Hôm nay,  

Tưng Bừng WTO, APEC...

14/11/200600:00:00(Xem: 9269)

- Trần Khải
Vậy là hoàn tất chặng đường thủ tục gia nhập Tổ Chức Thương Mại Thế Giới WTO sau một thập niên thương thuyết và bây giờ lại đóng vai chủ nhà cho hội nghị diễn đàn hợp tác 21 nứơc Á Châu Thái Bình Dương -- APEC.

WTO, APEC, WTO, APEC... nghe như những âm thanh tuyệt diệu. Nói theo kiểu thơ mộng thơ Đường ngày xưa là những âm thanh naỳ nghe như những viên ngọc rơi trên mâm vàng... Biết bao nhiêu là mồ hôi nứơc mắt để tới được ngày này, kể cả khi thuận chiều xuôi gió, và đương nhiên kể cả khi nghịch hướng gian nan.

Hôm Thứ Hai là bắt đầu tuần lễ đón APEC. Lại có một vài trở ngại, để biết rằng kiếm được đồng tiền của thế giới không dễ như là khi mời gọi Việt Kiều ôm đô la gửi về nước giúp cho thân nhân.

Bản tin hãng thông tấn Đức dpa loan hôm Thứ Hai rằng VN, nứơc xuất cảng gạo nhiều thứ nhì sau Thái Lan, đã ra lệnh ngưng tức khắc việc xuất cảng gạo vì mùa màng thất thu vì sâu rầy và bão lụt. Lệnh này chỉ đặc miễn đối với các hợp đồng đã ký với Trung Quốc và Indonesia, và với các thùng viễn dương đã chất lên tàu chờ ra khơi. Lý do cần ổn định giá gạo nội địa.

Một vụ khựng lại cũng xảy ra hôm Thứ Hai, khi Hạ Viện Hoa Kỳ không thông qua nổi quy chế bình thường hóa quan hệ mậu dịch vĩnh viễn PNTR cho Việt Nam. Cũng may, TT Bush cũng có món quà khác, tuy là nhỏ hơn: xóa tên VN ra khỏi danh sách các nước đáng quan ngại -- CPC, nghĩa là các nứơc đàn áp tôn giáo.

Có quá nhiều bài học kinh tế để học, và kể cả biết bao nhiêu là bài học về nhân quyền để học. Học cách đối xử tử tế với tôn giáo để khỏi bị kẹt vào danh sách CPC, học cách  nhanh chóng thủ tục hồ sơ tòa để khỏi giam tù không xử như trường hợp bà Thương Cúc để các dân cử Mỹ nhìn vào còn đỡ bị vướng mắc.

Và tận cùng là học cách kiếm tiền tử tế, và điều chỉnh đất nứơc lại cho hội nhập đúng hướng kinh doanh thế giới. Có quá nhiều cơ hội đã bỏ lỡ, bây giờ phải chạy nước rút cho kịp người ta. Trong khi thế giới đã tới 149 quốc gia vào được WTO, bây giờ mình mới vào nước thứ 150 gia nhập, thế là trễ biết bao nhiêu con taù rồi.
Nhưng cũng còn là may, Tạp chí Time, số phát hành ngày 13-11-2006, ghi nhận rằng thế giới phần lớn nhìn vào VN để suy tính đầu tư là nhờ lực lượng lao động VN có học vấn và trẻ, tới 54% trong tổng dân số 84 triệu người VN là dưới tuổi 30. Thực tế, thế giới không hình dung nổi cái giá để trả cho có con số trẻ như thế: bác Hồ đã xô vào cuộc chiến VN hàng triệu người, thế là vaì thập niên trứơc, hai miền Nam-Bắc đã chết đi vaì triệu người. Đó là lý do chính để có tỉ lệ số dân trẻ đông hơn tỉ lệ người già.

Nhưng nhiều cơ may đang tới với đất nứơc này: ý thức về kinh doanh đang tăng tốc, có tới 40,000 doanh nghiệp tư nhân ra đời trong năm 2005. VN bây giờ là nứơc xuất cảng tiêu nhiều nhất thế giới, và xuất cảng thừ nhì thế giới là các mặt hàng cà phê, hạt điều và gạo.

Nhiều công ty đa quốc đã vào VN. Hãng Canon Inc. đã có 2 xưởng sản xuất máy in điện toán tại VN, và đang xây xưởng thúứ ba tại tỉnh Bắc Ninh. Xưởng mới dự kiến sẽ là xưởng sản xuất máy in phun mực có sản lượng nhiều nhất thế giới. Hãng giày Nike mới đây tăng sản lượng thường niên tại VN từ 54 triệu đôi giày lên tới 70 triệu đô, biến VN thành nước cung cấp nhiều thứ nhì cho giày Nike (Trung Quốc là nguồn lớn nhất).

