Hôm nay,  

Làm Nghề Truyền Thông Vui Lắm Chứ

02/11/202017:13:00(Xem: 5470)

         

          Làm nghề truyền thông có nhiều cơ hội để được quen và phỏng vấn người giỏi ở khắp nơi trên thế giới. Tôi đọc nhiều bài của linh mục Anthony Đào Quang Chính nhiều năm qua nhưng chưa có cơ hội được gặp. Các bạn của tôi mời tôi đi đại hội Thánh Mẫu ở Missouri, tôi sẽ có cơ hội gặp nhiều diễn giả có tài, trong đó có linh mục Anthony Đào Quang Chính. Tôi nói với bạn tôi rằng tôi thích nhất câu: "Gõ cửa, cửa sẽ mở, tìm sẽ gặp". Thế nào cũng có một ngày tôi sẽ gặp nhiều linh mục giỏi về Cali dự đại hội, vì tôi biết Cali hàng năm có nhiều đại hội và chắc chắn có một ngày các diễn giả sẽ về đây thuyết trình và tôi sẽ được gặp họ.

          Một ngày đẹp trời, giám đốc đài SBTN, nhạc sĩ Trúc Hồ nói:

          - Đại hội hành trình Emmaus sẽ tổ chức ở quận Cam, chị đi làm phóng sự nhé.

          Tôi nhận lời ngay không chút do dự, vì tôi muốn gặp người giỏi và tôi cũng muốn biết về sinh hoạt Công giáo Việt Nam ở hải ngoại. Ở Việt Nam, tờ báo cuối cùng tôi cộng tác trước khi vượt biên và sau khi tờ báo đóng cửa là nhật báo Hòa Bình, linh mục Trần Du làm chủ nhiệm. Linh mục là giáo sư đại chủng viện Sài Gòn.

          Vừa nhận lời đi làm phóng sự cho đại hội hành trình Emmaus là tôi làm việc ngay. Tôi phải nghiên cứu diễn giả là ai, khách tham dự đại hội về từ đâu, đề tài thuyết trình,... Tôi phải thuộc lòng tiểu sử các diễn giả nổi tiếng mà tôi muốn phỏng vấn. Người có chức vụ lớn nhất là giám mục William Skytad, là phó chủ tịch hội đồng giám mục Hoa Kỳ, đang ở Spokane, tiểu bang Washington State, thành phố lúc nào cây cỏ cũng xanh mướt vì mưa quanh năm suốt tháng, đường xá sạch sẽ, thơ mộng. Gia đình Đức Cha ở Na Uy. Lúc gia đình Đức Cha qua Mỹ định cư, Đức Cha 14 tuổi. Đức Cha đến đại hội cùng với linh mục Gioakim Lê Quang Hiền. Đức Cha dành cho tôi rất nhiều thì giờ trong cuộc phỏng vấn này, một câu nói của ngài mà tôi nhớ nhất là: " Tôi là người di dân cũng như quý vị (người Việt Nam), những việc gì tôi làm được thì quý vị làm giỏi hơn tôi." Nghe Đức Cha nói, tôi có niềm tin một ngày nào đó ở Mỹ sẽ có một Đức Cha người Mỹ gốc Việt làm chủ tịch Hội Đồng giám mục Hoa Kỳ. Đi cùng Đức Cha là linh mục Gioakim Lê Quang Hiền. Cha Gioakim Hiền chăm sóc Đức Cha rất chu đáo. Cha Gioakim Hiền hoạt động tích cực ở Spokane trong sinh hoạt cộng đồng Việt Nam và giúp đỡ đồng bào ở đó rất nhiều.

          Trong số hơn 300 linh mục về đây tham dự đại hội, tôi biết chưa quá 50 vị. Họ đến từ Úc, Pháp, miền đông Hoa Kỳ như linh mục Nguyễn An Ninh trước đây ở nhà thờ Saint Barbara, thành phố Santa Ana, bây giờ đã ở miền Đông.

          Tôi định cư ở Hoa Kỳ năm 1976 và lần đầu tiên đi cắm trại miền Tây do cha Ninh tổ chức. Tôi tham dự trại hè để viết phóng sự cho báo Trắng Đen của ông bà Việt Đinh Phương ở Glendale, Los Angeles County. Hành trình Emmaus do linh mục Nguyễn Văn Tuyên làm trưởng ban tổ chức.

