Hôm nay,  

Làm Nghề Truyền Thông Vui Lắm Chứ

02/11/202017:13:00(Xem: 5473)

         

          Làm nghề truyền thông có nhiều cơ hội để được quen và phỏng vấn người giỏi ở khắp nơi trên thế giới. Tôi đọc nhiều bài của linh mục Anthony Đào Quang Chính nhiều năm qua nhưng chưa có cơ hội được gặp. Các bạn của tôi mời tôi đi đại hội Thánh Mẫu ở Missouri, tôi sẽ có cơ hội gặp nhiều diễn giả có tài, trong đó có linh mục Anthony Đào Quang Chính. Tôi nói với bạn tôi rằng tôi thích nhất câu: "Gõ cửa, cửa sẽ mở, tìm sẽ gặp". Thế nào cũng có một ngày tôi sẽ gặp nhiều linh mục giỏi về Cali dự đại hội, vì tôi biết Cali hàng năm có nhiều đại hội và chắc chắn có một ngày các diễn giả sẽ về đây thuyết trình và tôi sẽ được gặp họ.

          Một ngày đẹp trời, giám đốc đài SBTN, nhạc sĩ Trúc Hồ nói:

          - Đại hội hành trình Emmaus sẽ tổ chức ở quận Cam, chị đi làm phóng sự nhé.

          Tôi nhận lời ngay không chút do dự, vì tôi muốn gặp người giỏi và tôi cũng muốn biết về sinh hoạt Công giáo Việt Nam ở hải ngoại. Ở Việt Nam, tờ báo cuối cùng tôi cộng tác trước khi vượt biên và sau khi tờ báo đóng cửa là nhật báo Hòa Bình, linh mục Trần Du làm chủ nhiệm. Linh mục là giáo sư đại chủng viện Sài Gòn.

          Vừa nhận lời đi làm phóng sự cho đại hội hành trình Emmaus là tôi làm việc ngay. Tôi phải nghiên cứu diễn giả là ai, khách tham dự đại hội về từ đâu, đề tài thuyết trình,... Tôi phải thuộc lòng tiểu sử các diễn giả nổi tiếng mà tôi muốn phỏng vấn. Người có chức vụ lớn nhất là giám mục William Skytad, là phó chủ tịch hội đồng giám mục Hoa Kỳ, đang ở Spokane, tiểu bang Washington State, thành phố lúc nào cây cỏ cũng xanh mướt vì mưa quanh năm suốt tháng, đường xá sạch sẽ, thơ mộng. Gia đình Đức Cha ở Na Uy. Lúc gia đình Đức Cha qua Mỹ định cư, Đức Cha 14 tuổi. Đức Cha đến đại hội cùng với linh mục Gioakim Lê Quang Hiền. Đức Cha dành cho tôi rất nhiều thì giờ trong cuộc phỏng vấn này, một câu nói của ngài mà tôi nhớ nhất là: " Tôi là người di dân cũng như quý vị (người Việt Nam), những việc gì tôi làm được thì quý vị làm giỏi hơn tôi." Nghe Đức Cha nói, tôi có niềm tin một ngày nào đó ở Mỹ sẽ có một Đức Cha người Mỹ gốc Việt làm chủ tịch Hội Đồng giám mục Hoa Kỳ. Đi cùng Đức Cha là linh mục Gioakim Lê Quang Hiền. Cha Gioakim Hiền chăm sóc Đức Cha rất chu đáo. Cha Gioakim Hiền hoạt động tích cực ở Spokane trong sinh hoạt cộng đồng Việt Nam và giúp đỡ đồng bào ở đó rất nhiều.

          Trong số hơn 300 linh mục về đây tham dự đại hội, tôi biết chưa quá 50 vị. Họ đến từ Úc, Pháp, miền đông Hoa Kỳ như linh mục Nguyễn An Ninh trước đây ở nhà thờ Saint Barbara, thành phố Santa Ana, bây giờ đã ở miền Đông.

          Tôi định cư ở Hoa Kỳ năm 1976 và lần đầu tiên đi cắm trại miền Tây do cha Ninh tổ chức. Tôi tham dự trại hè để viết phóng sự cho báo Trắng Đen của ông bà Việt Đinh Phương ở Glendale, Los Angeles County. Hành trình Emmaus do linh mục Nguyễn Văn Tuyên làm trưởng ban tổ chức.

