Hôm nay,  

Chúng ta đều là thuyền nhân

27/03/201909:22:00(Xem: 6274)
 Chúng ta đều là thuyền nhân

Giao Chỉ, San Jose


blank

Chủ nhật 24 tháng 3-2019 là một ngày nắng vào giữa mùa mưa gió miền Bắc CA. IRCC và Dân Sinh Media tổ chức ngày Thuyền Nhân Hội Ngộ tại ngay hội trường của Santa Clara County vào 9 giờ sáng. Mọi người đến tham dự khá đông đảo vừa trò chuyện vừa ăn sáng và xem triển lăm các hình ảnh về thuyền nhân của Việt Museum. Trên bàn ngay cửa vào là mô hình tấm bia đặc biệt nổi tiếng tại Mă Lai. Bia tưởng niệm tại nghĩa trang thuyền nhân do thân nhân về thăm viếng thực hiện năm 2005 nội dụng hết sức trang trọng tiếc thương và cầu nguyện cho những người đă chết trên đường tìm tự do. Do áp lực của công sản Hà Nội, chính quyền Mă Lai đă phải đục bỏ. Mẫu bia nầy hiện đặt tại Việt Museum, San Jose. 

                                                                       
blank

Đúng 10 giờ sáng mọi người vào hội trường. Sau phần nghi lễ khai mạc, ông Nguyễn đức Cường , nguyên tổng trưởng kinh tế VNCH đại diện hội đồng quản trị IRCC/Viet Museum lên giới thiệu Giám sát viên Dave Cotese chào mừng quan khách. Tiếp theo   ông Phạm Phú Nam, giám đốc Dân Sinh Media trong vai trò MC đã cảm ơn các thành phần yểm trợ cho tổ chức. Với tư cách đại diện IRCC/Viet Museum, chúng tôi trình bày tổng quát về lịch sử 20 năm thuyền nhân tỵ nạn. Phần tiếp theo là các câu chuyện sống thực lần lượt do các thuyền nhân kể lại. Anh Thế Vũ, phụ tá của ông Dave Costese và anh Quang lên kể về hành trình vượt biển hơn 20 năm qua. Thực sự ngay trong hàng trăm quý vị tham dự cũng như hàng triệu thuyền nhân tại hải ngoại, mỗi người đều có riêng những câu chuyện đau thương và may mắn. Những đoạn đời gian truân và ly kỳ, nhưng tất cả đều ngồi yên lặng theo dõi diễn giả và các đoạn phim cảm động do tác giả Phạm Phú Nam sưu tầm và thực hiện công phu với âm thanh sống động. Nhưng đặc biệt hơn hết chính là câu chuyện của ông Nam trong vai trò thuyền trưởng của chuyến vượt biển không những hấp dẫn, gây xúc động và làm mọi người bàn tán mãi về sau. Câu chuyện về con thuyền 91 người được trang bị và tổ chức chu đáo để sẵn sàng chống cả với hải tặc. Tuy nhiên lại rất không may tầu chết máy giữa đại dương, nếu không được cấp cứu thì tất cả sẽ chết đói chết khát. Giữa cơn nguy kịch chỉ còn trông chờ ở con tàu Mã Lai kéo vào bờ. Trong hoàn cảnh hiểm nghèo, cả tàu đã được thoát chết nhớ một nữ anh hùng can đảm hy sinh. Câu chuyện hấp dẫn ly kỳ sẽ được ghi lại trực tiếp bởi diễn gia qua Youtube phổ biến sau. Tóm lược lại, đây là một buổi họp mặt vô cùng ý nghĩa và cảm động trước khi mọi người chuẩn bị cho ngày 30 tháng tư đáng ghi nhớ sắp đến. Tháng Tư của 44 nam nhìn lại.

Phần tiếp theo là tường thuật riêng của chúng tôi với các điểm ghi nhớ liên quan đến ngày Thuyền Nhân như sau.