          Chúng tôi đứng đợi Đức Cha William Skytad ngay bàn tiếp tân, từ cửa ra vào của tòa giám mục trên đồi thành phố Santa Ana. Đức Cha đến với linh mục Gioakim Lê Quang Hiền, tôi nhận ra ngay vì đã nhìn hình của Đức Cha rồi. Tôi chào Đức Cha trong lúc Sơn Bùi đã sẵn sàng máy thu hình. Tôi biết Đức Cha đi máy bay mệt lắm nhưng mình không hỏi ngay thì cơ hội không còn nữa. Tôi đặt một số câu hỏi về sự phát triển Công giáo ở Hoa Kỳ, những khó khăn mà giáo hội gặp phải, sự phát triển Thiên Chúa Giáo ở Hoa Kỳ trong những năm sắp tới, vấn đề nhân quyền và tự do tôn giáo Việt Nam, và nhiều câu hỏi nữa. Đức Cha dù mệt sau một chuyến bay dài, nhưng rất vui vẻ trả lời giới truyền thông. Người đứng xung quanh tôi rất đông, tôi xin ngài số điện thoại cầm tay, email để sau này tiếp tục phỏng vấn. Nhưng nếu tôi hỏi ngài số điện thoại cầm tay thì không tiện vì nhiều người đứng xung quanh tôi sẽ ghi lại. Tôi đưa sổ cầm tay của tôi và nói:

          - Xin Đức Cha viết số điện thoại cầm tay và email của Đức Cha với nét chữ của Đức Cha để làm kỷ niệm cuộc gặp gỡ ngày hôm nay.

          Đức Cha viết ngay trong sổ cầm tay của tôi, đó cũng là phước đức của ông bà tôi để lại. Thật ra những người có địa vị trong xã hội, ít ai cho số điện thoại riêng của họ. Tôi thì không thích gọi đến văn phòng của ngài vì phải đợi chờ lâu lắm. Muốn phỏng vấn phải xin hẹn rồi phải đặt câu hỏi trước, tôi không thích như vậy.

          Sau khi có số điện thoại riêng của Đức Cha, từ đó mỗi năm tôi phỏng vấn Đức Cha liên tục, ít nhất 10 lần trong một năm, như lễ Giáng Sinh, Tết, lễ Tạ Ơn, lễ Phục Sinh, lễ Thánh Bổn Mạng, nhất là ở Việt Nam mỗi lần các linh mục lên tiếng vì Tự Do tôn giáo thì gặp khó khăn, có đàn áp thì tôi phỏng vấn Đức Cha. Một tháng sau khi đại hội hành trình Emmaus thì đến đại hội hội đồng Giám mục Hoa Kỳ, ngài được bầu làm chủ tịch hội đồng giám mục Hoa Kỳ, Đức Hồng Y Francis George làm phó chủ tịch. Vừa nghe Đức Cha thắng cử vào chức chủ tịch, tôi gọi ngay chúc mừng ngài và loan tin ngay trên tivi, radio. Ngày bế mạc hội nghị, tôi hỏi Đức Cha:

          - Thưa Đức Cha, bao giờ Đức Cha trở lại Cali?

          - Sang năm đại hội đồng giám mục sẽ họp ở Hollywood.

          - Thưa Đức Cha, tôi có được hân hạnh tham dự?

          - Tôi sẽ mời bà.

          Thế rồi năm sau, còn 3 tháng nữa tới ngày đại hội, Đức ông Frank Maniscalco, phụ trách về truyền thông gọi tôi và nói:

          - Tôi là Đức ông Frank Maniscalco, phụ trách về truyền thông. Đại hội đồng giám mục Hoa Kỳ sẽ họp ở Hollywood, Đức Cha chủ tịch hỏi bà có tham dự không?

          Tôi trả lời nhanh như gió, không kịp thở:

          - Dạ, tôi hân hạnh được tham dự.

          Thế là tôi có thiệp mời và là ký giả người Mỹ gốc Á Châu duy nhất trong đoàn ký giả có 9 người, 8 người là người Mỹ trắng.     

          Ở miền Nam Cali, báo chí như rừng không được mời, cũng như hành trình Emmaus báo chí không được mời. Tôi cũng không hiểu vì sao đài SBTN được biết và cử tôi đi làm phóng sự. Trong thánh kinh có một câu tuyệt vời: "Gõ cửa, cửa sẽ mở, tìm sẽ gặp". Tôi cũng thích câu nói của mục sư Luther King: Tôi có một giấc mơ. Tôi mơ gặp người giỏi thì trong đại hội tôi gặp nhiều người giỏi mà tôi đã đọc bài trên báo, đọc sách, đọc trên web,...

