Hôm nay,  

Chúng ta đều là thuyền nhân

27/03/201909:22:00(Xem: 6261)
 Chúng ta đều là thuyền nhân

Giao Chỉ, San Jose


blank

Chủ nhật 24 tháng 3-2019 là một ngày nắng vào giữa mùa mưa gió miền Bắc CA. IRCC và Dân Sinh Media tổ chức ngày Thuyền Nhân Hội Ngộ tại ngay hội trường của Santa Clara County vào 9 giờ sáng. Mọi người đến tham dự khá đông đảo vừa trò chuyện vừa ăn sáng và xem triển lăm các hình ảnh về thuyền nhân của Việt Museum. Trên bàn ngay cửa vào là mô hình tấm bia đặc biệt nổi tiếng tại Mă Lai. Bia tưởng niệm tại nghĩa trang thuyền nhân do thân nhân về thăm viếng thực hiện năm 2005 nội dụng hết sức trang trọng tiếc thương và cầu nguyện cho những người đă chết trên đường tìm tự do. Do áp lực của công sản Hà Nội, chính quyền Mă Lai đă phải đục bỏ. Mẫu bia nầy hiện đặt tại Việt Museum, San Jose. 

                                                                       
blank

Đúng 10 giờ sáng mọi người vào hội trường. Sau phần nghi lễ khai mạc, ông Nguyễn đức Cường , nguyên tổng trưởng kinh tế VNCH đại diện hội đồng quản trị IRCC/Viet Museum lên giới thiệu Giám sát viên Dave Cotese chào mừng quan khách. Tiếp theo   ông Phạm Phú Nam, giám đốc Dân Sinh Media trong vai trò MC đã cảm ơn các thành phần yểm trợ cho tổ chức. Với tư cách đại diện IRCC/Viet Museum, chúng tôi trình bày tổng quát về lịch sử 20 năm thuyền nhân tỵ nạn. Phần tiếp theo là các câu chuyện sống thực lần lượt do các thuyền nhân kể lại. Anh Thế Vũ, phụ tá của ông Dave Costese và anh Quang lên kể về hành trình vượt biển hơn 20 năm qua. Thực sự ngay trong hàng trăm quý vị tham dự cũng như hàng triệu thuyền nhân tại hải ngoại, mỗi người đều có riêng những câu chuyện đau thương và may mắn. Những đoạn đời gian truân và ly kỳ, nhưng tất cả đều ngồi yên lặng theo dõi diễn giả và các đoạn phim cảm động do tác giả Phạm Phú Nam sưu tầm và thực hiện công phu với âm thanh sống động. Nhưng đặc biệt hơn hết chính là câu chuyện của ông Nam trong vai trò thuyền trưởng của chuyến vượt biển không những hấp dẫn, gây xúc động và làm mọi người bàn tán mãi về sau. Câu chuyện về con thuyền 91 người được trang bị và tổ chức chu đáo để sẵn sàng chống cả với hải tặc. Tuy nhiên lại rất không may tầu chết máy giữa đại dương, nếu không được cấp cứu thì tất cả sẽ chết đói chết khát. Giữa cơn nguy kịch chỉ còn trông chờ ở con tàu Mã Lai kéo vào bờ. Trong hoàn cảnh hiểm nghèo, cả tàu đã được thoát chết nhớ một nữ anh hùng can đảm hy sinh. Câu chuyện hấp dẫn ly kỳ sẽ được ghi lại trực tiếp bởi diễn gia qua Youtube phổ biến sau. Tóm lược lại, đây là một buổi họp mặt vô cùng ý nghĩa và cảm động trước khi mọi người chuẩn bị cho ngày 30 tháng tư đáng ghi nhớ sắp đến. Tháng Tư của 44 nam nhìn lại.

Phần tiếp theo là tường thuật riêng của chúng tôi với các điểm ghi nhớ liên quan đến ngày Thuyền Nhân như sau.

Chuyện thứ nhất:                                                                                         
Định mệnh nào cho người đi Mỹ.   