          Chúng tôi đứng đợi Đức Cha William Skytad ngay bàn tiếp tân, từ cửa ra vào của tòa giám mục trên đồi thành phố Santa Ana. Đức Cha đến với linh mục Gioakim Lê Quang Hiền, tôi nhận ra ngay vì đã nhìn hình của Đức Cha rồi. Tôi chào Đức Cha trong lúc Sơn Bùi đã sẵn sàng máy thu hình. Tôi biết Đức Cha đi máy bay mệt lắm nhưng mình không hỏi ngay thì cơ hội không còn nữa. Tôi đặt một số câu hỏi về sự phát triển Công giáo ở Hoa Kỳ, những khó khăn mà giáo hội gặp phải, sự phát triển Thiên Chúa Giáo ở Hoa Kỳ trong những năm sắp tới, vấn đề nhân quyền và tự do tôn giáo Việt Nam, và nhiều câu hỏi nữa. Đức Cha dù mệt sau một chuyến bay dài, nhưng rất vui vẻ trả lời giới truyền thông. Người đứng xung quanh tôi rất đông, tôi xin ngài số điện thoại cầm tay, email để sau này tiếp tục phỏng vấn. Nhưng nếu tôi hỏi ngài số điện thoại cầm tay thì không tiện vì nhiều người đứng xung quanh tôi sẽ ghi lại. Tôi đưa sổ cầm tay của tôi và nói:

          - Xin Đức Cha viết số điện thoại cầm tay và email của Đức Cha với nét chữ của Đức Cha để làm kỷ niệm cuộc gặp gỡ ngày hôm nay.

          Đức Cha viết ngay trong sổ cầm tay của tôi, đó cũng là phước đức của ông bà tôi để lại. Thật ra những người có địa vị trong xã hội, ít ai cho số điện thoại riêng của họ. Tôi thì không thích gọi đến văn phòng của ngài vì phải đợi chờ lâu lắm. Muốn phỏng vấn phải xin hẹn rồi phải đặt câu hỏi trước, tôi không thích như vậy.

          Sau khi có số điện thoại riêng của Đức Cha, từ đó mỗi năm tôi phỏng vấn Đức Cha liên tục, ít nhất 10 lần trong một năm, như lễ Giáng Sinh, Tết, lễ Tạ Ơn, lễ Phục Sinh, lễ Thánh Bổn Mạng, nhất là ở Việt Nam mỗi lần các linh mục lên tiếng vì Tự Do tôn giáo thì gặp khó khăn, có đàn áp thì tôi phỏng vấn Đức Cha. Một tháng sau khi đại hội hành trình Emmaus thì đến đại hội hội đồng Giám mục Hoa Kỳ, ngài được bầu làm chủ tịch hội đồng giám mục Hoa Kỳ, Đức Hồng Y Francis George làm phó chủ tịch. Vừa nghe Đức Cha thắng cử vào chức chủ tịch, tôi gọi ngay chúc mừng ngài và loan tin ngay trên tivi, radio. Ngày bế mạc hội nghị, tôi hỏi Đức Cha:

          - Thưa Đức Cha, bao giờ Đức Cha trở lại Cali?

          - Sang năm đại hội đồng giám mục sẽ họp ở Hollywood.

          - Thưa Đức Cha, tôi có được hân hạnh tham dự?

          - Tôi sẽ mời bà.

          Thế rồi năm sau, còn 3 tháng nữa tới ngày đại hội, Đức ông Frank Maniscalco, phụ trách về truyền thông gọi tôi và nói:

          - Tôi là Đức ông Frank Maniscalco, phụ trách về truyền thông. Đại hội đồng giám mục Hoa Kỳ sẽ họp ở Hollywood, Đức Cha chủ tịch hỏi bà có tham dự không?

          Tôi trả lời nhanh như gió, không kịp thở:

          - Dạ, tôi hân hạnh được tham dự.

          Thế là tôi có thiệp mời và là ký giả người Mỹ gốc Á Châu duy nhất trong đoàn ký giả có 9 người, 8 người là người Mỹ trắng.     

