Hôm nay,  

Thế Giới Đang Chuyển Mình

09/03/201800:31:00(Xem: 6611)

Thế Giới Đang Chuyển Mình

 

Phạm Gia Đại

 

Tình hình thế giới trong thời gian vừa qua đang có những biến chuyển quan trọng, đặc biệt trong vùng các nước Á Châu ven Thái Bình Dương. Một trong các sự kiện làm mất nhiều giấy mực nhất trong tuần qua chính là chiếc hàng không mẫu hạm khổng lồ USS Carl Vinson CVN-70 của hải quân Hoa Kỳ-thuộc thế hệ mới nhất, sức dãn nước100 ngàn tấn, với 6 ngàn thủy thủ, cùng các hộ tống hạm đã ghé vào cảng Tiên Sa ở Đà Nẵng, để thăm viếng thân hữu lần đầu tiên từ ngày 5 đến ngày 9 tháng Ba, 2018, sau hơn bốn thập niên người Mỹ đã đơn phương rút ra khỏi cuộc chiến tại miền Nam VN, không còn yểm trợ chính quyền VNCH nữa, và Sài Gòn đã thất thủ. Chúng ta còn nhớ đúng 53 năm trước, cũng chính tại bờ biển Đà Nẵng này vào tháng Ba năm 1965, quân đội Mỹ đã đổ bộ vào Miền Nam để giúp VNCH-Hòn Ngọc Viễn Đông, làm tiền đồn chống Cộng tại Đông Nam Á. Thời gian như bóng câu, 53 năm đã qua và vật đã đổi và sao đã dời. Trong chuyến thăm viếng lần này, thủy thủ đoàn của chiếc USS Carl Vinson đã mở một cuộc trình diễn văn nghệ cho dân chúng tại Đà Nẵng và một nữ thủy thủ Mỹ đã hát bài “Nối Vòng Tay Lớn” của tác giả họ Trịnh. Điều này cho thấy tình cảm thân thiện của phía Mỹ dành cho người dân tại địa phương, và cho chế độ hiện tại, nhưng còn quá sớm để cho rằng đây là một bước ngoặt giữa hai nước từng là cựu thù, hay là bước đầu của một hợp tác toàn diện về quân sự.

Sự kiện thứ nhì cũng làm hao tốn nhiều gấy mực chính là thái độ thay đổi đột ngột 180 độ của Bắc Hàn. Sau khi cử phái đoàn cùng tham dự với Nam Hàn trong Thế Vận Hội Mùa Đông tại Pyeongchang tháng 2, 2018, Kim Jong-un đã mời đại diện cao cấp của Seol đến thăm và hội đàm tại Bình Nhưỡng vào ngày 5 tháng 3. Bắc Hàn còn ngỏ ý muốn nói chuyện với Hoa Thinh Đốn dù rằng trong suốt thời gian tham dự Olympic, em gái của Kim Jong-un là Kim Yo Jong không hề tuyên bố điều gì liên quan đến chấm dứt chương trình thử nghiệm hạt nhân của Bình Nhưỡng. Đây cũng là lần đầu tiên kể từ khi Kim Jong-un lên nắm quyền năm 2011 tại vùng đất được coi như một xứ ẩn khuất khép kín (hermit state). Trong số phái đoàn của Nam Hàn đến Bắc Hàn lần này có người đứng đầu về Cố Vấn An Ninh Chung Eui-yong, và ngành điệp báo Nam Hàn Suh Hoon. Bình Nhưỡng cũng trấn an Nam Hàn rằng vũ khí hạt nhân của họ không nhắm vào miền Nam. Nhìn hình Kim Jong-un tươi cười bắt tay đại diện Nam Hàn Eui-yong, những tưởng hòa bình đang đến với bán đảo Triều Tiên, tuy nhiên cũng còn quá sớm để vẽ lên một nét hồng, bởi lẽ qua kinh nghiệm của các cuộc chiến Quốc-Cộng, người cộng sản tuy đang tươi cười nhưng vẫn luôn thủ sẵn gươm đao để thanh toán đối thủ.

