Hôm nay,  

Y Học: Đời Sống Trường Thọ

19/03/200500:00:00(Xem: 6999)
Nghiên cứu trong số báo Archives of General Psychiatry năm 2002 cho biết người già ngủ lâu hơn 8 tiếng mỗi ngày sẽ có nguy cơ tử vong hơn người ngủ ít hơn. Tuy nhiên nếu ngủ quá ít hơn 4 tiếng mỗi ngày cũng tăng cao nguy cơ tử vong. Những người nào thường ngủ từ 6 tới 8 tiếng mỗi ngày thường có đời sống lâu dài hơn cả.
Nghiên cứu trong báo Mayo Clinic Proceedings, August 2002 cho biết những ai có tâm tính lạc quan giảm nguy cơ chết yểu 50% so vơí những người có tư tưởng yếm thế. Những người lạc quan thường ít bị căng thẳng tâm trí, có đời sống lành mạnh hơn, ít bị bệnh cao huyết áp hơn nên có đời sống lâu dài hơn. Những ngưòi có ý thức, hiểu biết thấp sẽ có đời sống kém trường thọ.
Nghiên cứu trong báo American Medical Association tháng 8, 2004 cho biết trong vấn đề ân ái, đàn ông ra tinh trùng thường xuyên hơn sẽ giảm nguy cơ ung thư tuyến hộ tuyến. Hiện còn nhiều bàn luận chưa rõ ân ái thường xuyên có tăng cao tuổi thọ hơn không" Nhưng dường như đời sống vợ chồng hòa thuận sẽ giảm căng thẳng, giảm nguy cơ cao máu, giảm nguy cơ tai biến mạch máu não.
Những người nuôi súc vật dường như ít đi khám bác sĩ hơn. Nghiên cứu đang trong báo Public Health Report năm 1980 cho biết những người nuôi súc vật giảm nguy cơ bị cơn đau tim heart attack, khoảng 12%. Hay những người bị cơn đau tim có cơ hội sống còn tăng cao 28%. Nguy cơ cao huyết áp cũng giảm thấp. Dường như người nuôi súc vật đỡ cô đơn hơn, bình thản hơn, có đời sống vui nhộn hơn, và họ thường tăng cường tập thể dục. Nói chung thì có ảnh hưởng phần nào tới vấn đề tâm lý.
Lưu ý kiểm soát cholesterol trong máu thường xuyên hơn, tức là sớm truy tầm bệnh cao cholesterol. Cao cholesterol tăng nguy cơ bệnh tim mạch. Sớm điều trị cao cholesterol nhất là trong trường hợp bệnh nhân còn bị nhiều nguy cơ bệnh tim mạch khác, nhờ đó sẽ giảm nguy cơ tử vong.
Nghiên cứu của Trung Tâm Sức Khỏe Hoa Kỳ cho thấy những người nghèo hay ít học tăng nguy cơ bệnh hoạn và sức khoẻ yếu. Người giầu có thường có nơi ăn chỗ ở lành mạnh hơn, sống trong môi trường yên ổn hơn và được hưởng phương tiện y tế khá hơn. Tâm tính người giầu có dường như lạc quan hơn. Tuy nhiên làm giầu mà sống trong những nghề nghiệp căng thẳng hơn cũng chưa chắc đã nâng cao tuổi thọ. Nhưng dựa theo những kết quả nghiên cứu thì dường như những người sống trong điều kiện tài chánh thuận lợi hơn sẽ sống thọ hơn.

Nghiên cứu đăng trong báo Cancer Epidemiology, Biomarkers and Prevention, July 2003, cho biết những người lớn tuổi hút thuốc lá sẽ tăng cao nguy cơ ung thư nhiếp hộ tuyến gấp 2 lần. Trong báo y khoa khác như Archives of Gerontology and Geriatrics xuất bản gần đây thì hút thuốc lá tăng cao nguy cơ tử vong khi về già.
Nghiên cứu tại Ðại Học Johns Hopkins Medical Institutions năm 2002, cho biết những người hay nổi giận vì tâm thần căng thẳng tăng cao nguy cơ sớm bị bệnh tim mạch, gấp 3 lần những người không nổi nóng. Khi tới 55 tuổi, nguy cơ bị cơn đau tim tăng cao gấp 6 lần. Tăng cao căng thẳng cũng tăng nguy cơ cao áp xuất máu.
Nghiên cứu trong báo Mechanisms of Aging and Development, February 2005, cho biết di truyền ảnh hưởng sống trường thọ lâu tới 3 đời.