Chuyện thứ nhất:                                                                                         
Định mệnh nào cho người đi Mỹ.   


30 tháng tư 75, Sài Gòn thất thủ. Ông Ford cho lệnh di tản gia đình người Mỹ và liên hệ Mỹ khoảng 70 ngàn. Một số đi bằng máy bay. Nếu đi trực thăng thì cũng ra hạm đội rồi chuyển qua thương thuyền. Hàng ngàn con thuyền nhỏ của người Việt túa ra biển Đông. Hạm đội Việt Nam và Hoa Kỳ vớt hết. Có vé hay không, tất cả đều vào Mỹ không cần thông hành. Năm xưa lính Mỹ đồ bỏ vào Đà Nẵng đem theo vũ khí không cần Visa. Bây giờ quân dân Việt Nam vào đất Mỹ phải bỏ súng và cũng không cần hộ chiếu. Tong cong 150 ngan. Tháng 7 năm 75 tôi đón một gia đình 37 người dân chài Bắc Kỳ di cư đi từ Phan Thiết vào Vũng Tàu rồi được tầu Mỹ vớt qua Hoa Kỳ. Lạc loài đến Springfield Illinois, TV và báo Mỹ phỏng vấn ông cụ trưởng tộc. Hỏi rằng tổng thống Ford chỉ cho phép di tản gia đình Mỹ và những người có liên hệ quan trọng. Ông có giấy tờ gì mà được qua đây. Ông cụ dân chài nói rằng chúng tôi cũng có đủ giấy tờ. Nói rồi cụ đưa tờ giấy cũ kỹ nhàu nát có vẽ các đường ngang dọc. Thông dịch viên chuyển ngữ. Cụ nói đây là số tử vi của họ nhà tôi. Giấy phép này của Trời làm còn to hơn giấy của ông Ford. La số của cả họ nhà tôi đều là Thuyền Nhân đi Mỹ. 
 

Chuyện thứ hai:
Tất cả chúng ta đều là thuyền nhân. 

Vào dịp Tết 82, làm công việc cho cơ quan di dân ty nạn tôi có dịp đón tiếp một nhóm gia đình Việt Nam mới đến định cư. Gồm đủ mọi thành phần. Có người mới đến từ trại ty nạn. Có người qua năm 75 di chuyển từ tiểu bang khác về San Jose. Nhân viên hướng dẫn của cơ quan hỏi rằng ai là thuyền nhân và ai đến Mỹ bằng máy bay.  Một ông lớn tuổi chống nạng chợt mặt đỏ bừng đứng lên lớn tiếng. Tất cả chúng ta đều là thuyền nhân hết. Chúng tôi rất ngạc nhiên và tất cả đều yên lặng. Lát sau ông nói tiếp hai đứa con trai tôi vượt biên bằng thuyền năm 76. Tôi bị tù sau 4 năm trở về nhưng chân què. Vợ tôi và cháu gái bị hải tặc hãm hiếp rồi giết chết. Tôi xin đi đoàn tụ qua đây. Nhưng xin các ông cho ghi tất cả chúng tôi là thuyền nhân để tưởng niệm vợ con tôi. Tôi trả lời: Vâng, trên ý nghĩa tinh thần tất cả người Việt chúng ta ở Mỹ đều là thuyền nhân. 

