Hôm nay,  

Bí ẩn đằng sau chiếc áo Kimono phụ nữ Nhật

20/06/201908:04:00(Xem: 14625)

Bí ẩn đằng sau chiếc áo Kimono phụ nữ Nhật

 

Trịnh Thanh Thủy

 

 

Nói đến chiếc áo Kimono của phụ nữ Nhật, bạn có thể tưởng tượng ra một cô gái Nhật mặc bộ Kimono truyền thống khép nép bước đi líu ríu trên đôi dép Nhật trông rất dịu dàng, kín đáo và mềm mại. Nụ cười cô chúm chím, e ấp trong dáng ngồi xếp chân hay quỳ gối trên chiếc chiếu Tatami đan dệt tỉ mỉ, công phu. Khác với chiếc áo dài VN gợi cảm hé tí xíu chiếc eo thon thiếu nữ với đường xẻ cao của đôi tà áo, chiếc Kimono kín như bưng. Đã thế, ngày xưa người mặc nó còn phải mặc bên trong 12 lớp vải hay 15 tới 20 lớp trong thời Heian, như quấn một xác ướp. Cộng chung các phụ kiện, đầu tóc, dép gỗ, khoảng trên 20 kg (trên 44lbs), một phụ nữ phải khoẻ mạnh lắm mới bước đi được vững vàng mà không té. Chắc ngày tân hôn, chàng rể phải mất hàng giờ để cởi áo cho cô dâu đêm hợp cẩn! Có người Nhật nghĩ rằng người phụ nữ của họ giống như một vật cần được che kín. Càng che đậy, người ta càng tôn trọng, e dè nhưng lại càng kích thích trí tò mò muốn tìm hiểu, khám phá của con người. Chiếc Kimono truyền thống làm được điều này.

 

blank

Hai Cô gái trong bộ Kimono- Ảnh TTThủy

 

Ngày nay, người Nhật ít mặc Kimono truyền thống ngoại trừ những ngày lễ, tết. Tôi đến Nhật vào mùa xuân ngay mùa Anh Đào nở, nên may mắn được gặp bóng dáng của Kimono khắp nơi. Theo phong tục, người Nhật thường mặc Kimono đi lễ chùa và đến những nơi có hoa đào nở để ăn mừng và thưởng hoa vào ngày xuân.

 

blank

Cặp vợ chồng Nhật trong bộ Kimono-Ảnh TTThủy

 

Tôi vốn thích chiếc áo Kimono thanh lịch với những hoa văn mỹ thuật đẹp như tranh vẽ, nên tôi có dịp tha hồ theo các nàng xin phép chụp hình. Nhiều tấm tôi xin phép và họ rất vui vẻ cho phép tôi chụp.

Từ ngày đọc và xem tác phẩm "Hồi ức của một Geisha" (Memoirs of a Geisha) và bộ phim cùng tên, tôi biết được bí mật và cái đẹp của bộ Kimono truyền thống. Cái đẹp và bí mật được dấu kín nằm trong cái cổ áo Kimono may và mặc thật rộng làm sao để phô ra được phía sau cái gáy trắng ngần của phụ nữ. Hơn thế nữa, muốn phô gáy, tóc các nàng phải được bới cao với các kiểu bới cầu kỳ có thêm lược giắt và trâm cài. Thiếu nữ Nhật chưa chồng mặc áo cổ rộng hơn để phô gáy, còn các phụ nữ có chồng hay lớn tuổi mặc áo cổ chật, không để gáy ra. Khác với quan niệm phương Tây nơi phụ nữ phải "vòng nào ra vòng nấy" mới được coi là thu hút, người dân nơi đây cho rằng gáy của phụ nữ là điểm đặc biệt và "hút mắt" người khác giới nhất trên cơ thể. Cách nghĩ này đã có từ rất lâu trong lịch sử nước Nhật, thậm chí trước cả thời kỳ Edo.

