Hôm nay,  

Hội Ái Hữu Đồng Hương Quảng Ngãi Họp Mặt Tân Niên Kỷ Hợi 2019

07/03/201900:34:00(Xem: 7338)

Hội Ái Hữu Đồng Hương Quảng Ngãi Họp Mặt Tân Niên Kỷ Hợi 2019.

 

Lê Bình

 
blank

Như những sinh hoạt thường xuyên của các hội đoàn người Việt tại địa phương Bắc California, Hội Ái Hữu Quảng Ngãi đã tổ chức tiêc đón mừng năm mới Kỷ Hợi (2019) vào lúc 5:30pm ngày thứ Bảy 2/3/2019 tại nhà hang GF Grand Fortune, 4100 Monterey Rd., San Jose. Có hơn 300 quan khách và đồng hương đến tham dự. Trong số đó người ta ghi nhận có: BS Phạm Đức Vượng Tập Thể Chiến Sĩ Hải Ngoại, Ong Trần Song Nguyên và Hội BĐQ,  Ong Vũ Huynh Trưởng Chủ tích Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia Bắc Cali., Ông Nguyễn Cao Cang Liên Hội Cư Sĩ Phật Giáo, Ban Phụng Sự Cộng Đồng, Ông Nguyễn Vạn Bình, và Bà Mã Phương Liễu Hội Luật Khoa Bắc Cali., Ông Đường Anh Đồng Hội Tây Sơn Bình Định, Ông Lê Đình Qu‎ Cộng Đồng Việt Nam miền Trung Cali., GS Nguyễn Văn Canh, Ông Phan Quang Nhiệp Tổng Hội Phó CSQG, Ông Thái Văn Hòa, CSQG, Ông Nguyễn Hinh CSQG, nhag báo Huỳnh Lương Thiện TB Mõ SF, Ông Đỗ Thông Minh học giả đến từ Nhật Bản, Ông Trần Kim Thiều Hội Diên Hồng Oakland, Ông Trương Đăng Quốc, Ông Trần Hồng Phúc Phòng Thương Mai Oakland, Ông Phạm Hữu Son Cựu CT Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia Bắc Cali., Ông Lê Văn Đức HT Hội Quảng Nam Đà Nẵng và Hội QNĐN, Ông Mai Khuyên CT Khu Hội, Ông Cao Gia, Bà Nguyễn Thị Minh Tâm Cộng Đòng Việt Nam Bắc Cali., Bà Nguyễn Thị Nguyệt HT Hội Nữ Quân Nhân SJ, …và CLB Truyền Thông Báo Chí Bắc CA, giới truyền thông báo chí Việt Ngữ: Ông Mỹ Lợi Việt Vùng Vịnh, Ông Trường Kỳ, Ông Nguyễn Hồng Dũng Đài Phố Đêm, cô Hạ Vân Đài Việt Nam Bắc Cali AM1500, Phóng Viên Nghê Lữ đài Nét Việt, Ông Cao Ly Sâm Giám Đốc Chương trình Đài VieTV bắc Cali.,

 blank

Lễ Chào Cờ Khai Mạc diễn ra lúc 6:30pm , Bé Hải Âu hát quôc ca Hoa Kỳ và VNCH, sau đó là phút mniệm tường nhớ tiền nhân và các bậc tiền hiền đất Quảng.  BTC giới thiệu quan khách tham dự. Lễ Niệm Hương diễn ra sau đó. HT Nguyễn Trung Cao và các vị cựu HT: Jennifer Hồng Trần, Ông Trương Quang Nghiệp, Ông Hoàng Văn Thiệu, ông Nguyễn Diên cùng dân hương. Ông Phan Q. Nghiệp đọc sớ. Trong bài văn tế tiên hiền có nêu tên các bậc công thần Quảng Ngãi: Thượng Công Trương Đăng Quế, Trương Công Định, Lê Trung Đình…v.v.

