Hôm nay,  

Mánh Khoé Cũ Trong Việc Đàn Áp Mới Của Cambodia

12/5/201700:00:00(View: 5823)
Thành T.

 
(dịch theo s[6 gia va5 nha5 b::1ô7:: sử Alphonsus Pettit  - Tạp chí East Asian Affairs,  23  tháng Mười Một 2017

Cambodia đang rớt xuống hàng những xứ tồi tệ trên thế giới đang lao xuống thấp nữa khi gỉia tán đảng đối lập chính và khi xứ này xoay mình chuyển hứơng qua thân Nga và với viển ảnh sẽ bị Hoa kỳ và khối Châu Âu ra biện pháp trừng phạt.

Đặc biệt là đảng Cộng Hoà ở Washington đã từng ủng hộ phe đối lập ở Cambodia, nhứt là đối với lảnh tụ trước kia là Sam Rainsy thuộc đảng Cứu Quốc Camdodia CNRP và không có thiện cảm với Thủ tướng Hun Sen mà  nhiều người xem như là một lảnh tụ thiên cộng tham lam quyền lực tuyệt đối. Từ đó người ta tin rằng sẽ có hậu quả xấu và việc trừng phạt đối với chánh quyền của Hun Sen.  Giới am từơng tình hình goị cuộc trù dập này là “ Việc Đàn áp Mới” ; nó bắt đầu từ tháng Chín với lệnh đóng cữa tờ Cambodia Daily và những phương tiện truyền thông khác và sự bắt giữ lãnh tụ đối lập là Kem Sokha bị kết vào tôị phản quốc.

Tin hành lang còn nói rõ là một ‘danh sách đen các ký giả’ đã được lập ra và luật cấp visa cho các thông tín viên ngoại quốc và nhân viên của tổ chức Phi Chính phủ NGO bị giới hạn khi nhập nội trong khi các cơ sở làm ăn của nước ngoài làm chủ e rằng họ sẽ phải chiụ sự đánh thuế độc đoán bởi một chánh sách thuế không rõ ràng minh bạch của chính quyền Hun Sen.

Một nhà báo vừa rời khỏi Cambodia nói với sở di trú cho biết anh ta bị cấm năm năm không được nhập cảnh trong khi các cơ sở thương mại của dân Cambodia của chế độ cũ bị đánh thuế và phạt vạ nhiều lần cách vô cớ giữa tin đồn là Phnom Penh đang kỳ thị ra mặt bất cứ gì có dính dáng đến Tây phương.

 Trong hai thập niên sống trong hòa bình, chưa bao giờ Cambodia lại tồi tệ như hiện nay.  Trong nỗ lực ra tay trước khi bị chỉ trích, Hun Sen gia tăng tiếp cận với các lảng tụ khác trong vùng.  Thí dụ như ông ta trở thành người  khách đến chia buồn trong các viên chức cao cấp đến dự tang lễ  Quốc Vương Thái qua đời, điều mà ông ta không làm khi Quốc Vương Cambodia qua đời trước đây.  Hun Sen cũng đi dự hội nghị thượng đỉnh APEC tại Đà Nẵng để có dịp gặp các lảnh tụ khác. Nhưng khi Nga hứa sẽ đứng ra quan sát cuộc bầu cử vào tháng Bảy tới  -  nhằm mục đích hợp thức hoá chiến thắng cuộc bầu cử của Hun Sen - như cách để xoa dịu quan ngại của quốc tế rà ràng chỉ là mánh khoé trong baì vở thực hiện cuộc Chiến Tranh Lạnh khi xưa của cộng sản. Trong thực tế, trò bịp bợm này tạo ra sự chế diễu và nghi ngờ trong giới ngoại giao.  Cùng lúc đó lại xãy ra việc Hun Sen dùng toà án để giải tán đảng đối lập CNRP và đặt xứ này vào tình trạng không còn đảng đối lập.


 Nước Nga dưới quyền lãnh đạo độc tài của Vladimir Putin không còn là một quốc gia trung gian có tính cách độc lập, đúng nghĩa và đáng tin cẩn nữa. Thêm vào đó, việc giết Alexander Litvinenko ở Anh, bảo trợ và  che đậy cho các lực sĩ mình dùng thuốc trợ lực trong các kỳ thi quốc tế, việc bắn hạ phi cơ dân sự ở vùng trời Ukraine, can thiệp vào việc bầu cử của quốc gia người, đàn áp các nhà bất đồng chính kiến và các nhà  báo trong nước,  làm cho Nga trở thành một ứng viên bất xứng ở cương vị giám sát cho một cuộc bầu cử có tính cách công bằng sẻ xãy ra tại Cambodia và năm tới.

Cambodia nợ Nga  1.5 tỷ đô la, món nợ thời chiến tranh, và là đề tài đem ra bàn trước cuộc bầu cử xãy ra.  Món nợ này cũng không kém phần quan trọng như việc đòi Hoa kỳ xoá món nợ thời Lon Nol mắc khi đánh nhau với đám Khmer Đỏ trong những năm đầu của thập niên 70  mà lúc đó Hun Sen có mặt trong hàng ngũ của bọn chúng.