          Ở miền Nam Cali, báo chí như rừng không được mời, cũng như hành trình Emmaus báo chí không được mời. Tôi cũng không hiểu vì sao đài SBTN được biết và cử tôi đi làm phóng sự. Trong thánh kinh có một câu tuyệt vời: "Gõ cửa, cửa sẽ mở, tìm sẽ gặp". Tôi cũng thích câu nói của mục sư Luther King: Tôi có một giấc mơ. Tôi mơ gặp người giỏi thì trong đại hội tôi gặp nhiều người giỏi mà tôi đã đọc bài trên báo, đọc sách, đọc trên web,...

          Ngày 15, 16 và 17 tháng 6/2006 Hội Đồng Giám Mục Hoa Kỳ họp đại hội ở khách sạn Biltmore, Los Angeles. Nhiều vấn đề được đưa ra thảo luận, với sự chủ tọa của Giám Mục William Skyltad, địa phận Spokane, tiểu bang Washington State. Hiện nay có 69,135,254 tính đồ Thiên Chúa Giáo ở Hoa Kỳ, 23% dân của nước Mỹ, và 1,098,366 người Công Giáo Hoa Kỳ ờ khắp nơi trên thế giới. Hiện nay Hoa Kỳ có 419 giám mục đang hoạt động và hưu trí, gồm 14 Hồng Y, 269 giám mục đang hoạt động, có 42,271 linh mục và có 67,773 dì phước. Về giáo dục Hội đồng giám mục có 6,147 trường tiểu học, đào tạo học sinh, 1354 trường trung học, đào luyện 679,506 học sinh, 231 trường đại học cộng đồng và đại học đào luyện 763,757 sinh viên, và 79 trường học cho học sinh tàn tật, đào luyện 5,745 học sinh tật nguyền. Và Hội đồng giám mục Hoa Kỳ đã đóng góp rất nhiều cho xã hội về vấn đề xã hội, y tế .v.v.
          Được tham dự đại hội của hội đồng giám mục Hoa Kỳ, tôi vô cùng hồi hộp như ngày xưa chuẩn bị ra chiến trường mùa hè đỏ lửa. Tôi thức dậy từ 4 giờ sáng, chờ Steven Bùi quay phim nhưng máy quay phim chưa charge điện, tôi phải chờ. Trên xa lộ lại hồi hộp hơn vì kẹt xe, cho đến khi đến nơi. Các dì phước tiếp tân đưa cho tôi bảng tên để gắn trên ngực áo. Cảnh sát khắp nơi trên lối đi, trước cửa phòng họp. Sau khi qua hàng rào an ninh đến phòng họp thì buổi họp bắt đầu. Đức Ông Frank Maniscalco đến cuối phòng họp và nói:

          - Bà đợi 10 giờ Đức Cha sẽ đến gặp bà.

          Tôi đã đợi và lắng nghe từng lời của diễn giả. Sau đó đúng 10 giờ, Đức Cha William Skytad , Đức Hồng Y Francis George và Đức Cha Mai Thanh Lương gặp tôi. Chúng tôi phỏng vấn giám mục William Skytad về nhiều vấn đề khác nhau, những câu hỏi được đưa ra như sau:


          - Sự phát triển Thiên Chúa Giáo ở Hoa Kỳ trong những năm sắp tới?
          - Đức giám mục nghĩ gì về sự đóng góp của cộng đồng Việt Nam trong xã hội Hoa Kỳ?
          - Vấn đề nhân quyền và tự do tôn giáo VN?
          - Sự phát triển Thiên Chúa Giáo của người VN ở Hoa Kỳ?
          - Đức cha, chủ tịch hội đồng giám mục Hoa Kỳ định đến thăm VN?

