Hôm nay,  

Chúng ta không quên họ

22/03/202400:00:00(Xem: 2436)

GettyImages-2008842970
Người dân đặt hoa trong buổi cầu nguyện cho Alexiei Navalny trước Tổng lãnh sự quán Nga vào ngày 16/2/2024 tại Munich, Đức. Alexei Anatolievich Navalny là một nhà lãnh đạo phe đối lập, luật sư, nhà hoạt động chống tham nhũng và tù nhân chính trị người Nga. Sinh ra ở Butyn' năm 1976, ông đã thành lập lại đảng « Nước Nga Tương Lai » vào năm 2018 và tổ chức các cuộc biểu tình chống chính phủ. Ông là người ủng hộ chống tham nhũng ở Nga cũng như chống lại Tổng thống Vladimir Putin và chính phủ của ông. Navalny phải nhập viện năm 2020 vì bị chính quyền Putin đầu độc bởi chất Novichok. Năm 2022, Ông bị bỏ tù 9 năm sau phiên tòa xét xử tội tham ô được Tổ chức Ân xá Quốc tế cho là giả tạo. Ông qua đời ngày 16 tháng 2 trong nhà tù Nga, để lại vợ, Yulia Navalnaya và hai đứa con. (Ảnh của Johannes Simon/Getty Images)

Câu chuyện kể từ xa xưa, rất xa xưa, là từ thời đức Phật còn tại thế: Có một người Bà La Môn rất giầu có và rất quyền thế, ông thích đi săn bắn thú vật trong rừng hay chim muông trên trời. Một hôm đó, ông bắn được một con thiên nga to đẹp đang bay vi vút trong bầu trời cao xanh bát ngát thăm thẳm trên kia. Con thiên nga vô cùng đẹp bị trúng đạn, rơi xuống đất, đau đớn giẫy và chết. Ông liền chạy tới lượm thành quả của ông và xách xác con thiên nga lộng lẫy về cho gia nhân làm thịt, làm một bữa nhậu, có lẽ.
  
Nhưng ngài Shirdata ngăn cản người thợ săn mang xác con thiên nga đi. Dĩ nhiên người Bà La Môn thợ săn phản đối dữ dội, ông có lý khi ông nói là con thiên nga bay trên trời là không của ai cả, ông bắn được là của ông, thì ông được quyền mang nó đi làm thịt ăn. Ngài Shirdata thì nhất định phản đối việc người Bà La Môn muốn ăn thịt con vật coi như là của chiếm hữu của mình.
  
Hai bên giằng co, nói qua nói lại, sau người thợ săn quyền thế nhất định gạt tay ngài Shirdata ra, đưa sự việc tới cửa quan, bấy giờ là đức vua Ashoka, ngài sẽ xử coi ai đúng ai sai. Dĩ nhiên, theo tự nhiên xã hội, nhà vua phán rằng chim thiên nga có hằng hà vô số, chúng bay trên bầu trời bao la, ai bắn được con nào thì tùy nghi sử dụng, vì chim là của thiên nhiên chớ không của riêng ai cả. Cũng dĩ nhiên, theo lòng từ bi của Phật pháp, đức Shirdata trình thưa rằng: Bẩm vâng, nhà vua xử vậy cũng đúng mà cũng không đúng, vì con chim thiên nga này nó đang tự do bay lượn trong bầu trời và nó cũng không hề đụng chạm vào tự do của một ai cả. Tiếc thay nó là loài súc sinh nên không nói được tiếng người, nếu nó nói được tiếng người, đương nhiên nó lên tiếng phản đối việc người Bà La Môn đã giương cung tên bắn chết nó vì nó cũng được quyền sống an nhiên như mọi loài khác. Bây giờ, người ác đã giết chết nó rồi, nó không thể sống lại được, nhưng nếu có một cơ may nào mà nó hồi sinh hay không hồi sinh, thì nó cũng không muốn thuộc về tay thợ săn đã chiếm đoạt sự sống của nó. Nó càng không muốn ông ác mang nó về ăn thịt để hòa tan nó vào thân thể một người mà nó cho là dã man đã cướp đoạt tự do bay lượn của nó đã giết mạng sống của nó để thỏa mãn thú tính chiếm đoạt.
  
Con chim thiên nga thời buổi nay vừa bị đoạt mạng một cách bi phẫn là nhà đấu tranh cho tự do người nga Alexel Navalny, 47 tuổi, ông vừa bị Poutine sát hại ngày 16/02/2024 trong nhà tù biệt giam sói bắc cực, nơi này, nhiệt độ gay gắt luôn là -30°C.
  