HT Nguyễn Trung Cao phát biểu chào mừng và chúc Tết đồng hương và quan khách. Trong diễn từ có đoạn: “Thay mặt cho Ban Chấp Hành hội Quảng Ngãi Hải Ngoại Bắc Cali, chúng tôi gởi lời chào mừng nồng nhiệt nhất đến toàn thể quý vị, và kính chúc quý vị đầu năm Kỷ Hợi sức khỏe dồi dào An Khang và Thịnh vượng.”


blank

Sau đó ông trình bày: “Một lần nữa, mùa xuân lại về trên đất khách quê người hơn 44 năm qua. Ai trong chúng ta lại không ngậm ngùi hoài niệm lại một  mùa xuân thật đẹp, hằng in sâu đậm trong ký ức, đã theo ta trong suốt

quãng đời dài xa xứ. Hôm nay chúng ta tề tựu về đây, để đón mừng năm mới Kỷ Hợi 2019. Đây là dịp để

cho quý đồng hương, thân hữu gặp gỡ, hàn huyên, chúc cho nhau những lời chúc tốt đẹp đầu năm, và

nhằm gìn giữ tập tục cổ truyền văn hóa dân tộc. Chúng ta cũng không quên chúc cho những nhà tranh

đấu cho Tự do Dân Chủ trong nước, được “chân cứng đá mềm”. Chúc cho quê hương sớm thoát ách độc tài

cộng sản, để Tự Do, No Ấm, trở lại trên mảnh đất Việt Nam yếu dấu của chúng ta….”

blank

Trong phần kết thúc ông đọc một bài thơ:

 

“Sau đây tôi xin đọc bài thơ, xin được kính tặng đến quý đồng hương và quan khách:

Kỷ Hợi Xuân về kính chúc đồng hương

Quý bậc cao niên thọ phúc cát tường

Thế hệ trung tuần, lộc tài khởi phát

Thế hệ học sinh đoạt giải quan trường.

Núi Ấn, sông Trà địa linh nhân kiệt

Tụ khí hạo nhiên xuất hiện anh hùng

Đã sản sinh bao người con ưu tú

Tô xanh trang sử Việt oai hùng

Truyền thống tinh anh nẩy lộc đơm hoa

Quảng Ngãi đồng hương đoàn kết một nhà

Tay bắt mặt mừng, mùa xuân hội ngộ

Khơi dòng cảm xúc nhớ cố hương xa.

Mẹ Quảng Ngãi ơi! Con nhớ thiết tha

Cổ lũy cô thôn. Thạch bích dương tà

Con hẹn xuân sau, sẽ về nhìn lại

Sơn bút phê vân, Thiên Ấn Niêm hà …”

 
blank

Tiếp theo là phát quà cho caec em dưới 10 tuổi.

Trước khi vào phần dạ tiệc và văn nghê. Hai vị Phó HT: Kim Anh và Vũ Diệu Hiền nói lời cảm tạ.

Cũng nên biết thêm. Trước giờ khai mạc, trong phần chào đón quan khách, hai người điều khiển chương trình: GS Tiến sĩ Nguyễn Hồng Dũng và cô Hạ Vân, Giám đốc Đài Việt Nam AM1500 đã trình bày về đất Quảng Ngãi. Người hỏi người đáp.

 

Quảng Ngãi nổi tiếng là nơi có nhiều cảnh đẹp. Tương truyền từ thời thi sĩ Đạm Am Nguyễn Cư

Trinh làm Tuần vũ Quảng Ngãi (1750), ông đã vịnh ;thập cảnh; Quảng Ngãi. Các Nho sĩ địa phương vịnh

hai cảnh đẹp khác, hình thành nên 12 cảnh và gọi chung là Cẩm Thành thập nhị cảnh. Mười Hai cảnh đó là:

 

THIÊN ẤN NIÊM HÀ - (Ấn Trời Trên Sông)

 

Núi Thiên Ấn nằm ở tả ngạn sông Trà Khúc, phía bắc thành phố Quảng Ngãi, thuộc xã Tịnh An, Sơn

