu tháng, nhắm riêng vào khoảng 5.600 người tị nạn mới đến Minnesota. Những người này đã được Hoa Kỳ tiếp nhận hợp pháp sau nhiều năm sàng lọc an ninh nghiêm ngặt, nhưng chưa có quy chế thường trú nhân.
Theo đơn kiện, nhân viên của Immigration and Customs Enforcement đã bắt giữ người tị nạn ngay tại các buổi trình diện di trú, trên đường đi làm, đi học, thậm chí xuất hiện trước cửa nhà không có trát tòa. Một số trường hợp bị còng tay đưa thẳng lên máy bay sang Texas.
Vào ngày 20 tháng 1 năm 2025, chính quyền mới của TT. Trump đã làm rõ một điều: Người di dân không còn được coi là tài sản của Hoa Kỳ nữa. Thay vào đó, họ bị đối xử như là những kẻ xâm lược, bị cho là cướp việc làm của người Mỹ và tham gia vào các hoạt động tội phạm.
Chiều Chủ Nhật 18 Tháng Giêng, cháu trai nhỏ của ông ChongLy Scott Thao, còn gọi là Saly, đang ngủ trưa trên ghế sofa trong nhà ở St. Paul thì các đặc vụ nhập cư liên bang (ICE) xông vào nhà. Họ phá cửa, tiến vào với những khẩu súng trên tay, chĩa thẳng vào người trong nhà. Ông Saly, một công dân Mỹ gốc Hmong, bị ICE còng tay, dẫn ra ngoài trong thời tiết lạnh buốt. Ông chỉ mặc quần đùi, dép Crocs và quấn một chiếc chăn trẻ em. Nhiệt độ ngoài trời là 10 độ F. Tuyết vẫn đóng dày đặc trên đường.
Một di dân không giấy tờ bị giam tại trại lều Camp East Montana trong căn cứ Fort Bliss, ngoại ô El Paso, đã thiệt mạng, theo thông cáo của cơ quan Di trú và Quan thuế Hoa Kỳ (ICE) phổ biến hôm Chủ nhật, nâng số người chết tại đây lên ba người chỉ trong vòng hơn sáu tuần lễ. Camp East Montana, dựng bằng dãy lều bạt trên vùng sa mạc Texas, hiện là một trong những cơ sở giam giữ lớn nhất của ICE, với gần 3.000 người bị tạm giữ vào đầu tháng Giêng năm nay.
Một người tị nạn gốc Campuchia từng đến Mỹ lúc còn nhỏ đã qua đời tại một bệnh viện ở Philadelphia, sau ba ngày bị nhốt trong trại tạm giam của cơ quan Di trú và Quan thuế Hoa Kỳ (ICE). Nạn nhân tên Parady La, 46 tuổi, cư trú tại thị trấn Upper Darby, ngoại ô Philadelphia. Ông bị bắt ngày 6 tháng Giêng và được đưa vào Trung tâm Giam giữ Liên bang ở Philadelphia. Hôm sau, ông được phát hiện bất tỉnh trong phòng giam và chở đi cấp cứu tại bệnh viện Thomas Jefferson University, nơi ông trút hơi thở cuối cùng.
Tại thành phố Minneapolis tuần rồi, một công dân Mỹ mang hộ chiếu hợp lệ bị nhân viên Biên phòng chặn giữ chỉ vì giọng nói của mình. Vụ này được thu vào video, lan truyền khắp mạng và làm dấy lên lo ngại về tình trạng phân biệt chủng tộc trong thi hành luật di trú, nay đã lan tới các cộng đồng gốc Á. Người bị bắt là ông Ramon Menera, vừa bước ra khỏi nhà hôm thứ Tư tuần trước thì gặp nhóm nhân viên Biên phòng đến yêu cầu trình giấy tờ. Khi ông hỏi lý do, một người đáp thẳng: “Vì giọng nói của anh.” Menera phản ứng bằng cách chỉ ra chính giọng nói của viên chức ấy, khiến tình hình căng thẳng. Ông bị khống chế và đưa đi giam, rồi được thả sau khi họ xác nhận ông có hộ chiếu Mỹ cấp năm 2021, dù sinh tại Mễ Tây Cơ. Toàn bộ sự việc diễn ra trước mắt con gái năm tuổi của ông, đứa nhỏ sau đó sợ hãi không dám ra khỏi nhà.
Bắt đầu từ ngày 26 tháng 12 năm 2025, Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ sẽ yêu cầu hầu hết công dân nước ngoài phải hoàn tất kiểm tra nhận dạng sinh trắc học (nhận diện khuôn mặt) khi nhập cảnh và xuất cảnh khỏi Hoa Kỳ. Đây là lần đầu tiên sinh trắc học được sử dụng thường xuyên để ghi lại hồ sơ xuất cảnh. Biện pháp này đưa bước xác minh danh tính chính thức vào quy trình xuất cảnh đối với du khách quốc tế.
Chính phủ Hoa Kỳ đang nhanh chóng mở rộng việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong các quyết định về di trú và chiếu khán. Các hồ sơ di dân không chỉ được xem xét bởi các viên chức người thật mà còn bởi các hệ thống tự động có khả năng quét và phân tích khối lượng dữ liệu rất lớn. Các hệ thống này tìm kiếm sự khác biệt, thông tin bị thiếu và các yếu tố bất thường. Kết quả là, các đơn xin di dân đang được xem xét kỹ lưỡng hơn bao giờ hết.
Chúng tôi sử dụng cookie để cung cấp cho bạn trải nghiệm tốt nhất trên trang web của chúng tôi. Nếu tiếp tục, chúng tôi cho rằng bạn đã chấp thuận cookie cho mục đích này.