Hôm nay,  

Hội Ái Hữu Đồng Hương Quảng Ngãi Họp Mặt Tân Niên Kỷ Hợi 2019

3/7/201900:34:00(View: 7341)

Hội Ái Hữu Đồng Hương Quảng Ngãi Họp Mặt Tân Niên Kỷ Hợi 2019.

 

Lê Bình

 
blank

Như những sinh hoạt thường xuyên của các hội đoàn người Việt tại địa phương Bắc California, Hội Ái Hữu Quảng Ngãi đã tổ chức tiêc đón mừng năm mới Kỷ Hợi (2019) vào lúc 5:30pm ngày thứ Bảy 2/3/2019 tại nhà hang GF Grand Fortune, 4100 Monterey Rd., San Jose. Có hơn 300 quan khách và đồng hương đến tham dự. Trong số đó người ta ghi nhận có: BS Phạm Đức Vượng Tập Thể Chiến Sĩ Hải Ngoại, Ong Trần Song Nguyên và Hội BĐQ,  Ong Vũ Huynh Trưởng Chủ tích Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia Bắc Cali., Ông Nguyễn Cao Cang Liên Hội Cư Sĩ Phật Giáo, Ban Phụng Sự Cộng Đồng, Ông Nguyễn Vạn Bình, và Bà Mã Phương Liễu Hội Luật Khoa Bắc Cali., Ông Đường Anh Đồng Hội Tây Sơn Bình Định, Ông Lê Đình Qu‎ Cộng Đồng Việt Nam miền Trung Cali., GS Nguyễn Văn Canh, Ông Phan Quang Nhiệp Tổng Hội Phó CSQG, Ông Thái Văn Hòa, CSQG, Ông Nguyễn Hinh CSQG, nhag báo Huỳnh Lương Thiện TB Mõ SF, Ông Đỗ Thông Minh học giả đến từ Nhật Bản, Ông Trần Kim Thiều Hội Diên Hồng Oakland, Ông Trương Đăng Quốc, Ông Trần Hồng Phúc Phòng Thương Mai Oakland, Ông Phạm Hữu Son Cựu CT Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia Bắc Cali., Ông Lê Văn Đức HT Hội Quảng Nam Đà Nẵng và Hội QNĐN, Ông Mai Khuyên CT Khu Hội, Ông Cao Gia, Bà Nguyễn Thị Minh Tâm Cộng Đòng Việt Nam Bắc Cali., Bà Nguyễn Thị Nguyệt HT Hội Nữ Quân Nhân SJ, …và CLB Truyền Thông Báo Chí Bắc CA, giới truyền thông báo chí Việt Ngữ: Ông Mỹ Lợi Việt Vùng Vịnh, Ông Trường Kỳ, Ông Nguyễn Hồng Dũng Đài Phố Đêm, cô Hạ Vân Đài Việt Nam Bắc Cali AM1500, Phóng Viên Nghê Lữ đài Nét Việt, Ông Cao Ly Sâm Giám Đốc Chương trình Đài VieTV bắc Cali.,

 blank

Lễ Chào Cờ Khai Mạc diễn ra lúc 6:30pm , Bé Hải Âu hát quôc ca Hoa Kỳ và VNCH, sau đó là phút mniệm tường nhớ tiền nhân và các bậc tiền hiền đất Quảng.  BTC giới thiệu quan khách tham dự. Lễ Niệm Hương diễn ra sau đó. HT Nguyễn Trung Cao và các vị cựu HT: Jennifer Hồng Trần, Ông Trương Quang Nghiệp, Ông Hoàng Văn Thiệu, ông Nguyễn Diên cùng dân hương. Ông Phan Q. Nghiệp đọc sớ. Trong bài văn tế tiên hiền có nêu tên các bậc công thần Quảng Ngãi: Thượng Công Trương Đăng Quế, Trương Công Định, Lê Trung Đình…v.v.

