Hôm nay,  

Bạo Lực Tư Tưởng Trong Tranh Luận

8/8/202010:48:00(View: 2960)
Theo dõi các cuộc tranh luận cộng đồng trên các trang mạng xã hội, có lẽ cũng dễ dàng nhận ra một điều rằng: cộng đồng mạng của người Việt khá bạo lực. Một dạng bạo lực tâm lý, từ trong tâm tưởng và thể hiện qua những mẩu viết, lời bình trên Facebook hay dưới các bài báo. Đặc biệt khi liên quan đến các vấn đề chính trị xã hội, như về chính trường Hoa Kỳ hiện nay chẳng hạn.

Bạo lực tư tưởng hay còn gọi là bạo lực tâm lý vốn đã thường xảy trong gia đình khi một hay nhiều thành viên gia đình dùng lời nói để sách nhiễu, tra tấn tinh thần người phối ngẫu, cha mẹ hay con cái thay cho vũ lực. Về lâu dài, tình trạng này làm thương tổn mối quan hệ tích cực cần có trong một gia đình, dẫn đến xung đột hay thậm chí tan vỡ.

Những năm qua, khi mạng xã hội phát triển mạnh thì hành vi bạo lực tâm lý này đã diễn ra ở chốn công cộng trên không gian mạng trở nên phổ biến và ngày càng gia tăng mạnh mẽ hơn trong cộng đồng mạng người Việt. Không gian ảo có xu hướng biến một số người có cảm giác như đang mang những chiếc mặt nạ để hành xử một cách thiếu ý thức nơi công cộng. Mặt khác, sự nặc danh và vấn đề địa lý cũng tạo cho họ một cảm giác an toàn khi dễ dàng tấn công người khác một cách tùy tiện và vô cứ.

Hiện tượng này xảy ra khi một hay nhiều người không chấp nhận hành động và quan điểm cá nhân của người khác. Nếu cuộc tranh luận, phản biện nhắm vào vấn đề với lời lẽ ôn hòa và tôn trọng thì đó là điều rất bình thường, hay hơn nữa là thái độ cần thiết trong xã hội văn minh và dân chủ. Nhưng đáng tiếc là trên thực tế, một số người đã đi quá xa khi có các lời nói gây tổn hại đến tinh thần và tâm lý người khác bằng cách vu khống, mạ lỵ, sỉ nhục cá nhân cho đến khủng bố, trấn áp, hăm dọa trên các phương tiện xã hội.

Từ các cuộc tấn công số đông vào vài nhân vật cộng đồng có các phát biểu cá nhân bị cho là sái ý cộng đồng trước kia, cho đến các vụ tấn công vào dân biểu Trâm Nguyễn tại Massachusetts hay thương gia Lê Hoàng Nguyên tại Texas khi họ bày tỏ sự ủng hộ phong trào "Black Lives Matter" vừa qua, dù không đại diện cho cả cộng đồng Việt và còn nhiều bàn cãi về nội dung nhưng đã ít nhiều cho thấy hiện tượng bạo lực tư tưởng trong cộng đồng Việt đang trở thành điều thường xuyên hơn và đáng suy nghĩ.

Một số người xúc phạm, phỉ báng người khác vì cảm tính nhất thời. Một số người khác viện dẫn về "quyền tự do ngôn luận" của mình để xúc phạm đến quyền biểu đạt của người khác. Có phải họ được có cái quyền "tự do" đó hay không?

Quyền tự do ngôn luận được bảo vệ nếu nó không xâm phạm đến quyền tự do của người khác, hoặc nếu không buông lời vu khống, tục tĩu hay hăm dọa đến sự an toàn của người khác. Khi nhầm lẫn giữa khái niệm tự do ngôn luận và sự xúc phạm cá nhân, nó cho thấy nhận thức và hiểu biết về quyền tự do biểu đạt của cá nhân cùng những liên đới và trách nhiệm pháp luật tại quốc gia sở của một số người còn bị giới hạn.