Sự kiện thứ ba đáng chú ý là lần đầu tiên Liên Hiệp Châu Âu EU đã chính thức tuyên bố vì vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh mà tác hại nghiêm trọng đến hiệp định thương mại tự do giữa EU và cộng sản VN. Bên lề hội nghị các bộ trưởng kinh tế lần thứ 24 của Asean vào ngày 2 tháng 3 vừa qua tại Singapore, bà Cecilia Malmstrom, Cao Ủy Thương Mại của Châu Âu, viên chức cao cấp nhất về thương mại của EU, tuyên bố hiệp định thương mại giữa EU và CSVN đã bị trì hoãn và khựng lại vì vụ CSVN bắt cóc Trịnh Xuân Thanh ngay giữa ban ngày tại Berlin. Theo Thời Báo tại Đức, ngày 1 tháng 3, bà luật sư của Trịnh Xuân Thanh Petra Schlagenhauf cho báo Taz biết rằng Viện Công Tố Liên Bang Đức sẽ truy tố ra tòa, có thể vào tháng 4, Nguyễn Hải Long và Đường Minh Hưng, trung tướng công an CSVN-một người liên can và một nghi phạm chính chỉ huy cuộc bắt cóc này. Lời tuyên bố của bà Petra Schlagenhauf cho thấy Cộng Hòa Liên Bang Đức vẫn không bỏ qua việc CSVN vi phạm công khai luật pháp Đức khi bắt cóc Trịnh Xuân Thanh trên đất nước của họ, và vi phạm thì sẽ đem ra tòa xử án.



Ngoài ra phong trào tranh đấu cho nhân quyền tại VN cũng khởi sắc với các họat động tích cực. Hội Đồng Nhân Quyền LHQ bắt đầu nhóm họp khóa thường lệ thứ 37 từ ngày 26 Tháng Hai, 2018 đến ngày 23 Tháng Ba, 2018 tại trụ sở Geneva, Thụy Sĩ. Tại Ủy Ban Cố Vấn/Ủy Ban Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc, ông Baskut Tuncak, chuyên viên viên đặc biệt về chất độc, đã gay gắt lên án CSVN chà đạp nhân quyền. Ông đòi CSVN phải trả tự do cho tất cả những người bị bắt vì tham dự biểu tình chống Formosa hoặc vì chống đối của người dân trên mạng xã hội. Ông nói rằng bỏ tù các người viết blog và những người hoạt động đã dùng các quyền chính đáng của họ để giúp quần chúng biết các vấn đề cần quan tâm về sức khỏe cộng đồng, là không thể chấp nhận được. Chúng tôi kêu gọi nhà cầm quyền CSVN trả tự do cho các ông Hoàng Đức Bình và Nguyễn Nam Phong, và tất cả những nhà tranh đấu khác, là những người bị bắt giam vì chống lại thảm họa của nhà máy Formosa. Trong cuộc họp nói trên ở Geneva, David Kaye, một viên chức về tự do ngôn luận  của LHQ, đã đặc biệt quan tâm về nhiều trường hợp khác cũng bị CSVN bỏ tù với các bản án nặng nề cũng chỉ vì người ta bị quy chụp cho các hành động chống Formosa. Ngoài ra, cần nhắc lại một tuần trước Tết Nguyên Đán, các nhà hoạt động nhân quyền Việt Nam như Huỳnh Ngọc Chênh, Nguyễn Thị Thúy Hạnh, Lã Việt Dũng, Trịnh Kim Tiến, Phạm Đoan Trang, Phan Thanh Nghiên… đã ký một lá thư ngỏ để vận động cho hai tù nhân lương tâm đang bị giam cầm Nguyễn Ngọc Như Quỳnh và Trần Thị Nga đi tỵ nạn nước ngoài.

Một tin khác cho thấy Hoa Kỳ đang có những cân nhắc trở lại về tình hình Hoa Lục và Đài Loan. Quốc Hội Mỹ vừa thông qua một dự luật cho phép các viên chức Hoa Kỳ được đến Đài Loan găp gỡ những người đương nhiệm, và ngược lại các viên chức Đài Loan cũng được đến Mỹ. Năm 1972. Khi Tổng Thống Hoa Kỳ Richard Nixon và cố vấn henry Kissinger đến Bắc Kinh đàm phán và đã ký kết Hiệp Ước Thượng Hải (Shangai Mommuniqué) công nhận Trung Cộng, và Trung Cộng đã trở thành hội viên thường trực của Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc, và Đài Loan đã mất ghế tại LHQ. Nếu TT Trump ký dự luật này thì đây là một chỉ dấu của Hoa Kỳ công nhận hai nước Tầu, nghĩa là Đài Loan là một nước có chủ quyền và độc lập với Hoa Lục, không phải là một tỉnh lỵ thuộc Hoa lục như Trung Cộng từng rêu rao. Thủ Tướng Lại Thanh Đức bày tỏ sự cảm kích sâu sắc của ông đối với dự luật và tuyên bố Mỹ là "đồng minh vững chắc" của Đài Loan. Trung Cộng đã phản đối dự luật này của Mỹ, và thái độ thù địch của họ đã gia tăng mạnh mẽ kể từ khi bà Thái Anh Văn đắc cử Tổng Thống Đài Loan năm 2016.