          Đức giám mục chủ tịch hội đồng giám mục Hoa Kỳ rất vui vẻ trả lời những câu hỏi của chúng tôi. Ngài rất lạc quan về sự phát triển đạo Thiên Chúa ở Hoa Kỳ trong những năm sắp tới, con số rửa tội của các em ra đời là 943,264, người lớn rửa tội là 80,817 người. Đức giám mục khen ngợi cộng đồng Việt Nam đóng góp rất nhiều cho giáo hội, có nhiều gia đình khuyến khích con em đi tu và đã chịu chức linh mục, và cộng đồng VN đóng góp rất nhiều trong việc làm từ thiện, v.v.
          Ngài cũng có ý định đi thăm VN, ngài nói Đức Hồng Y Phạm Minh Mẫn đã thăm ngài mấy tháng trước đây ở Spokane, ngài sẽ đi thăm VN và thăm đồng bào VN, cũng như thăm Hội đồng giám mục VN và thăm Đức Hồng Y Phạm Minh Mẫn. Về vấn đề nhân quyền và tự do tôn giáo VN, ngài rất quan tâm, ngài nói ngài là di dân đến từ Na Uy, ngài cũng là di dân như người VN sinh cư ở xứ sở này.
          Ngài cũng mong đến thăm đồng bào ở quận Cam, Little Saigon, vừa nói câu này thì Đức giám mục nhìn sang Đức giám mục Mai Thanh Lương và mĩm cười. Khi chúng tôi phỏng vấn đức cha Mai Thanh Lương ngài nghĩ sao về lời khen của giám mục chủ tịch hội đồng giám mục Hoa Kỳ về cộng đồng VN, thì đức cha Mai Thanh Lương cũng có vẻ hạnh phúc. Đức Cha trả lời chúng tôi, trong những ngày sắp tới còn nhiều việc phải làm lắm.

          Ở hành trình Emmaus, sau khi phỏng vấn Đức Cha William Skytad xong, tôi nhờ cha Nguyễn Văn Tuyên giới thiệu dùm tôi một số các cha xuất sắc nhất. Cha Tuyên đưa đến giới thiệu với tôi một linh mục thật cao, có lẽ linh mục cao nhất trong các linh mục mà tôi đã gặp. Ngài đi rất nhanh, máy quay phim đã xếp sẵn dưới gốc cây lớn, đó là linh mục Anthony Đào Quang Chính. Linh mục chánh xứ nhà thờ Đức Mẹ La Vang ở Houston, đã xuất bản sách " Dominica Laity" bằng tiếng Anh năm 1989. Tập truyện Mái Ấm Gia Đình xuất bản năm 2000 rất nổi tiếng. Ngài cũng viết nhiều bài bằng cả hai thứ tiếng Anh- Việt trên báo The Priest, báo Trái Tim Đức Mẹ và báo Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp. Linh mục Anthony phụ trách chương trình Mái Ấm Gia Đình trên truyền hình Ánh Sáng Tin Mừng và radio của dòng Chúa Cứu Thế, Long Beach.

          Linh mục Anthony Đào Quang Chính, thuộc dòng Đa Minh, có bằng cao học Thần học thuộc viện Đại Học Triết học và Thần Học ở Berkeley, California, và tiến sĩ giáo dục tại trường đại học Houston. Ngài cũng dạy học tại đại học Thánh Thomas và Chủng viện Thánh Thomas ở Houston, là giáo sư khách trường Thần Học thánh Phanxiô ở Berkeley, CA. Linh mục Anthony Chính cũng là tuyên úy sinh viên đại học Houston (1983-1986), cha phó sứ Holy Rosary church ở Houston (1986-1990), Cố vấn Tỉnh Dòng và Cổ Võ vai trò giáo dân thuộc Tỉnh Dòng Đa Minh miền Nam Hoa Kỳ (1988-1993), Giám Đốc đào tạo Ơn Gọi cho Chủng viện St. Mary, Houston (1993- 1995), Cha chánh xứ nhà thờ Đức Mẹ La Vang từ năm 1995.

          Đức ông William P. Fay, tổng thư ký hội đồng giám mục Hoa Kỳ, đã giới thiệu linh mục Anthony Đào Quang Chính như sau: " Cha Anthony Chính qua những bài viết và kinh nghiệm mục vụ của Ngài, sẽ mang tới một kiến thức mới và tài năng cho việc mục vụ rất quan trọng và sinh động này. Chúng tôi hân hoan đón chào ngài vào Hội đồng."