 

blankChiếc gáy thiếu nữ-Ảnh TTThủy
 blank
Chiếc gáy thiếu nữ-Ảnh TTThủy
 blank
 Chiếc gáy thiếu nữ-Ảnh TTThủy

 

Chiếc gáy để trần của phụ nữ, nhất là những chiếc gáy thon thả, cuốn hút được coi là cực kì duyên dáng và quyến rũ các đấng mày râu, tại đất nước này.  Mà cũng phải, thời xưa người phụ nữ Nhật ăn mặc kín đáo như chiếc bánh được gói ghém cẩn thận trong nhiều lớp lá, chỉ có phần đầu và gáy hở ra, bảo sao phái nam không thấy rung động khi nhìn ngắm chúng. Vì chiếc gáy là nơi bị quần áo che kín nên da nơi ấy trắng, mỏng và nhạy cảm. Ngược lại, với loài động vật có vú, gáy là nơi cọ sát, một vùng da lỏng lẻo, không nhạy cảm mà con thú mẹ có thể mang con mình đi bằng cách cắn cổ giữa hai hàm răng, chuyển chúng ra khỏi nơi nguy hiểm hoặc đến cái ổ mới.

Nói đến các Geisha Nhật, các cô mặc áo Kimono cổ rất rộng. Kỹ thuật trang điểm của họ cầu kỳ và tỉ mỉ. Kiểu Geisha điển hình là, khuôn mặt được bôi lớp phấn trắng, môi son đỏ và các điểm nhấn màu đỏ và đen quanh mắt và lông mày. Cổ, ngực và đôi bàn tay cũng bao phủ với phấn trắng, chỉ có hai hoặc ba vùng tối (vùng có dạng hình chữ "W"-cho các Geisha tập sự(Maiko) hoặc "V"- cho Geisha thật sự) bên trái gáy được để lại, làn da không phấn mịn màng sẽ là dấu nhấn của vùng gợi dục truyền thống. Đây là phần đặc biệt quan trọng của cái cổ, vì nó biểu trưng cho sự hiện diện của Geisha.

 

blank

Gáy cô Geisha-Ảnh Wiki

 

Có nhiều người thắc mắc tại sao họ trang điểm khuôn mặt bằng lớp phấn trắng bệt như bôi vôi, không giống loại phấn tiệp với màu da thời bây giờ, trông khó coi vô cùng. Lý do của điều này xuất phát từ sự ảnh hưởng Trung Quốc của Nhật Bản. Nguồn gốc của truyền thống độc đáo này có thể được nhìn thấy ở Trung Quốc. Trong thời kỳ Heian Nhật (794 đến 1185 SCN), văn hóa Trung Hoa có ảnh hưởng rất to lớn, kể cả xu hướng làm đẹp. Phụ nữ triều đình Trung Quốc đã trang điểm mặt phấn trắng dày vì nó trông đẹp hơn trong ánh sáng, đặc biệt là nếu họ biểu diễn hoặc phục vụ giải trí cho giới quý tộc.

 

blank Tranh "Vẻ đẹp phụ nữ Nhật" của HS Utamaro-Ảnh Wiki

 

Tất nhiên, trong giai đoạn này, không có ánh sáng nhân tạo để chiếu vào một khuôn mặt ngoại trừ những ánh nến. Cả hai sân khấu Trung Quốc và Nhật đều thế nên các cô Geisha đều trang điểm da mặt mình màu trắng để tạo ra một cái nhìn giống men sứ, với mục đích gây ấn tượng bằng những nét mặt nổi bật có thể nhìn thấy rõ ràng mà khách hàng cũng có thể nhận biết họ. Điều này đặc biệt quan trọng vì phụ nữ Geisha chủ yếu là các nghệ sĩ, khiêu vũ và ca hát cho khách hàng của mình ban đêm. Mặc dù bây giờ lối trang điểm này không còn cần thiết với kỹ thuật hiện đại và hiệu ứng ánh sáng, Geisha ngày nay vẫn tiếp tục tập quán này, cùng với các khía cạnh truyền thống của Geisha như Kimono và các thứ phụ tùng khác.