Quốc tế đang lo ngại đối với Hun Sen cho nền dân chủ đang lớn mạnh ở Cambodia.  Ngay cả China cũng cảnh báo là cuộc đàn áp sẽ gây ảnh hưởng to lớn đền sự đầu tư của các tay kinh doanh Tàu và tạo nên sự căng thẳng giữa Cambodia và Hoa kỳ mà thế nào cũng đưa tới việc bị trừng phạt về kinh tế.

Đây là một sự việc không nên xãy ra vì Hun Sen coi như là sẽ thắng cử trong cuộc bầu cử phổ thông vào năm tới để kéo dài thêm 32 năm đã cầm quyền, tương tự như trừơng hợp của TT Robert Mugabe của Zimbabwe.  Nhưng cho dù kết quả vào tháng Bảy tới xãy ra như thế nào, đây là một cuộc bầu cử thiếu tư do và công bằng mà cho dù có bàn tay của Hun Sen nhúng vào cùng  với ảnh hưởng của Nga cũng không nói lên được tính cách hợp pháp của nó. //

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động nghiêm trọng về kinh tế, chính trị và công nghệ, toàn cầu hoá – vốn từng được xem là động lực chính thúc đẩy cho tăng trưởng và thịnh vượng – đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Tiến trình công nghiệp hoá và toàn cầu hoá đã đem lại nhiều thành tựu vượt bậc trong suốt thời gian dài qua, từ thế kỷ XX sang thế kỷ XXI, đặc biệt là thông qua sự chuyên môn hoá, tự do thương mại và tiến bộ công nghệ. Tuy nhiên, các cuộc khủng hoảng tài chính, đại dịch toàn cầu, chiến tranh và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc đã khiến mô hình toàn cầu hoá truyền thống bộc lộ nhiều tình trạng bất ổn...
Nhiều thế hệ sống ở Sài Gòn những năm của thập niên 80-90, khi con gà trống của Thương Xá Tax chưa bị bức tử, khi những hàng cây cổ thụ trên đường Tôn Đức Thắng vẫn là nét thơ mộng của Sài Gòn, có lẽ đều quen thuộc với câu “Chương Trình Truyền Hình Đến Đây Là Hết…” Nó thường xuất hiện vào cuối các chương trình tivi tối, khi chưa phát sóng 24/24. Thời đó, mỗi ngày truyền hình chỉ phát sóng trong một số khung giờ nhất định (thường từ chiều đến khuya) nên hầu như ai cũng có tâm lý chờ đợi đến giờ ngồi trước màn ảnh nhỏ, theo dõi vài giờ giải trí. Đó cũng là chút thời gian quên đi một ngày cơ cực, bán mồ hôi cho một bữa cơm độn bo bo thời bao cấp. Nhắc nhớ chút chuyện xưa, để nói chuyện nay, đang diễn ra ở một đất nước văn minh hàng đầu, từng là niềm mơ ước của biết bao quốc gia về quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận.
Trên mạng gần đây lan truyền một bức tranh chuỗi tiến hóa ngược nhại kiểu Banksy - vẽ hình ảnh tiến hóa quen thuộc từ khỉ tiến tới người, nhưng đến giữa chặng đường, một gương mặt ai cũng nhận ra quay lưng đi ngược lại về phía khỉ. Cái dáng ngoảnh đầu ấy khiến tôi chạnh lòng nghĩ đến hình ảnh nước Mỹ hôm nay. Giữa thế kỷ XXI, lẽ ra phải tiếp tục đi tới, nhưng thay vì mở rộng tự do học thuật – ngọn nguồn của sáng tạo – chúng ta lại thấy những dấu hiệu nước Mỹ thoái lui theo một quỹ đạo lạ lùng: thử nghiệm một kiểu “tiến hóa ngược”.
Từ khi Tối Cao Pháp Viện lật đổ Roe v. Wade, chúng ta đều biết câu chuyện không dừng lại ở đó. “Để tiểu bang tự quyết” chỉ là cái cớ. Và Texas, tiểu bang bảo thủ dẫn đầu, vừa chứng minh điều đó bằng một luật mới: trao cho bất kỳ ai quyền săn lùng và kiện những người dính dáng tới thuốc phá thai. Texas vốn đã có một trong những lệnh cấm khắc nghiệt nhất: phá thai bị cấm hoàn toàn, trừ vài ca y tế khẩn cấp. Không ngoại lệ cho thai dị tật chết non. Không ngoại lệ cho hiếp dâm. Không ngoại lệ cho loạn luân. Thế nên, nhiều phụ nữ Texas chỉ còn con đường tìm đến thuốc phá thai qua mạng, thường từ những nhà cung cấp ở ngoài tiểu bang. Luật mới nhắm thẳng vào cánh cửa mong manh ấy.
