Gà Tây Ngày Lễ Tạ Ơn_ Ảnh VB
Trump tắt CNN lúc ba giờ sáng. Không phải vì tức giận, mà vì ông vừa nảy ra ý tưởng điên rồ nhất đời mình. “Alexa, triệu tập Washington.” Câu lệnh vang lên trong bóng tối Phòng Bầu Dục như tiếng thần chú của một pháp sư già gọi linh hồn của quá khứ về để chứng minh rằng mình vẫn còn đúng. Thanksgiving năm nay, ông sẽ không ăn gà tây thật. Ông sẽ ăn ký ức.
Phòng Bầu Dục rực ánh xanh lam – thứ ánh sáng lạnh của công nghệ và tự mãn. Trên bàn, con gà tây hologram vàng óng, chín hoàn hảo, không mùi, không khói, không có thịt thật. Một con gà tây ảo cho thời đại ai cũng sợ máu thật. Mọi thứ được lập trình để hoàn hảo: bàn tiệc dài, ly rượu đầy, bốn vị lập quốc hiện ra – George Washington, Benjamin Franklin, Thomas Jefferson, James Madison – được tái tạo bằng toàn bộ diễn văn, thư từ, và những câu họ chưa bao giờ nói. Bốn AI hoàn hảo.
Trump nâng ly, nụ cười dày như lớp sơn vàng trên ghế tổng thống: “Chào mừng trở lại. Nước Mỹ cần được sửa sang. Câu hỏi hôm nay – ai sở hữu nước Mỹ này?” Franklin cười nhẹ, ánh hologram lung linh trên trán ông như tia sáng của thời khai sáng cũ: “Nước Mỹ chưa từng ‘owned’. Nó là một thí nghiệm không hết hạn dùng.” Jefferson mỉm cười, nhưng trong nụ cười có vệt u buồn: “Tự do không thể thừa kế. Nó là món nợ mỗi thế hệ phải trả.” Madison nói nhỏ, giọng của người viết luật cho người chưa biết mình cần luật: “Hiến pháp sinh ra không để bảo vệ quyền lực, mà để kiềm chế nó.”
Trump lắng nghe, rồi cười kiểu người từng nghe quá nhiều khuyên răn mà chẳng bao giờ nghe hết: “Thí nghiệm cần kết quả. Tôi đang làm nước Mỹ vĩ đại trở lại. Nhưng để làm thế, phải lấy lại quyền lực cho người đúng. Các ông hiểu mà.” Washington đứng dậy, bóng ông phủ cả trần nhà. “Tôi đã chiến đấu để nước Mỹ không còn vua. Đừng để nó thành đế chế. Và đừng bao giờ để một người nghĩ rằng ông ta là nước Mỹ.” Trump đáp: “Tôi không phải vua. Tôi chỉ đòi luật pháp thuộc về người tạo ra nó.” Jefferson nhìn thẳng, giọng lạnh như sắt: “Ông nói điều tôi từng làm nhưng không dám nói. Tôi viết ‘All men are created equal’ trong khi sở hữu sáu trăm nô lệ. Ông ít nhất thành thật với sự đạo đức giả của mình.” Trump ngừng cười. “Cuối cùng cũng có người hiểu tôi.” Jefferson lắc đầu: “Không. Tôi cảnh báo ông: lịch sử không tha thứ kẻ biến sự thật thành vũ khí.”
Franklin rót rượu ảo, nhìn con gà tây đang nguội: “Dân chủ, thưa Tổng thống, giống món này – bên ngoài vàng rực, bên trong trống rỗng. Nếu không có linh hồn, nó chỉ là nghi thức.” Trump đáp: “Tôi chỉ nói điều dân muốn nghe.” Franklin cười: “Đó là điều mọi nhà độc tài nghĩ trước khi dân đổi ý.” Không ai cười. Chỉ có tiếng máy lạnh thở đều, như nhịp tim của căn phòng giả vờ còn sống.
Madison nghiêng người, giọng ông mềm hơn cả bóng tối: “Ông sợ nước Mỹ biến mất. Nhưng chính nỗi sợ ấy mới khiến nó biến mất. Chúng tôi dựng nên nước này bằng hi vọng, không phải tường rào.” Trump đập bàn, ly rượu ảo khẽ rung: “Tường rào là cách bảo vệ hi vọng. Không có tường, hi vọng bị ăn cắp.” Jefferson đáp: “Không ai ăn cắp được điều không ai sở hữu.” Franklin nhấp rượu, hỏi như đùa: “Thưa Tổng thống, ông có thấy cô đơn không?” Trump im. Rồi nói chậm, giọng ông không còn vang mà khàn đi: “Mỗi đêm tôi nhìn thấy con số – bảy mươi bốn triệu người tin tôi. Nếu tôi không chiến đấu cho họ, ai sẽ làm?” Washington nhìn ông, ánh mắt đầy thương xót: “Nhưng ông có chiến đấu vì họ, hay bằng họ?”
Không ai nói gì thêm. Trong im lặng ấy, con gà tây hologram bắt đầu nguội đi. Hơi khói ảo bốc lên, mờ như linh hồn của một niềm tin bị nướng chín quá lửa.