30 tháng tư 75, Sài Gòn thất thủ. Ông Ford cho lệnh di tản gia đình người Mỹ và liên hệ Mỹ khoảng 70 ngàn. Một số đi bằng máy bay. Nếu đi trực thăng thì cũng ra hạm đội rồi chuyển qua thương thuyền. Hàng ngàn con thuyền nhỏ của người Việt túa ra biển Đông. Hạm đội Việt Nam và Hoa Kỳ vớt hết. Có vé hay không, tất cả đều vào Mỹ không cần thông hành. Năm xưa lính Mỹ đồ bỏ vào Đà Nẵng đem theo vũ khí không cần Visa. Bây giờ quân dân Việt Nam vào đất Mỹ phải bỏ súng và cũng không cần hộ chiếu. Tong cong 150 ngan. Tháng 7 năm 75 tôi đón một gia đình 37 người dân chài Bắc Kỳ di cư đi từ Phan Thiết vào Vũng Tàu rồi được tầu Mỹ vớt qua Hoa Kỳ. Lạc loài đến Springfield Illinois, TV và báo Mỹ phỏng vấn ông cụ trưởng tộc. Hỏi rằng tổng thống Ford chỉ cho phép di tản gia đình Mỹ và những người có liên hệ quan trọng. Ông có giấy tờ gì mà được qua đây. Ông cụ dân chài nói rằng chúng tôi cũng có đủ giấy tờ. Nói rồi cụ đưa tờ giấy cũ kỹ nhàu nát có vẽ các đường ngang dọc. Thông dịch viên chuyển ngữ. Cụ nói đây là số tử vi của họ nhà tôi. Giấy phép này của Trời làm còn to hơn giấy của ông Ford. La số của cả họ nhà tôi đều là Thuyền Nhân đi Mỹ. 
 

Chuyện thứ hai:
Tất cả chúng ta đều là thuyền nhân. 

Vào dịp Tết 82, làm công việc cho cơ quan di dân ty nạn tôi có dịp đón tiếp một nhóm gia đình Việt Nam mới đến định cư. Gồm đủ mọi thành phần. Có người mới đến từ trại ty nạn. Có người qua năm 75 di chuyển từ tiểu bang khác về San Jose. Nhân viên hướng dẫn của cơ quan hỏi rằng ai là thuyền nhân và ai đến Mỹ bằng máy bay.  Một ông lớn tuổi chống nạng chợt mặt đỏ bừng đứng lên lớn tiếng. Tất cả chúng ta đều là thuyền nhân hết. Chúng tôi rất ngạc nhiên và tất cả đều yên lặng. Lát sau ông nói tiếp hai đứa con trai tôi vượt biên bằng thuyền năm 76. Tôi bị tù sau 4 năm trở về nhưng chân què. Vợ tôi và cháu gái bị hải tặc hãm hiếp rồi giết chết. Tôi xin đi đoàn tụ qua đây. Nhưng xin các ông cho ghi tất cả chúng tôi là thuyền nhân để tưởng niệm vợ con tôi. Tôi trả lời: Vâng, trên ý nghĩa tinh thần tất cả người Việt chúng ta ở Mỹ đều là thuyền nhân. 

 Chuyện thứ 3.   
Bao nhiêu thuyền nhân?   
 Viện bảo tàng thuyền nhân đã nghiên cứu. tham khảo và sau cũng có được các con số như sau.

blank
Tổng công trong 20 năm từ 1975 đến 1995 có 964000 thuyền nhân chia ra làm 5 đợt. Xin xem hình tác phẩm đính kèm. Nếu coi toàn thể cộng đồng Việt trên thế giới là một gia đình thì toàn gia dọn nhà chạy giặc suốt 2 thập niên. Những người di tản đầu tiên là 150 ngàn đóng vai tiền thám thử thách. Hình ảnh cuộc sống trên đất mới đã đưa về những tin tức của thế giới tự do. Từ đó khích lệ các chuyến đi. Những đau thương thất bại và những thứ thach thành công đã mở đường cho các chiến dịch ODP. Ra đi có trật tự, HO và Con lai rồi những đợt Boat People tiếp theo..Một trong rất nhiều người tự vẫn tại Thái Lan đã viết lại những hàng chữ đầy máu lệ. Anh viết rằng “Tôi chết đi không phải vì tuyệt vọng, mà vì tôi muốn đem lại niềm hy vọng và sự sống cho nhiều người khác.”

(Vài hàng tuyệt mệnh của Nguyễn Ngọc Dung, 25 tuổi. Ngày 3/5/1993, anh đã tự đâm vào tim và chết tức khắc trước văn phòng Cao ủy tị nạn LHQ tại trại Sungei Besi, Mã Lai.)

                       

Thưa quý vị.   
Vì vậy hôm nay chúng ta tổ chức Ngày Thuyền Nhân . Đây là ngày của tất cả chúng ta. Năm nay tạm thời là năm thử thách. Sang năm 2020 sẽ là lần kỷ niệm 45 năm kể từ 1975. Sẽ có ngày Thuyền Nhân quy mô hơn với sự góp mặt của rất nhiều người. Các khoa học gia, các tướng lãnh gốc Việt cũng là gốc thuyền nhân. Các danh ca, các nhà bác học, các vị dân cử gốc thuyền nhân. Các danh nhân là con cháu thuyền nhân. Ngày Thuyền nhân chắc chắn gợi lại hàng ngàn chuyện đau thương nhưng chính từ ý nghĩa sâu thẳm của thảm kịch vượt biên vượt biển chúng ta sẽ tiến tới thành quả xây dựng một cộng đồng Việt Nam tốt đẹp trong tương lai.
 