Tịnh. Núi cao 106m, bốn mặt hình thang cân, nhìn từ xa trông như một ấn (trời) đóng trên dòng sông Trà

Khúc nên có tên gọi là Thiên Ấn niêm hà (ấn trời đóng trên sông). Người dân Quảng Ngãi xem núi là

linh sơn của vùng đất này.. Trên núi bằng phẳng, có chùa Thiên Ấn là danh lam với nhiều tháp mộ các

thiền sư cao tăng mang dáng uy nghi, trầm mặc. Phía tây nam đỉnh núi là phần mộ của nhà chí sĩ yêu nước

Huỳnh Thúc Kháng. Thiên Ấn niêm hà tượng trưng cho sĩ khí Quảng Ngãi.

 

THIÊN BÚT PHÊ VÂN - (Bút Trời Vẻ Mây)

 

Núi Thiên Bút nằm ở Nghĩa Chánh, thành phố Quảng Ngãi, cao 60m, hình chóp nón, trên núi có

nhiều cây, từ xa nhìn lên tựa như ngọn bút lông chỉ  lên trời. Về phía đông có hòn Nghiên tựa như nghiên

mực. Vào buổi chiều tà có dải mây thấp thoáng in bóng đàn nhạn bay qua đỉnh núi, người xưa thường

bảo ấy là lúc "Thiên Bút phê vân" (bút trời viết lên  mây). Núi tượng trưng cho văn khí của Quảng Ngãi.

Hiện nay trên đỉnh núi còn dấu tích một đền tháp Chàm cổ.

 

CỔ LUỸ CÔ THÔN - (Thôn Cổ Lũy Cô Quạnh)

 

Cổ Lũy cô thôn nằm ở xã Nghĩa Phú, quận Tư Nghĩa, có núi Phú Thọ, cao 60m, rộng chừng 8 mẩu

tây, trên núi còn dấu vết đồn lũy, thành quách Champa. Trong núi có chùa Hang với huyền thoai

con cọp thần. Đứng trên đỉnh núi có thể nhìn bao quát về dòng sông Trà Khúc hùng vĩ, cửa Đại nên thơ, rừng dừa

xanh Cổ Luỹ, đảo Lý Sơn thấp thoáng trong khói sóng biển xanh, phía Tây là đồng lúa xanh. Thôn Cổ

Lũy như cắt khỏi đất liền. Tương truyền, Nguyễn Cư Trinh khi đứng trên núi trông về xóm Mồ Côi của

những người dân chài đơn độc bên cửa Đại, đã gọi là Cổ Luỹ cô thôn (thôn Cổ Lũy cô quạnh).

 

LONG ĐẦU HÝ THỦY - (Đầu Rồng Giỡn Nước)

 

Núi tọa lạc ở phía Bắc cầu Trà Khúc, Xã Sơn Long, Sơn Tịnh. Tương truyền khí mạch của dãy núi

Long Đầu khởi phát từ núi Thình Thình (Đông Nam quận Bình Sơn) rồi chạy về phía nam dừng lại bên bờ

sông Trà Khúc mà giỡn nước, nên cổ nhân gọi là Long Đầu hý thủy (đầu rồng giỡn nước). Tại đây có

vực rất sâu, có truyền thuyết kể rằng vua Nam Chiếu dừng bên bờ sông Trà Khúc. Núi Bàu Lác là đỉnh cao

nhất của dãy Long Đầu, trên đó một trống đồng. Phía Tây là núi Sứa, nơi các nhà khảo cổ học tìm thấy mộ

chum Văn hóa Sa Huỳnh.

 

LIÊN TRÌ DỤC NGUYỆT - (Trăng Tắm Hồ Sen)

 

Hồ tọa lạc ở thôn Liên Chiểu, xã Phổ Thuận, huyện Đức Phổ. Nơi đây có hồ sen rộng, soi bóng núi

Xương Rồng ở phía Tây, vào những đêm trăng, phong cảnh nên thơ huyền ảo, đi thuyền trên hồ thấy

bóng trăng thấp thoáng dưới sen, chìm trong đáy nước nên cổ nhân gọi là Liên Trì dục nguyệt (trăng

tắm ao sen). Phía Bắc hồ có di tích ngôi đền Quan Thánh, có tạc 4 pho tượng cao hơn 3m, diễn tả sự tích

vào đêm trăng hồn Quan Công bay xuống núi đàm đạo cùng Phổ Tĩnh thiền sư và hóa duyên theo Phật.