Tưởng cũng cần thêm những lời khuyên như nên bỏ hút thuốc lá, ăn uống lành mạnh, giảm mập, vì mập tăng cao nguy cơ cao áp xuất máu, tiểu đường và vài loại ung thư. Nên tập thể dục thường xuyên, giúp cho cân lượng cân bằng có thể giảm nguy cơ ung thư 30-40%.
Theo kinh nghiệm cá nhân thì đối với những bệnh nhân VN ở hải ngoại, trên 40 tuổi, mà không khám bệnh định kỳ thường xuyên hàng năm thường lâm vào cảnh bệnh trầm trọng, không cứu chữa kịp thời. Quan niệm y tế ở Mỹ là phòng ngừa bệnh, sớm truy tầm bệnh, hay sớm điều trị bệnh cũng là một cách kéo đời sống, trường thọ.
(Bàn thêm: Tại Hoa Kỳ, đời sống thọ trung bình trong năm 2002 là 77.3 năm. Ðời sống thọ trung bình trong năm 2003 tăng cao hơn chút đỉnh: 77.6 năm. Tử vong giảm thiểu 8 trong số 15 nguyên nhân tử vong cao nhất tại Mỹ, đặc biệt bệnh tim mạch giảm thiểu 3.6% và ung thư giảm 2.2%. Những nguyên nhân tử vong khác cũng giảm thấp như: tai biến mạch máu não, 4.6%, tự tử 3.7%, sưng phổi vì bệnh cúm 3.1%, bệnh gan và xơ gan kinh niên 2.1%, tử vong do tai nạn, 2.2%. Tuy nhiên những nguyên nhân tử vong khác lại tăng cao hơn như: nguy cơ tử vong do bệnh lãng quên của người già Alzheimer tăng cao 5.9%, nguy cơ tử vong vì bệnh cao huyết áp tăng 5.7%, bệnh run chân tay khi về già Parkinson tăng 3.4%, và nguy cơ tử vong vì bệnh thận tăng cao 2.1%).
Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D., F.A.A.F.P.; Điện Thoại: (714) 547-3915; Diễn Đàn Y Khoa: http://groups.yahoo.com/group/DienDanYKhoa; www.KhoaHoc.Net, Sức Khỏe

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Việc thuốc trị béo phì Zepbound mới được thông qua đã bổ sung thêm lựa chọn cho các loại thuốc giúp giảm cân, nhưng nó cũng đi kèm với những thách thức về chi phí và khả năng tiếp cận, giống như các loại thuốc giảm cân khác trong cùng nhóm. Các loại thuốc trong nhóm này gồm chất chủ vận (agonists), hay chất bắt chước các hormone tự nhiên trong ruột có ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất của cơ thể và tín hiệu đói phát ra từ não. Nhưng các loại thuốc đã được chuẩn thuận, các phiên bản tổng hợp của các hormone này, là những phân tử có kích thước lớn nên quá trình sản xuất khá tốn kém và mất thời gian. Điều này khiến cho thuốc có giá cả đắt đỏ và ngày càng khan hiếm
Bên cạnh việc đi du lịch, thời gian quây quần bên gia đình và những lễ hội tưng bừng, mùa lễ cũng có liên quan đến việc tăng nguy cơ mắc bịnh tim, đột quỵ và nhịp tim không đều. Theo một nghiên cứu được trình bày tại British Cardiovascular Society đầu năm nay, kỳ nghỉ lễ năm nay có thể còn nguy hiểm hơn bình thường vì Giáng sinh rơi vào thứ Hai. Nghiên cứu mới phát hiện rằng nguy cơ lên cơn đau tim vào thứ Hai cao hơn so với các ngày khác trong tuần.
Mỗi năm, ở Hoa Kỳ có nửa triệu người chết vì các nguyên nhân liên quan đến hút thuốc, trong khi ước tính có khoảng 16 triệu người đang sống với các bệnh mãn tính liên quan đến hút thuốc lá, như bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, các bệnh tim mạch, đột quỵ hoặc ung thư. Những rủi ro của việc hút thuốc thì chắc ai cũng đã biết rõ, nhưng cai thuốc vẫn là một việc rất khó khăn, khiến nhiều người bỏ cuộc giữa chừng; họ cho rằng dù gì thì sức khỏe cũng đã tổn thương rồi. Tuy nhiên, theo nhiều nghiên cứu, cai thuốc luôn có nhiều lợi ích.