HT Nguyễn Trung Cao phát biểu chào mừng và chúc Tết đồng hương và quan khách. Trong diễn từ có đoạn: “Thay mặt cho Ban Chấp Hành hội Quảng Ngãi Hải Ngoại Bắc Cali, chúng tôi gởi lời chào mừng nồng nhiệt nhất đến toàn thể quý vị, và kính chúc quý vị đầu năm Kỷ Hợi sức khỏe dồi dào An Khang và Thịnh vượng.”


blank

Sau đó ông trình bày: “Một lần nữa, mùa xuân lại về trên đất khách quê người hơn 44 năm qua. Ai trong chúng ta lại không ngậm ngùi hoài niệm lại một  mùa xuân thật đẹp, hằng in sâu đậm trong ký ức, đã theo ta trong suốt

quãng đời dài xa xứ. Hôm nay chúng ta tề tựu về đây, để đón mừng năm mới Kỷ Hợi 2019. Đây là dịp để

cho quý đồng hương, thân hữu gặp gỡ, hàn huyên, chúc cho nhau những lời chúc tốt đẹp đầu năm, và

nhằm gìn giữ tập tục cổ truyền văn hóa dân tộc. Chúng ta cũng không quên chúc cho những nhà tranh

đấu cho Tự do Dân Chủ trong nước, được “chân cứng đá mềm”. Chúc cho quê hương sớm thoát ách độc tài

cộng sản, để Tự Do, No Ấm, trở lại trên mảnh đất Việt Nam yếu dấu của chúng ta….”

blank

Trong phần kết thúc ông đọc một bài thơ:

 

“Sau đây tôi xin đọc bài thơ, xin được kính tặng đến quý đồng hương và quan khách:

Kỷ Hợi Xuân về kính chúc đồng hương

Quý bậc cao niên thọ phúc cát tường

Thế hệ trung tuần, lộc tài khởi phát

Thế hệ học sinh đoạt giải quan trường.

Núi Ấn, sông Trà địa linh nhân kiệt

Tụ khí hạo nhiên xuất hiện anh hùng

Đã sản sinh bao người con ưu tú

Tô xanh trang sử Việt oai hùng

Truyền thống tinh anh nẩy lộc đơm hoa

Quảng Ngãi đồng hương đoàn kết một nhà

Tay bắt mặt mừng, mùa xuân hội ngộ

Khơi dòng cảm xúc nhớ cố hương xa.

Mẹ Quảng Ngãi ơi! Con nhớ thiết tha

Cổ lũy cô thôn. Thạch bích dương tà

Con hẹn xuân sau, sẽ về nhìn lại

Sơn bút phê vân, Thiên Ấn Niêm hà …”

 
blank

Tiếp theo là phát quà cho caec em dưới 10 tuổi.

Trước khi vào phần dạ tiệc và văn nghê. Hai vị Phó HT: Kim Anh và Vũ Diệu Hiền nói lời cảm tạ.

Cũng nên biết thêm. Trước giờ khai mạc, trong phần chào đón quan khách, hai người điều khiển chương trình: GS Tiến sĩ Nguyễn Hồng Dũng và cô Hạ Vân, Giám đốc Đài Việt Nam AM1500 đã trình bày về đất Quảng Ngãi. Người hỏi người đáp.

 

Quảng Ngãi nổi tiếng là nơi có nhiều cảnh đẹp. Tương truyền từ thời thi sĩ Đạm Am Nguyễn Cư

Trinh làm Tuần vũ Quảng Ngãi (1750), ông đã vịnh ;thập cảnh; Quảng Ngãi. Các Nho sĩ địa phương vịnh

hai cảnh đẹp khác, hình thành nên 12 cảnh và gọi chung là Cẩm Thành thập nhị cảnh. Mười Hai cảnh đó là:

 

THIÊN ẤN NIÊM HÀ - (Ấn Trời Trên Sông)

 

Núi Thiên Ấn nằm ở tả ngạn sông Trà Khúc, phía bắc thành phố Quảng Ngãi, thuộc xã Tịnh An, Sơn

Tịnh. Núi cao 106m, bốn mặt hình thang cân, nhìn từ xa trông như một ấn (trời) đóng trên dòng sông Trà

Khúc nên có tên gọi là Thiên Ấn niêm hà (ấn trời đóng trên sông). Người dân Quảng Ngãi xem núi là

linh sơn của vùng đất này.. Trên núi bằng phẳng, có chùa Thiên Ấn là danh lam với nhiều tháp mộ các

thiền sư cao tăng mang dáng uy nghi, trầm mặc. Phía tây nam đỉnh núi là phần mộ của nhà chí sĩ yêu nước

Huỳnh Thúc Kháng. Thiên Ấn niêm hà tượng trưng cho sĩ khí Quảng Ngãi.

