Hôm nay,  
Việt Báo Online

Tại Sao Đế quốc La Mã Sụp Đổ

29/11/201700:00:00(Xem: 3240)
Tại Sao Đế quốc La Mã Sụp Đổ
Thành T. Lacey

(Viết theo Andrew Miller, The Philadelphia Trumpet – July 2017)

“Hậu quả của sự gạt bỏ những nguyên tắc đạo đức cố hữu để hướng dẫn hành động của cá nhân trầm trọng hơn là nhiều người tưởng.” A. Miller

Tại sao một quốc gia hùng mạnh lại sụp đổ?  Từ những đế quốc trong quá khứ cho đến ngày nay đã và sẽ sụp đổ.  Lý do ở đâu?  Có phải là nền văn minh nào cũng thành hình rồi phải chịu tiêu vong?  Hay đó là hậu quả của một nguyên nhân đặc biệt?

Hoa kỳ hay Anh quốc có thể bị sụp đổ không? Hay xã hội của hai quốc gia này qúa tân tiến, quá phức tạp.  Các sử gia qui sự sụp đổ của các nền văn minh khác nhau cho bệnh tật, sự thay đổi khí hậu, nạn nhân mãn, sự hư hoại chính trị, các cuộc di dân vĩ đại, sự ứ nghẽn, đình trệ  kinh tế, thiếu tiến bộ về kỹ thuật, hay bị nước ngoài xâm chiếm nhưng có phải là với vũ khí tối tân, khoa học ứng dụng cao hay công việc làm nhiều, giúp tạo nên một nền văn minh không thể nào bị hủy diệt hay không?   Không ít người tin là như vậy.

Chúng tôi trên tờ The Trumpet này, năm 1990 đã dự đoán là hai quốc gia này sẽ có ngày bị sụp đổ mà không phải là do sinh xuất thấp, khí hậu tàn phá, bịnh dịch do siêu vi trùng tiêu diệt, tổng sản lượng QG bị sụt hay bị một cuộc tấn công tàn phá mà chính là do sự băng hoại về đạo đức.

Một năm trứơc khi Hiến Pháp Hoa kỳ được phê chuẩn, sử gia danh tiếng Edward Gibbon xuất bản cuốn cuối cùng của bộ Lịch Sử  Sự Suy Tàn và Sụp Đổ của Đế Quốc La Mã, trong đó ông chỉ rõ ra năm nguyên nhân chính đưa đến sự sụp đổ của một trong những đế quốc lớn nhứt trong lịch sử nhân loại. Nguyên nhân ở đây không phải là do dân số, do yếu kém về kỹ thuật, hay do khí hậu thay đổi mà nguyên nhân chính là sự đổ vỡ của định chế gia đình sau đó mới tới nguyên do bị tăng thuế, ham mê trụy lạc vô độ, tốn phí gia tăng tốn kém cho  vũ khí và tôn giáo bị hủ bại.

Theo E. Gibbon thì cội rễ của sụ sụp đổ của của La Mã là bị mất đi tiêu chuẩn và qui điều cá nhân về mặt đạo đức.  Gibbon tin là những qui điều về đạo đức lúc nào cũng vĩnh cửu như những định luật toán học và vật lý.

Nhà ngoại giao người Anh là Edmund Burke, đồng nghiệp của Gibbon, còn được biết đến như là cha đẻ của chủ thuyết bảo tồn hiện đại tóm tắt chủ thuyết của mình về luân lý trong một lá thư gởi cho các viên chức ở Britol năm 1777, là: “Hầu hết mọi tác giả  từng viết về cơ chế chính phủ đều đồng ý là một dân tộc băng hoại về tinh thần và đạo lý  không thể nào tốn tại lâu dài.”

