Hôm nay,  

Bí ẩn đằng sau chiếc áo Kimono phụ nữ Nhật

20/06/201908:04:00(Xem: 14628)

Bí ẩn đằng sau chiếc áo Kimono phụ nữ Nhật

 

Trịnh Thanh Thủy

 

 

Nói đến chiếc áo Kimono của phụ nữ Nhật, bạn có thể tưởng tượng ra một cô gái Nhật mặc bộ Kimono truyền thống khép nép bước đi líu ríu trên đôi dép Nhật trông rất dịu dàng, kín đáo và mềm mại. Nụ cười cô chúm chím, e ấp trong dáng ngồi xếp chân hay quỳ gối trên chiếc chiếu Tatami đan dệt tỉ mỉ, công phu. Khác với chiếc áo dài VN gợi cảm hé tí xíu chiếc eo thon thiếu nữ với đường xẻ cao của đôi tà áo, chiếc Kimono kín như bưng. Đã thế, ngày xưa người mặc nó còn phải mặc bên trong 12 lớp vải hay 15 tới 20 lớp trong thời Heian, như quấn một xác ướp. Cộng chung các phụ kiện, đầu tóc, dép gỗ, khoảng trên 20 kg (trên 44lbs), một phụ nữ phải khoẻ mạnh lắm mới bước đi được vững vàng mà không té. Chắc ngày tân hôn, chàng rể phải mất hàng giờ để cởi áo cho cô dâu đêm hợp cẩn! Có người Nhật nghĩ rằng người phụ nữ của họ giống như một vật cần được che kín. Càng che đậy, người ta càng tôn trọng, e dè nhưng lại càng kích thích trí tò mò muốn tìm hiểu, khám phá của con người. Chiếc Kimono truyền thống làm được điều này.

 

blank

Hai Cô gái trong bộ Kimono- Ảnh TTThủy

 

Ngày nay, người Nhật ít mặc Kimono truyền thống ngoại trừ những ngày lễ, tết. Tôi đến Nhật vào mùa xuân ngay mùa Anh Đào nở, nên may mắn được gặp bóng dáng của Kimono khắp nơi. Theo phong tục, người Nhật thường mặc Kimono đi lễ chùa và đến những nơi có hoa đào nở để ăn mừng và thưởng hoa vào ngày xuân.

 

blank

Cặp vợ chồng Nhật trong bộ Kimono-Ảnh TTThủy

 

Tôi vốn thích chiếc áo Kimono thanh lịch với những hoa văn mỹ thuật đẹp như tranh vẽ, nên tôi có dịp tha hồ theo các nàng xin phép chụp hình. Nhiều tấm tôi xin phép và họ rất vui vẻ cho phép tôi chụp.

Từ ngày đọc và xem tác phẩm "Hồi ức của một Geisha" (Memoirs of a Geisha) và bộ phim cùng tên, tôi biết được bí mật và cái đẹp của bộ Kimono truyền thống. Cái đẹp và bí mật được dấu kín nằm trong cái cổ áo Kimono may và mặc thật rộng làm sao để phô ra được phía sau cái gáy trắng ngần của phụ nữ. Hơn thế nữa, muốn phô gáy, tóc các nàng phải được bới cao với các kiểu bới cầu kỳ có thêm lược giắt và trâm cài. Thiếu nữ Nhật chưa chồng mặc áo cổ rộng hơn để phô gáy, còn các phụ nữ có chồng hay lớn tuổi mặc áo cổ chật, không để gáy ra. Khác với quan niệm phương Tây nơi phụ nữ phải "vòng nào ra vòng nấy" mới được coi là thu hút, người dân nơi đây cho rằng gáy của phụ nữ là điểm đặc biệt và "hút mắt" người khác giới nhất trên cơ thể. Cách nghĩ này đã có từ rất lâu trong lịch sử nước Nhật, thậm chí trước cả thời kỳ Edo.