          Ngày 15, 16 và 17 tháng 6/2006 Hội Đồng Giám Mục Hoa Kỳ họp đại hội ở khách sạn Biltmore, Los Angeles. Nhiều vấn đề được đưa ra thảo luận, với sự chủ tọa của Giám Mục William Skyltad, địa phận Spokane, tiểu bang Washington State. Hiện nay có 69,135,254 tính đồ Thiên Chúa Giáo ở Hoa Kỳ, 23% dân của nước Mỹ, và 1,098,366 người Công Giáo Hoa Kỳ ờ khắp nơi trên thế giới. Hiện nay Hoa Kỳ có 419 giám mục đang hoạt động và hưu trí, gồm 14 Hồng Y, 269 giám mục đang hoạt động, có 42,271 linh mục và có 67,773 dì phước. Về giáo dục Hội đồng giám mục có 6,147 trường tiểu học, đào tạo học sinh, 1354 trường trung học, đào luyện 679,506 học sinh, 231 trường đại học cộng đồng và đại học đào luyện 763,757 sinh viên, và 79 trường học cho học sinh tàn tật, đào luyện 5,745 học sinh tật nguyền. Và Hội đồng giám mục Hoa Kỳ đã đóng góp rất nhiều cho xã hội về vấn đề xã hội, y tế .v.v.
          Được tham dự đại hội của hội đồng giám mục Hoa Kỳ, tôi vô cùng hồi hộp như ngày xưa chuẩn bị ra chiến trường mùa hè đỏ lửa. Tôi thức dậy từ 4 giờ sáng, chờ Steven Bùi quay phim nhưng máy quay phim chưa charge điện, tôi phải chờ. Trên xa lộ lại hồi hộp hơn vì kẹt xe, cho đến khi đến nơi. Các dì phước tiếp tân đưa cho tôi bảng tên để gắn trên ngực áo. Cảnh sát khắp nơi trên lối đi, trước cửa phòng họp. Sau khi qua hàng rào an ninh đến phòng họp thì buổi họp bắt đầu. Đức Ông Frank Maniscalco đến cuối phòng họp và nói:

          - Bà đợi 10 giờ Đức Cha sẽ đến gặp bà.

          Tôi đã đợi và lắng nghe từng lời của diễn giả. Sau đó đúng 10 giờ, Đức Cha William Skytad , Đức Hồng Y Francis George và Đức Cha Mai Thanh Lương gặp tôi. Chúng tôi phỏng vấn giám mục William Skytad về nhiều vấn đề khác nhau, những câu hỏi được đưa ra như sau:


          - Sự phát triển Thiên Chúa Giáo ở Hoa Kỳ trong những năm sắp tới?
          - Đức giám mục nghĩ gì về sự đóng góp của cộng đồng Việt Nam trong xã hội Hoa Kỳ?
          - Vấn đề nhân quyền và tự do tôn giáo VN?
          - Sự phát triển Thiên Chúa Giáo của người VN ở Hoa Kỳ?
          - Đức cha, chủ tịch hội đồng giám mục Hoa Kỳ định đến thăm VN?

          Đức giám mục chủ tịch hội đồng giám mục Hoa Kỳ rất vui vẻ trả lời những câu hỏi của chúng tôi. Ngài rất lạc quan về sự phát triển đạo Thiên Chúa ở Hoa Kỳ trong những năm sắp tới, con số rửa tội của các em ra đời là 943,264, người lớn rửa tội là 80,817 người. Đức giám mục khen ngợi cộng đồng Việt Nam đóng góp rất nhiều cho giáo hội, có nhiều gia đình khuyến khích con em đi tu và đã chịu chức linh mục, và cộng đồng VN đóng góp rất nhiều trong việc làm từ thiện, v.v.
          Ngài cũng có ý định đi thăm VN, ngài nói Đức Hồng Y Phạm Minh Mẫn đã thăm ngài mấy tháng trước đây ở Spokane, ngài sẽ đi thăm VN và thăm đồng bào VN, cũng như thăm Hội đồng giám mục VN và thăm Đức Hồng Y Phạm Minh Mẫn. Về vấn đề nhân quyền và tự do tôn giáo VN, ngài rất quan tâm, ngài nói ngài là di dân đến từ Na Uy, ngài cũng là di dân như người VN sinh cư ở xứ sở này.
          Ngài cũng mong đến thăm đồng bào ở quận Cam, Little Saigon, vừa nói câu này thì Đức giám mục nhìn sang Đức giám mục Mai Thanh Lương và mĩm cười. Khi chúng tôi phỏng vấn đức cha Mai Thanh Lương ngài nghĩ sao về lời khen của giám mục chủ tịch hội đồng giám mục Hoa Kỳ về cộng đồng VN, thì đức cha Mai Thanh Lương cũng có vẻ hạnh phúc. Đức Cha trả lời chúng tôi, trong những ngày sắp tới còn nhiều việc phải làm lắm.