 

THIÊN BÚT PHÊ VÂN - (Bút Trời Vẻ Mây)

 

Núi Thiên Bút nằm ở Nghĩa Chánh, thành phố Quảng Ngãi, cao 60m, hình chóp nón, trên núi có

nhiều cây, từ xa nhìn lên tựa như ngọn bút lông chỉ  lên trời. Về phía đông có hòn Nghiên tựa như nghiên

mực. Vào buổi chiều tà có dải mây thấp thoáng in bóng đàn nhạn bay qua đỉnh núi, người xưa thường

bảo ấy là lúc "Thiên Bút phê vân" (bút trời viết lên  mây). Núi tượng trưng cho văn khí của Quảng Ngãi.

Hiện nay trên đỉnh núi còn dấu tích một đền tháp Chàm cổ.

 

CỔ LUỸ CÔ THÔN - (Thôn Cổ Lũy Cô Quạnh)

 

Cổ Lũy cô thôn nằm ở xã Nghĩa Phú, quận Tư Nghĩa, có núi Phú Thọ, cao 60m, rộng chừng 8 mẩu

tây, trên núi còn dấu vết đồn lũy, thành quách Champa. Trong núi có chùa Hang với huyền thoai

con cọp thần. Đứng trên đỉnh núi có thể nhìn bao quát về dòng sông Trà Khúc hùng vĩ, cửa Đại nên thơ, rừng dừa

xanh Cổ Luỹ, đảo Lý Sơn thấp thoáng trong khói sóng biển xanh, phía Tây là đồng lúa xanh. Thôn Cổ

Lũy như cắt khỏi đất liền. Tương truyền, Nguyễn Cư Trinh khi đứng trên núi trông về xóm Mồ Côi của

những người dân chài đơn độc bên cửa Đại, đã gọi là Cổ Luỹ cô thôn (thôn Cổ Lũy cô quạnh).

 

LONG ĐẦU HÝ THỦY - (Đầu Rồng Giỡn Nước)

 

Núi tọa lạc ở phía Bắc cầu Trà Khúc, Xã Sơn Long, Sơn Tịnh. Tương truyền khí mạch của dãy núi

Long Đầu khởi phát từ núi Thình Thình (Đông Nam quận Bình Sơn) rồi chạy về phía nam dừng lại bên bờ

sông Trà Khúc mà giỡn nước, nên cổ nhân gọi là Long Đầu hý thủy (đầu rồng giỡn nước). Tại đây có

vực rất sâu, có truyền thuyết kể rằng vua Nam Chiếu dừng bên bờ sông Trà Khúc. Núi Bàu Lác là đỉnh cao

nhất của dãy Long Đầu, trên đó một trống đồng. Phía Tây là núi Sứa, nơi các nhà khảo cổ học tìm thấy mộ

chum Văn hóa Sa Huỳnh.

 

LIÊN TRÌ DỤC NGUYỆT - (Trăng Tắm Hồ Sen)

 

Hồ tọa lạc ở thôn Liên Chiểu, xã Phổ Thuận, huyện Đức Phổ. Nơi đây có hồ sen rộng, soi bóng núi

Xương Rồng ở phía Tây, vào những đêm trăng, phong cảnh nên thơ huyền ảo, đi thuyền trên hồ thấy

bóng trăng thấp thoáng dưới sen, chìm trong đáy nước nên cổ nhân gọi là Liên Trì dục nguyệt (trăng

tắm ao sen). Phía Bắc hồ có di tích ngôi đền Quan Thánh, có tạc 4 pho tượng cao hơn 3m, diễn tả sự tích

vào đêm trăng hồn Quan Công bay xuống núi đàm đạo cùng Phổ Tĩnh thiền sư và hóa duyên theo Phật.