 

blankChiếc gáy thiếu nữ-Ảnh TTThủy
 blank
Chiếc gáy thiếu nữ-Ảnh TTThủy
 blank
 Chiếc gáy thiếu nữ-Ảnh TTThủy

 

Chiếc gáy để trần của phụ nữ, nhất là những chiếc gáy thon thả, cuốn hút được coi là cực kì duyên dáng và quyến rũ các đấng mày râu, tại đất nước này.  Mà cũng phải, thời xưa người phụ nữ Nhật ăn mặc kín đáo như chiếc bánh được gói ghém cẩn thận trong nhiều lớp lá, chỉ có phần đầu và gáy hở ra, bảo sao phái nam không thấy rung động khi nhìn ngắm chúng. Vì chiếc gáy là nơi bị quần áo che kín nên da nơi ấy trắng, mỏng và nhạy cảm. Ngược lại, với loài động vật có vú, gáy là nơi cọ sát, một vùng da lỏng lẻo, không nhạy cảm mà con thú mẹ có thể mang con mình đi bằng cách cắn cổ giữa hai hàm răng, chuyển chúng ra khỏi nơi nguy hiểm hoặc đến cái ổ mới.

Nói đến các Geisha Nhật, các cô mặc áo Kimono cổ rất rộng. Kỹ thuật trang điểm của họ cầu kỳ và tỉ mỉ. Kiểu Geisha điển hình là, khuôn mặt được bôi lớp phấn trắng, môi son đỏ và các điểm nhấn màu đỏ và đen quanh mắt và lông mày. Cổ, ngực và đôi bàn tay cũng bao phủ với phấn trắng, chỉ có hai hoặc ba vùng tối (vùng có dạng hình chữ "W"-cho các Geisha tập sự(Maiko) hoặc "V"- cho Geisha thật sự) bên trái gáy được để lại, làn da không phấn mịn màng sẽ là dấu nhấn của vùng gợi dục truyền thống. Đây là phần đặc biệt quan trọng của cái cổ, vì nó biểu trưng cho sự hiện diện của Geisha.

 

blank

Gáy cô Geisha-Ảnh Wiki

 

Có nhiều người thắc mắc tại sao họ trang điểm khuôn mặt bằng lớp phấn trắng bệt như bôi vôi, không giống loại phấn tiệp với màu da thời bây giờ, trông khó coi vô cùng. Lý do của điều này xuất phát từ sự ảnh hưởng Trung Quốc của Nhật Bản. Nguồn gốc của truyền thống độc đáo này có thể được nhìn thấy ở Trung Quốc. Trong thời kỳ Heian Nhật (794 đến 1185 SCN), văn hóa Trung Hoa có ảnh hưởng rất to lớn, kể cả xu hướng làm đẹp. Phụ nữ triều đình Trung Quốc đã trang điểm mặt phấn trắng dày vì nó trông đẹp hơn trong ánh sáng, đặc biệt là nếu họ biểu diễn hoặc phục vụ giải trí cho giới quý tộc.

 

blank Tranh "Vẻ đẹp phụ nữ Nhật" của HS Utamaro-Ảnh Wiki

 

Tất nhiên, trong giai đoạn này, không có ánh sáng nhân tạo để chiếu vào một khuôn mặt ngoại trừ những ánh nến. Cả hai sân khấu Trung Quốc và Nhật đều thế nên các cô Geisha đều trang điểm da mặt mình màu trắng để tạo ra một cái nhìn giống men sứ, với mục đích gây ấn tượng bằng những nét mặt nổi bật có thể nhìn thấy rõ ràng mà khách hàng cũng có thể nhận biết họ. Điều này đặc biệt quan trọng vì phụ nữ Geisha chủ yếu là các nghệ sĩ, khiêu vũ và ca hát cho khách hàng của mình ban đêm. Mặc dù bây giờ lối trang điểm này không còn cần thiết với kỹ thuật hiện đại và hiệu ứng ánh sáng, Geisha ngày nay vẫn tiếp tục tập quán này, cùng với các khía cạnh truyền thống của Geisha như Kimono và các thứ phụ tùng khác.