Tin từ trong nước cho hay là bắt đầu từ đầu tháng Bảy vừa qua, Việt Nam đã áp dụng biện pháp phạt hành chánh với những người xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác vì đây là hành vi vi phạm pháp luật. Với luật lệ Hoa Kỳ, mạ lỵ, vu khống hay hăm dọa người khác cũng không là ngoại lệ theo khuôn khổ luật pháp.

Luật lệ chung tại nhiều tiểu bang Hoa Kỳ đưa ra một vài điều để hội đủ điều kiện xác lập một vụ kiện dân sự về tội phỉ báng (defamation) mang ác ý, phổ biến nhất là "các tranh luận hay cáo buộc gây ra thiệt hại cho hoạt động thương mại, kinh doanh hay nghề nghiệp của người khác" hay "gây ra các tổn hại tinh thần" cho nạn nhân. Riêng tại tiểu bang Texas, tấn công qua hăm dọa (assault by threat) người khác như lời hăm doạ đập phá tài sản, hành hung, sát hại, dù chưa thực hiện cũng là một tội hình (Penal Code - Sec. 22.07). Đe dọa viên chức chính phủ thì càng là trọng tội khi nó bị ghép vào tội đại hình (felony).

Là biện pháp khả dĩ cuối cùng và ngoài mong muốn của các bên liên can nhưng trên thực tế, cộng đồng gốc Việt tại Mỹ đã xảy ra không ít các vụ kiện liên quan đến việc vu khống, xúc phạm danh dự người khác. Dù đây là quá trình tranh tụng pháp lý tốn kém và mất nhiều thời gian nhưng nhiều vụ đã kết thúc với các mức phạt nặng nề đến các cá nhân hay tổ chức bị kiện về tội phỉ báng hay vu khống.

Điều cần ghi nhận thêm là dường như các cuộc kích động đám đông trong cộng đồng Việt chỉ nhắm vào các mục tiêu là những đồng hương gốc Việt, cho dù suy nghĩ hay diễn đạt của họ tương tự như vô số người bản xứ khác. Tại sao vậy?

Có thể giải thích với nhiều lý do nhưng lý do thế nào thì câu chuyện tấn công dân biểu Trâm Nguyễn cùng thương gia Lê Hoàng Nguyên nói trên không còn là câu chuyện riêng trong cộng đồng gốc Việt khi đã được giới truyền thông các địa phương đưa tin, cũng như những đại diện phong trào "Black Lives Matter" nhập cuộc.

Thái độ cùng những lời lẽ đầy kỳ thị, xúc phạm đến phong trào này cùng cộng đồng bạn được đăng tải công khai, cho dù mang tính cá nhân của một số người gốc Việt nay đã bị phô bày trước công luận Mỹ. Chúng có thể mang lại cái nhìn thiếu thiện cảm và ảnh hưởng đến sự an toàn cho cả cộng đồng, một khi bị xem là cộng đồng thiểu số đầy kỳ thị. Đây là một tín hiệu không mấy gì tốt lành.

Cho dù nhìn nhận câu chuyện thời cuộc như thế nào và mỗi người đều có quyền tự do biểu đạt ý kiến của mình, nên việc tranh luận và phản biện ắt chẳng tránh khỏi. Nhưng việc hành xử như những công dân mạng văn minh, biết tôn trọng người khác và luật pháp để được tôn trọng lại là điều cần thiết. Có trên không gian ảo thì đàng sau một cái tên thật hay ảo nào đó vẫn là một con người rất thật mà tự mỗi người phải có trách nhiệm với chính mình, cũng như với lợi ích cộng đồng.

Sự phát triển của cộng đồng nhờ những hàn gắn và sự đoàn kết chứ không thể đến từ những chia rẽ hay các cuộc công kích nặng nề. Muốn được vậy, cần suy nghĩ lại những hành vi bạo lực tâm tưởng và lời nói trong các tranh luận trên không gian mạng.

Nhã Duy

Print
Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
First PagePrev Page1234567Next PageLast Page

Chủ quyền tại Biển Đông là một vấn đề tranh chấp lâu đời và phức tạp nhất giữa Việt Nam và Trung Quốc. Đây sẽ còn là một thách thức trọng yếu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam trong nhiều thập niên tới. Hiện nay, dù tình hình Biển Đông vẫn âm ỉ căng thẳng nhưng chưa bùng phát thành xung đột nghiêm trọng, song tình trạng cạnh tranh chiến lược giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đang ngày càng gia tăng...