Người ta nói là ông bị mệt sau khi đi dạo về và đã được cấp cứu, chắc chắn cấp cứu kiểu Poutine là đoạt mạng.
  
Mọi người đã nói nhiều về sự độc ác của chính quyền Moscou mà Poutine là đại diện. Alexel Navalny, nhà đối lập chống độc tài đòi tự do cho dân tộc Nga còn rất trẻ ở tuổi 47, khi được đưa sang Đức điều trị vì bị đầu độc, ông cũng có thể ở lại Đức tị nạn, nhưng có lẽ, ông muốn trở về ngay trong lòng quê hương vì trước tiên ông là người yêu nước nhiệt tình, thêm nữa ông đoán hiểu dù ở đâu đâu Poutine cũng có thể cho người ám hại, nên ông đường đường chính chính về tranh đấu hiên ngang trực diện ở Nga, bên cạnh những đồng chí và đồng bào ruột thịt của ông.
  
Nhưng không bao lâu người thiện xạ háo sát Poutine đã giương cung bắn trúng trái tim tự do của con thiên nga.
  

Sau khi ám hại Navalny, Poutine còn ra lệnh giam cầm thân xác ông một các âm thầm bí mật, họ không muốn trả ngay thân xác người anh hùng cho gia đình mai táng. Quỷ thuật của cộng sản là vậy, luôn đợi cho cảm xúc và dư luận lắng dịu xuống. Chúng sợ, Poutine sợ cả cái xác lạnh lẽo của người anh hùng đã chống đối ổng. Giết được người xong, có lẽ mặt Poutine còn vàng hơn nghệ!
  
Người mẹ của Navalny sau một tuần lễ tranh đấu quyết liệt mới được Poutine chịu cho bà nhìn nhận xác con trong môt nhà thương của thành phố Salekhard, nơi có nhà ngục goulag đã giam cầm tự do.
  
Bà mẹ đã tổ chức lễ an táng cho con.
  
Người dân Nga đã đến đông ngậm ngùi kính viếng người ra đi nằm an nghỉ dưới mộ phần là một núi hoa.
  
Về sự ra đi vĩnh viễn của Navalny, ông Nicolai Petrov quả quyết là Navalny bị Poutine ám sát. Ông nhấn mạnh trong mọi trường hợp Poutine vẫn là thủ phạm. Vì sắp bầu cử, Poutine lo sợ ảnh hưởng tự do của Alexel Navalny ảnh hưởng tới phần lớn dân chúng Nga. Một nhà đối lập khác người Nga ở hải ngoại, ông Nikhaï Khodorkovski đang tung ra lời kêu gọi cử tri nga khi đi bỏ phiếu những ngày sắp tới, hãy viết tên Alexel Navalny trên lá phiếu. Nếu điều này xẩy ra được, biết đâu Poutine chẳng tức giận phát điên phát khùng mở cung tên khủng bố chết hết cả gia đình Navalny còn lại? Biết đâu khi người cộng sản hăng máu mà? Hay là Poutine chẳng âm thầm cho đào xác người anh hùng đối lập lên mà làm tiêu hủy băm vằm ra như người Bà La Môn thợ săn, đồng thời với ngài Shirdata thuở xưa, đòi mang xác con chim thiên nga tội nghiệp đi nấu nướng là bữa ăn cho sướng cái miệng?
  
Dù bao nguy nan, bao chộn rộn xẩy ra, thì tự do vẫn luôn luôn cần như không khí thở ra thở vào. Chim tự do vẫn bay vi vu trong bầu trời cao xanh trên kia. Từng đàn từng đàn chim tự do bay bay, vẫn bay… Người thiện xạ háo sát vẫn ngồi đó, tự tại đó, trong lâu đài quyền uy độc tài chễm chệ và ung dung chĩa súng lên cao ngắm, bắn, thỉnh thoảng một con không may bị trúng thương rớt xuống chết thảm như Navalny của Nga.
  
Người dân Nga đa phần đoan quyết vì Navalny bị chết vì lệnh giết của Poutine, một Poutine dòng dõi của KGB. Họ cảm nhận được một Navalny đã anh hùng can đảm dám nói lên nhiều lần khát vọng tự do của họ nên họ tụ tập rủ nhau tới tiễn biệt Navalny ở thánh đường. Cũng có một số người không cùng chung ý hướng lắm, những họ vẫn tới, tới đám tang, tới để tôn vinh sự dũng cảm bằng biểu hiệu vô cùng nhiều những bó bông rực rỡ sắc màu anh hùng bi tráng của thế hệ.
  
