Hôm nay,  
Việt Báo Online

Tại Sao Đế quốc La Mã Sụp Đổ

29/11/201700:00:00(Xem: 3117)
Tại Sao Đế quốc La Mã Sụp Đổ
Thành T. Lacey

(Viết theo Andrew Miller, The Philadelphia Trumpet – July 2017)

“Hậu quả của sự gạt bỏ những nguyên tắc đạo đức cố hữu để hướng dẫn hành động của cá nhân trầm trọng hơn là nhiều người tưởng.” A. Miller

Tại sao một quốc gia hùng mạnh lại sụp đổ?  Từ những đế quốc trong quá khứ cho đến ngày nay đã và sẽ sụp đổ.  Lý do ở đâu?  Có phải là nền văn minh nào cũng thành hình rồi phải chịu tiêu vong?  Hay đó là hậu quả của một nguyên nhân đặc biệt?

Hoa kỳ hay Anh quốc có thể bị sụp đổ không? Hay xã hội của hai quốc gia này qúa tân tiến, quá phức tạp.  Các sử gia qui sự sụp đổ của các nền văn minh khác nhau cho bệnh tật, sự thay đổi khí hậu, nạn nhân mãn, sự hư hoại chính trị, các cuộc di dân vĩ đại, sự ứ nghẽn, đình trệ  kinh tế, thiếu tiến bộ về kỹ thuật, hay bị nước ngoài xâm chiếm nhưng có phải là với vũ khí tối tân, khoa học ứng dụng cao hay công việc làm nhiều, giúp tạo nên một nền văn minh không thể nào bị hủy diệt hay không?   Không ít người tin là như vậy.

Chúng tôi trên tờ The Trumpet này, năm 1990 đã dự đoán là hai quốc gia này sẽ có ngày bị sụp đổ mà không phải là do sinh xuất thấp, khí hậu tàn phá, bịnh dịch do siêu vi trùng tiêu diệt, tổng sản lượng QG bị sụt hay bị một cuộc tấn công tàn phá mà chính là do sự băng hoại về đạo đức.

Một năm trứơc khi Hiến Pháp Hoa kỳ được phê chuẩn, sử gia danh tiếng Edward Gibbon xuất bản cuốn cuối cùng của bộ Lịch Sử  Sự Suy Tàn và Sụp Đổ của Đế Quốc La Mã, trong đó ông chỉ rõ ra năm nguyên nhân chính đưa đến sự sụp đổ của một trong những đế quốc lớn nhứt trong lịch sử nhân loại. Nguyên nhân ở đây không phải là do dân số, do yếu kém về kỹ thuật, hay do khí hậu thay đổi mà nguyên nhân chính là sự đổ vỡ của định chế gia đình sau đó mới tới nguyên do bị tăng thuế, ham mê trụy lạc vô độ, tốn phí gia tăng tốn kém cho  vũ khí và tôn giáo bị hủ bại.

Theo E. Gibbon thì cội rễ của sụ sụp đổ của của La Mã là bị mất đi tiêu chuẩn và qui điều cá nhân về mặt đạo đức.  Gibbon tin là những qui điều về đạo đức lúc nào cũng vĩnh cửu như những định luật toán học và vật lý.

Nhà ngoại giao người Anh là Edmund Burke, đồng nghiệp của Gibbon, còn được biết đến như là cha đẻ của chủ thuyết bảo tồn hiện đại tóm tắt chủ thuyết của mình về luân lý trong một lá thư gởi cho các viên chức ở Britol năm 1777, là: “Hầu hết mọi tác giả  từng viết về cơ chế chính phủ đều đồng ý là một dân tộc băng hoại về tinh thần và đạo lý  không thể nào tốn tại lâu dài.”

Vị tổng thống đầu tiên của Hoa kỳ là George Washington cũng có trong tủ sách của mình một bản của bộ sử của E. Gibbon và trong baì diễn văn từ biệt nổi danh , ông đã nói: “Trong tất cả những lề thói dẫn đến sự phát triển của chính trị thì tôn giáo và đạo đức là trụ cột không thể thiếu được.” Như vậy, ba vị trên đều tin rằng điều bảo đảm sự trường tồn của xã hội không phải là một đạo binh hùng mạnh, một mãi lực kinh tế dồi dào hay một sức tiêu thụ mạnh nhưng là tiêu chuẩn đạo đức cao và tôn giáo lành mạnh.  Tuy nhiên đa số cac chính trị gia và cac nhà giáo dục bác bỏ sự tin tưởng đó.  Họ nói rằng những gì thiên hạ làm trong phạm vi đời sống riêng tư của họ không có dính dáng gì tới nền an ninh và tồn vong của quốc gia cả.