Ngay chính cái tên “Tôi, Không Là Của Ai” đã là một tiếng kêu vừa thẳng thắn, vừa đau đớn. Tôi không là của ai trong cuộc đời này. Tôi không là con của cha tôi. Nhà văn, ký giả Amy Wallace từng lên tiếng, Virginia cũng từng bị chính cha mình ức hiếp khi cô 7 tuổi. Cô khước từ cái quyền sở hữu của những kẻ đã lạm dụng mình. Cô bị khước từ quyền được sống và được làm người, dù đó là những ngày hạnh phúc muộn màng của hơn 20 năm sau ngày cô thoát khỏi Jeffrey Epstein và Ghislaine Maxwell. Khi Virginia viết cuốn tự truyện này là lúc cô đã được hưởng 22 năm tự do. Tự do khỏi Epstein, Maxwell, đường dây mua bán tình dục trẻ em mà cô là một trong những nô lệ tình dục của Epstein. Hai mươi hai năm đó, cô tự thú, “không dễ dàng chút nào.” Không bao giờ có vết thương nào không để lại vết sẹo. Không bao giờ có sự hồi phục nào không để lại trầm tích.

Trump tắt CNN lúc ba giờ sáng. Không phải vì tức giận, mà vì ông vừa nảy ra ý tưởng điên rồ nhất đời mình. “Alexa, triệu tập Washington.” Câu lệnh vang lên trong bóng tối Phòng Bầu Dục như tiếng thần chú của một pháp sư già gọi linh hồn của quá khứ về để chứng minh rằng mình vẫn còn đúng. Thanksgiving năm nay, ông sẽ không ăn gà tây thật. Ông sẽ ăn ký ức. Phòng Bầu Dục rực ánh xanh lam – thứ ánh sáng lạnh của công nghệ và tự mãn. Trên bàn, con gà tây hologram vàng óng, chín hoàn hảo, không mùi, không khói, không có thịt thật. Một con gà tây ảo cho thời đại ai cũng sợ máu thật. Mọi thứ được lập trình để hoàn hảo: bàn tiệc dài, ly rượu đầy, bốn vị lập quốc hiện ra – George Washington, Benjamin Franklin, Thomas Jefferson, James Madison – được tái tạo bằng toàn bộ diễn văn, thư từ, và những câu họ chưa bao giờ nói. Bốn AI hoàn hảo.

Hội nghị khí hậu Liên Hiệp Quốc lần thứ ba mươi COP30 ở Belém, diễn ra trong bầu khí quyển nặng trĩu: trái đất nóng dần, còn các cường quốc vẫn cãi nhau về “mục tiêu” và “cam kết”. Biểu mức phát thải, phần trăm, hạn kỳ — tất cả lặp lại như những mùa họp cũ. Nhưng đằng sau lớp từ ngữ ấy, trật tự năng lượng của thế giới đã chuyển hướng. Cái trục quyền lực của thời đại đã dời khỏi phương Tây. Từ Tô Châu đến Quảng Đông, những nhà máy nối dài đã âm thầm định giá tương lai của mặt trời và gió. Trung Quốc không nói nhiều. Họ làm. Đến cuối năm 2024, Bắc Kinh vượt sớm mục tiêu 2030, đạt hơn một ngàn bốn trăm gigawatt gió và mặt trời — gấp bốn lần toàn Liên hiệp Âu châu. Tám phần mười chuỗi cung ứng quang điện nằm trong lãnh thổ của họ. Pin và xa điện xuất khẩu hàng chục tỉ Mỹ kim, kéo giá năng lượng sạch xuống một mức không còn cần trợ cấp.

Việc đình trệ gọi thầu dầu hỏa hai năm từ 1971 phải chờ qua 1973 rút cục đã giết chết chương trình tìm dầu của Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) và theo đó đã đốt cháy một cơ may lớn lao có nhiều triển vọng cứu vãn, duy trì và phát triển miền Nam. VNCH đã tìm được dầu hỏa ở Mỏ Bạch Hổ trong tháng Hai năm 1975. Thật nhiều dầu mà lại thật quá trễ.