Rồi thì linh cữu cũng được đóng lại cho Navalny an nghỉ, hẹn một kiếp sau, tranh đấu tiếp tục! Bây giờ thì cánh chim bằng đã bay đi, bỏ lại phía sau anh một thế giới, một quê hương ngổn ngang thù hận và chiến tranh. Bỏ lại cả một cõi ta bà rất ta bà đầy vô luân, vô pháp, xen lẫn ít nhiều đạo đức lẻ loi lấp lánh.
  
Rồi phút sau cùng thì linh cữu được hạ huyệt, hai bà mẹ khóc bên nhau trong tiếng nhạc âm thầm nhỏ giọt tiễn đưa la chanson d’adieu!
  
Chúng tôi không bao giờ quên Navalny cũng như không bao giờ tha thứ Poutine KGB.
  
Dù cho các thiện xạ háo sát vẫn ngồi đó đó, vẫn rình mò lăm le bắn lên cao, đã bắn được một Navalny của nước Nga, Nhưng còn ở trên bầu trời Việt Nam, trên cao xanh đó, còn có bao nhiêu con chim thiên nga đang bay lượn lòng vòng, chao qua, chao lại tìm cách đòi lại tự do cho chính mình, cho xã hội, cho quê hương. Họ vẫn ở đó, vẫn ra sức đấu tranh cho dân tộc, cho quê hương dù họ mắc vòng lao tù, bị ốm đau hành hạ, bị tra tấn bạc đãi đến đói khác mỏi mòn trong cái gọi là goulag của cộng sản Việt Nam.
  
Chúng ta không có quyền quên họ!
  
Họ là những Trần Huỳnh Duy Thức. Những Phạm Chí Dũng, Huỳnh Trương Ca, những Phạm Đoan Trang, những cụ Lê Đình Kình. Và gần đây nhất là nhà báo Đặng Vũ Bình, xa xa hơn, lùi về thời gian trước nữa là giáo sư Gunther Krainick và bà Gunther. Bác sĩ Greifswald, giáo sư Freiburg, giáo sư Raymond Discher là những vị thầy dạy học và những vị thầy thuốc người Đức và còn bao nhiêu vị nữa, đều đã đến từ xa để chăm sóc sức khỏe cho người Việt Nam và họ đã bị cộng sản Việt Nam sát hại dã man vào năm Mậu Thân 1968 (theo B.S Tôn Thất Sang). Tất cả họ, hiển danh hay ẩn danh, người ngoại quốc hay người Việt Nam, họ vẫn ở đó, và chúng ta không có quyền quên họ.
 