 

Có người dịch Geisha là kỹ nữ, từ này không chính xác lắm, vì theo nghĩa nguyên thủy, các cô Geisha không có bán dâm. Các cô được huấn luyện trà đạo, đánh cờ, đàn hát, thi họa và các vũ khúc để giải trí cho nam nhân là những người tìm đến giải trí tinh thần sau giờ làm việc nhọc mệt. Tuy nhiên các cô tuyệt đối không tiếp khách hay chăn gối với họ. Còn các cô hành nghề mại dâm, lả lơi với khách được gọi là Oiran. Hệt như Thanh Lâu và Hồng Lâu của Trung Quốc ngày xưa vậy. Geisha là gái Thanh Lâu, còn Oiran là gái Hồng Lâu. Từ nhỏ Geisha là những bé gái có cha mẹ nghèo đem bán vào các nhà chứa. Tuổi tuyển lựa thích hợp khoảng từ 8,9 tuổi tới 13 cho các em có nét đẹp và tư chất thông minh. Thời gian rèn luyện kỹ năng  rất gian nan. Ngoài đàn, hát, trà đạo, họ còn phải đọc sách, báo nhiều để đối đáp, hầu chuyện với khách. Ngoài phần gáy lộ ra, trang phục Kimono của Geisha không hở hang, ngồi cách xa khách chứ không lả lơi. Các cô rất trí thức. Khách đặc biệt là giới quyền quý và có tiền, có thế. Họ đến để mua vui xong rồi về đúng luật Thanh Lâu.

Chính vì đọc cuốn "Hồi ức của một Geisha" mà thế giới biết đến Nhật Bản ở một góc nhìn khác. Cũng vì đọc cuốn tiểu thuyết này mà một nữ ký giả người Anh mơ ước được trở thành một Geisha và khoác lên người một bộ Kimono. Năm rồi, cô bay qua Nhật thăm nơi này và tìm đến dịch vụ thuê áo Kimono để được trải nghiệm phút giây quý báu có một không hai trong đời. Họ giúp cô trang điểm, làm tóc và chụp hình để trở thành một "Oiran" thay vì một "Geisha". "Oiran" là kỹ nữ cao cấp của Hồng Lâu. Tiền dịch vụ phải trả cho việc trang điểm và thuê áo cũng như chụp ảnh lên tới 1300 đô la. Cô hãnh diện bỏ hình và bài viết trên mạng cho biết lý do tại sao cô muốn trở thành một kỹ nữ "Oiran" vì cô muốn chính mình cảm nhận được thân phận của 1 cô gái điếm, mặc trên người tấm áo Kimono nặng 20 kg như thế nào. Cô cám cảnh những phụ nữ sa thân vào chốn bùn nhơ phải trở thành gái điếm, sống cuộc đời đau khổ bán dâm mà không có cách nào trốn thoát số phận.

 

blank

Hai cô Geisha thời đại bên các thương gia ở phố Kyoto-Ảnh TTThủy

 

 

Ngày nay dịch vụ Geisha vẫn còn tồn tại nhưng ít đi nhiều. Trước thế kỷ 20, việc đào tạo Geisha bắt đầu khi một cô gái khoảng sáu tuổi. Bây giờ, các cô gái phải đi học cho đến khi họ 15 tuổi và phải tốt nghiệp trung học hay đại học, rồi mới tự quyết định để được đào tạo trở thành một Geisha. Geisha vẫn học các nhạc cụ truyền thống: shamisen, shakuhachi và trống, cũng như học đánh cờ kể cả các bài hát truyền thống, thư pháp, các điệu múa truyền thống của Nhật Bản (theo phong cách nihonbuyō), trà đạo, văn học và thơ ca.

Người ta có thể tìm ra họ ở Phố Cổ Kyoto. Giá 1 đêm có người đẹp Geisha cận kề khoảng 50 tới 100 ngàn Yên(1ngàn đô).  Các Geisha thường được thuê để tham dự các bữa tiệc và các buổi họp mặt, theo truyền thống tại ochaya (Nghĩa là "nhà trà") hoặc tại các nhà hàng truyền thống của Nhật Bản (ryōtei). Các công đoàn Geisha giữ lịch trình và sắp xếp các cuộc hẹn của họ cho những ai cần đến dịch vụ này. Nhiều chính khách, thương gia hay tìm gặp các cô vì niềm vui trí thức. Có khi khách tới với các cô Geisha là phụ nữ hay cả cặp vợ chồng, hoặc những chính khách trong mùa vận động tranh cử, kiểu Nhật, để đỡ căng thẳng. Khách cũng tới xem với mục đích nghệ thuật.