Vị tổng thống đầu tiên của Hoa kỳ là George Washington cũng có trong tủ sách của mình một bản của bộ sử của E. Gibbon và trong baì diễn văn từ biệt nổi danh , ông đã nói: “Trong tất cả những lề thói dẫn đến sự phát triển của chính trị thì tôn giáo và đạo đức là trụ cột không thể thiếu được.” Như vậy, ba vị trên đều tin rằng điều bảo đảm sự trường tồn của xã hội không phải là một đạo binh hùng mạnh, một mãi lực kinh tế dồi dào hay một sức tiêu thụ mạnh nhưng là tiêu chuẩn đạo đức cao và tôn giáo lành mạnh.  Tuy nhiên đa số cac chính trị gia và cac nhà giáo dục bác bỏ sự tin tưởng đó.  Họ nói rằng những gì thiên hạ làm trong phạm vi đời sống riêng tư của họ không có dính dáng gì tới nền an ninh và tồn vong của quốc gia cả.

Bổn báo chúng tôi, The Philadelphia Trumpet, e rằng trong tình trạng tôn thờ vật chất và đạo lý suy đồi hiện tại, trong tương lai, Hoa kỳ and Anh quốc sẽ chịu một hậu quả còn tệ hại hơn Đế Quốc La Mã khi xưa.

