Hôm nay,  

Mánh Khoé Cũ Trong Việc Đàn Áp Mới Của Cambodia

05/12/201700:00:00(Xem: 5811)
Thành T.

 
(dịch theo s[6 gia va5 nha5 b::1ô7:: sử Alphonsus Pettit  - Tạp chí East Asian Affairs,  23  tháng Mười Một 2017

Cambodia đang rớt xuống hàng những xứ tồi tệ trên thế giới đang lao xuống thấp nữa khi gỉia tán đảng đối lập chính và khi xứ này xoay mình chuyển hứơng qua thân Nga và với viển ảnh sẽ bị Hoa kỳ và khối Châu Âu ra biện pháp trừng phạt.

Đặc biệt là đảng Cộng Hoà ở Washington đã từng ủng hộ phe đối lập ở Cambodia, nhứt là đối với lảnh tụ trước kia là Sam Rainsy thuộc đảng Cứu Quốc Camdodia CNRP và không có thiện cảm với Thủ tướng Hun Sen mà  nhiều người xem như là một lảnh tụ thiên cộng tham lam quyền lực tuyệt đối. Từ đó người ta tin rằng sẽ có hậu quả xấu và việc trừng phạt đối với chánh quyền của Hun Sen.  Giới am từơng tình hình goị cuộc trù dập này là “ Việc Đàn áp Mới” ; nó bắt đầu từ tháng Chín với lệnh đóng cữa tờ Cambodia Daily và những phương tiện truyền thông khác và sự bắt giữ lãnh tụ đối lập là Kem Sokha bị kết vào tôị phản quốc.

Tin hành lang còn nói rõ là một ‘danh sách đen các ký giả’ đã được lập ra và luật cấp visa cho các thông tín viên ngoại quốc và nhân viên của tổ chức Phi Chính phủ NGO bị giới hạn khi nhập nội trong khi các cơ sở làm ăn của nước ngoài làm chủ e rằng họ sẽ phải chiụ sự đánh thuế độc đoán bởi một chánh sách thuế không rõ ràng minh bạch của chính quyền Hun Sen.

Một nhà báo vừa rời khỏi Cambodia nói với sở di trú cho biết anh ta bị cấm năm năm không được nhập cảnh trong khi các cơ sở thương mại của dân Cambodia của chế độ cũ bị đánh thuế và phạt vạ nhiều lần cách vô cớ giữa tin đồn là Phnom Penh đang kỳ thị ra mặt bất cứ gì có dính dáng đến Tây phương.

 Trong hai thập niên sống trong hòa bình, chưa bao giờ Cambodia lại tồi tệ như hiện nay.  Trong nỗ lực ra tay trước khi bị chỉ trích, Hun Sen gia tăng tiếp cận với các lảng tụ khác trong vùng.  Thí dụ như ông ta trở thành người  khách đến chia buồn trong các viên chức cao cấp đến dự tang lễ  Quốc Vương Thái qua đời, điều mà ông ta không làm khi Quốc Vương Cambodia qua đời trước đây.  Hun Sen cũng đi dự hội nghị thượng đỉnh APEC tại Đà Nẵng để có dịp gặp các lảnh tụ khác. Nhưng khi Nga hứa sẽ đứng ra quan sát cuộc bầu cử vào tháng Bảy tới  -  nhằm mục đích hợp thức hoá chiến thắng cuộc bầu cử của Hun Sen - như cách để xoa dịu quan ngại của quốc tế rà ràng chỉ là mánh khoé trong baì vở thực hiện cuộc Chiến Tranh Lạnh khi xưa của cộng sản. Trong thực tế, trò bịp bợm này tạo ra sự chế diễu và nghi ngờ trong giới ngoại giao.  Cùng lúc đó lại xãy ra việc Hun Sen dùng toà án để giải tán đảng đối lập CNRP và đặt xứ này vào tình trạng không còn đảng đối lập.


 Nước Nga dưới quyền lãnh đạo độc tài của Vladimir Putin không còn là một quốc gia trung gian có tính cách độc lập, đúng nghĩa và đáng tin cẩn nữa. Thêm vào đó, việc giết Alexander Litvinenko ở Anh, bảo trợ và  che đậy cho các lực sĩ mình dùng thuốc trợ lực trong các kỳ thi quốc tế, việc bắn hạ phi cơ dân sự ở vùng trời Ukraine, can thiệp vào việc bầu cử của quốc gia người, đàn áp các nhà bất đồng chính kiến và các nhà  báo trong nước,  làm cho Nga trở thành một ứng viên bất xứng ở cương vị giám sát cho một cuộc bầu cử có tính cách công bằng sẻ xãy ra tại Cambodia và năm tới.

Cambodia nợ Nga  1.5 tỷ đô la, món nợ thời chiến tranh, và là đề tài đem ra bàn trước cuộc bầu cử xãy ra.  Món nợ này cũng không kém phần quan trọng như việc đòi Hoa kỳ xoá món nợ thời Lon Nol mắc khi đánh nhau với đám Khmer Đỏ trong những năm đầu của thập niên 70  mà lúc đó Hun Sen có mặt trong hàng ngũ của bọn chúng.