          Ở hành trình Emmaus, sau khi phỏng vấn Đức Cha William Skytad xong, tôi nhờ cha Nguyễn Văn Tuyên giới thiệu dùm tôi một số các cha xuất sắc nhất. Cha Tuyên đưa đến giới thiệu với tôi một linh mục thật cao, có lẽ linh mục cao nhất trong các linh mục mà tôi đã gặp. Ngài đi rất nhanh, máy quay phim đã xếp sẵn dưới gốc cây lớn, đó là linh mục Anthony Đào Quang Chính. Linh mục chánh xứ nhà thờ Đức Mẹ La Vang ở Houston, đã xuất bản sách " Dominica Laity" bằng tiếng Anh năm 1989. Tập truyện Mái Ấm Gia Đình xuất bản năm 2000 rất nổi tiếng. Ngài cũng viết nhiều bài bằng cả hai thứ tiếng Anh- Việt trên báo The Priest, báo Trái Tim Đức Mẹ và báo Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp. Linh mục Anthony phụ trách chương trình Mái Ấm Gia Đình trên truyền hình Ánh Sáng Tin Mừng và radio của dòng Chúa Cứu Thế, Long Beach.

          Linh mục Anthony Đào Quang Chính, thuộc dòng Đa Minh, có bằng cao học Thần học thuộc viện Đại Học Triết học và Thần Học ở Berkeley, California, và tiến sĩ giáo dục tại trường đại học Houston. Ngài cũng dạy học tại đại học Thánh Thomas và Chủng viện Thánh Thomas ở Houston, là giáo sư khách trường Thần Học thánh Phanxiô ở Berkeley, CA. Linh mục Anthony Chính cũng là tuyên úy sinh viên đại học Houston (1983-1986), cha phó sứ Holy Rosary church ở Houston (1986-1990), Cố vấn Tỉnh Dòng và Cổ Võ vai trò giáo dân thuộc Tỉnh Dòng Đa Minh miền Nam Hoa Kỳ (1988-1993), Giám Đốc đào tạo Ơn Gọi cho Chủng viện St. Mary, Houston (1993- 1995), Cha chánh xứ nhà thờ Đức Mẹ La Vang từ năm 1995.

          Đức ông William P. Fay, tổng thư ký hội đồng giám mục Hoa Kỳ, đã giới thiệu linh mục Anthony Đào Quang Chính như sau: " Cha Anthony Chính qua những bài viết và kinh nghiệm mục vụ của Ngài, sẽ mang tới một kiến thức mới và tài năng cho việc mục vụ rất quan trọng và sinh động này. Chúng tôi hân hoan đón chào ngài vào Hội đồng."

          Tôi quen linh mục Anthony Đào Quang Chính từ đó. Cha Anthony Đào Quang Chính là giám đốc mục vụ di dân và di trú của Hội Đồng Giám mục Hoa Kỳ. Năm sau, tại đại hội hội đồng giám mục Hoa Kỳ, ngài hiện diện ở Hollywood. Đại hội hội đồng giám mục họp gồm 118 giám mục và một linh mục trong ban chấp hành của hội đồng giám mục. Hội đồng giám mục được thành lập năm 1996. Ngân sách để làm việc 289 triệu mỗi năm. Nếu so với YMCA, thì lúc kinh tế suy thoái, ngân khoản của YMCA là khoảng 10 tỷ, kinh tế phồn thịnh là khoảng 40 tỷ, nhưng hội đồng giám mục Hoa Kỳ thực hiện được nhiều việc tốt đẹp như giáo dục, xã hội, y tế,...