Ghi Chú: Trong 10 năm qua đã có trên 100 ngàn khách đến thăm Viện bảo tàng Thuyền Nhân và VNCH tại San Jose. Đa số là các em học sinh đi Field Trip. Chúng tôi rất cần các thành viên tình nguyện làm việc chào đón quan khách. Chỉ cần 4 hay 8 giờ một tuần các bạn sẽ đóng góp lớn lao cho công tác đem quá khứ huy hoàng gửi tương lai vĩnh cửu. Sẽ được hướng dẫn công việc. Xin liên lạc qua điện thoại, địa chỉ và email sau đây.

blank

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước3456789Trang sauTrang cuối

Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.

Trung Hoa ngày nay như kinh thành giữa sa mạc, vẻ yên ổn bên ngoài chỉ là lớp sơn son thếp vàng phủ lên nền đá đã rạn. Thế giới đứng ngoài quan sát, vừa lo nó sụp, vừa biết nó trụ lại nhờ ảo ảnh quyền lực và niềm tin vay mượn. Dưới lớp hào nhoáng của “Giấc mộng Trung Hoa” là một cơ đồ quyền lực đang già nua trong chính tuổi trẻ của mình. Bởi sức mạnh của nó không khởi từ niềm tin, mà từ nỗi sợ — và nỗi sợ, tự thuở khai triều lập quốc, chưa bao giờ là nền tảng lâu bền.

Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.

Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.

Texas, mùa thu 2025 – trên khuôn viên đại học giữa vùng đất vốn tự hào là “trái tim bảo thủ của nước Mỹ”, thay vì nghe tiếng lá thu rơi, người ta lại nghe tiếng giày đinh vang vọng, bước chân của bóng ma McCarthyism quay về - phiên bản thế kỷ 21 - trở lại giảng đường với tốc độ và sự kinh dị của thời đại kỹ thuật số. Ngày 9 tháng 9, trên bục giảng của trường Texas A&M University, giáo sư Melissa McCoul trong giờ văn học thiếu nhi, dùng hình một con kỳ lân tím để nói với sinh viên rằng bản sắc con người không chỉ có hai nửa nam–nữ. Một sinh viên giơ tay hỏi: “Điều này có hợp pháp không?” và viện dẫn sắc lệnh mà Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng Giêng, tuyên bố chỉ có hai giới tính sinh học. Bà McCoul đáp bằng lý lẽ, không viện dẫn chính trị. Nhưng một chiếc điện thoại trong lớp đã ngầm quay lại hình ảnh. Và chỉ ít lâu sau, cả nước đều xem đoạn clip ấy – không phải để học, mà để phán xét.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi thể chế, phương Tây và Việt Nam đang phải đối diện trước những thách thức nghiêm trọng về cải cách chính sách để cho phù hợp với nhu cầu của thời đại mới, nhất là vai trò của pháp luật. Pháp luật là nền tảng thiết yếu cho sự vận hành ổn định và công bằng của xã hội. Là hệ thống quy phạm điều chỉnh hành vi con người, pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong xã hội hiện đại, vai trò của pháp luật được thể hiện rõ nét qua các lĩnh vực như bảo vệ an ninh quốc phòng, duy trì trật tự xã hội, bảo đảm quyền tự do cá nhân, phát triển phúc lợi xã hội, và thúc đẩy tinh thần hợp tác cũng như hội nhập.

Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.

Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.

Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang đánh một đòn nguy hiểm: huy động các văn phòng công tố đi điều tra mạng lưới từ thiện Open Society Foundations của gia đình Soros, một quỹ từ thiện quốc tế, nổi tiếng với việc tài trợ cho các dự án dân chủ, giáo dục và nhân quyền trên khắp thế giới. Danh sách cáo buộc nghe cứ như “vật lạ”: từ đốt phá đến tài trợ khủng bố. Open Society Foundations lập tức phản đối, khẳng định mình hoạt động hợp pháp, và nhắc lại điều mà bất cứ người tỉnh táo nào cũng hiểu: khi chính quyền có thể tùy tiện lấy một nhóm dân sự làm vật tế, thì quyền của mọi nhóm khác cũng chẳng còn gì bảo đảm.

Trong nhiều thập niên qua, giải pháp hai nhà nước luôn được xem là phương án khả thi nhằm mang lại hòa bình cho khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể. Gần đây, cuộc tranh luận về việc công nhận nhà nước Palestine đang có những chuyển biến mới khi Pháp và Ả Rập Xê Út tổ chức một hội nghị quốc tế tại New York, ngay trước thềm Đại hội thường niên của Liên Hiệp Quốc.
Trang đầuTrang trước3456789Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.