 

HÀ NHAI VÃN ĐỘ- (Đò Chiều bến Hà Nhai)

Bến sông tọa lạc ở xã Tịnh Hà, Sơn Tịnh. Ngày trước nơi đây trên bến dưới thuyền tấp nập, những

người dân vùng bờ bắc sông Trà Khúc thường qua lại để buôn bán,. Vào những buổi chiều tà khi ánh dương

lặn trên núi Thạch Bích phía Tây, soi bóng những con thuyền lờ lững qua sông, làm cho lòng người

buồn man mác, nên người ta đặt là Hà Nhai vãn độ (đò chiều Hà Nhai).

 

THẠCH BÍCH TÀ DƯƠNG - (Hoàng Hôn Trên Vách Đá)

 

Một cảnh đẹp hùng vĩ nên thơ nằm về phía Đông Nam Sơn Hà, giáp Minh Long. Thạch Bích (Đá

Vách) là ngọn núi cao nổi tiếng của Quảng Ngãi, thế núi quanh co cao chót vót, cây cối rậm rạp, vách đá

dựng ngược, sắc đá màu ngọc lúc ráng chiều nên được gọi là Thạch Bích tà dương (bóng chiều Thạch

Bích). Cảnh vật nơi đây thay đổi từng thời khắc trong ngày, đặc biệt là mỗi buổi chiều tà, khi vạn vật bắt

đầu chìm vào bóng đêm thì trên đỉnh Thạch Bích vẫn còn sáng bừng ánh hoàng hôn, tạo nên một vẻ đẹp

vừa oai hùng vừa thơ mộng.

 

AN HẢI SA BÀN - (Bãi Cát An Hải)

Vùng An Hải phía Bắc cửa Sa Kỳ có núi thấp chạy sát mép biển bỗng dưng uốn cong tạo eo lõm

vào đất liền. Vùng đất eo lõm này toàn là cát trắng phau. Mùa gió thổi vào tạo nên lốc xoáy vun cát lên,

đứng trên núi nhìn xuống trông giống hình dáng cái mâm cát khổng lồ rất đẹp, nên gọi là An Hải sa bàn

(mâm cát An Hải).

 

THẠCH CƠ ĐIẾU TẨU - (Ông Câu Bên Gành Đá)

Tọa lạc ở mũi đất phía Nam cửa biển Sa Kỳ, cách trung tâm thành phố Quảng Ngãi 16km về hướng

Đông Bắc. Đó là một dãy đá thiên nhiên thẳng hàng, ở giữa có một tảng đá in hình hai dấu chân người,

bên cạnh là một hang đá lộ thiên, mỗi khi sóng biển dội vào hang đá nước phun lên rất đẹp, trông như lò

nấu rượu. Trên một tảng đá có in hình một vết lõm trông giống như dấu bàn chân, gọi là bàn chân ông

khổng lồ. Ngoài mép nước một hòn đá đen nổi lên ở cửa biển trông như người ngồi câu giữa dòng nước,

gọi là Thạch cơ điếu tẩu (ông câu trên ghềnh đá).

 

LA HÀ THẠCH TRẬN - (Trận Đá La Hà)

La Hà gồm 3 cụm núi đá liên hoàn: núi La Hà, núi Đá Chẻ, núi Hùm, thuộc xã La Hà, quận Tư Nghĩa.

Nơi đây có nhiều tảng đá nằm dưới đồi. Tương truyền xưa kia trong vùng còn hoang vắng, gió thổi

qua đây gầm rất mạnh, tưởng như có cả một đoàn quân mai phục, nên gọi là La Hà thạch trận (trận đá

La Hà). . Do việc khai thác đá bừa bải, nên ngày nay thắng cảnh này đã gần như bị phá hủy thành phế tích.

 

VÂN PHONG TÚC VŨ - (Mưa Trên Núi Vân Phong)

Vân Phong là tên một dãy núi cao nằm ở phía Nam Trà Bồng, còn gọi là núi Cà Đam. Đỉnh núi cao

vút lên giữa tầng trời được bao bọc xung quanh bởi các dãy núi trùng điệp, trông ngọn núi rất tươi sáng.