 

Trịnh Thanh Thủy

Orange County, CA

 



 

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối

Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên số, nơi mọi thứ đều được đo bằng thuật toán: nhịp tim, bước chân, năng suất, thậm chí cả tình yêu. Thuật toán không có tình cảm, nhưng khôi hài vì chúng ta điều khiển thuật toán bằng cảm xúc.Máy móc có thể xử lý hàng tỷ dữ liệu mỗi giây, còn con người — chỉ cần một tưởng tượng — mọi thứ biến hoá. Cảm xúc lan truyền nhanh hơn tin tức, giận dữ được tối ưu hóa bằng công nghệ, và hạnh phúc được đong đếm bằng lượt thả tim. Chúng ta tưởng mình tiến hóa thành sinh vật lý trí, nhưng thật ra chỉ là sinh vật cảm xúc có Wi-Fi. Trong khi AI đang thao túng mọi lãnh vực, chúng ta loay hoay với cảm xúc, thao túng mọi ý nghĩ, hành vi.

Năm 2025 sắp khép lại, và theo thông lệ hàng năm, các nhà từ điển trên thế giới lại đi tìm từ ngữ để chọn đặt tên cho cái mớ hỗn độn mà nhân loại vừa bơi qua trong năm. Oxford chọn cụm từ “mồi giận dữ” (rage bait). Theo các nhà ngôn ngữ học của Oxford, đây là cách tiếng Anh vẫn thường vận hành: hai chữ quen thuộc — “giận dữ” và “mồi nhử” — ghép lại trong bối cảnh trực tuyến để tạo nên một ý niệm mới: thứ nội dung bày ra để cố tình khêu gợi bản tính nóng nảy của người xem, người đọc, khiến thiên hạ phải lao vào vòng tranh cãi chỉ để cuối cùng bấm thêm một cú “tức” nữa.

Tài năng như ông vua tiểu thuyết kiếm hiệp Kim Dung cũng chỉ có thể tạo ra những vị tướng phản diện nhưng có võ công cao cường và chí lớn, chứ không thể giả mạo làm tướng. Mộ Dung Phục, tức Nam Yến Quốc, là một trong nhiều ví dụ. Mộ Dung Phục là kẻ háo danh, không từ thủ đoạn để đạt mục đích. Hắn sẵn sàng bỏ quên nhân nghĩa, thậm chí phản bội anh em, bạn bè, để leo lên nấc thang quyền lực, khôi phục nước Yên. Nhưng vẫn là một kẻ võ công cái thế. Đối thủ của Mộ Dung Phục là anh hùng chính nghĩa Kiều Phong. Bởi vậy, mới có câu "Bắc Kiều Phong, Nam Mộ Dung" để chỉ hai cao thủ võ lâm mạnh nhất thời bấy giờ. Vậy mà nước Mỹ hôm nay lại có bộ phim kỳ quái về một kẻ giả danh tướng, khoác lên mình chiếc áo quyền lực để công kích một anh hùng, một đại tá Hải Quân, một phi hành gia của NASA, một người yêu nước đích thực.

Trong lúc hàng triệu người không đủ thực phẩm để ăn, chính quyền của Tổng thống Donald Trump lại để mặc cho nông sản thối rữa hàng loạt ngoài đồng, trong kho bãi, và thậm chí còn trực tiếp tiêu hủy hàng ngàn tấn thực phẩm viện trợ. Tất cả đều nhân danh mục tiêu “nâng cao hiệu quả” của bộ máy chính phủ. Những thay đổi quyết liệt trong chính sách thuế quan, các cuộc bố ráp di dân gắt gao và cắt giảm các chương trình hỗ trợ người dân như tem phiếu thực phẩm đã khiến nông dân kiệt quệ vì thiếu nhân lực và vốn liếng. Nông sản thì bị bỏ mặc cho mốc meo trong kho và thối rữa ngoài đồng, trong khi hàng triệu người dân rơi vào cảnh đói kém. Đó là chưa kể đến những trường hợp chính quyền trực tiếp tiêu hủy nguồn thực phẩm hoàn toàn có thể sử dụng được.