Bổn báo chúng tôi, The Philadelphia Trumpet, e rằng trong tình trạng tôn thờ vật chất và đạo lý suy đồi hiện tại, trong tương lai, Hoa kỳ and Anh quốc sẽ chịu một hậu quả còn tệ hại hơn Đế Quốc La Mã khi xưa.

20/04/2019(Xem: 785)
Tháng Ba vừa qua, trong khi cả triệu học sinh Mỹ đang nóng lòng chờ đợi kết quả nhận vào đại học thì dư luận bùng lên xôn xao về việc có những cha mẹ giầu có, những phụ huynh có tiếng tăm đã bỏ tiền tìm cách chạy chọt
20/04/2019(Xem: 333)
Nhà thơ Thiết giáp Hồ Thanh Nhã nguyên quán ở Bến Tre. Thuở nhỏ cha mẹ gọi là con mọt sách, thích văn chương, biết làm thơ từ năm 16 tuổi. Lớn lên anh nhập ngũ khóa 25 sĩ Quan Trừ Bị Thủ Đức. Mãn khóa Sĩ quan bộ binh, anh tình nguyện gia nhập binh chủng Thiết giáp
20/04/2019(Xem: 514)
Các loài họ Đậu cần thiết cho sức khỏe con người vì đậu có chứa một chất acid gọi là phytic acid, một chất chống oxi hóa rất mạnh, giúp bảo vệ cơ thể chống lại các gốc tự do. Các gốc tự do này thường tấn công các tế bào khỏe mạnh
20/04/2019(Xem: 269)
Văn hào Victor Hugo tưởng tượng một Paris tương lai sẽ không còn những lâu đài, dinh thự mà chỉ còn hai di sản lớn, đó là Khải Hoàn môn và Nhà thờ Notre-Dame. Dưới mắt ông, đó là hai tác phẩm vĩ đại và bất tử. Khải Hoàn môn do Napoléon Đệ I cho xây dựng, khởi đầu vào năm 1806 và xong năm 1836, dưới triều đại vua Louis-Philippe, hiện tọa lạc giữa 3 Quận 8, 16 và 17 của Paris. Còn Nhà thờ Notre-Dame đúng là một chứng nhơn lịch sử Pháp vì nó trải qua thời Quân chủ, Đế chế và Cộng hòa.
19/04/2019(Xem: 590)
Vào Thứ Bảy, 27 tháng Tư, từ 10:00 sáng đến 2:00 trưa, Sở Cảnh sát Garden Grove và Cơ quan bài trừ ma túy (DEA) sẽ có buổi thu nhận lại thuốc dư, quá hạn hay bỏ đi
19/04/2019(Xem: 921)
Theo dõi một số bài thuyết pháp ở trong nước tôi nhận thấy có vài thầy dùng cách bông đùa, pha trò, khôi hài để dẫn dụ thính chúng. Tuy nhiên sự bông đùa, pha trò lại đi quá xa khiến buổi thuyết pháp mất tính trang nghiêm trong tinh thần học đạo, tu đạo. Việc giảng sư nói chuyện khôi hài hình như chỉ thấy ở trong nước chứ không thấy ở hải ngoại.
19/04/2019(Xem: 1249)
Sau cuộc “đổi đời 1975”, Đại úy Minh Hải Hồ vào tù. Dù tuổi đời tròn trèm bốn mươi nhưng bạn bè đùa chơi cứ gọi anh là Bác mỗi khi không có cán bộ. Bác Minh Hải Hồ chẳng phiền trách mà lấy đó làm vui.
19/04/2019(Xem: 447)
“Phe ta - người quốc gia”, hết đạn, thua trận, nén niềm uất hận, «hết nổ, nín khe, sống im re”. Chỉ còn «phe thắng trận” súng đạn dồi dào, độc diễn, ồn ào, hỗn loạn. Tiếng loa, tiếng kẻng, sáng trưa chiều tối, đầu xóm, cuối ngõ, tránh đâu cũng không khỏi
19/04/2019(Xem: 692)
Sau khi Phan-Thiết thất thủ và Hàm-Tân mất thì Vũng-Tàu bị đe dọa nặng nề! Theo tin tình báo, khoảng 18 Sư-Đoàn Bắc quân đang có mặt trên toàn lãnh thổ Nam Việt-Nam; và năm Sư-Đoàn nữa đang trên đường vào Nam
19/04/2019(Xem: 656)