 

HÀ NHAI VÃN ĐỘ- (Đò Chiều bến Hà Nhai)

Bến sông tọa lạc ở xã Tịnh Hà, Sơn Tịnh. Ngày trước nơi đây trên bến dưới thuyền tấp nập, những

người dân vùng bờ bắc sông Trà Khúc thường qua lại để buôn bán,. Vào những buổi chiều tà khi ánh dương

lặn trên núi Thạch Bích phía Tây, soi bóng những con thuyền lờ lững qua sông, làm cho lòng người

buồn man mác, nên người ta đặt là Hà Nhai vãn độ (đò chiều Hà Nhai).

 

THẠCH BÍCH TÀ DƯƠNG - (Hoàng Hôn Trên Vách Đá)

 

Một cảnh đẹp hùng vĩ nên thơ nằm về phía Đông Nam Sơn Hà, giáp Minh Long. Thạch Bích (Đá

Vách) là ngọn núi cao nổi tiếng của Quảng Ngãi, thế núi quanh co cao chót vót, cây cối rậm rạp, vách đá

dựng ngược, sắc đá màu ngọc lúc ráng chiều nên được gọi là Thạch Bích tà dương (bóng chiều Thạch

Bích). Cảnh vật nơi đây thay đổi từng thời khắc trong ngày, đặc biệt là mỗi buổi chiều tà, khi vạn vật bắt

đầu chìm vào bóng đêm thì trên đỉnh Thạch Bích vẫn còn sáng bừng ánh hoàng hôn, tạo nên một vẻ đẹp

vừa oai hùng vừa thơ mộng.

 

AN HẢI SA BÀN - (Bãi Cát An Hải)

Vùng An Hải phía Bắc cửa Sa Kỳ có núi thấp chạy sát mép biển bỗng dưng uốn cong tạo eo lõm

vào đất liền. Vùng đất eo lõm này toàn là cát trắng phau. Mùa gió thổi vào tạo nên lốc xoáy vun cát lên,

đứng trên núi nhìn xuống trông giống hình dáng cái mâm cát khổng lồ rất đẹp, nên gọi là An Hải sa bàn

(mâm cát An Hải).

 

THẠCH CƠ ĐIẾU TẨU - (Ông Câu Bên Gành Đá)

Tọa lạc ở mũi đất phía Nam cửa biển Sa Kỳ, cách trung tâm thành phố Quảng Ngãi 16km về hướng

Đông Bắc. Đó là một dãy đá thiên nhiên thẳng hàng, ở giữa có một tảng đá in hình hai dấu chân người,

bên cạnh là một hang đá lộ thiên, mỗi khi sóng biển dội vào hang đá nước phun lên rất đẹp, trông như lò

nấu rượu. Trên một tảng đá có in hình một vết lõm trông giống như dấu bàn chân, gọi là bàn chân ông

khổng lồ. Ngoài mép nước một hòn đá đen nổi lên ở cửa biển trông như người ngồi câu giữa dòng nước,

gọi là Thạch cơ điếu tẩu (ông câu trên ghềnh đá).

 

LA HÀ THẠCH TRẬN - (Trận Đá La Hà)

La Hà gồm 3 cụm núi đá liên hoàn: núi La Hà, núi Đá Chẻ, núi Hùm, thuộc xã La Hà, quận Tư Nghĩa.

Nơi đây có nhiều tảng đá nằm dưới đồi. Tương truyền xưa kia trong vùng còn hoang vắng, gió thổi

qua đây gầm rất mạnh, tưởng như có cả một đoàn quân mai phục, nên gọi là La Hà thạch trận (trận đá

La Hà). . Do việc khai thác đá bừa bải, nên ngày nay thắng cảnh này đã gần như bị phá hủy thành phế tích.