22/05/2019(Xem: 1061)
Mọi người ở xứ sở này – xem chừng – chỉ rôm rả nói cười khi vào quán cà phê, và năng động lúc ngồi quanh bàn rượu. Kỳ dư thì họ đều ngủ vùi, nếu ở nhà; và ngủ gà, khi vào đến chỗ làm. Bởi thế nên nước bốn ngàn năm hồn chửa tỉnh!
22/05/2019(Xem: 1001)
Pleiku, đọc theo tiếng Việt là Pờ-lây-cu, là thành phố lớn nhất của tỉnh Gia Lai ở Tây Nguyên, Việt Nam. Cái tên thân yêu Pleiku đã có thời Pháp thuộc, theo từ điển mở, "Plơi" tiếng Jarai nghĩa là "làng".
22/05/2019(Xem: 918)
Úc vừa trải qua một cuộc bầu cử với kết quả bất ngờ đến nỗi Thủ Tướng Scott Morrison phải thốt lên rằng ông luôn tin tưởng có phép lạ nhiệm mầu (“I have always believed in miracles”).
22/05/2019(Xem: 3762)
Nhà thơ Tô Thùy Yên đã từ trần vào lúc 9:15 giờ đêm giờ Houston (tức 7:15 giờ chiều giờ California) hôm Thứ Ba 21/5/2019... Một trong các bài thơ nổi tiếng của nhà thơ Tô Thùy Yên là bài Ta Về, sáng tác năm 1985 khi còn trong Việt Nam, về sau in trong tập “Thơ tuyển” ấn hành năm 1995 ở hải ngoại.
21/05/2019(Xem: 1300)
Hai tập “Ký” và “Ký 2” của Đinh Quang Anh Thái là thể loại ký sự nhân vật, trong đó tác giả ghi lại những nét riêng và hoạt động của nhiều người Việt, đặc biệt là những người từng bị tù cộng sản và những người phải sống lưu vong trong gần nửa thế kỷ qua.
21/05/2019(Xem: 2091)
Có thể nói rằng suốt hơn 40 năm qua, ngoại trừ một số vị đã sống ở ngoại quốc trước tháng Tư, 1975, còn thì hầu hết người Việt tỵ nạn chúng ta đều đã hơn một lần phải mang ơn một sắc dân, một đất nước, hay một chủng tộc khác.
21/05/2019(Xem: 1523)
Nằm ở trung tâm thành phố Sơn La và cách biên giới Lào chừng 45 cây số , nhà tù Sơn La được người Pháp xây dựng năm 1908 để giam giữ những người làm cách mạng VN.
20/05/2019(Xem: 2634)
Các sử gia VN thường mắc cái bẫy lý luận của TQ là các triều đại Nguyên và Thanh là hai triều đại của lịch sử TQ. Đây là một sự “nhận vơ”, đánh lừa khiến trong tâm cảm của người Việt mang một dòng máu tự ti, lúc nào cũng sợ TQ
20/05/2019(Xem: 962)
Tối Thứ Bảy 20/7/2019 tại Hội Trường Việt Báo, Westminster, vào cửa tự do. Nhạc sĩ Trần Chí Phúc, thuyền nhân từng ở trại tị nạn Kota Bharu Mã Lai, cho biết đêm văn nghệ sẽ hát những ca khúc vượt biển, thuyền nhân với nỗi niềm đau đớn xen lẫn ước vọng tự do.
20/05/2019(Xem: 633)
lính 18 quốc gia tới xâm phạm, là hình ảnh chúng ta bị thế giới cõi này trói buộc: Nhóm 6 căn là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý; nhóm 6 trần là sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp; nhóm 6 thức là nhãn thức, nhĩ thức, tị thức, thiệt thức, thân thức, ý thức. Căn, trần, thức nào cũng đều là binh tướng hung hiểm
20/05/2019(Xem: 604)
Hơn hai chục năm trước, khoảng thập niên 90, tôi cùng một vài bằng hữu Phật tử lái xe từ San Jose xuống Quận Cam , trong đó có Lý Khôi Việt (đã mất), giáo sư Vũ Thế Ngọc, giáo sư Nguyễn Châu; thăm một số bằng hữu trong giới trí thức Phật giáo nhân mùa Phật Đản.
19/05/2019(Xem: 853)
Bài thơ Giọt nắng thiên thu bên trên, tôi viết mười năm sau khi mẹ tôi mất. Lúc mẹ tôi đau nặng, hấp hối, tôi có về thăm mẹ lần chót, hết phép qua Mỹ lại. Một tuần sau mẹ tôi mất, xin về nữa không được, nhiều năm sau mới có dịp về thăm lại ngôi mộ mẹ tôi nằm hiu quạnh gần bờ sông
19/05/2019(Xem: 622)
Mục tiêu tối hậu của tất cả pháp hành là giải thoát, giác ngộ: giải thoát tự thân, giải thoát cho người; giác ngộ tự thân, giác ngộ cho người. Tâm nguyện hướng về mục tiêu ấy là chí lớn. Chí lớn ấy cũng khởi phát từ bi-nguyện cứu khổ chúng sinh. Vì khổ não của thế gian mà đem cả thân tâm, hướng về giải thoát, giác ngộ.
19/05/2019(Xem: 900)
Chùa Đại Tòng Lâm – Tam bảo Sơn được xây dựng tại Thị trấn Harrington-Tỉnh bang Quebec-Canada . Chùa được Hòa thượng Thích Thiện Nghi khởi công xây dựng từ năm 1988 , trên một vùng đất rộng 337 ha
19/05/2019(Xem: 2020)
Gần đây Công Tố Viện Liên bang Mỹ đã vừa cáo buộc hai sinh viên Trung Quốc ở Mỹ về tội lừa đảo. Hơn 3,000 chiếc Iphone giả từ Trung Quốc được gởi cho hai sinh viên nầy, là sinh viên ở đại học tiểu bang Oregon, viện lý do hư
Tin công nghệ