đặc biệt của đêm nhạc này có lẽ là niềm vui tao ngộ của rất nhiều người. Của những người yêu tiếng nói NĐT từ 50, 60 năm xưa đến nghe, gặp lại bạn bè tíu tít chào nhau. Của những người thế hệ trẻ hơn vì sự đồng cảm
19/04/2019(Xem: 644)
Cây họ Bầu Bí (khổ qua, dưa leo, dưa hấu, bí xanh, bí đỏ...) được trồng phổ biến trong nông thôn Việt .Phần lớn các loài trong họ này là các loại dây leo sống một năm với hoa khá lớn và sặc sỡ.
19/04/2019(Xem: 415)
Ban Trị Sự Giáo Hội Phật Giáo Hòa Hảo Miền Nam California đã cử hành lễ giỗ Đức Ông Huỳnh Công Bộ, thân phụ của Đức Huỳnh Giáo Chủ vào 10 giờ sáng Chủ Nhật 14- 4- 2019
19/04/2019(Xem: 981)
Cuộc khủng hoảng lãnh đạo cấp cao nhất của Việt Nam đã bắt đầu từ khi có tin Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng bị tai biến mạch máu não, tuy nhẹ, nhưng phải cấp cứu tại bệnh viện trong chuyến thăm Kiên Giang trong hai ngày 13 và 14/04/2019.
18/04/2019(Xem: 799)
Tại Quận Cam (Hoa Kỳ), Paris (Châu Âu), Melbourne (Úc châu). và tại Việt Nam. Đánh dấu một năm cuộc tổng biểu tình ngày 10 tháng 6 của đồng bào Việt Nam trong và ngoài nước - một biến cố lịch sử đấu tranh của dân tộc
18/04/2019(Xem: 683)
Trong ba mươi năm nhập cuộc với ông chỉ có văn nghệ. Những hoạt động khác đều trở nên thứ yếu. Văn nghệ là cuộc sống, là cuộc đời của Thanh Nam. Văn nghệ, khu rừng ông đến, thưởng thức, trồng thêm cây và cất nhà ở đó, khác với một số đông ghé qua, thoáng qua một cái nhìn rồi trở về nhà riêng
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 04/2019, sau vụ cháy làm tan nát cả phần mái của Nhà thờ Đức Bà ở Paris, đã có hơn 1 tỷ USD được quyên góp để giúp phục dựng lại kiến trúc mang tính lịch sử của cả nhân loại. Tuy nhiên, lại phát sinh có 1 vấn đề khác đó là nếu muốn phục dựng đúng y phiên bản cũ, nước Pháp đang không có các cây đủ lớn để làm nguyên liệu.
"Khủng hoảng" không phải là một từ được sử dụng trong những tình huống nhẹ nhàng và các quan chức y tế công cộng biết rõ điều đó. Tuy nhiên, khi xem xét về diễn biến của bệnh sởi năm 2019, các giám đốc của cả Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) đều phải dùng đến từ “khủng hoảng”.
Khi vào tù, đa số tù nhân sẽ tham gia vào các chương trình cải tạo riêng, thông thường sẽ là các hoạt động đào tạo nghề nghiệp liên quan tới thể chất. Nhưng ở Phần Lan, các tù nhân đang tham gia những khóa đào tạo đặc biệt: họ đang giúp huấn luyện thuật toán trí tuệ nhân tạo cho một startup trong nước
Samsung ghi nhận có những báo cáo về màn hình của những chiếc Galaxy Fold mà hãng gửi cho các bên truyền thông để đánh giá. Không chỉ một bên mà nhiều bên đã phàn nàn về màn hình của máy gặp vấn đề, liên quan tới mặt kính và lớp hiển thị. Samsung chỉ cho biết đang điều tra những máy bị hỏng đó để tìm nguyên nhân chứ chưa tiết lộ thêm các thông tin cụ thể.