 

VÂN PHONG TÚC VŨ - (Mưa Trên Núi Vân Phong)

Vân Phong là tên một dãy núi cao nằm ở phía Nam Trà Bồng, còn gọi là núi Cà Đam. Đỉnh núi cao

vút lên giữa tầng trời được bao bọc xung quanh bởi các dãy núi trùng điệp, trông ngọn núi rất tươi sáng.

Nhìn về phía chóp núi lúc nào cũng thấy mây bay dờn dợn bao phủ, trông khí sắc giống như trời vào

buổi tinh mơ hay sau khi mưa tạnh nên được gọi là Vân Phong túc vũ (mưa trong núi Vân Phong).

 

VU SƠN LỘC TRƯỜNG - (Đồng Nai Núi Vu Sơn)

 

Vu Sơn là ngọn núi cao nằm về phía Tây quận Bình Sơn. Nhìn từ xa, ngọn núi như điểm phát mạch

cho các dãy núi thấp hơn chạy về đồng bằng. Trên vùng triền núi có rừng cây rậm rạp tươi tốt, là nơi

hươu nai về tụ tập rất đông nên gọi là Vu Sơn lộc trường (bãi nai ở núi Vu).

 

Trong cuộc hội ngộ chào đón năm mới, ngoài những ồn ào náo nhiệt của ca nhạc, dạ vũ, tiếng chạm của những ly pha lê lanh canh…v.v. còn có những câu chuyện mang đậm nét văn hóa thâm trầm dễ thương và đáng nhớ. Quảng Ngãi là một tỉnh ven biển nằm ở vùng duyên hải Nam Trung Phần, có bờ biển dài khoảng 129 km với vùng lãnh hải rộng lớn khoảng 11,000 km2 và 6 cửa biển và bãi biển đẹp.

 

Người ta kể lại rằng: Trên bờ biển Quảng Ngãi có 6 cửa biển, tính từ phía Bắc vào Nam là: Sa Cần, Sa Kỳ, Cổ Lũy, cửa Lở, Mỹ Á và Sa Huỳnh. Cả 6 cửa biển này là hình ảnh gần gũi, thân thương, với sinh hoạt và đời sống tình cảm của những người đất Quảng.

 

Về địa hình, cửa Sa Cần ở Bình Sơn (còn có tên gọi là Thái Cần, Thế Cần, Sơn Trà), thôn Hải Ninh, xã Bình Thạnh và thôn Sơn Trà, xã Bình Đông là nơi sông Trà Bồng đổ ra biển. Trước cửa Sa Cần có một đảo nhỏ án ngữ là hòn Ông; phía Đông Bắc có các đảo và doi cát như núi Co Co (còn gọi là hòn Cổ Ngựa), có mũi Túi - mũi Đất che các hướng sóng Đông và Đông Bắc. Vì vậy, cửa biển này tương đối khuất sóng gió, là nơi rất tốt cho đậu thuyền bè. Sa Cần là cửa biển đầu tiên của tỉnh Quảng Ngãi

 

Nằm gần cửa Sa Cần là cửa Sa Kỳ, là nơi đi thuyền ra đảo Lý Sơn (cù lao Ré) gần nhất so với các cửa biển khác.

Trong quá khứ, chúa Nguyễn đã sai quân binh trưng dụng ngư dân làng An Hải và làng An Vĩnh thành lập đội Hoàng Sa làm nhiệm vụ tuần phòng trên biển và tìm kiếm hải vật ở các quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa. Sa Kỳ chính là nơi đội Hoàng Sa làm lễ xuất bến khi đi và dâng lễ hoàn nguyện khi về.