Ngày 8 tháng 12, Cơ Quan Kiểm Soát Thực-Dược phẩm Hoa Kỳ đã phê duyệt liệu pháp chỉnh sửa gen CRISPR/Cas9 đầu tiên trên thế giới. Phương pháp điều trị này được gọi là Casgevy, nhắm vào bệnh hồng cầu hình lưỡi liềm (sickle cell), giúp cơ thể bệnh nhân tạo ra huyết sắc tố khỏe mạnh. Ở những người mắc bệnh hồng cầu hình lưỡi liềm, huyết sắc tố bất thường khiến cho các tế bào hồng cầu trở nên cứng và có hình lưỡi liềm, có thể gây tắc nghẽn mạch máu. Đến tháng 3 năm 2024, FDA sẽ ra quyết định liệu liệu pháp tương tự có thể được sử dụng để điều trị bệnh beta-thalassemia, một chứng rối loạn làm giảm sản xuất huyết sắc tố, hay không.
Mấy tháng nay chúng ta nghe nói nhiều đến bệnh phổi, “hội chứng phổi trắng” (White Lung Syndrome” và dịch sưng phổi hay “pneumonia” ở trẻ em bên Trung Quốc và ở Mỹ với tin đồn rằng có con vi khuẩn hay siêu vi mới gây ra bệnh này.
Số ca nhiễm vi rút hợp bào hô hấp (RSV) gia tăng, bệnh cúm đang lây lan rộng rãi và số lượng bệnh nhân phải vào bệnh viện cấp cứu ngày càng tăng. Tốt nhất là nên thực hiện các biện pháp phòng ngừa để bảo vệ bản thân, khách khứa và gia đình quý vị. Theo một cuộc khảo sát của tổ chức vô vụ lợi KFF (trước đây gọi là Kaiser Family Foundation), một nửa người dân Hoa Kỳ dự định thực hiện các biện pháp bảo vệ sức khỏe trong mùa lễ này. Một số lo lắng về nguy cơ mắc bệnh của chính mình; những người khác muốn bảo vệ người thân vì các loại bệnh hô hấp rất dễ lây truyền.
11 năm trước, các khoa học gia Jennifer Doudna và Emmanuelle Charpentier lần đầu tiên mô tả một phương pháp mới để chỉnh sửa gen, được gọi là CRISPR, trong một bài báo khoa học. Phát hiện mới rất quan trọng và đã giúp cho hai khoa học gia đoạt giải Nobel Hóa học năm 2020: nó có thể thay đổi cách điều trị các căn bệnh di truyền. Vào ngày 8 tháng 12 năm 2023, Cơ Quan Kiểm Soát Thực-Dược Phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã chính thức chuẩn thuận phương pháp điều trị đầu tiên dựa trên công nghệ này ở Hoa Kỳ.
Dù lệnh cấm đã được công bố rộng rãi và có hiệu lực, người dân California – kể cả trẻ vị thành niên – vẫn có thể mua thuốc lá điện tử có hương vị trên mạng. Điều này được chỉ ra qua một nghiên cứu mới được xuất bản trên JAMA Network Open. Vào ngày 21 tháng 12 năm 2022, California ban hành Senate Bill 793 của Thượng viện, cấm bán hầu hết các sản phẩm thuốc lá có hương vị (flavored tobacco), bao gồm cả thuốc lá điện tử (e-cigarettes), cho mọi người ở mọi lứa tuổi. Shisha, các loại xì gà cao cấp và thuốc lá không khói (loose-leaf tobacco) được miễn khỏi luật này.
Theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature, tình trạng buồn nôn và nôn mửa thường xảy ra trong giai đoạn ba tháng đầu của thai kỳ chủ yếu do một loại hormone gây ra. Các nhà nghiên cứu cho biết phát hiện này có thể dẫn tới những phương pháp điều trị tốt hơn cho tình trạng ốm nghén, kể cả những trường hợp hiếm gặp, nguy hiểm đến tánh mạng.
Thời tiết thay đổi có thể khiến cho tâm trạng và cảm xúc thay đổi theo, mùa lễ cũng có thể gây ra những thay đổi trong tâm trạng và hành vi của mọi người. Vào khoảng thời gian này trong năm, sẽ có nhiều người trong chúng ta cảm thấy căng thẳng, lo lắng và bực bội hơn bình thường. Những nguyên nhân gây căng thẳng có thể dẫn tới nguy cơ cao về các bệnh tim mạch, ngộ độc rượu và cả tỷ lệ tử vong do đột quỵ.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.