          Tôi quen linh mục Anthony Đào Quang Chính từ đó. Cha Anthony Đào Quang Chính là giám đốc mục vụ di dân và di trú của Hội Đồng Giám mục Hoa Kỳ. Năm sau, tại đại hội hội đồng giám mục Hoa Kỳ, ngài hiện diện ở Hollywood. Đại hội hội đồng giám mục họp gồm 118 giám mục và một linh mục trong ban chấp hành của hội đồng giám mục. Hội đồng giám mục được thành lập năm 1996. Ngân sách để làm việc 289 triệu mỗi năm. Nếu so với YMCA, thì lúc kinh tế suy thoái, ngân khoản của YMCA là khoảng 10 tỷ, kinh tế phồn thịnh là khoảng 40 tỷ, nhưng hội đồng giám mục Hoa Kỳ thực hiện được nhiều việc tốt đẹp như giáo dục, xã hội, y tế,...

          Sau đại hội hội đồng giám mục Hoa Kỳ ở Hollywood, tôi được mời liên tiếp những lần đại hội sau này ở Anaheim. Những diễn giả người Việt Nam được mời thuyết trình rất đông người tham dự đó là Đức Hồng Y Phạm Minh Mẫn, Đức Tổng Giám Mục Ngô Quang Kiệt, linh mục Anthony Đào Quang Chính. Linh mục Anthony Đào Quang Chính là diễn giả nổi tiếng ở đại hội Thánh Mẫu Missouri và ở khắp nơi. Tôi tham dự đại hội của Hội Đồng Giám Mục Hoa Kỳ, phần thuyết trình của linh mục Anthony Đào Quang Chính không còn một chỗ ngồi. Hội trường rất rộng, ngoài những hàng ghế chính giữa, còn hai bên hội trường ngồi hàng tầng như sân vận động để các cầu thủ đá banh. Các linh mục trẻ rất đông, sơ trẻ hàng cả trăm người. Mọi người lắng nghe, linh mục Anthony Đào Quang Chính kiến thức uyên thâm. Là giáo sư đại học, ngài nghiên cứu đề tài mà ngài thuyết trình rất cẩn thận. Ngài có khả năng làm cho người tham dự cười vang hội trường náo nhiệt, vui vẻ. Người có khả năng làm cho hàng ngàn người lắng nghe phải có tài, nhất là làm cho người nghe thích thú lắng nghe không phải là chuyện dễ, diễn giả phải có khả năng, phải có đề tài  mới lạ, người nghe mới để hết tâm hồn của mình vào đề tài mà diễn giả đang thuyết trình.

          Tôi nói với người thu hình, Steven Bùi, tốt nghiệp đạo diễn ở Hollywood:

          - Sang năm, nếu con muốn tham dự đại hội mà linh mục Anthony Đào Quang Chính thuyết trình thì con phải tập chạy bộ mỗi ngày để cho chân cứng, rồi đến hội trường đứng từ giờ này đến giờ khác, vì hội trường không đủ ghế cho người trẻ ngồi, người trẻ nhường ghế cho người lớn tuổi.

          Một vị linh mục làm chánh xứ ở một nhà thờ lớn gồm nhiều sắc dân như Mỹ, Mễ, Đại Hàn, Ý, Pháp, Việt Nam phải thông thạo nhiều sinh ngữ, phải thông minh, phải có kiến thức uyên bác, phải hết sức tế nhị, phải có tài về hành chánh,... Các bài giảng của ngài phản ánh nhiều nét tương giao liên văn hóa trong giáo xứ và cộng đoàn.

          Hiện nay, Anthony Đào Quang Chính làm cha chánh xứ của nhà thờ Saint Catherine of Alexandria tại California, và Hạt trưởng hạt Hemet trong địa phận San Bernadino. Quận San Bernadino đất rất rộng bằng Imperal, San Diego, Riverside, Orange County, Los Angeles County cộng lại, là một quận mới thành lập 45 năm nhưng rất giàu. Linh mục Anthony Đào Quang Chính luôn luôn bận rộn nhưng vẫn giúp đỡ người Việt Nam ngoài địa hạt của ngài.