 

Cửa Cổ Lũy còn có tên gọi là cửa Đại, nằm giữa các xã Nghĩa Phú, Nghĩa An và Tịnh Khê, nơi hai con sông lớn Trà Khúc và sông Vệ đổ về. Cửa biển hẹp nhưng có vũng sâu, tàu lớn, ghe bầu có thể ra vào được. Vùng cửa Đại nổi tiếng với phố cổ Thu Xà, bến Phú Thọ sầm uất một thời. Nơi đây cũng có nhiều cảnh đẹp của Quảng Ngãi. Người ta có câu hát:

“Tư Nghĩa, cửa Đại là đây

 Gành Hào, núi Quế đá xây nên chùa

 Dưới thời bông súng nở đua

 Ngó lên trên chùa đá dựng kiểng giăng

 Ngó qua bên xóm Trường An

 Ngó xuống Hòn Sụp cát vàng soi dương.”

 

Cửa Lở nằm giữa xã Nghĩa An và xã Đức Lợi, cửa sông Vệ đổ ra biển. Cửa biển hẹp và cạn, hàng năm bị bồi lấp mạnh, không được thuận lợi cho thuyền bè ra vào. Vùng cửa Lở nổi tiếng với nghề làm mắm ở làng Kỳ Tân và làng An Chuẩn thuộc xã Đức Lợi,  Mộ Đức. Hai làng gần nhau, nhưng có những năm, vào mùa mưa, nước dâng, cát bồi lấp khiến đường đi lối lại thật lắm khó khăn.

“Kỳ Tân, An Chuẩn bao xa

Chàng đi thiếp ở lại nhà sầu thương.”

 

Cửa Mỹ Á nằm giữa địa phận các xã Phổ Quang, Phổ Minh và Phổ Vinh thuộc  Đức Phổ, nơi sông Trà Câu đổ ra biển. Cửa Mỹ Á là chỗ ghe thuyền ra vào tránh bão, trao đổi hàng hóa và nghề cá. Cá, mắm từ cửa Mỹ Á theo đường ghe ngược dòng Trà Câu đến với vùng trung du và thượng nguồn, phía Minh Long, Ba Tơ.

 “Nắng đò ngang nắng về Mỹ Á

 Lộng gió nồm nam thuyền cá quay về

 Anh với em nặng mối tình quê

 Thương nhau chung thủy như đôi ghe chung buồm.”

 

Cửa Sa Huỳnh là nơi thông ra biển của đầm Nước Mặn. Tàu thuyền vào cửa Sa Huỳnh có hướng đi qua một cửa biển hẹp, địa hình thay đổi về độ sâu. Sa Huỳnh là nơi giao thương buôn bán sầm uất.

Người xưa có câu hò tiếng hát:

 “Kể từ Bình Định kể ra

Sa Huỳnh, chợ Nãi bước qua Đò Đầm

Chợ Dốc ngồi chẳng an tâm

Ngó ra Thanh Hiếu thấy đầm Lâm Đăng

Sông Trường có bến lội băng

Chợ Cây Chay buôn bán thẳng giăng hai hàng

Qua đò thì tới Du Quang

Ngó qua Mã Loạn không thấy chàng, chàng ơi...”

 

Sáu cửa biển ở Quảng Ngãi chẳng những là nơi ra vào, bến đậu cho tàu thuyền của ngư dân, mà lại còn là chốn trai gái làng làm nghề buôn bán trên sông nước gặp nhau. Có lời ca, tiếng hò của những cô gái ngóng theocánh buồm xa, cũng có câu ca của những chàng trai nắm chặt tay chèo đuổi theo luồng cá chạy.