– Chúc Thanh
Paris, tháng Ba 2024

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...
Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.
Chỉ trong vài ngày cuối tuần qua, bạo lực như nổi cơn lốc. Sinh viên bị bắn trong lớp ở Đại học Brown. Người Do Thái gục ngã trên bãi biển Bondi, Úc châu, ngay ngày đầu lễ Hanukkah. Một đạo diễn tài danh cùng vợ bị sát hại — nghi do chính con trai. Quá nhiều thảm kịch trong một thời khắc ngắn, quá nhiều bóng tối dồn dập khiến người ta lạc mất hướng nhìn. Nhưng giữa lúc chưa thể giải được gốc rễ, ta vẫn còn một điều có thể làm: học cho được cách ứng xử và phản ứng, sao cho không tiếp tay cho lửa hận thù. Giữ đầu óc tỉnh táo giữa khủng hoảng giúp ta nhìn vào ngọn cháy thật, thay vì mải dập tàn lửa do người khác thổi lên.
Trong những thời khắc nguy kịch nhất, thảm họa nhất, tổng thống Hoa Kỳ là người duy nhất có tiếng nói quyền lực với toàn dân để đưa họ vượt qua nghịch cảnh. Tổng thống sẽ trấn an dân bằng luật pháp, bằng ý chí kiên cường, bằng bản lĩnh lãnh đạo, bao dung nhưng dứt khoát. Thậm chí, có khi phải bằng mệnh lệnh sắc bén để khống chế những tư tưởng bốc đồng sẽ gây hỗn loạn. Mấy trăm năm lập quốc của Mỹ đã chứng minh rất nhiều lần như thế.
(Sydney – 14 tháng 12, 2025) - Hàng trăm người có mặt tại bãi biển Bondi, Sydney, để dự lễ Hanukkah đã chứng kiến một trong những vụ khủng bố đẫm máu nhất kể từ sau thảm sát Port Arthur năm 1996. Vào lúc 6 giờ 45 chiều Chủ Nhật, hai tay súng mặc đồ đen xuất hiện trên cây cầu bộ hành nối Campbell Parade với Bondi Pavilion, bắt đầu nổ súng xuống đám đông đang dự lễ. Hai kẻ này dùng súng trường, bắn liên tục trong khoảng 10 phút, khiến hàng trăm người hoảng loạn bỏ chạy, nhiều người ngã gục ngay trên bãi cát và công viên ven biển. Ít nhất 12 người thiệt mạng, trong đó có 9 nạn nhân thường dân, 1 cảnh sát và 2 tay súng (một bị bắn chết tại chỗ, một bị bắt nhưng sau đó tử vong do vết thương). Ngoài ra, có ít nhất 38 người bị thương, trong đó có 2 cảnh sát và nhiều nạn nhân ở tình trạng nguy kịch.
Năm 2024, con người trung bình dành hai giờ rưỡi mỗi ngày trên mạng xã hội. Nhân lên, đó là hơn một tháng mỗi năm nhìn vào màn hình, lướt ‘feed’ (dòng tin), đợi ‘notification’ (báo tin), đếm ‘like’ (lược thích). Bạn dành nhiều thới giờ cho Facebook, Instagram, TikTok. Và câu hỏi không phải "có nhiều không?", mà là "chúng ta nhận được gì?" Câu trả lời, theo một nhóm triết gia, nhà tâm lý học, nhà xã hội học đương đại, không phải kết nối, không phải hạnh phúc, không phải sự thật. Mà là cô đơn có tổ chức, lo âu có hệ thống, và sự thật bị thao túng. Mạng xã hội—đặc biệt Facebook, nền tảng với ba tỷ người dùng, lớn hơn bất kỳ quốc gia nào trên hành tinh—không phải công cụ trung lập. Nó là kiến trúc quyền lực đang định hình lại não bộ, xã hội, và chính trị theo cách mà chúng ta chưa kịp nhận ra. Và đây là điều đáng sợ nhất: chúng ta không bị ép. Chúng ta tự nguyện. Chúng ta mở Facebook vì muốn "kết nối." Nhưng sau ba mươi phút lướt, chúng ta cảm thấy trống rỗng hơn. Chúng ta vào để "cập nhật
Trong sân khấu chính trị đồ sộ từ cổ chí kim của nước Mỹ, hiếm có nhân vật nào diễn xuất giỏi như Donald J. Trump. Những cuộc vận động tranh cử từ hơn mười năm trước của Trump vốn đã tràn ngập những lời hứa, giáo huấn, sự tức giận vì “nước Mỹ quá tệ hại”, những lời phỉ báng đối thủ. Tất cả hòa hợp thành những bản giao hưởng ký tên DJT. Mỗi lần Trump bước lên sân khấu, điệu nhảy YCMA vô tư, không theo chuẩn mực, thay cho tiếng kèn hiệu triệu “hoàng đế giá lâm.”
Năm 2025 được xem là giai đoạn khó khăn cho ngành khoa học khi ngân sách nghiên cứu bị thu hẹp và nhiều nhóm chuyên môn phải giải thể. Tuy vậy, những thành tựu y học nổi bật lại chứng minh rằng sức sáng tạo của con người chưa bao giờ dừng lại. Hàng loạt phát hiện mới đã mở rộng hiểu biết của chúng ta về sức khỏe, đồng thời thay đổi cách chăm sóc bệnh nhân hiện nay. Dưới đây là chín trong số những khám phá ấn tượng nhất trong năm 2025.
Năm 2025 khởi đầu bằng nỗi lo dấy lên từ các sàn tài chính quốc tế. Tháng Tư, Tổng thống Donald Trump khơi lại cuộc chiến thương mại, khiến nhiều người e sợ suy thái toàn cầu. Thế nhưng, sau mười hai tháng, kinh tế thế giới vẫn đứng vững: tổng sản lượng tăng khoảng 3%, bằng năm trước; thất nghiệp thấp và chứng khoán nhiều nơi tiếp tục lên giá. Chỉ riêng lạm phát vẫn còn là bóng mây bao phủ, vì phần lớn các nước trong khối công nghiệp OECD chưa đưa được vật giá về mức ổn định như mong muốn.
Sự phát triển nhanh chóng của Artificial Intelligence/ AI và robot đặt ra nhiều thách thức về đạo đức xã hội và cá nhân, đặc biệt là trong việc thu thập dữ liệu cá nhân làm ảnh hưởng đến các quyết định quan trọng như tuyển dụng, trị liệu và xét xử. Mặc dù AI có thể mô phỏng cảm xúc, nhưng không có ý thức thực sự, dẫn đến nguy cơ làm cho con người phụ thuộc vào AI và robot và suy giảm kỹ năng giao tiếp xã hội...


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.