          Mong người Việt Nam có chỗ đứng quan trọng trong các sinh hoạt tôn giáo, chính trị ở khắp nơi trên thế giới. Sự thành công của thế hệ thứ nhất và nhiều thế hệ sau này là niềm hãnh diện của người Việt Nam.

          Mong người Việt Nam ở khắp nơi thương yêu nhau, đoàn kết với nhau, để cho người Việt Nam có sức mạnh ở hải ngoại và giúp cho nước Việt Nam có Tự Do, Dân Chủ và Nhân Quyền.

                                

Orange County, 02/11/2020

KIỀU MỸ DUYÊN

([email protected])

 

 

 

 

KMD01Kiều Mỹ Duyên phỏng vấn Đức Cha William Skytad, chủ tịch Hội Đồng Giám Mục Hoa Kỳ. Giám mục Mai Thanh Lương đứng bên phải. Đại hội Hội Đồng Giám mục Hoa Kỳ, tại khách sạn Biltmore, Los Angeles ngày 16/06/2006

 

 

 

KMD2Kiều Mỹ Duyên phỏng vấn Cha Anthony Đào Quang Chính, giám đốc mục vụ di dân và di trú của Hội Đồng Giám mục Hoa Kỳ, ở tòa giám mục Orange County.

 

 

KMD3Linh mục Anthony Đào Quang Chính trong lễ Ngân Khánh của ngài, cùng Ông Bà Cụ Cố Đào Văn Công và em gái, Sr.Immaculate Đào Thị Thu Thủy

 

 

 

KMD4Kiều Mỹ Duyên tham dự  lễ Ngân Khánh của linh mục Anthony Đào Quang Chính cùng song thân của ngài- Ông Bà Cụ Cố Đào Văn Công.

 

 