Nhìn về phía chóp núi lúc nào cũng thấy mây bay dờn dợn bao phủ, trông khí sắc giống như trời vào

buổi tinh mơ hay sau khi mưa tạnh nên được gọi là Vân Phong túc vũ (mưa trong núi Vân Phong).

 

VU SƠN LỘC TRƯỜNG - (Đồng Nai Núi Vu Sơn)

 

Vu Sơn là ngọn núi cao nằm về phía Tây quận Bình Sơn. Nhìn từ xa, ngọn núi như điểm phát mạch

cho các dãy núi thấp hơn chạy về đồng bằng. Trên vùng triền núi có rừng cây rậm rạp tươi tốt, là nơi

hươu nai về tụ tập rất đông nên gọi là Vu Sơn lộc trường (bãi nai ở núi Vu).

 

Trong cuộc hội ngộ chào đón năm mới, ngoài những ồn ào náo nhiệt của ca nhạc, dạ vũ, tiếng chạm của những ly pha lê lanh canh…v.v. còn có những câu chuyện mang đậm nét văn hóa thâm trầm dễ thương và đáng nhớ. Quảng Ngãi là một tỉnh ven biển nằm ở vùng duyên hải Nam Trung Phần, có bờ biển dài khoảng 129 km với vùng lãnh hải rộng lớn khoảng 11,000 km2 và 6 cửa biển và bãi biển đẹp.

 

Người ta kể lại rằng: Trên bờ biển Quảng Ngãi có 6 cửa biển, tính từ phía Bắc vào Nam là: Sa Cần, Sa Kỳ, Cổ Lũy, cửa Lở, Mỹ Á và Sa Huỳnh. Cả 6 cửa biển này là hình ảnh gần gũi, thân thương, với sinh hoạt và đời sống tình cảm của những người đất Quảng.

 

Về địa hình, cửa Sa Cần ở Bình Sơn (còn có tên gọi là Thái Cần, Thế Cần, Sơn Trà), thôn Hải Ninh, xã Bình Thạnh và thôn Sơn Trà, xã Bình Đông là nơi sông Trà Bồng đổ ra biển. Trước cửa Sa Cần có một đảo nhỏ án ngữ là hòn Ông; phía Đông Bắc có các đảo và doi cát như núi Co Co (còn gọi là hòn Cổ Ngựa), có mũi Túi - mũi Đất che các hướng sóng Đông và Đông Bắc. Vì vậy, cửa biển này tương đối khuất sóng gió, là nơi rất tốt cho đậu thuyền bè. Sa Cần là cửa biển đầu tiên của tỉnh Quảng Ngãi

 

Nằm gần cửa Sa Cần là cửa Sa Kỳ, là nơi đi thuyền ra đảo Lý Sơn (cù lao Ré) gần nhất so với các cửa biển khác.

Trong quá khứ, chúa Nguyễn đã sai quân binh trưng dụng ngư dân làng An Hải và làng An Vĩnh thành lập đội Hoàng Sa làm nhiệm vụ tuần phòng trên biển và tìm kiếm hải vật ở các quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa. Sa Kỳ chính là nơi đội Hoàng Sa làm lễ xuất bến khi đi và dâng lễ hoàn nguyện khi về.

 

Cửa Cổ Lũy còn có tên gọi là cửa Đại, nằm giữa các xã Nghĩa Phú, Nghĩa An và Tịnh Khê, nơi hai con sông lớn Trà Khúc và sông Vệ đổ về. Cửa biển hẹp nhưng có vũng sâu, tàu lớn, ghe bầu có thể ra vào được. Vùng cửa Đại nổi tiếng với phố cổ Thu Xà, bến Phú Thọ sầm uất một thời. Nơi đây cũng có nhiều cảnh đẹp của Quảng Ngãi. Người ta có câu hát:

“Tư Nghĩa, cửa Đại là đây

 Gành Hào, núi Quế đá xây nên chùa

 Dưới thời bông súng nở đua

 Ngó lên trên chùa đá dựng kiểng giăng

 Ngó qua bên xóm Trường An

 Ngó xuống Hòn Sụp cát vàng soi dương.”