 Chuyện thứ 3.   
Bao nhiêu thuyền nhân?   
 Viện bảo tàng thuyền nhân đã nghiên cứu. tham khảo và sau cũng có được các con số như sau.

blank
Tổng công trong 20 năm từ 1975 đến 1995 có 964000 thuyền nhân chia ra làm 5 đợt. Xin xem hình tác phẩm đính kèm. Nếu coi toàn thể cộng đồng Việt trên thế giới là một gia đình thì toàn gia dọn nhà chạy giặc suốt 2 thập niên. Những người di tản đầu tiên là 150 ngàn đóng vai tiền thám thử thách. Hình ảnh cuộc sống trên đất mới đã đưa về những tin tức của thế giới tự do. Từ đó khích lệ các chuyến đi. Những đau thương thất bại và những thứ thach thành công đã mở đường cho các chiến dịch ODP. Ra đi có trật tự, HO và Con lai rồi những đợt Boat People tiếp theo..Một trong rất nhiều người tự vẫn tại Thái Lan đã viết lại những hàng chữ đầy máu lệ. Anh viết rằng “Tôi chết đi không phải vì tuyệt vọng, mà vì tôi muốn đem lại niềm hy vọng và sự sống cho nhiều người khác.”

(Vài hàng tuyệt mệnh của Nguyễn Ngọc Dung, 25 tuổi. Ngày 3/5/1993, anh đã tự đâm vào tim và chết tức khắc trước văn phòng Cao ủy tị nạn LHQ tại trại Sungei Besi, Mã Lai.)

                       

Thưa quý vị.   
Vì vậy hôm nay chúng ta tổ chức Ngày Thuyền Nhân . Đây là ngày của tất cả chúng ta. Năm nay tạm thời là năm thử thách. Sang năm 2020 sẽ là lần kỷ niệm 45 năm kể từ 1975. Sẽ có ngày Thuyền Nhân quy mô hơn với sự góp mặt của rất nhiều người. Các khoa học gia, các tướng lãnh gốc Việt cũng là gốc thuyền nhân. Các danh ca, các nhà bác học, các vị dân cử gốc thuyền nhân. Các danh nhân là con cháu thuyền nhân. Ngày Thuyền nhân chắc chắn gợi lại hàng ngàn chuyện đau thương nhưng chính từ ý nghĩa sâu thẳm của thảm kịch vượt biên vượt biển chúng ta sẽ tiến tới thành quả xây dựng một cộng đồng Việt Nam tốt đẹp trong tương lai.
 

Ghi Chú: Trong 10 năm qua đã có trên 100 ngàn khách đến thăm Viện bảo tàng Thuyền Nhân và VNCH tại San Jose. Đa số là các em học sinh đi Field Trip. Chúng tôi rất cần các thành viên tình nguyện làm việc chào đón quan khách. Chỉ cần 4 hay 8 giờ một tuần các bạn sẽ đóng góp lớn lao cho công tác đem quá khứ huy hoàng gửi tương lai vĩnh cửu. Sẽ được hướng dẫn công việc. Xin liên lạc qua điện thoại, địa chỉ và email sau đây.

blank

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước567891011Trang sauTrang cuối

Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động nghiêm trọng về kinh tế, chính trị và công nghệ, toàn cầu hoá – vốn từng được xem là động lực chính thúc đẩy cho tăng trưởng và thịnh vượng – đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Tiến trình công nghiệp hoá và toàn cầu hoá đã đem lại nhiều thành tựu vượt bậc trong suốt thời gian dài qua, từ thế kỷ XX sang thế kỷ XXI, đặc biệt là thông qua sự chuyên môn hoá, tự do thương mại và tiến bộ công nghệ. Tuy nhiên, các cuộc khủng hoảng tài chính, đại dịch toàn cầu, chiến tranh và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc đã khiến mô hình toàn cầu hoá truyền thống bộc lộ nhiều tình trạng bất ổn...