Bước qua năm 2018, thế giới đang chuyển mình, nhưng trọng tâm vẫn là Á Châu-Thái Bình Dương. (Tin Tổng Hợp).

PGĐ

 

 

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước3456789Trang sauTrang cuối

Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.

Trung Hoa ngày nay như kinh thành giữa sa mạc, vẻ yên ổn bên ngoài chỉ là lớp sơn son thếp vàng phủ lên nền đá đã rạn. Thế giới đứng ngoài quan sát, vừa lo nó sụp, vừa biết nó trụ lại nhờ ảo ảnh quyền lực và niềm tin vay mượn. Dưới lớp hào nhoáng của “Giấc mộng Trung Hoa” là một cơ đồ quyền lực đang già nua trong chính tuổi trẻ của mình. Bởi sức mạnh của nó không khởi từ niềm tin, mà từ nỗi sợ — và nỗi sợ, tự thuở khai triều lập quốc, chưa bao giờ là nền tảng lâu bền.

Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.

Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.

Texas, mùa thu 2025 – trên khuôn viên đại học giữa vùng đất vốn tự hào là “trái tim bảo thủ của nước Mỹ”, thay vì nghe tiếng lá thu rơi, người ta lại nghe tiếng giày đinh vang vọng, bước chân của bóng ma McCarthyism quay về - phiên bản thế kỷ 21 - trở lại giảng đường với tốc độ và sự kinh dị của thời đại kỹ thuật số. Ngày 9 tháng 9, trên bục giảng của trường Texas A&M University, giáo sư Melissa McCoul trong giờ văn học thiếu nhi, dùng hình một con kỳ lân tím để nói với sinh viên rằng bản sắc con người không chỉ có hai nửa nam–nữ. Một sinh viên giơ tay hỏi: “Điều này có hợp pháp không?” và viện dẫn sắc lệnh mà Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng Giêng, tuyên bố chỉ có hai giới tính sinh học. Bà McCoul đáp bằng lý lẽ, không viện dẫn chính trị. Nhưng một chiếc điện thoại trong lớp đã ngầm quay lại hình ảnh. Và chỉ ít lâu sau, cả nước đều xem đoạn clip ấy – không phải để học, mà để phán xét.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi thể chế, phương Tây và Việt Nam đang phải đối diện trước những thách thức nghiêm trọng về cải cách chính sách để cho phù hợp với nhu cầu của thời đại mới, nhất là vai trò của pháp luật. Pháp luật là nền tảng thiết yếu cho sự vận hành ổn định và công bằng của xã hội. Là hệ thống quy phạm điều chỉnh hành vi con người, pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong xã hội hiện đại, vai trò của pháp luật được thể hiện rõ nét qua các lĩnh vực như bảo vệ an ninh quốc phòng, duy trì trật tự xã hội, bảo đảm quyền tự do cá nhân, phát triển phúc lợi xã hội, và thúc đẩy tinh thần hợp tác cũng như hội nhập.

Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.

Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.

Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang đánh một đòn nguy hiểm: huy động các văn phòng công tố đi điều tra mạng lưới từ thiện Open Society Foundations của gia đình Soros, một quỹ từ thiện quốc tế, nổi tiếng với việc tài trợ cho các dự án dân chủ, giáo dục và nhân quyền trên khắp thế giới. Danh sách cáo buộc nghe cứ như “vật lạ”: từ đốt phá đến tài trợ khủng bố. Open Society Foundations lập tức phản đối, khẳng định mình hoạt động hợp pháp, và nhắc lại điều mà bất cứ người tỉnh táo nào cũng hiểu: khi chính quyền có thể tùy tiện lấy một nhóm dân sự làm vật tế, thì quyền của mọi nhóm khác cũng chẳng còn gì bảo đảm.

Trong nhiều thập niên qua, giải pháp hai nhà nước luôn được xem là phương án khả thi nhằm mang lại hòa bình cho khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể. Gần đây, cuộc tranh luận về việc công nhận nhà nước Palestine đang có những chuyển biến mới khi Pháp và Ả Rập Xê Út tổ chức một hội nghị quốc tế tại New York, ngay trước thềm Đại hội thường niên của Liên Hiệp Quốc.
Trang đầuTrang trước3456789Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.