 

Cửa Lở nằm giữa xã Nghĩa An và xã Đức Lợi, cửa sông Vệ đổ ra biển. Cửa biển hẹp và cạn, hàng năm bị bồi lấp mạnh, không được thuận lợi cho thuyền bè ra vào. Vùng cửa Lở nổi tiếng với nghề làm mắm ở làng Kỳ Tân và làng An Chuẩn thuộc xã Đức Lợi,  Mộ Đức. Hai làng gần nhau, nhưng có những năm, vào mùa mưa, nước dâng, cát bồi lấp khiến đường đi lối lại thật lắm khó khăn.

“Kỳ Tân, An Chuẩn bao xa

Chàng đi thiếp ở lại nhà sầu thương.”

 

Cửa Mỹ Á nằm giữa địa phận các xã Phổ Quang, Phổ Minh và Phổ Vinh thuộc  Đức Phổ, nơi sông Trà Câu đổ ra biển. Cửa Mỹ Á là chỗ ghe thuyền ra vào tránh bão, trao đổi hàng hóa và nghề cá. Cá, mắm từ cửa Mỹ Á theo đường ghe ngược dòng Trà Câu đến với vùng trung du và thượng nguồn, phía Minh Long, Ba Tơ.

 “Nắng đò ngang nắng về Mỹ Á

 Lộng gió nồm nam thuyền cá quay về

 Anh với em nặng mối tình quê

 Thương nhau chung thủy như đôi ghe chung buồm.”

 

Cửa Sa Huỳnh là nơi thông ra biển của đầm Nước Mặn. Tàu thuyền vào cửa Sa Huỳnh có hướng đi qua một cửa biển hẹp, địa hình thay đổi về độ sâu. Sa Huỳnh là nơi giao thương buôn bán sầm uất.

Người xưa có câu hò tiếng hát:

 “Kể từ Bình Định kể ra

Sa Huỳnh, chợ Nãi bước qua Đò Đầm

Chợ Dốc ngồi chẳng an tâm

Ngó ra Thanh Hiếu thấy đầm Lâm Đăng

Sông Trường có bến lội băng

Chợ Cây Chay buôn bán thẳng giăng hai hàng

Qua đò thì tới Du Quang

Ngó qua Mã Loạn không thấy chàng, chàng ơi...”

 

Sáu cửa biển ở Quảng Ngãi chẳng những là nơi ra vào, bến đậu cho tàu thuyền của ngư dân, mà lại còn là chốn trai gái làng làm nghề buôn bán trên sông nước gặp nhau. Có lời ca, tiếng hò của những cô gái ngóng theocánh buồm xa, cũng có câu ca của những chàng trai nắm chặt tay chèo đuổi theo luồng cá chạy.

 

Trong dân gian còn truyền lại câu vè “Quảng Nam hay cãi, Quảng Ngãi hay co…” nhưng đâu biết rằng những nông dân, ngư dân đất Quảng có một cuộc sống thơ mộng, dễ thương, tràn đầy cảm xúc tình tứ bắt nguồn từ sóng nước, ruộng đồng. Người ta kể rằng biển cả bao la và những con thuyền vượt sóng ra khơi là những hình ảnh đẹp trong đời sống người dân hiền lành chất phát, là hình ảnh đẹp còn truyền lại trong ca dao, dân ca, văn hóa của Quảng Ngãi./. [LB]