“Tôi từ chức để có thể lên tiếng, ủng hộ các vụ kiện tụng và hợp tác với các cá nhân và tổ chức khác tận tâm bảo vệ pháp quyền và nền dân chủ Mỹ. Tôi cũng dự định sẽ bảo vệ những thẩm phán không thể công khai lên tiếng bảo vệ chính mình. Tôi không thể chắc chắn rằng mình sẽ tạo ra sự khác biệt. Tuy nhiên, tôi nhớ lại những gì Thượng nghị sĩ Robert F. Kennedy đã nói vào năm 1966 về việc chấm dứt chế độ phân biệt chủng tộc ở Nam Phi: “Mỗi khi một người đứng lên vì một lý tưởng, hoặc hành động để cải thiện cuộc sống của người khác, hoặc chống lại sự bất công, người đó sẽ tạo ra một đợt sóng hy vọng nhỏ bé.” Khi những đợt sóng nhỏ bé này hội tụ đủ, lúc đó có thể trở thành một cơn sóng thần.

Khi lịch sử bị xem nhẹ, nó không ngủ yên mà trở lại, nghiêm khắc hơn. Và mỗi khi nước Mỹ bước vào thời kỳ chia rẽ sâu sắc, tiếng vọng ấy lại dội về – nhắc rằng ta từng đi qua những năm tháng hỗn loạn, và vẫn tìm được lối ra. Robert A. Strong, học giả tại Đại học Virginia, cho rằng để hiểu nước Mỹ hiện nay, ta nên nhìn lại giai đoạn giữa hai đời tổng thống Ulysses S. Grant và William McKinley – từ năm 1876 đến 1896. Hai mươi năm ấy là một bài học sống động về cách một nền dân chủ có thể trượt dài trong chia rẽ, rồi chậm chạp tự điều chỉnh để tồn tại.

Khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (Indo-Pacific) đang nổi lên như trung tâm chiến lược của thế kỷ XXI, nơi giao thoa lợi ích của các cường quốc hàng đầu thế giới. Với 60% dân số toàn cầu, hơn một nửa GDP thế giới, và các tuyến hàng hải trọng yếu nhất hành tinh, khu vực này giữ vai trò quyết định trong ổn định an ninh, thương mại và năng lượng quốc tế...

Washington vừa bật sáng lại sau bốn mươi ngày tê liệt. Nhưng cái cảm giác “ổn rồi” chỉ là ảo giác. Đằng sau cái khoảnh khắc “chính phủ mở cửa trở lại” là câu chuyện nhiều tính toán, mà trung tâm của cuộc mặc cả chính là Obamacare – chương trình từng giúp hàng chục triệu người có bảo hiểm y tế – nay trở thành bệnh nhân bị đặt lên bàn mổ của chính quyền Trump, với con dao ngân sách trong tay Quốc hội.

Đã là người Việt Nam, nếu không trải qua, thì ít nhất cũng đã từng nghe hai chữ “nạn đói.” Cùng với lịch sử chiến tranh triền miên của dân tộc, hai chữ “nạn đói” như cơn ác mộng trong ký ức những người đã sống qua hai chế độ. Sử sách vẫn còn lưu truyền “Nạn đói năm Ất Dậu” với hình ảnh đau thương và những câu chuyện sống động. Có nhiều người cho rằng cũng vì những thăng trầm chính trị, kinh tế, mà người Việt tỵ nạn là một trong những dân tộc chịu thương chịu khó nhất để sinh tồn và vươn lên. Thế giới nhìn chung cho đến nay cũng chẳng phải là vẹn toàn. Dù các quốc gia bước sang thế kỷ 21 đã sản xuất đủ lương thực để nuôi sống tất cả mọi người, nạn đói vẫn tồn tại, bởi nhiều nguyên nhân. Có thể kể như chiến tranh, biến đổi khí hậu, thiên tai, bất bình đẳng, bất ổn kinh tế, và hệ thống lãnh đạo yếu kém.
First PagePrev Page1234567Next PageLast Page
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.