Quan hệ Trung Quốc-Ấn Độ-Hoa Kỳ phản ánh sự dịch chuyển mạnh của trật tự quyền lực toàn cầu. Trung Quốc và Ấn Độ có tiềm năng hợp tác lớn nhờ quy mô dân số và kinh tế, nhưng nghi kỵ chiến lược, cạnh tranh ảnh hưởng và tranh chấp biên giới khiến hợp tác bị hạn chế. Với Mỹ, việc Ấn Độ nghiêng về Trung Quốc có thể làm suy yếu chiến lược kiềm chế Bắc Kinh, trong khi tranh chấp thương mại như thuế 50% của Mỹ càng làm quan hệ thêm bất ổn...

Nếu có ai nói, nhạc của Trịnh Công Soạn giống như nhạc Trịnh Công Sơn, đôi bài nghe còn ác liệt hơn. Chắc bạn sẽ không tin. Tôi cũng không tin, cho đến khi tôi nghe được một số ca khúc của Trịnh Công Soạn, quả thật là như vậy. Tôi nghĩ, nếu anh này dứt bỏ dòng nhạc Trịnh cũ mà khai phá dòng nhạc Trịnh mới, thì chắc anh sẽ thành công. Người viết lách thì tính hay tò mò và mến mộ tài năng, tôi dọ hỏi người quen và nhất là những ca sĩ trẻ mong được nổi bật, đã tranh nhau khởi sự hát nhạc của Soạn. Cuối cùng, tôi cũng tìm đến được nhà anh. Gõ cửa. Mở.

Vào một buổi sáng Tháng Sáu năm 2025, dân biểu, cựu chủ tịch Hạ Viện đảng Dân Chủ tiểu bang Minnesota, Melissa Hortman, một trong những nhà lập pháp được kính trọng nhất của tiểu bang, và chồng của bà bị bắn chết tại nhà riêng. Chú chó cảnh sát lông vàng của họ, Gilbert, cũng ra đi với chủ. Vụ giết người này không phải là ngẫu nhiên. Thượng nghị sĩ John Hoffman và vợ cũng bị tấn công cùng ngày, nhưng may mắn sống sót. Chính quyền sớm tiết lộ thủ phạm, Vance Boelter, 57 tuổi, người theo chủ nghĩa cực hữu, đã viết bà Hortman vào “danh sách mục tiêu” bao gồm các nhà lập pháp Đảng Dân Chủ khác.

Ngày đi phỏng vấn thẻ xanh để trở thành thường trú nhân Hoa Kỳ thường là một ngày tràn đầy hy vọng và đáng nhớ, đặc biệt đối với những đôi vợ chồng, hoặc những hôn phu, hôn thê. Lễ Tạ Ơn tưởng đâu là ngày họ sum vầy, nói câu “Tạ ơn nước Mỹ” với những hy vọng về một tương lai tốt đẹp. Nhưng điều đó không xảy ra trong thời này, ở Hoa Kỳ. Khi bước cuối cùng trong quá trình xin thường trú nhân Hoa Kỳ, là cuộc phỏng vấn với viên chức di trú kết thúc, các đặc vụ liên bang lại ập đến, còng tay người vợ/chồng người ngoại quốc và đưa họ đi. Hy vọng trở thành ác mộng.

Dự thảo Hòa ước Ukraine do Hoa Kỳ và Nga đề ra gồm có 28 điểm đã được công bố gần đây. Kết quả của diễn biến này khá bất thường vì không có sự tham gia đàm phán của Ukraine và Liên minh châu Âu (EU)...

Trong một nghiên cứu phối hợp giữa đại học Hồng Kông và đại học Rutgers tại Mỹ cùng một số khoa học gia trong khu vực hồi tháng 8 năm 2024, báo cáo này chỉ ra rằng vị trí của Việt nam sẽ là một "điểm nóng" của những cơn bão nhiệt đới với cường độ dữ dội và thường xuyên hơn trước sự biến đổi khí hậu toàn cầu, với rủi ro cao là ngay Hải Phòng.
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.