Một cuộc điều tra của AP năm 2018 cho thấy các ứng dụng của Google như Maps trên Android cho phép Google liên tục thu thập vĩ độ và kinh độ chính xác của người dùng.
Khoảng giữa tháng 04/2019, Facebook chính thức thừa nhận rằng hãng lưu trữ mật mã của hàng triệu người dùng Instagram dưới dạng ký tự thuần túy, khiến chúng dễ dàng bị lộ với những nhân viên có thẩm quyền truy cập vào hệ thống nội bộ nhất định.
Khoảng giữa tháng 04/2019, Emtek, đơn vị phát hành nội dung từ Indonesia cho biết sẽ ngưng cung cấp dịch vụ người dùng BBM, nền tảng tin nhắn rất nổi tiếng cho người dùng máy BlackBerry từ ngày 31/05/2019 tới. Hồi năm 2016, Emtek có được giấy phép khai thác nền tảng BBM cho khách hàng cá nhân trong khi mảng doanh nghiệp của BBM vẫn do BlackBerry quản lý.
Bộ nhóm nổi tiếng ở phía bắc vào mùa xuân, với tên gọi Leo Triplet, ba thiên hà tráng lệ tập hợp trong một cảnh nhìn.
Khoảng giữa tháng 04/2019, Facebook xác nhận đang phát triển trợ lý ảo bằng giọng nói của riêng hãng, cạnh tranh trực tiếp với các đối thủ như Google Assistant, Amazon Alexa và Siri của Apple.
Khoảng giữa tháng 04/2019, chỉ hơn một ngày sau khi thảm họa ập đến với ngôi Nhà thờ hơn 850 tuổi, mọi người đã quyên góp được gần 1 tỷ USD, bao gồm từ cả những tín đồ bình thường cho tới các nhà tài phiệt từ khắp nơi trên thế giới nhằm khôi phục Nhà Thờ Đức Bà. Tổng thống Pháp đề ra thời hạn 5 năm để có thể mang công trình kiến trúc lịch sử trở lại với nước Pháp và cả thế giới.
Vishwanath Akuthota, người sinh viên bị bắt, hiện phải đối mặt với án tù 10 năm, cộng thêm 3 năm quản thúc sau khi được thả và phải bồi thường số tiền lên tới 250,000 USD. Akuthota bị bắt vào ngày 22/02/2019 tại Bắc Carolina, 2 tuần sau khi liên tiếp lắp USB sát thủ vào 66 máy tính của trường Saint Rose ở những địa điểm xung quanh khuôn viên trường.
Khoảng giữa tháng 04/2019, công ty giải khát PepsiCo đã đàm phán với một startup không gian của Nga, để có cơ hội trình chiếu logo của hãng lên bầu trời đêm bằng hệ thống vệ tinh quỹ đạo thấp.
Ông Nightingale không phải người đầu tiên trong Firefox đứng ra tố cáo. Tháng 07/2018, giám đốc kỹ thuật của Mozilla, ông Chris Peterson, đã cáo buộc Google cố tình làm chậm YouTube trên Firefox. Ông tiết lộ rằng cả Firefox và Edge đều gặp phải tình trạng sụt giảm hiệu năng so với Chrome khi tải nội dung YouTube. Để làm được điều này, Google đã chuyển sang sử dụng một thư viện JavaScript dành cho YouTube mà họ biết nó không hỗ trợ YouTube.
Một trong những thiên hà sáng nhất trên Bầu trời Trái đất có kích thước tương tự Dải Ngân hà Milky Way của chúng ta: Messier 81 rộng lớn và xinh đẹp.
Khoảng giữa tháng 04/2019, một số nguồn tin từ Hà Lan đã cáo buộc Samsung là kẻ đánh cắp công nghệ phần mềm của ASML từ năm 2015, trước đó các báo cáo cho rằng Trung Quốc đứng phía sau vụ việc. ASML là nhà sản xuất các dây chuyền chế tạo chip lớn nhất thế giới, có trụ sở chính tại Hà Lan.