Khoảng cuối tháng 05/2019, sau nhiều lần trì hoãn, cuối cùng dự án Starlink, dự án bao phủ Internet băng thông rộng trên toàn thế giới qua vệ tinh, của Elon Musk sẽ bắt đầu bằng việc phóng tàu SpaceX chở 60 vệ tinh lên vũ trụ vào ngày 23/05/2019.
Khoảng cuối tháng 05/2019, mẫu xe thử nghiệm các nghệ an toàn mới nhất của Mercedes-Benz đã chính thức được giới thiệu với tên gọi khá dài - Experimental Safety Vehicle (ESF) và được xây dựng dựa trên phiên bản hybrid cắm sạc (plug-in hybrid) của Mercedes-Benz GLE-Class thế hệ thứ 4. Bên cạnh vai trò dùng thử các công nghệ an toàn tiên tiến nhất của Mercedes, ESF còn có khả năng tự lái ở một số điều kiện lưu thông nhất định. Đặc biệt, ESF có thể giao tiếp với các phương tiện khác khi tham gia giao thông dưới chế độ tự lái.
Khoảng cuối tháng 05/2019, Cơ quan giám sát bảo mật dữ liệu của Ireland thông báo mở cuộc điều tra nhắm vào hoạt động thu thập dữ liệu quảng cáo trực tuyến của Google.
Hàng triệu năm trước, một tai nạn di truyền ngẫu nhiên có thể đã kích hoạt cho sự ra đời và phát triển của tất cả cuộc sống đa bào như hiện nay. Chỉ một thay đổi duy nhất đã tạo nên bước chuyển đổi từ sự sống đơn bào (như vi khuẩn) sang sự sống đa bào, trong đó bao gồm cả con người.
Khoảng cuối tháng 05/2019, theo trang Bloomberg, nhiều khả năng sẽ có thêm 5 công ty công nghệ Trung Quốc bị Mỹ đưa vào danh sách đen và áp dụng lệnh cấm giống Huawei, mà đa số là các công ty sản xuất thiết bị và camera giám sát.
Khoảng cuối tháng 05/2019, Panasonic, hãng công nghệ Nhật Bản, đã đưa ra thông báo chính thức về việc ngừng cung cấp linh kiện cho Huawei sau khi hãng phải chịu những cấm vận từ Mỹ.
Khoảng cuối tháng 05/2019, trong một bài viết được đăng tải trên blog của công ty, Google cho biết đã phát hiện ra một lỗ hổng bảo mật có thể khiến mật mã tài khoản của một lượng lớn người dùng dịch vụ G Suite bị lưu dưới dạng văn bản thuần túy.
Ngày 20 tháng 5, Trăng tròn và Sao Mộc, hành tinh lớn nhất của Hệ Mặt trời, gần như đã chia sẻ cùng khung nhìn trong ảnh.
Khoảng cuối tháng 05/2019, theo trang TechCrunch, dữ liệu tài khoản chứa thông tin cá nhân của 49 triệu người dùng Instagram đã vô tình bị rò rỉ trên mạng Internet. Những tài khoản bị ảnh hưởng bao gồm cả người nổi tiếng, tài khoản thương hiệu và một lượng người dùng có tầm ảnh hưởng lớn trên Instagram
Hồi tháng 03/2019, Apple chính thức thừa nhận bàn phím cánh bướm của hãng gặp lỗi và ra mắt chương trình sửa miễn phí. Tuy nhiên, chương trình vẫn bị nhiều người dùng phàn nàn vì không hỗ trợ các mẫu MacBook vừa ra mắt như MacBook Air 2018 và MacBook Pro 2018. Hai mẫu laptop đã được cập nhật bàn phím nhưng cuối cùng vẫn gặp lỗi.
Khoảng cuối tháng 05/2019, Ngân hàng Trung ương Nepal tuyên bố cấm cửa ví điện tử Alipay và WeChat Pay tại Nepal
Tháng 05/2019, chính quyền ông Donald Trump đã ra lệnh cấm các công ty Mỹ hợp tác với Huawei. Tuân thủ chính sách mới, Google đã chính thức rút giấy phép sử dụng Android của Huawei và một loạt công ty Mỹ khác như Qualcomm, Intel cũng yêu cầu nhân viên tạm ngừng hợp tác với Huawei.
Khoảng cuối tháng 05/2019, Facebook chia sẻ rằng hãng đang giúp đỡ các tổ chức y tế cộng đồng chống lại các dạng dịch bệnh bằng cách chia sẻ cho họ 3 dạng bản đồ số có chứa các thông tin liên quan đến nhân khẩu học, cách thức di chuyển và khả năng truy cập Internet của người dùng mạng xã hội.
Xung đột thương mại Mỹ - Trung leo thang lên một bước mới khi vào ngày 10/05/2019, tổng thống Trump chính thức nâng thuế đối với hàng hóa Trung Quốc, từ 10% lên 25%. Điều này đang làm các nhà đầu tư vào Apple và chuỗi cung cấp của họ lo lắng hơn bao giờ hết. Ngay cả người luôn lạc quan vào Trung Quốc như nhà đầu tư lớn Thornburg Investment Management cũng đang rút vốn ra khỏi Apple và các công ty thuộc chuỗi cung ứng của họ, khi lo ngại rằng việc Mỹ áp đặt thuế quan có thể gây ra các tác động nghiêm trọng đến hệ sinh thái công nghệ.
Tại thời điểm tế bào khỏe mạnh bị căng thẳng, nó có thể chọn một trong hai con đường: hoặc là kích hoạt một quá trình tự hủy rồi chết, hoặc trở thành tế bào zombie