          Sau đại hội hội đồng giám mục Hoa Kỳ ở Hollywood, tôi được mời liên tiếp những lần đại hội sau này ở Anaheim. Những diễn giả người Việt Nam được mời thuyết trình rất đông người tham dự đó là Đức Hồng Y Phạm Minh Mẫn, Đức Tổng Giám Mục Ngô Quang Kiệt, linh mục Anthony Đào Quang Chính. Linh mục Anthony Đào Quang Chính là diễn giả nổi tiếng ở đại hội Thánh Mẫu Missouri và ở khắp nơi. Tôi tham dự đại hội của Hội Đồng Giám Mục Hoa Kỳ, phần thuyết trình của linh mục Anthony Đào Quang Chính không còn một chỗ ngồi. Hội trường rất rộng, ngoài những hàng ghế chính giữa, còn hai bên hội trường ngồi hàng tầng như sân vận động để các cầu thủ đá banh. Các linh mục trẻ rất đông, sơ trẻ hàng cả trăm người. Mọi người lắng nghe, linh mục Anthony Đào Quang Chính kiến thức uyên thâm. Là giáo sư đại học, ngài nghiên cứu đề tài mà ngài thuyết trình rất cẩn thận. Ngài có khả năng làm cho người tham dự cười vang hội trường náo nhiệt, vui vẻ. Người có khả năng làm cho hàng ngàn người lắng nghe phải có tài, nhất là làm cho người nghe thích thú lắng nghe không phải là chuyện dễ, diễn giả phải có khả năng, phải có đề tài  mới lạ, người nghe mới để hết tâm hồn của mình vào đề tài mà diễn giả đang thuyết trình.

          Tôi nói với người thu hình, Steven Bùi, tốt nghiệp đạo diễn ở Hollywood:

          - Sang năm, nếu con muốn tham dự đại hội mà linh mục Anthony Đào Quang Chính thuyết trình thì con phải tập chạy bộ mỗi ngày để cho chân cứng, rồi đến hội trường đứng từ giờ này đến giờ khác, vì hội trường không đủ ghế cho người trẻ ngồi, người trẻ nhường ghế cho người lớn tuổi.

          Một vị linh mục làm chánh xứ ở một nhà thờ lớn gồm nhiều sắc dân như Mỹ, Mễ, Đại Hàn, Ý, Pháp, Việt Nam phải thông thạo nhiều sinh ngữ, phải thông minh, phải có kiến thức uyên bác, phải hết sức tế nhị, phải có tài về hành chánh,... Các bài giảng của ngài phản ánh nhiều nét tương giao liên văn hóa trong giáo xứ và cộng đoàn.

          Hiện nay, Anthony Đào Quang Chính làm cha chánh xứ của nhà thờ Saint Catherine of Alexandria tại California, và Hạt trưởng hạt Hemet trong địa phận San Bernadino. Quận San Bernadino đất rất rộng bằng Imperal, San Diego, Riverside, Orange County, Los Angeles County cộng lại, là một quận mới thành lập 45 năm nhưng rất giàu. Linh mục Anthony Đào Quang Chính luôn luôn bận rộn nhưng vẫn giúp đỡ người Việt Nam ngoài địa hạt của ngài.

          Mong người Việt Nam có chỗ đứng quan trọng trong các sinh hoạt tôn giáo, chính trị ở khắp nơi trên thế giới. Sự thành công của thế hệ thứ nhất và nhiều thế hệ sau này là niềm hãnh diện của người Việt Nam.

          Mong người Việt Nam ở khắp nơi thương yêu nhau, đoàn kết với nhau, để cho người Việt Nam có sức mạnh ở hải ngoại và giúp cho nước Việt Nam có Tự Do, Dân Chủ và Nhân Quyền.

                                

Orange County, 02/11/2020

KIỀU MỸ DUYÊN

([email protected])

 

 

 

 

KMD01Kiều Mỹ Duyên phỏng vấn Đức Cha William Skytad, chủ tịch Hội Đồng Giám Mục Hoa Kỳ. Giám mục Mai Thanh Lương đứng bên phải. Đại hội Hội Đồng Giám mục Hoa Kỳ, tại khách sạn Biltmore, Los Angeles ngày 16/06/2006

 

 

 

KMD2Kiều Mỹ Duyên phỏng vấn Cha Anthony Đào Quang Chính, giám đốc mục vụ di dân và di trú của Hội Đồng Giám mục Hoa Kỳ, ở tòa giám mục Orange County.