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Hôm Thứ Sáu 26/9, Tổng Biên Tập JEFFREY GOLDBERG của tạp chí The Atlantic gửi ra tuyên bố phản đối lệnh của Ngũ Giác Đài về việc áp đặt, kiểm duyệt báo chí. Tuyên bố ghi rõ: “Về cơ bản, The Atlantic phản đối những hạn chế mà Ngũ Giác Đài đang cố gắng áp đặt đối với các nhà báo đưa tin về vấn đề quốc phòng và an ninh quốc gia. Những yêu cầu này vi phạm quyền Tu Chính Án Thứ Nhất của chúng ta, và quyền của người Mỹ muốn biết hình thức khai triển nguồn lực và nhân sự vốn do tiền thuế của người dân tài trợ. Những quy định này cũng phá vỡ các thông lệ lâu đời - dưới thời tổng thống của cả hai đảng, trong suốt thời kỳ chiến tranh và khủng hoảng quốc gia - vốn cho phép các phóng viên Ngũ Giác Đài thực hiện công việc của mình mà không bị can thiệp chính trị.” The Atlantic đăng tuyên bố này trên trang mạng xã hội chính thức của tạp chí.
Chuyện phải, trái ở đây không hẳn là chuyện đúng, sai mà đúng ra là chuyện bên phải (khuynh hữu hay thiên hữu) và bên trái (khuynh tả hay thiên tả) trong chính trị Mỹ. Tất nhiên, trên đời này mọi chuyện đều có hai mặt của nó. Trong chính trị cũng thế, đã có cánh phải thì ắt có cánh trái, vì đó không những là bản chất tương đối của mọi sự mọi vật mà còn là hiện tượng phải có trong một nền dân chủ. Tuy nhiên, nền chính trị Mỹ trong những năm gần đây đã bị phân cực và phân hóa trầm trọng. Thể chế dân chủ kiểu mẫu của Mỹ xưa nay đương nhiên chấp nhận sự khác biệt vì đó là một trong những yếu tính ắt có của một nền dân chủ thật sự. Nhưng đẩy sự khác biệt của mình đến mức cực đoan và biến sự khác biệt của người khác thành kẻ thù bất dung thì là hiện tượng biến dạng nguy hiểm báo hiệu sự sụp đổ của nền dân chủ. Nước Mỹ trong những năm gần đây đã chứng kiến nhiều hiện tượng cực đoan như thế.
Với sự tham gia của khoảng 100.000 binh sĩ, cuộc diễn tập quân sự Nga-Belarus mang tên “Zapad 2025” đang được khối NATO theo dõi chặt chẽ và các quốc gia phía đông của liên minh cực kỳ lo ngại, đặc biệt nhất là sau khi các máy bay không người lái của Nga xuất hiện trên bầu trời Ba Lan. Cuộc tập trận này vẫn diễn ra theo chu kỳ bốn năm một lần, nhưng lần này, chính giới và công luận xem đây là phép thử đối với khả năng phản ứng của NATO trong bối cảnh địa chính trị mới. Để đối phó, NATO và Ukraine đang tăng cường các biện pháp an ninh, khi nguy cơ chiến tranh được đánh giá là ngày càng leo thang. Kinh nghiệm từ năm 2022 cho thấy Nga đã tiến hành các cuộc tập trận trước khi mở cuộc tấn công vào Ukraine. Câu hỏi đặt ra là liệu lịch sử có lặp lại không và tình hình hiện nay nghiêm trọng đến mức nào?
Khi chính phủ liên bang đe dọa cắt hàng tỷ đô la tài trợ nghiên cứu cho Harvard, đó không chỉ là một quyết định ngân sách. Đó là một phép thử cho chính nền tảng dân chủ: liệu chính quyền có thể dùng sức mạnh tài chính để định đoạt tư tưởng hay không. Tòa án liên bang vừa trả lời dứt khoát: không.
Ở với cộng sản, tuy còn trẻ con, chúng tôi đã hiểu thấu bài học: không nói theo là có tội, mà nói khác đi lại càng là trọng tội. Bước sang Mỹ, cứ tưởng rằng mọi chuyện sẽ khác vì đây là đất tự nhận là xứ sở tự do, nơi hiến pháp bảo đảm quyền được nói. Nhưng tuần qua, sau mấy chục năm ở Mỹ, tôi bỗng bắt gặp chính mình ngập ngừng muốn nói điều thật: tôi không thích Charlie Kirk, và tôi không muốn “celebrate his life” (tôn vinh cuộc đời ông).