 

Có người dịch Geisha là kỹ nữ, từ này không chính xác lắm, vì theo nghĩa nguyên thủy, các cô Geisha không có bán dâm. Các cô được huấn luyện trà đạo, đánh cờ, đàn hát, thi họa và các vũ khúc để giải trí cho nam nhân là những người tìm đến giải trí tinh thần sau giờ làm việc nhọc mệt. Tuy nhiên các cô tuyệt đối không tiếp khách hay chăn gối với họ. Còn các cô hành nghề mại dâm, lả lơi với khách được gọi là Oiran. Hệt như Thanh Lâu và Hồng Lâu của Trung Quốc ngày xưa vậy. Geisha là gái Thanh Lâu, còn Oiran là gái Hồng Lâu. Từ nhỏ Geisha là những bé gái có cha mẹ nghèo đem bán vào các nhà chứa. Tuổi tuyển lựa thích hợp khoảng từ 8,9 tuổi tới 13 cho các em có nét đẹp và tư chất thông minh. Thời gian rèn luyện kỹ năng  rất gian nan. Ngoài đàn, hát, trà đạo, họ còn phải đọc sách, báo nhiều để đối đáp, hầu chuyện với khách. Ngoài phần gáy lộ ra, trang phục Kimono của Geisha không hở hang, ngồi cách xa khách chứ không lả lơi. Các cô rất trí thức. Khách đặc biệt là giới quyền quý và có tiền, có thế. Họ đến để mua vui xong rồi về đúng luật Thanh Lâu.

Chính vì đọc cuốn "Hồi ức của một Geisha" mà thế giới biết đến Nhật Bản ở một góc nhìn khác. Cũng vì đọc cuốn tiểu thuyết này mà một nữ ký giả người Anh mơ ước được trở thành một Geisha và khoác lên người một bộ Kimono. Năm rồi, cô bay qua Nhật thăm nơi này và tìm đến dịch vụ thuê áo Kimono để được trải nghiệm phút giây quý báu có một không hai trong đời. Họ giúp cô trang điểm, làm tóc và chụp hình để trở thành một "Oiran" thay vì một "Geisha". "Oiran" là kỹ nữ cao cấp của Hồng Lâu. Tiền dịch vụ phải trả cho việc trang điểm và thuê áo cũng như chụp ảnh lên tới 1300 đô la. Cô hãnh diện bỏ hình và bài viết trên mạng cho biết lý do tại sao cô muốn trở thành một kỹ nữ "Oiran" vì cô muốn chính mình cảm nhận được thân phận của 1 cô gái điếm, mặc trên người tấm áo Kimono nặng 20 kg như thế nào. Cô cám cảnh những phụ nữ sa thân vào chốn bùn nhơ phải trở thành gái điếm, sống cuộc đời đau khổ bán dâm mà không có cách nào trốn thoát số phận.

 

blank

Hai cô Geisha thời đại bên các thương gia ở phố Kyoto-Ảnh TTThủy

 

 

Ngày nay dịch vụ Geisha vẫn còn tồn tại nhưng ít đi nhiều. Trước thế kỷ 20, việc đào tạo Geisha bắt đầu khi một cô gái khoảng sáu tuổi. Bây giờ, các cô gái phải đi học cho đến khi họ 15 tuổi và phải tốt nghiệp trung học hay đại học, rồi mới tự quyết định để được đào tạo trở thành một Geisha. Geisha vẫn học các nhạc cụ truyền thống: shamisen, shakuhachi và trống, cũng như học đánh cờ kể cả các bài hát truyền thống, thư pháp, các điệu múa truyền thống của Nhật Bản (theo phong cách nihonbuyō), trà đạo, văn học và thơ ca.

Người ta có thể tìm ra họ ở Phố Cổ Kyoto. Giá 1 đêm có người đẹp Geisha cận kề khoảng 50 tới 100 ngàn Yên(1ngàn đô).  Các Geisha thường được thuê để tham dự các bữa tiệc và các buổi họp mặt, theo truyền thống tại ochaya (Nghĩa là "nhà trà") hoặc tại các nhà hàng truyền thống của Nhật Bản (ryōtei). Các công đoàn Geisha giữ lịch trình và sắp xếp các cuộc hẹn của họ cho những ai cần đến dịch vụ này. Nhiều chính khách, thương gia hay tìm gặp các cô vì niềm vui trí thức. Có khi khách tới với các cô Geisha là phụ nữ hay cả cặp vợ chồng, hoặc những chính khách trong mùa vận động tranh cử, kiểu Nhật, để đỡ căng thẳng. Khách cũng tới xem với mục đích nghệ thuật.

 

Trịnh Thanh Thủy

Orange County, CA

 



 

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
1234567Trang sauTrang cuối

Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.

Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.

LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?

Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?

Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.

Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.

Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.

Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.

Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.

Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.
1234567Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.