Suốt 250 năm, người Mỹ đồng ý rằng cai trị bởi một người duy nhất là sai lầm, rằng chính quyền liên bang vốn cồng kềnh, kém hiệu quả. Lẽ ra hai điều ấy đủ để ngăn một cá nhân cai trị bằng mệnh lệnh từ Bạch Ốc. Nhưng Trump đang làm đúng điều đó: đưa quân vào thành phố, áp thuế quan, can thiệp vào ngân hàng trung ương, chen vào quyền sở hữu công ty, gieo nỗi sợ để buộc dân chúng cúi đầu. Quyền lực bao trùm, nhưng không được lòng dân. Tỉ lệ chấp thuận của ông âm 14 điểm, chỉ nhỉnh hơn chút so với Joe Biden sau cuộc tranh luận thảm hại năm ngoái. Khi ấy chẳng ai lo ông Biden “quá mạnh”. Vậy tại sao Trump, dù bị đa số phản đối, vẫn dễ dàng thắng thế?
Có bao giờ bạn nói một điều rõ ràng như ban ngày, rồi nghe người khác nhắc lại với nghĩa hoàn toàn khác? Bạn viết xuống một hàng chữ, tin rằng ý mình còn nguyên, thế mà khi quay lại, nó biến thành điều bạn chưa từng nghĩ đến – kiểu như soi gương mà thấy bóng mình méo mó, không phải bị hiểu lầm, mà bị người ta cố ý dựng chuyện. Chữ nghĩa, rơi vào tay kẻ cố ý xuyên tạc, chẳng khác gì tấm gương vỡ. Mỗi mảnh gương phản chiếu một phần, nhưng người ta vẫn đem mảnh vỡ đó làm bằng chứng cho toàn bộ bức tranh. Một câu, một đoạn, một khẩu hiệu – xé khỏi bối cảnh trở nên lệch lạc – hóa thành thứ vũ khí đâm ngược lại chính ý nghĩa ban đầu. Câu chuyện của đạo diễn Trấn Thành gần đây là một minh họa. Anh chỉ viết đôi dòng thương tiếc chia buồn với sự ra đi của nghệ sĩ đàn bầu Phạm Đức Thành. Vậy thôi. Thế mà lập tức bị chụp mũ, bêu riếu, bị gọi “3 que,” “khát nước,” “Cali con.” Người ta diễn giải đủ kiểu, vẽ ra đủ cáo buộc: từ tội mê văn hóa Việt Nam Cộng Hòa đến tội phản quốc.
Sau thất bại trước đối thủ đảng Dân Chủ Joe Biden trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020, nội các “gia đình trị” của Donald Trump gần như biến mất khỏi chính trường. Các đồng minh không thể có cùng tiếng nói với Trump, nhất là sau vụ bạo loạn Quốc Hội Jan 06. Duy nhất một người vẫn một lòng trung thành không bỏ rơi Trump, đó chính là Stephen Miller. Nhiệm kỳ hai của Trump, người được cho là có quyền lực hơn trong vòng tròn thân cận của Trump, hơn cả JD Vance, chẳng ai khác hơn chính là Stephen Miller. Để tạo ra những ảnh hưởng chính trong chính quyền Trump hôm nay, Miller đã có một đường dài chuẩn bị, khôn ngoan và nhẫn nại.
Đầu tháng 8 năm 2025, Tổng thống Donald Trump đã ký một mệnh lệnh đặc biệt, chỉ đạo các cơ quan hữu trách lập kế hoạch đưa quân đội Hoa Kỳ đi trấn áp các tổ chức tội phạm ở Mỹ Latinh. Khoảng hai tuần sau, mệnh lệnh đã thành hiện thực. Ba khu trục hạm có gắn phi đạn viễn khiển (guided-missile destroyers) của Hoa Kỳ đã được khai triển tới vùng biển Venezuela, đảm trách việc chặn giữ các chuyến hàng ma túy.
Một góc khuôn viên của Đồi Capitol sáng Thứ Tư là những câu chuyện tưởng đã bị chôn vùi, nay được kể ra trong sự run rẩy, xúc động và cả nước mắt. Trước hàng chục ống kính truyền thông chiếu trực tiếp trên toàn quốc, khoảng mười người phụ nữ lần lượt kể ra câu chuyện của chính mình – nạn nhân của Jeffrey Epstein, tỷ phú tội phạm tình dục và buôn bán mại dâm trẻ vị thành niên. Ngày đó, những phụ nữ này chỉ vừa 16, 18 tuổi, nhỏ nhất là Marina Lacerda, 14 tuổi.
Ở đời, chẳng có ngai vàng nào là miễn phí. Muốn hỏi cưới công chúa thì phải có sính lễ. Làm gì có chuyện đi tay không mà cuỗm được gái đẹp — trừ trường hợp dùng quyền lực bẩn thỉu cưỡng hiếp gái tơ (nghe quen quen). Muốn làm đàng anh đàng chị không thể vừa keo kiệt vừa đòi được người ta kính nể. Quy luật xưa nay không đổi ăn khế thì phải trả vàng. Ngai vàng toàn cầu cũng vậy -- không chỉ làm bằng vàng, mà còn bằng chi phí, lời hứa, và trên hết, là sự tín nhiệm.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.