Washington nói: “Tôi từng sợ nước Mỹ sụp đổ sau năm mươi năm. Nay nó có thể sụp chỉ trong một tweet.” Trump cười khẩy: “Các ông xây nước Mỹ bằng súng và nô lệ. Tôi chỉ dùng Twitter.” “Chính vì vậy,” Washington đáp, “ông còn nguy hiểm hơn. Súng có thể kiểm soát. Lời nói thì không. Nó đi vào đầu như virus – không có vaccine.” Franklin chen vào: “Cảm xúc là thức ăn nhanh của tư tưởng. Ăn nhiều sẽ đau dạ dày. Và nước Mỹ đang nôn.” Madison nói khẽ: “Khi ai đó độc quyền định nghĩa ‘thật’, nền cộng hòa chết. Không phải bằng súng, mà bằng câu chuyện chỉ có một phiên bản.”
Trump gầm lên: “Tôi là thật! Còn các ông chỉ là ảo ảnh!” Franklin nhìn ông, nụ cười tàn: “Chính vì thế, chúng tôi ít nguy hiểm hơn ông.” Ngay khi ấy, con gà tây hologram bắt đầu tan – lớp da ảo chảy thành dòng code vàng, mỡ dữ liệu loé lên như lửa ma trơi. Jefferson vỡ thành mã nhị phân rơi xuống sàn như mưa điện tử, mỗi ký tự là một mảnh Tuyên ngôn Độc lập đang tan. Franklin lặp lại câu nói của chính mình trong vòng lặp vô tận. Washington tách ra thành ba bản sao, mỗi người nhìn một hướng khác nhau. Mùi ozone lan tỏa, mùi của điện cháy và lịch sử cháy.
Chỉ Madison đứng vững, giọng đều và sáng: “Ông thấy không, Tổng thống? Lịch sử không thể tải xuống. Nó là mớ hỗn độn chúng ta phải sống cùng. Và ông đang ăn lại chính quá khứ.” Trump lùi lại. Tay run. Thân thể ông bắt đầu trong suốt, như thể không phải hologram đang tan, mà chính ông đang bị xoá. “Alexa, tắt đi. TẮT ĐI!” Nhưng trước khi biến mất, bốn giọng nói chồng lên nhau, hòa thành một hợp âm méo mó: “Nước Mỹ không thuộc về ai. Nó thuộc về những người tin rằng bàn tiệc này còn chỗ trống. Rằng câu chuyện chưa xong.”
Phòng Bầu Dục tắt đèn. Trên bàn, chỉ còn một mảnh gà tây ảo chưa tan hết, sáng lấp lánh như tượng sáp chờ cháy. Alexa hỏi: “Would you like to restart the session, Mr. President?” Không có tiếng trả lời. Trong góc phòng, hologram Washington chưa tan, đứng im như bức tượng băng, đôi mắt nhìn theo ông mỗi sáng. Ngoài trời, tuyết rơi như tro. Và ở đâu đó, phía ngoài cổng sắt, vang lên tiếng thì thầm: “We the People...” Không phải từ hologram. Mà từ những người chưa bao giờ được mời vào bữa tiệc.
Trump không thật sự mời những vị lập quốc. Ông chỉ nói chuyện với ảo tưởng của mình – ảo tưởng rằng nước Mỹ có thể reboot bằng khẩu hiệu. Nhưng những “bóng người” ông gọi về lại hiểu ông, vì họ cũng từng tin nước Mỹ cần “người đúng” để dẫn đường, từng sợ “kẻ khác.” Khác biệt duy nhất: họ viết hiến pháp để kiềm chế chính họ. Còn ông, viết tweet để giải phóng chính mình.
Câu hỏi “Ai sở hữu nước Mỹ?” thực ra chỉ là cách khác của nỗi sợ mất trung tâm. Mỗi thời đại của nước Mỹ có một cơn sợ riêng. Cơn sợ của Trump đặc biệt vì nó có micro, có mạng xã hội, và hàng triệu người tin rằng quyền lực là di sản sinh học. Franklin từng nói: “Those who give up essential liberty to purchase a little temporary safety deserve neither liberty nor safety.” (*) Trump làm ngược lại: ông đánh đổi tự do để mua nỗi sợ mới, rồi gọi nó là an ninh.
Nhưng cái đáng sợ không phải Trump. Cái đáng sợ là chúng ta hiểu ông. Vì phần nào đó, ai cũng muốn có lại quyền kiểm soát trong một thế giới đang thay hình đổi dạng. Chúng ta muốn một bức tường vô hình để tin rằng mình vẫn thuộc về đâu đó. Trump chỉ là tiếng vang to nhất của nỗi bất an tập thể ấy.
Washington từng nói: “Nước Mỹ được xây bằng lỗi lầm được sửa, không phải lỗi lầm được lặp lại.” Franklin bảo: “Dân chủ là rượu, phải pha bằng lý trí.” Chúng ta đang say. Không phải vì rượu, mà vì không còn nhớ mùi của tỉnh táo. Không ai sở hữu nước Mỹ. Chỉ có những người còn tin rằng bàn ăn có thể dài hơn – đủ chỗ cho thêm một chiếc ghế. Họ dựng nước Mỹ bất toàn để con cháu hoàn thiện. Chúng ta lại đang nướng lại nó như con gà tây – mong nó thơm hơn, mà quên rằng linh hồn đã rời khỏi thịt.
Ngày Thanksgiving năm nay, khi bạn ngồi quanh bàn ăn, hãy nhớ: đôi khi, con gà tây không phải món ăn – mà là chính ta.
Ngu Yên
(*) Những người từ bỏ quyền tự do chính yếu để đổi lấy một chút an toàn tạm thời thì không xứng đáng có cả tự do lẫn an toàn.”
Ý kiến bạn đọc
26/11/202507:30:47
Adam
Khách
Thảm khảo TS cùng được cập nhật hàng ngày.