Quốc tế đang lo ngại đối với Hun Sen cho nền dân chủ đang lớn mạnh ở Cambodia.  Ngay cả China cũng cảnh báo là cuộc đàn áp sẽ gây ảnh hưởng to lớn đền sự đầu tư của các tay kinh doanh Tàu và tạo nên sự căng thẳng giữa Cambodia và Hoa kỳ mà thế nào cũng đưa tới việc bị trừng phạt về kinh tế.

Đây là một sự việc không nên xãy ra vì Hun Sen coi như là sẽ thắng cử trong cuộc bầu cử phổ thông vào năm tới để kéo dài thêm 32 năm đã cầm quyền, tương tự như trừơng hợp của TT Robert Mugabe của Zimbabwe.  Nhưng cho dù kết quả vào tháng Bảy tới xãy ra như thế nào, đây là một cuộc bầu cử thiếu tư do và công bằng mà cho dù có bàn tay của Hun Sen nhúng vào cùng  với ảnh hưởng của Nga cũng không nói lên được tính cách hợp pháp của nó. //

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.
Trung Hoa ngày nay như kinh thành giữa sa mạc, vẻ yên ổn bên ngoài chỉ là lớp sơn son thếp vàng phủ lên nền đá đã rạn. Thế giới đứng ngoài quan sát, vừa lo nó sụp, vừa biết nó trụ lại nhờ ảo ảnh quyền lực và niềm tin vay mượn. Dưới lớp hào nhoáng của “Giấc mộng Trung Hoa” là một cơ đồ quyền lực đang già nua trong chính tuổi trẻ của mình. Bởi sức mạnh của nó không khởi từ niềm tin, mà từ nỗi sợ — và nỗi sợ, tự thuở khai triều lập quốc, chưa bao giờ là nền tảng lâu bền.
Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.
Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.
Texas, mùa thu 2025 – trên khuôn viên đại học giữa vùng đất vốn tự hào là “trái tim bảo thủ của nước Mỹ”, thay vì nghe tiếng lá thu rơi, người ta lại nghe tiếng giày đinh vang vọng, bước chân của bóng ma McCarthyism quay về - phiên bản thế kỷ 21 - trở lại giảng đường với tốc độ và sự kinh dị của thời đại kỹ thuật số. Ngày 9 tháng 9, trên bục giảng của trường Texas A&M University, giáo sư Melissa McCoul trong giờ văn học thiếu nhi, dùng hình một con kỳ lân tím để nói với sinh viên rằng bản sắc con người không chỉ có hai nửa nam–nữ. Một sinh viên giơ tay hỏi: “Điều này có hợp pháp không?” và viện dẫn sắc lệnh mà Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng Giêng, tuyên bố chỉ có hai giới tính sinh học. Bà McCoul đáp bằng lý lẽ, không viện dẫn chính trị. Nhưng một chiếc điện thoại trong lớp đã ngầm quay lại hình ảnh. Và chỉ ít lâu sau, cả nước đều xem đoạn clip ấy – không phải để học, mà để phán xét.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi thể chế, phương Tây và Việt Nam đang phải đối diện trước những thách thức nghiêm trọng về cải cách chính sách để cho phù hợp với nhu cầu của thời đại mới, nhất là vai trò của pháp luật. Pháp luật là nền tảng thiết yếu cho sự vận hành ổn định và công bằng của xã hội. Là hệ thống quy phạm điều chỉnh hành vi con người, pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong xã hội hiện đại, vai trò của pháp luật được thể hiện rõ nét qua các lĩnh vực như bảo vệ an ninh quốc phòng, duy trì trật tự xã hội, bảo đảm quyền tự do cá nhân, phát triển phúc lợi xã hội, và thúc đẩy tinh thần hợp tác cũng như hội nhập.
Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.
Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.
Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang đánh một đòn nguy hiểm: huy động các văn phòng công tố đi điều tra mạng lưới từ thiện Open Society Foundations của gia đình Soros, một quỹ từ thiện quốc tế, nổi tiếng với việc tài trợ cho các dự án dân chủ, giáo dục và nhân quyền trên khắp thế giới. Danh sách cáo buộc nghe cứ như “vật lạ”: từ đốt phá đến tài trợ khủng bố. Open Society Foundations lập tức phản đối, khẳng định mình hoạt động hợp pháp, và nhắc lại điều mà bất cứ người tỉnh táo nào cũng hiểu: khi chính quyền có thể tùy tiện lấy một nhóm dân sự làm vật tế, thì quyền của mọi nhóm khác cũng chẳng còn gì bảo đảm.
Trong nhiều thập niên qua, giải pháp hai nhà nước luôn được xem là phương án khả thi nhằm mang lại hòa bình cho khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể. Gần đây, cuộc tranh luận về việc công nhận nhà nước Palestine đang có những chuyển biến mới khi Pháp và Ả Rập Xê Út tổ chức một hội nghị quốc tế tại New York, ngay trước thềm Đại hội thường niên của Liên Hiệp Quốc.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.