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...
Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.
Chỉ trong vài ngày cuối tuần qua, bạo lực như nổi cơn lốc. Sinh viên bị bắn trong lớp ở Đại học Brown. Người Do Thái gục ngã trên bãi biển Bondi, Úc châu, ngay ngày đầu lễ Hanukkah. Một đạo diễn tài danh cùng vợ bị sát hại — nghi do chính con trai. Quá nhiều thảm kịch trong một thời khắc ngắn, quá nhiều bóng tối dồn dập khiến người ta lạc mất hướng nhìn. Nhưng giữa lúc chưa thể giải được gốc rễ, ta vẫn còn một điều có thể làm: học cho được cách ứng xử và phản ứng, sao cho không tiếp tay cho lửa hận thù. Giữ đầu óc tỉnh táo giữa khủng hoảng giúp ta nhìn vào ngọn cháy thật, thay vì mải dập tàn lửa do người khác thổi lên.
Trong những thời khắc nguy kịch nhất, thảm họa nhất, tổng thống Hoa Kỳ là người duy nhất có tiếng nói quyền lực với toàn dân để đưa họ vượt qua nghịch cảnh. Tổng thống sẽ trấn an dân bằng luật pháp, bằng ý chí kiên cường, bằng bản lĩnh lãnh đạo, bao dung nhưng dứt khoát. Thậm chí, có khi phải bằng mệnh lệnh sắc bén để khống chế những tư tưởng bốc đồng sẽ gây hỗn loạn. Mấy trăm năm lập quốc của Mỹ đã chứng minh rất nhiều lần như thế.
(Sydney – 14 tháng 12, 2025) - Hàng trăm người có mặt tại bãi biển Bondi, Sydney, để dự lễ Hanukkah đã chứng kiến một trong những vụ khủng bố đẫm máu nhất kể từ sau thảm sát Port Arthur năm 1996. Vào lúc 6 giờ 45 chiều Chủ Nhật, hai tay súng mặc đồ đen xuất hiện trên cây cầu bộ hành nối Campbell Parade với Bondi Pavilion, bắt đầu nổ súng xuống đám đông đang dự lễ. Hai kẻ này dùng súng trường, bắn liên tục trong khoảng 10 phút, khiến hàng trăm người hoảng loạn bỏ chạy, nhiều người ngã gục ngay trên bãi cát và công viên ven biển. Ít nhất 12 người thiệt mạng, trong đó có 9 nạn nhân thường dân, 1 cảnh sát và 2 tay súng (một bị bắn chết tại chỗ, một bị bắt nhưng sau đó tử vong do vết thương). Ngoài ra, có ít nhất 38 người bị thương, trong đó có 2 cảnh sát và nhiều nạn nhân ở tình trạng nguy kịch.
Năm 2024, con người trung bình dành hai giờ rưỡi mỗi ngày trên mạng xã hội. Nhân lên, đó là hơn một tháng mỗi năm nhìn vào màn hình, lướt ‘feed’ (dòng tin), đợi ‘notification’ (báo tin), đếm ‘like’ (lược thích). Bạn dành nhiều thới giờ cho Facebook, Instagram, TikTok. Và câu hỏi không phải "có nhiều không?", mà là "chúng ta nhận được gì?" Câu trả lời, theo một nhóm triết gia, nhà tâm lý học, nhà xã hội học đương đại, không phải kết nối, không phải hạnh phúc, không phải sự thật. Mà là cô đơn có tổ chức, lo âu có hệ thống, và sự thật bị thao túng. Mạng xã hội—đặc biệt Facebook, nền tảng với ba tỷ người dùng, lớn hơn bất kỳ quốc gia nào trên hành tinh—không phải công cụ trung lập. Nó là kiến trúc quyền lực đang định hình lại não bộ, xã hội, và chính trị theo cách mà chúng ta chưa kịp nhận ra. Và đây là điều đáng sợ nhất: chúng ta không bị ép. Chúng ta tự nguyện. Chúng ta mở Facebook vì muốn "kết nối." Nhưng sau ba mươi phút lướt, chúng ta cảm thấy trống rỗng hơn. Chúng ta vào để "cập nhật
Trong sân khấu chính trị đồ sộ từ cổ chí kim của nước Mỹ, hiếm có nhân vật nào diễn xuất giỏi như Donald J. Trump. Những cuộc vận động tranh cử từ hơn mười năm trước của Trump vốn đã tràn ngập những lời hứa, giáo huấn, sự tức giận vì “nước Mỹ quá tệ hại”, những lời phỉ báng đối thủ. Tất cả hòa hợp thành những bản giao hưởng ký tên DJT. Mỗi lần Trump bước lên sân khấu, điệu nhảy YCMA vô tư, không theo chuẩn mực, thay cho tiếng kèn hiệu triệu “hoàng đế giá lâm.”
Năm 2025 được xem là giai đoạn khó khăn cho ngành khoa học khi ngân sách nghiên cứu bị thu hẹp và nhiều nhóm chuyên môn phải giải thể. Tuy vậy, những thành tựu y học nổi bật lại chứng minh rằng sức sáng tạo của con người chưa bao giờ dừng lại. Hàng loạt phát hiện mới đã mở rộng hiểu biết của chúng ta về sức khỏe, đồng thời thay đổi cách chăm sóc bệnh nhân hiện nay. Dưới đây là chín trong số những khám phá ấn tượng nhất trong năm 2025.
Năm 2025 khởi đầu bằng nỗi lo dấy lên từ các sàn tài chính quốc tế. Tháng Tư, Tổng thống Donald Trump khơi lại cuộc chiến thương mại, khiến nhiều người e sợ suy thái toàn cầu. Thế nhưng, sau mười hai tháng, kinh tế thế giới vẫn đứng vững: tổng sản lượng tăng khoảng 3%, bằng năm trước; thất nghiệp thấp và chứng khoán nhiều nơi tiếp tục lên giá. Chỉ riêng lạm phát vẫn còn là bóng mây bao phủ, vì phần lớn các nước trong khối công nghiệp OECD chưa đưa được vật giá về mức ổn định như mong muốn.
Sự phát triển nhanh chóng của Artificial Intelligence/ AI và robot đặt ra nhiều thách thức về đạo đức xã hội và cá nhân, đặc biệt là trong việc thu thập dữ liệu cá nhân làm ảnh hưởng đến các quyết định quan trọng như tuyển dụng, trị liệu và xét xử. Mặc dù AI có thể mô phỏng cảm xúc, nhưng không có ý thức thực sự, dẫn đến nguy cơ làm cho con người phụ thuộc vào AI và robot và suy giảm kỹ năng giao tiếp xã hội...


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.