Nhiều thế hệ sống ở Sài Gòn những năm của thập niên 80-90, khi con gà trống của Thương Xá Tax chưa bị bức tử, khi những hàng cây cổ thụ trên đường Tôn Đức Thắng vẫn là nét thơ mộng của Sài Gòn, có lẽ đều quen thuộc với câu “Chương Trình Truyền Hình Đến Đây Là Hết…” Nó thường xuất hiện vào cuối các chương trình tivi tối, khi chưa phát sóng 24/24. Thời đó, mỗi ngày truyền hình chỉ phát sóng trong một số khung giờ nhất định (thường từ chiều đến khuya) nên hầu như ai cũng có tâm lý chờ đợi đến giờ ngồi trước màn ảnh nhỏ, theo dõi vài giờ giải trí. Đó cũng là chút thời gian quên đi một ngày cơ cực, bán mồ hôi cho một bữa cơm độn bo bo thời bao cấp. Nhắc nhớ chút chuyện xưa, để nói chuyện nay, đang diễn ra ở một đất nước văn minh hàng đầu, từng là niềm mơ ước của biết bao quốc gia về quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận.

Trên mạng gần đây lan truyền một bức tranh chuỗi tiến hóa ngược nhại kiểu Banksy - vẽ hình ảnh tiến hóa quen thuộc từ khỉ tiến tới người, nhưng đến giữa chặng đường, một gương mặt ai cũng nhận ra quay lưng đi ngược lại về phía khỉ. Cái dáng ngoảnh đầu ấy khiến tôi chạnh lòng nghĩ đến hình ảnh nước Mỹ hôm nay. Giữa thế kỷ XXI, lẽ ra phải tiếp tục đi tới, nhưng thay vì mở rộng tự do học thuật – ngọn nguồn của sáng tạo – chúng ta lại thấy những dấu hiệu nước Mỹ thoái lui theo một quỹ đạo lạ lùng: thử nghiệm một kiểu “tiến hóa ngược”.

Từ khi Tối Cao Pháp Viện lật đổ Roe v. Wade, chúng ta đều biết câu chuyện không dừng lại ở đó. “Để tiểu bang tự quyết” chỉ là cái cớ. Và Texas, tiểu bang bảo thủ dẫn đầu, vừa chứng minh điều đó bằng một luật mới: trao cho bất kỳ ai quyền săn lùng và kiện những người dính dáng tới thuốc phá thai. Texas vốn đã có một trong những lệnh cấm khắc nghiệt nhất: phá thai bị cấm hoàn toàn, trừ vài ca y tế khẩn cấp. Không ngoại lệ cho thai dị tật chết non. Không ngoại lệ cho hiếp dâm. Không ngoại lệ cho loạn luân. Thế nên, nhiều phụ nữ Texas chỉ còn con đường tìm đến thuốc phá thai qua mạng, thường từ những nhà cung cấp ở ngoài tiểu bang. Luật mới nhắm thẳng vào cánh cửa mong manh ấy.

Suốt 250 năm, người Mỹ đồng ý rằng cai trị bởi một người duy nhất là sai lầm, rằng chính quyền liên bang vốn cồng kềnh, kém hiệu quả. Lẽ ra hai điều ấy đủ để ngăn một cá nhân cai trị bằng mệnh lệnh từ Bạch Ốc. Nhưng Trump đang làm đúng điều đó: đưa quân vào thành phố, áp thuế quan, can thiệp vào ngân hàng trung ương, chen vào quyền sở hữu công ty, gieo nỗi sợ để buộc dân chúng cúi đầu. Quyền lực bao trùm, nhưng không được lòng dân. Tỉ lệ chấp thuận của ông âm 14 điểm, chỉ nhỉnh hơn chút so với Joe Biden sau cuộc tranh luận thảm hại năm ngoái. Khi ấy chẳng ai lo ông Biden “quá mạnh”. Vậy tại sao Trump, dù bị đa số phản đối, vẫn dễ dàng thắng thế?