 

 

KMD3Linh mục Anthony Đào Quang Chính trong lễ Ngân Khánh của ngài, cùng Ông Bà Cụ Cố Đào Văn Công và em gái, Sr.Immaculate Đào Thị Thu Thủy

 

 

 

KMD4Kiều Mỹ Duyên tham dự  lễ Ngân Khánh của linh mục Anthony Đào Quang Chính cùng song thân của ngài- Ông Bà Cụ Cố Đào Văn Công.

 

 

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.
Trung Hoa ngày nay như kinh thành giữa sa mạc, vẻ yên ổn bên ngoài chỉ là lớp sơn son thếp vàng phủ lên nền đá đã rạn. Thế giới đứng ngoài quan sát, vừa lo nó sụp, vừa biết nó trụ lại nhờ ảo ảnh quyền lực và niềm tin vay mượn. Dưới lớp hào nhoáng của “Giấc mộng Trung Hoa” là một cơ đồ quyền lực đang già nua trong chính tuổi trẻ của mình. Bởi sức mạnh của nó không khởi từ niềm tin, mà từ nỗi sợ — và nỗi sợ, tự thuở khai triều lập quốc, chưa bao giờ là nền tảng lâu bền.
Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.
Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.
Texas, mùa thu 2025 – trên khuôn viên đại học giữa vùng đất vốn tự hào là “trái tim bảo thủ của nước Mỹ”, thay vì nghe tiếng lá thu rơi, người ta lại nghe tiếng giày đinh vang vọng, bước chân của bóng ma McCarthyism quay về - phiên bản thế kỷ 21 - trở lại giảng đường với tốc độ và sự kinh dị của thời đại kỹ thuật số. Ngày 9 tháng 9, trên bục giảng của trường Texas A&M University, giáo sư Melissa McCoul trong giờ văn học thiếu nhi, dùng hình một con kỳ lân tím để nói với sinh viên rằng bản sắc con người không chỉ có hai nửa nam–nữ. Một sinh viên giơ tay hỏi: “Điều này có hợp pháp không?” và viện dẫn sắc lệnh mà Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng Giêng, tuyên bố chỉ có hai giới tính sinh học. Bà McCoul đáp bằng lý lẽ, không viện dẫn chính trị. Nhưng một chiếc điện thoại trong lớp đã ngầm quay lại hình ảnh. Và chỉ ít lâu sau, cả nước đều xem đoạn clip ấy – không phải để học, mà để phán xét.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi thể chế, phương Tây và Việt Nam đang phải đối diện trước những thách thức nghiêm trọng về cải cách chính sách để cho phù hợp với nhu cầu của thời đại mới, nhất là vai trò của pháp luật. Pháp luật là nền tảng thiết yếu cho sự vận hành ổn định và công bằng của xã hội. Là hệ thống quy phạm điều chỉnh hành vi con người, pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong xã hội hiện đại, vai trò của pháp luật được thể hiện rõ nét qua các lĩnh vực như bảo vệ an ninh quốc phòng, duy trì trật tự xã hội, bảo đảm quyền tự do cá nhân, phát triển phúc lợi xã hội, và thúc đẩy tinh thần hợp tác cũng như hội nhập.
Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.
Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.
Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang đánh một đòn nguy hiểm: huy động các văn phòng công tố đi điều tra mạng lưới từ thiện Open Society Foundations của gia đình Soros, một quỹ từ thiện quốc tế, nổi tiếng với việc tài trợ cho các dự án dân chủ, giáo dục và nhân quyền trên khắp thế giới. Danh sách cáo buộc nghe cứ như “vật lạ”: từ đốt phá đến tài trợ khủng bố. Open Society Foundations lập tức phản đối, khẳng định mình hoạt động hợp pháp, và nhắc lại điều mà bất cứ người tỉnh táo nào cũng hiểu: khi chính quyền có thể tùy tiện lấy một nhóm dân sự làm vật tế, thì quyền của mọi nhóm khác cũng chẳng còn gì bảo đảm.
Trong nhiều thập niên qua, giải pháp hai nhà nước luôn được xem là phương án khả thi nhằm mang lại hòa bình cho khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể. Gần đây, cuộc tranh luận về việc công nhận nhà nước Palestine đang có những chuyển biến mới khi Pháp và Ả Rập Xê Út tổ chức một hội nghị quốc tế tại New York, ngay trước thềm Đại hội thường niên của Liên Hiệp Quốc.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.