Trong 10 tháng đầu năm nay (2006), đầu tư trực tiếp nước ngoaì tại VN ước tính là 6.5 tỉ đô, vượt qua con số 6.1 tỉ toàn bộ đầu tư trực tiếp nứơc ngoaì cho cả năm ngoái. Tính như thế, là tạp chí Time còn sót chưa thấy: nhà nứơc VN vẫn còn giấu một cuốn sổ kế toán riêng trong nhà với nhau, đều đặn mỗi năm Việt Kiều gửi trung bình 4 tỉ đô chính thúức về cho người thân.

Cũng có vài chuyện bị kẹt. Như sản lượng điện hiếm khi đạt đúng yêu cầu, mà nhu cầu naỳ tăng 15% trung bình mỗi năm. Đường phố và cảng cứ bị kẹt hoài, chật chội. Amanda Tucker, tổng quản lý hãng Nike tại VN nói là các thùng viễn dương của hãng có khi để ở cảng tới 24 giờ trước khi đưa lên taù chở đi. Lý do, VN chưa có cảng nứơc sâu để đón các loại tàu khổng lồ. Có một kế hoạch làm cảng nứơc sâu ở Cai Mep vào năm 2010, nhưng dự án chưa được chấp thuận.

Còn chuyện luật lệ nữa chứ. Một số nhà đầu tư bực bội vì nhà nước CSVN đột ngột đổi bảng thuế suất mà không báo gì cả. Đó là một trong vài điều bực bội trực tiếp. Dominic Scriven, giám đốc hãng Dragon Capital, công ty đầu tư ngân hàng tại Sài Gòn, nói, “Thông tin là nan đề lớn. Điều bạn suy nghĩ đúng vào tháng giêng, nhưng có thể không đúng nữa vào tháng 12.”

Nhiều nữa, nhiều bực bội nữa. Nhưng ai cũng hài lòng rằng VN bây giờ đã gia nhập WTO. Thế là cũng có luật lệ nào cho nước này làm lại sổ sách.

Vậy rồi các chuyên gia kinh tế VN nghĩ gì" Kinh tế gia Lê Đăng Doanh đã trấn an dư luận với ngôn ngữ lạc quan, và nhiều hình ảnh hứng thú trên báo Lao Động hôm 12-11-2006 như sau, trích:

“...- Tôi kể một câu chuyện thế này. Hãng bánh mì kẹp thịt lớn của Mỹ Mc Donald's dự định đầu tư vào VN, nhưng khi tôi hỏi: "Thế các ông có thể cạnh tranh được với bún và phở VN không"" thì họ trả lời: "Chúng tôi chưa cạnh tranh được".

Như vậy là khi tìm hiểu khả năng kinh doanh họ cũng nhận thấy chưa phù hợp với thị trường VN, nên Mc Donald's chưa vào chứ không phải là họ không vào. Ngược lại, khi CocaCola vào VN, Hãng sản xuất nước giải khát Tribeco ở TP.SG đã tự động không sản xuất nước uống có ga, thay vào đó Tribeco đã làm ra sữa đậu nành là một sản phẩm khác hẳn CocaCola thì lại tiêu thụ được.


Và đến nay thì Vinamilk còn đưa ra cả nước dứa, nước ổi ép, ngô luộc, rồi tới đây sẽ có cả nước trà đặc, nước rau muống luộc pha chanh và bằng cách này các DN VN sẽ lấy lại được thị phần mà CocaCola thôn tính.


Nói điều này, tôi muốn chia sẻ là trong điều kiện phải cạnh tranh, DN VN đành chấp nhận một thất bại tạm thời như một bài học rút kinh nghiệm để chúng ta làm khác đối thủ, làm hay hơn đối thủ, phù hợp với tập quán thị trường VN.

Bên cạnh đó, cần thay đổi tư duy cạnh tranh từ "đối đầu" sang hợp tác cùng có lợi. Hãy xem như TQ, khi Tập đoàn WorldMark vào TQ giành thị phần, các DN TQ đành là người cung cấp đầu vào, đến nay chiếm trên 60% sản phẩm hàng hoá của WorldMark ở các siêu thị trên thế giới là hàng TQ, như vậy TQ đã lợi dụng Tập đoàn WorldMark để "cõng" hàng hoá của TQ ra bên ngoài.

Hiện nay, VN cũng đã làm được như vậy, Hãng Metro đến VN đã ký hợp đồng với 15.000 nông dân VN và hiện hàng VN đã vào được các khách sạn 5 sao ở các TP lớn và đã XK được 80 triệu USD các sản phẩm đó sang các siêu thị của Metro ngoài lãnh thổ. Vì vậy, bài học ở đây là chúng ta phải vừa cạnh tranh, vừa hợp tác, trong hợp tác có cạnh tranh, trong cạnh tranh có hợp tác, đó là cách ứng xử thông minh...”