 

Trong dân gian còn truyền lại câu vè “Quảng Nam hay cãi, Quảng Ngãi hay co…” nhưng đâu biết rằng những nông dân, ngư dân đất Quảng có một cuộc sống thơ mộng, dễ thương, tràn đầy cảm xúc tình tứ bắt nguồn từ sóng nước, ruộng đồng. Người ta kể rằng biển cả bao la và những con thuyền vượt sóng ra khơi là những hình ảnh đẹp trong đời sống người dân hiền lành chất phát, là hình ảnh đẹp còn truyền lại trong ca dao, dân ca, văn hóa của Quảng Ngãi./. [LB]

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.
Trung Hoa ngày nay như kinh thành giữa sa mạc, vẻ yên ổn bên ngoài chỉ là lớp sơn son thếp vàng phủ lên nền đá đã rạn. Thế giới đứng ngoài quan sát, vừa lo nó sụp, vừa biết nó trụ lại nhờ ảo ảnh quyền lực và niềm tin vay mượn. Dưới lớp hào nhoáng của “Giấc mộng Trung Hoa” là một cơ đồ quyền lực đang già nua trong chính tuổi trẻ của mình. Bởi sức mạnh của nó không khởi từ niềm tin, mà từ nỗi sợ — và nỗi sợ, tự thuở khai triều lập quốc, chưa bao giờ là nền tảng lâu bền.
Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.
Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.
Texas, mùa thu 2025 – trên khuôn viên đại học giữa vùng đất vốn tự hào là “trái tim bảo thủ của nước Mỹ”, thay vì nghe tiếng lá thu rơi, người ta lại nghe tiếng giày đinh vang vọng, bước chân của bóng ma McCarthyism quay về - phiên bản thế kỷ 21 - trở lại giảng đường với tốc độ và sự kinh dị của thời đại kỹ thuật số. Ngày 9 tháng 9, trên bục giảng của trường Texas A&M University, giáo sư Melissa McCoul trong giờ văn học thiếu nhi, dùng hình một con kỳ lân tím để nói với sinh viên rằng bản sắc con người không chỉ có hai nửa nam–nữ. Một sinh viên giơ tay hỏi: “Điều này có hợp pháp không?” và viện dẫn sắc lệnh mà Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng Giêng, tuyên bố chỉ có hai giới tính sinh học. Bà McCoul đáp bằng lý lẽ, không viện dẫn chính trị. Nhưng một chiếc điện thoại trong lớp đã ngầm quay lại hình ảnh. Và chỉ ít lâu sau, cả nước đều xem đoạn clip ấy – không phải để học, mà để phán xét.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi thể chế, phương Tây và Việt Nam đang phải đối diện trước những thách thức nghiêm trọng về cải cách chính sách để cho phù hợp với nhu cầu của thời đại mới, nhất là vai trò của pháp luật. Pháp luật là nền tảng thiết yếu cho sự vận hành ổn định và công bằng của xã hội. Là hệ thống quy phạm điều chỉnh hành vi con người, pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong xã hội hiện đại, vai trò của pháp luật được thể hiện rõ nét qua các lĩnh vực như bảo vệ an ninh quốc phòng, duy trì trật tự xã hội, bảo đảm quyền tự do cá nhân, phát triển phúc lợi xã hội, và thúc đẩy tinh thần hợp tác cũng như hội nhập.
Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.
Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.
Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang đánh một đòn nguy hiểm: huy động các văn phòng công tố đi điều tra mạng lưới từ thiện Open Society Foundations của gia đình Soros, một quỹ từ thiện quốc tế, nổi tiếng với việc tài trợ cho các dự án dân chủ, giáo dục và nhân quyền trên khắp thế giới. Danh sách cáo buộc nghe cứ như “vật lạ”: từ đốt phá đến tài trợ khủng bố. Open Society Foundations lập tức phản đối, khẳng định mình hoạt động hợp pháp, và nhắc lại điều mà bất cứ người tỉnh táo nào cũng hiểu: khi chính quyền có thể tùy tiện lấy một nhóm dân sự làm vật tế, thì quyền của mọi nhóm khác cũng chẳng còn gì bảo đảm.
Trong nhiều thập niên qua, giải pháp hai nhà nước luôn được xem là phương án khả thi nhằm mang lại hòa bình cho khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể. Gần đây, cuộc tranh luận về việc công nhận nhà nước Palestine đang có những chuyển biến mới khi Pháp và Ả Rập Xê Út tổ chức một hội nghị quốc tế tại New York, ngay trước thềm Đại hội thường niên của Liên Hiệp Quốc.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.