Có bao giờ bạn nói một điều rõ ràng như ban ngày, rồi nghe người khác nhắc lại với nghĩa hoàn toàn khác? Bạn viết xuống một hàng chữ, tin rằng ý mình còn nguyên, thế mà khi quay lại, nó biến thành điều bạn chưa từng nghĩ đến – kiểu như soi gương mà thấy bóng mình méo mó, không phải bị hiểu lầm, mà bị người ta cố ý dựng chuyện. Chữ nghĩa, rơi vào tay kẻ cố ý xuyên tạc, chẳng khác gì tấm gương vỡ. Mỗi mảnh gương phản chiếu một phần, nhưng người ta vẫn đem mảnh vỡ đó làm bằng chứng cho toàn bộ bức tranh. Một câu, một đoạn, một khẩu hiệu – xé khỏi bối cảnh trở nên lệch lạc – hóa thành thứ vũ khí đâm ngược lại chính ý nghĩa ban đầu. Câu chuyện của đạo diễn Trấn Thành gần đây là một minh họa. Anh chỉ viết đôi dòng thương tiếc chia buồn với sự ra đi của nghệ sĩ đàn bầu Phạm Đức Thành. Vậy thôi. Thế mà lập tức bị chụp mũ, bêu riếu, bị gọi “3 que,” “khát nước,” “Cali con.” Người ta diễn giải đủ kiểu, vẽ ra đủ cáo buộc: từ tội mê văn hóa Việt Nam Cộng Hòa đến tội phản quốc.

Sau thất bại trước đối thủ đảng Dân Chủ Joe Biden trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020, nội các “gia đình trị” của Donald Trump gần như biến mất khỏi chính trường. Các đồng minh không thể có cùng tiếng nói với Trump, nhất là sau vụ bạo loạn Quốc Hội Jan 06. Duy nhất một người vẫn một lòng trung thành không bỏ rơi Trump, đó chính là Stephen Miller. Nhiệm kỳ hai của Trump, người được cho là có quyền lực hơn trong vòng tròn thân cận của Trump, hơn cả JD Vance, chẳng ai khác hơn chính là Stephen Miller. Để tạo ra những ảnh hưởng chính trong chính quyền Trump hôm nay, Miller đã có một đường dài chuẩn bị, khôn ngoan và nhẫn nại.

Đầu tháng 8 năm 2025, Tổng thống Donald Trump đã ký một mệnh lệnh đặc biệt, chỉ đạo các cơ quan hữu trách lập kế hoạch đưa quân đội Hoa Kỳ đi trấn áp các tổ chức tội phạm ở Mỹ Latinh. Khoảng hai tuần sau, mệnh lệnh đã thành hiện thực. Ba khu trục hạm có gắn phi đạn viễn khiển (guided-missile destroyers) của Hoa Kỳ đã được khai triển tới vùng biển Venezuela, đảm trách việc chặn giữ các chuyến hàng ma túy.

Một góc khuôn viên của Đồi Capitol sáng Thứ Tư là những câu chuyện tưởng đã bị chôn vùi, nay được kể ra trong sự run rẩy, xúc động và cả nước mắt. Trước hàng chục ống kính truyền thông chiếu trực tiếp trên toàn quốc, khoảng mười người phụ nữ lần lượt kể ra câu chuyện của chính mình – nạn nhân của Jeffrey Epstein, tỷ phú tội phạm tình dục và buôn bán mại dâm trẻ vị thành niên. Ngày đó, những phụ nữ này chỉ vừa 16, 18 tuổi, nhỏ nhất là Marina Lacerda, 14 tuổi.

Ở đời, chẳng có ngai vàng nào là miễn phí. Muốn hỏi cưới công chúa thì phải có sính lễ. Làm gì có chuyện đi tay không mà cuỗm được gái đẹp — trừ trường hợp dùng quyền lực bẩn thỉu cưỡng hiếp gái tơ (nghe quen quen). Muốn làm đàng anh đàng chị không thể vừa keo kiệt vừa đòi được người ta kính nể. Quy luật xưa nay không đổi ăn khế thì phải trả vàng. Ngai vàng toàn cầu cũng vậy -- không chỉ làm bằng vàng, mà còn bằng chi phí, lời hứa, và trên hết, là sự tín nhiệm.
Trang đầuTrang trước567891011Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.