WTO, APEC... Những âm thanh nghe rất là quyến rũ. Bạn hãy hình dung rằng, cả Hà Nội đang rợp trờ cờ hoa, biểu ngữ để mừng hội nghị thượng đỉnh 21 nứơc, nơi sẽ có tham dự của TT Bush...

Nhưng bạn cũng biết rằng có rất nhiều hình ảnh bên lề VN sẽ không được ghi vào ống kính truyền hình thế giới, những hình ảnh mà trứơc giờ dân cả nứơc vẫn quen thuộc: các nhà dân chủ bị công an tông xe, sách nhiễiu, bao vậy... những người dân oan nằm vườn hoa khiếu kiện năm naỳ qua năm nọ... và hàng loạt trẻ em bụi đời bị đưa đi trại cải huấn... Đó là mặt sau của chiếc huy chương mà bao nhiêu người đã trả giá rất đắt. Trong đó, có nhiều triệu người đã hy sinh, và các mục tiêu đẹp nhất của dân chủ tự do có thể vẫn còn nằm ngoaì tầm tay. Nhưng hãy lạc quan. Mọi chuyện tốt đẹp có thể đột ngột tới chỉ qua một đêm. Ai biết được.

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối

Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên số, nơi mọi thứ đều được đo bằng thuật toán: nhịp tim, bước chân, năng suất, thậm chí cả tình yêu. Thuật toán không có tình cảm, nhưng khôi hài vì chúng ta điều khiển thuật toán bằng cảm xúc.Máy móc có thể xử lý hàng tỷ dữ liệu mỗi giây, còn con người — chỉ cần một tưởng tượng — mọi thứ biến hoá. Cảm xúc lan truyền nhanh hơn tin tức, giận dữ được tối ưu hóa bằng công nghệ, và hạnh phúc được đong đếm bằng lượt thả tim. Chúng ta tưởng mình tiến hóa thành sinh vật lý trí, nhưng thật ra chỉ là sinh vật cảm xúc có Wi-Fi. Trong khi AI đang thao túng mọi lãnh vực, chúng ta loay hoay với cảm xúc, thao túng mọi ý nghĩ, hành vi.

Năm 2025 sắp khép lại, và theo thông lệ hàng năm, các nhà từ điển trên thế giới lại đi tìm từ ngữ để chọn đặt tên cho cái mớ hỗn độn mà nhân loại vừa bơi qua trong năm. Oxford chọn cụm từ “mồi giận dữ” (rage bait). Theo các nhà ngôn ngữ học của Oxford, đây là cách tiếng Anh vẫn thường vận hành: hai chữ quen thuộc — “giận dữ” và “mồi nhử” — ghép lại trong bối cảnh trực tuyến để tạo nên một ý niệm mới: thứ nội dung bày ra để cố tình khêu gợi bản tính nóng nảy của người xem, người đọc, khiến thiên hạ phải lao vào vòng tranh cãi chỉ để cuối cùng bấm thêm một cú “tức” nữa.

Tài năng như ông vua tiểu thuyết kiếm hiệp Kim Dung cũng chỉ có thể tạo ra những vị tướng phản diện nhưng có võ công cao cường và chí lớn, chứ không thể giả mạo làm tướng. Mộ Dung Phục, tức Nam Yến Quốc, là một trong nhiều ví dụ. Mộ Dung Phục là kẻ háo danh, không từ thủ đoạn để đạt mục đích. Hắn sẵn sàng bỏ quên nhân nghĩa, thậm chí phản bội anh em, bạn bè, để leo lên nấc thang quyền lực, khôi phục nước Yên. Nhưng vẫn là một kẻ võ công cái thế. Đối thủ của Mộ Dung Phục là anh hùng chính nghĩa Kiều Phong. Bởi vậy, mới có câu "Bắc Kiều Phong, Nam Mộ Dung" để chỉ hai cao thủ võ lâm mạnh nhất thời bấy giờ. Vậy mà nước Mỹ hôm nay lại có bộ phim kỳ quái về một kẻ giả danh tướng, khoác lên mình chiếc áo quyền lực để công kích một anh hùng, một đại tá Hải Quân, một phi hành gia của NASA, một người yêu nước đích thực.