Không rõ ABC có lường trước được phản ứng của cộng đồng, khán giả đối với hành động cúi đầu trước áp lực và quyền lợi, dẫn đến dừng ngay lập tức Jimmy Kimmel Live! hay không, nhưng thực tế đã cho thấy một làn sóng tức giận đã bùng nổ. Viên đạn dường như quay ngược lại, xé gió, đâm thẳng vào ba ký tự khổng lồ của đế chế truyền thông. Các cuộc tẩy chay Hulu và Disney+ bắt đầu. Trang mạng Disney+ bị sụp đổ vì lượng khán giả đăng nhập để “cancel subcription” trong đêm họ ra lệnh tắt đèn sân khấu; Disney mất gần $4 tỷ trên thị trường. Hàng loạt cuộc biểu tình phản đối trước trụ sở của ABC và Disney. Về phía các nhà báo, nghệ sĩ giải trí, các nhà lãnh đạo chính trị – từ Stephen Colbert đến David Letterman đến cựu Tổng thống Barack Obama – cùng lên án việc làm của ABC, coi đó là sự đầu hàng nguy hiểm trước áp lực chính trị và là phép thử đối với quyền tự do ngôn luận.
Nhìn vào những gì đang diễn ra tại nước Mỹ hiện nay, người ta không thể không liên tưởng đến cuộc cách mạng văn hóa tại Trung Quốc như vậy. Cũng là cuộc tấn công vào những gì bị cho là khuynh tả, là sự tập trung quyền lực vào một cá nhân qua phong trào cuồng lãnh tụ với những vệ binh trung thành chưa từng thấy tại Hoa Kỳ.
Người ta thường có nhiều cách định nghĩa về hy vọng. Hy vọng là một cảm xúc lạc quan, một niềm tin tươi sáng rằng mọi thứ chắc chắn sẽ được cải thiện. Hy vọng có thể đến từ một tiếng nói cá nhân xa lạ nào đó trong triệu triệu người trên thế giới này. Hy vọng có thể đến từ một bản tuyên bố chung của hai phong trào đối lập. Hy vọng là phải nhận ra rằng cái ác và sự bất công có thể chiếm ưu thế ngay cả khi chúng ta đang đối đầu với nó. Hy vọng là khi nhìn thấy rõ một bên sáng và một bên tối, thấu hiểu rằng vòng cung của vũ trụ đạo đức có thể không uốn cong về phía công lý – nhưng chúng ta không tuyệt vọng. Hy vọng, là khi một đêm vinh danh nghệ thuật trở thành nơi hàng trăm người giơ cao ngọn đuốc tôn vinh sự kiên cường, tiếng nói dũng cảm, như một lời nhắc nhở với thế giới rằng nghệ thuật và nhân văn là không thể tách rời.
Donald Trump từng bóng gió rằng mình xứng đáng được khắc tượng trên núi Rushmore, sánh vai cùng những bậc khai quốc công thần nước Mỹ. Bên kia Thái Bình Dương, Tập Cận Bình chẳng màng đá núi, nhưng ôm mộng lọt vào sử xanh, đặt mình ngang hàng những “đại thánh đế vương” của đảng và đất nước. Bởi thế, cuộc duyệt binh rùm beng ở Thiên An Môn vừa rồi không chỉ là phô trương cờ trống rình rang, mà là lời tuyên cáo giữa chiến địa, là tiếng trống thúc quân của một kẻ đang gấp gáp thúc ngựa đuổi theo bá mộng thiên cổ.
Bạn, tôi, chúng ta, không ai an toàn trước bạo lực súng đạn ở Mỹ. Chắc người Mỹ chưa kịp quên hình ảnh người mẹ tất tả chạy trên đôi chân trần, tìm con trong vụ xả súng mới nhất ở Annunciation Catholic School in Minneapolis tháng vừa qua. Những đứa trẻ xứng đáng có đời sống an toàn để đến trường mỗi ngày và trở về an toàn trong vòng tay cha mẹ. “Thay vì kích động thêm bạo lực, các nhà lãnh đạo chính trị nên tận dụng thời điểm này để đoàn kết chúng ta hướng tới những thay đổi hợp lý về súng đạn mà đa số người Mỹ ủng hộ,” Giáo sư Robert Reich đã nói như thế.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.