Trong lúc hàng triệu người không đủ thực phẩm để ăn, chính quyền của Tổng thống Donald Trump lại để mặc cho nông sản thối rữa hàng loạt ngoài đồng, trong kho bãi, và thậm chí còn trực tiếp tiêu hủy hàng ngàn tấn thực phẩm viện trợ. Tất cả đều nhân danh mục tiêu “nâng cao hiệu quả” của bộ máy chính phủ. Những thay đổi quyết liệt trong chính sách thuế quan, các cuộc bố ráp di dân gắt gao và cắt giảm các chương trình hỗ trợ người dân như tem phiếu thực phẩm đã khiến nông dân kiệt quệ vì thiếu nhân lực và vốn liếng. Nông sản thì bị bỏ mặc cho mốc meo trong kho và thối rữa ngoài đồng, trong khi hàng triệu người dân rơi vào cảnh đói kém. Đó là chưa kể đến những trường hợp chính quyền trực tiếp tiêu hủy nguồn thực phẩm hoàn toàn có thể sử dụng được.

Quan hệ Trung Quốc-Ấn Độ-Hoa Kỳ phản ánh sự dịch chuyển mạnh của trật tự quyền lực toàn cầu. Trung Quốc và Ấn Độ có tiềm năng hợp tác lớn nhờ quy mô dân số và kinh tế, nhưng nghi kỵ chiến lược, cạnh tranh ảnh hưởng và tranh chấp biên giới khiến hợp tác bị hạn chế. Với Mỹ, việc Ấn Độ nghiêng về Trung Quốc có thể làm suy yếu chiến lược kiềm chế Bắc Kinh, trong khi tranh chấp thương mại như thuế 50% của Mỹ càng làm quan hệ thêm bất ổn...

Nếu có ai nói, nhạc của Trịnh Công Soạn giống như nhạc Trịnh Công Sơn, đôi bài nghe còn ác liệt hơn. Chắc bạn sẽ không tin. Tôi cũng không tin, cho đến khi tôi nghe được một số ca khúc của Trịnh Công Soạn, quả thật là như vậy. Tôi nghĩ, nếu anh này dứt bỏ dòng nhạc Trịnh cũ mà khai phá dòng nhạc Trịnh mới, thì chắc anh sẽ thành công. Người viết lách thì tính hay tò mò và mến mộ tài năng, tôi dọ hỏi người quen và nhất là những ca sĩ trẻ mong được nổi bật, đã tranh nhau khởi sự hát nhạc của Soạn. Cuối cùng, tôi cũng tìm đến được nhà anh. Gõ cửa. Mở.

Vào một buổi sáng Tháng Sáu năm 2025, dân biểu, cựu chủ tịch Hạ Viện đảng Dân Chủ tiểu bang Minnesota, Melissa Hortman, một trong những nhà lập pháp được kính trọng nhất của tiểu bang, và chồng của bà bị bắn chết tại nhà riêng. Chú chó cảnh sát lông vàng của họ, Gilbert, cũng ra đi với chủ. Vụ giết người này không phải là ngẫu nhiên. Thượng nghị sĩ John Hoffman và vợ cũng bị tấn công cùng ngày, nhưng may mắn sống sót. Chính quyền sớm tiết lộ thủ phạm, Vance Boelter, 57 tuổi, người theo chủ nghĩa cực hữu, đã viết bà Hortman vào “danh sách mục tiêu” bao gồm các nhà lập pháp Đảng Dân Chủ khác.

Ngày đi phỏng vấn thẻ xanh để trở thành thường trú nhân Hoa Kỳ thường là một ngày tràn đầy hy vọng và đáng nhớ, đặc biệt đối với những đôi vợ chồng, hoặc những hôn phu, hôn thê. Lễ Tạ Ơn tưởng đâu là ngày họ sum vầy, nói câu “Tạ ơn nước Mỹ” với những hy vọng về một tương lai tốt đẹp. Nhưng điều đó không xảy ra trong thời này, ở Hoa Kỳ. Khi bước cuối cùng trong quá trình xin thường trú nhân Hoa Kỳ, là cuộc phỏng vấn với viên chức di trú kết thúc, các đặc vụ liên bang lại ập đến, còng tay người vợ/chồng người ngoại quốc và đưa họ đi. Hy vọng trở thành ác mộng.

Dự thảo Hòa ước Ukraine do Hoa Kỳ và Nga đề ra gồm có 28 điểm đã được công bố gần đây. Kết quả của diễn biến này khá bất thường vì không có sự tham gia đàm phán của Ukraine và Liên minh châu Âu (EU)...

Trong một nghiên cứu phối hợp giữa đại học Hồng Kông và đại học Rutgers tại Mỹ cùng một số khoa học gia trong khu vực hồi tháng 8 năm 2024, báo cáo này chỉ ra rằng vị trí của Việt nam sẽ là một "điểm nóng" của những cơn bão nhiệt đới với cường độ dữ dội và thường xuyên hơn trước sự biến đổi khí hậu toàn cầu, với rủi ro cao là ngay Hải Phòng.
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.